Nöbetçi Eczaneler
Afyonkarahisar Devlet Hastanesi’nde görev yapan Dr. Beyaz, tüberkülozun en sık akciğerleri tuttuğunu, ancak karaciğerden böbreğe kadar vücudun birçok organında görülebileceğini belirtti. Akciğer ve gırtlak tutulumu olan hastaların yüksek oranda bulaştırıcı olduğuna dikkat çeken Beyaz, “Covid-19 döneminde bir süre geri planda kalsa da tüberküloz bugün yeniden enfeksiyon kaynaklı ölümlerde ilk sıralarda yer alıyor” dedi.
SİNSİ İLERLİYOR, BELİRTİLER GEÇ FARK EDİLEBİLİYOR
Tüberkülozun sinsi seyreden bir hastalık olduğuna dikkat çeken Beyaz, belirtilerin çoğu zaman hafif başlayıp giderek arttığını ifade etti. İştahsızlık, halsizlik, uzun süren öksürük, balgamda kan görülmesi gibi şikâyetlerin özellikle akciğer tüberkülozu açısından uyarıcı olduğunu belirten Beyaz, “İki-üç haftayı geçen öksürük mutlaka ciddiye alınmalı” diye konuştu. Hastalığın vücuda girdikten sonra uzun süre “uykuda” kalabildiğini ifade eden Beyaz, bağışıklığı düşüren başka bir hastalık, ağır stres, yetersiz beslenme veya yoğun mikrop yüküyle karşılaşılması durumunda yıllar sonra bile aktif hale gelebileceğini söyledi.
KESİN TANI BALGAM ÖRNEĞİYLE KONULUYOR
Tanı sürecine de değinen Beyaz, akciğer grafisi ve tomografinin yol gösterici olduğunu ancak kesin tanının balgam örneğinde verem mikrobunun gösterilmesiyle konulduğunu kaydetti. Özellikle sabah alınan balgam örneklerinin tanı açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
TEDAVİ UZUN AMA ETKİLİ: İLACA UYUM HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Tüberkülozun mutlaka ilaçla tedavi edilmesi gereken bir enfeksiyon hastalığı olduğunu vurgulayan Dr. Beyaz, “Temiz hava, iyi beslenme destekleyicidir ama tedavinin yerini tutmaz” dedi. Tedavinin genellikle dört farklı ilaçla başladığını ve en az 6 ay sürdüğünü belirten Beyaz, hastaların ilaç sayısından korkmaması gerektiğini söyledi. Beyaz, “İlk aylardan sonra hastalar kendini iyi hissetmeye başlıyor ama tedavi yarım bırakılırsa hastalık nükseder ve bu kez ilaca dirençli tüberkülozla karşılaşırız. Dirençli vakalarda tedavi süresi 2 yıla kadar uzayabiliyor ve damardan ilaçlar gerekebiliyor” ifadelerini kullandı.
VEREM SAVAŞ DİSPANSERLERİ KRİTİK ROL OYNUYOR
Türkiye’de tüberkülozla mücadelede verem savaş dispanserlerinin büyük katkısı olduğunu belirten Beyaz, doğrudan gözetimli tedavi sistemi sayesinde hastaların ilaçlarını düzenli kullanmasının sağlandığını söyledi. Bu sistemin Türkiye’de tüberkülozun kontrol altına alınmasında önemli bir başarı olduğunu dile getirdi.
KORUNMANIN YOLU HAVALANDIRMA VE FARKINDALIK
Tüberkülozun hava yoluyla bulaştığını hatırlatan Beyaz, hasta olduğu bilinen kişilerle uzun süre kapalı ortamlarda kalınmaması ve ortamların iyi havalandırılması gerektiğini vurguladı. Aynı tabak, çatal-kaşık kullanımından bulaşma riskinin çok düşük olduğunu belirterek gereksiz paniğe gerek olmadığını söyledi.
YOKSULLUK, GÖÇ RİSKİ ARTIRIYOR
Tüberkülozun özellikle yoksulluk, kötü beslenme, hijyen eksikliği, hava kirliliği ve göç gibi faktörlerle yakından ilişkili olduğuna dikkat çeken Beyaz, “Dünya artık bir bütün. Bir yerde sağlık hizmetlerine erişim yoksa bu risk herkesi etkiliyor” dedi. Son olarak Cumhuriyet’in ilk yıllarında tüberküloz nedeniyle çok sayıda hastanın hayatını kaybettiğini hatırlatan Beyaz, günümüzde etkili ilaçlar ve güçlü sağlık politikaları sayesinde daha iyi bir noktada olunduğunu ancak mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini ifade etti. >>>Mustafa BAYER