Programın sunuculuğunu Kanal 3 – Gazete 3 Bölge Koordinatörü Berna Türksoy üstlenirken, Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, Afyonkarahisar’ın mimari zenginliğinin yalnızca tarihi yapılardan ibaret olmadığını, bu eserlerin kentin kimliğinin önemli bir parçasını oluşturduğunu ifade etti.

Ulu Camii’nin ahşap işçiliği dikkat çekiyor

Programda Afyonkarahisar’ın en önemli tarihi yapılarından biri olan Ulu Camii de ele alındı. Caminin ahşap işçiliğinin son derece değerli olduğunu belirten Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, özellikle kündekâri tekniğiyle ortaya konulan eserlerin dönemin ileri ahşap işçiliğini yansıttığını söyledi.

Ahşap işçiliğini yapan ustalara geçmişte “neccar” adı verildiğini aktaran Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, bu sanatkârların ortaya koyduğu eserlerin bugün de büyük bir kültürel değer taşıdığını belirtti.

Ulu Camii’nin mihrabındaki süslemelere de değinen Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, mihrabın bir tarafında İhlas Suresi, diğer tarafında ise Ayetel Kürsi yazısının bulunduğunu ifade etti.

Caminin geçmişteki mimari görünümünün günümüzden farklı olduğunu anlatan Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, 1947 yılı öncesinde caminin giriş bölümünde bir sundurma, cami görevlilerinin kullandığı bir oda ve çeşmenin bulunduğunu söyledi. Restorasyon çalışmaları sırasında sonradan eklenen bu yapıların kaldırıldığını belirten Ülküer Abi, tarihi yapılara gerçekleştirilecek müdahalelerin koruma ilkeleri doğrultusunda yapılması gerektiğine dikkat çekti.

Ulu Camii’ye ait bazı tarihi ahşap parçaların ve işlemeli unsurların müze ortamında korunduğunu da belirten Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, bu eserlerin gelecek nesillere aktarılmasının önemine vurgu yaptı.

İstanbul’un fethinin ardından Afyon’da mimari hareketlilik

Programda Afyonkarahisar’ın mimari tarihinde önemli bir dönem olan 1453 sonrası süreç de ele alındı.

Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, İstanbul’un fethinin ardından Afyonkarahisar’da yaklaşık 25-30 yıllık kısa bir zaman diliminde çok sayıda önemli yapının inşa edildiğine dikkat çekerek, bu dönemin kentin mimari açıdan “altın çağı” olarak değerlendirilebileceğini söyledi.

Bu dönemde inşa edilen Paşa Camii, Kasımpaşa Camii ve Gedik Ahmet Paşa Külliyesi gibi eserlerin Afyonkarahisar’ın şehir kimliğinde önemli bir yere sahip olduğunu belirten Ülküer Abi, söz konusu yapıların yalnızca ibadet amacı taşımadığını, dönemin sosyal hayatının da merkezinde bulunduğunu ifade etti.

Külliyeler şehir yaşamının merkezindeydi

Külliye kültürünün Osmanlı şehir hayatındaki önemine değinen Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, camilerin çevresinde medrese, imarethane, hamam, çeşme ve farklı sosyal yapıların oluşturulduğunu anlattı.

Medreselerin dönemin en önemli eğitim kurumları olduğunu belirten Ülküer Abi, imarethanelerde ihtiyaç sahiplerine yemek dağıtıldığını söyledi.

Geçmiş dönemlerde evlere su şebekesinin bulunmaması nedeniyle sokak çeşmelerinin kent yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Ülküer Abi, bugün sıradan görülen pek çok unsurun geçmişte şehir hayatının vazgeçilmez parçaları olduğunu vurguladı.

Selçuklu mirasından Osmanlı mimarisine

Programda Selçuklu ve Osmanlı mimarisi arasındaki etkileşim de konuşuldu. Anadolu’da farklı kültürlerin bıraktığı mimari mirasın birbirinden etkilendiğini belirten Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, Osmanlı mimarisinin zaman içerisinde kendine özgü bir anlayış geliştirdiğini söyledi.

Bu gelişimin bir anda ortaya çıkmadığını ifade eden Ülküer Abi, Bursa ve Edirne dönemlerinin ardından İstanbul’un merkez haline gelmesiyle Osmanlı mimarisinin de farklı bir gelişim sürecine girdiğini anlattı.

Cumhuriyet dönemi eserleri de konuşuldu

Programın son bölümünde Afyonkarahisar’ın Cumhuriyet dönemindeki mimari yapıları ele alındı.

Zafer Müzesi, Ali Çetinkaya Garı, PTT binası ve eski belediye binası gibi yapıların Cumhuriyet dönemi Afyonkarahisar’ının mimari hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu belirten Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, bu yapıların dönemin şehir anlayışını yansıttığını ifade etti.

Zafer Müzesi’nin Milli Mücadele açısından taşıdığı öneme de değinen Ülküer Abi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Büyük Taarruz sürecinde Afyonkarahisar’da aldığı önemli kararların bu yapı ve şehirle bağlantısına dikkat çekti.

Ali Çetinkaya Garı’nın da Cumhuriyet döneminin önemli yapılarından biri olduğunu belirten Ülküer Abi, demiryollarının millileştirilmesi sürecinin önemine değindi. Gar çevresinde dönemin demiryolu personeli için yapılan lojman ve diğer yapıların da mimari açıdan değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

“Yapıları yok edersek kent kimliğimizi kaybederiz”

Programın sonunda Afyonkarahisar’ın sahip olduğu tarihi yapıların korunmasının önemine dikkat çeken Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi, kentin geçmişten günümüze taşıdığı eserlerin korunmasının aynı zamanda Afyonkarahisar’ın kimliğini korumak anlamına geldiğini ifade etti.

Ülküer Abi, “Afyon asırlardan beri pek çok yapıya sahip. Bizim bunlara sahip çıkıp kimliğimizi korumamız lazım. Kentte var olan yapıları yıkarsak, yok edersek kent kimliğimizi de kaybederiz.” değerlendirmesinde bulundu.

Programın sonunda Kanal 3 – Gazete 3 Bölge Koordinatörü Berna Türksoy, Afyonkarahisar’ın mimari kimliğine ilişkin değerli bilgiler paylaşan Yüksek Mimar ve Mühendis Mahmut Ülküer Abi’ye teşekkür ederek programı sonlandırdı. >>>Haber Merkezi