Fen Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hüseyin Koçak, yürütücülüğünü yaptığı “Aktif Yaşlanma Bağlamında Kentsel Aktörlerin Yaşlılığın Kadınlaşması Konusundaki Düşünceleri ve Uygulamaları: Afyonkarahisar Örneği” başlıklı TÜBİTAK-3005 projesinin bilgilendirme toplantısında; projenin alan çalışması aşamasında paydaşların tümünün katkı sunduğunu belirtti. Koçak, “Amacımız yaptığımız bu alan araştırmasının sonuçlarını doğrudan sahaya aktarmak ve paydaşlarımızı bilgilendirmek. Alan çalışmalarının ardından bölgeyi unutmamak, katılımcılarla dinamik bir soru-cevap süreci yürüterek elde edilen çıktıları doğrulamak istiyoruz” dedi.

“YAŞLILIK VE TAZELENME ÜNİVERSİTESİ AÇILMASI YÖNÜNDEKİ ÇALIŞMALAR, BİZİ DE İKNA ETME NOKTASINDA”

AKÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Şuayip Özdemir ise yaptığı açış konuşmasında bilimsel araştırmalarda paydaş analizinin ve geri bildirimlerin önemli olduğunu belirtti. Araştırmanın nihai rapora dönüştürülmeden önce paydaşların süzgecinden geçmesinin sonuçların doğruluğunu artıracağını kaydeden Özdemir,  “Türkiye, her ne kadar henüz Avrupa düzeyinde olmasa da giderek yaşlanan bir ülke haline geldi. Ülke ve birey olarak bu potansiyele ne kadar hazırlıklıyız, önümüzde büyük bir soru işareti olarak duruyor. Üniversite olarak kurumsal sosyal sorumluluğumuzun bilincindeyiz. Proje ekibinin ‘Yaşlılık Üniversitesi’ ve ‘Tazelenme Üniversitesi’ açılması yönündeki ısrarlı ve başarılı çalışmaları bizi de ikna etme noktasına getirdi. Bu bilimsel çalışmanın sahada karşılık bularak toplumsal hayata dokunması son derece kıymetlidir” diye konuştu.

“NÜFUSUN KENDİNİ YENİLEME ORANI TEHLİKEDE”

Proje danışmanı ve Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ayşe Canatan ise sosyoloji alanında yaşlılık üzerine Türkiye’deki ilk doktora tezini yazdığını belirtti. Canatan, Türkiye’nin güncel nüfus verilerine göre Türkiye nüfusunun yüzde 11’den fazlasının 65 yaş üstü kişilerden oluştuğuna dikkat çekerek, Türkiye’nin resmen “yaşlı ülkeler” sınıfında yer aldığını kaydetti. Canatan, “Bir nüfusun kendisini yenileyebilmesi için doğurgan kadın başına düşen çocuk sayısının en az 2,1 olması gerekmektedir. Ancak Türkiye’de bu oran maalesef 1,48’e kadar gerilemiş durumdadır. Gençlerimiz artık daha ileri yaşlarda evleniyor ve daha geç çocuk sahibi oluyor. Batı ülkelerinde çok daha erken başlayan nüfusu destekleyici sosyal politikalar, ülkemizde de kısıtlı da olsa hayata geçmeye başladı ancak bu alanda yerel yönetimlere ve sivil toplum kuruluşlarına çok büyük görevler düşüyor” dedi.

“YAŞ DOSTU ŞEHİR VİZYONU BENİMSENMELİ”

Şehirlerin ve yerleşim alanlarının yaşlanan nüfusa tam anlamıyla hazır olmadığını ifade eden Canatan, geleneksel olarak kullanılan “yaşlı dostu” kavramının yerine artık “yaş dostu şehir” vizyonunun benimsenmesi gerektiğini söyledi. Canatan, “Yaş dostu bir şehirde aradığımız erişilebilirlik ve altyapı özellikleri sadece yaşlılar için değil; çocuklar, hamileler ve engelliler için de elzemdir. Bu dönüşümü hızla tamamlamak zorundayız” diye konuştu.

Açış konuşmalarının ardından Proje Bursiyeri Dr. Muhammet Keskin “Aktif Yaşlanma Bağlamında Kentsel Aktörlerin Yaşlılığın Kadınlaşması Konusundaki Düşünceleri ve Uygulamaları: Afyonkarahisar Örneği” başlıklı projenin sunumunu gerçekleştirdi. Keskin, TÜBİTAK 3005 projesi kapsamında yürütülen doktora tez çalışmasının tüm bilimsel veri ve sonuçlarının da Yükseköğretim Kurumu (YÖK) Tez Merkezi üzerinden kamuoyuna açıldığını ifade etti. Toplantı, soru cevap bölümünün ardından sona erdi. >>>Haber Merkezi

Üç binin üzerinde başvuru yapıldı

Hollanda’nın idari başkenti Lahey’de faaliyet gösteren Ötanazi Uzmanlık Merkezi (Expertisecentrum Euthanasie), geçtiğimiz yıl toplam 3 bin 122 hastadan ötanazi talebi aldı. Yapılan titiz incelemeler sonucunda bu taleplerin yaklaşık 900’ü kabul edilerek işleme alındı. Merkezin direktörü Steven Pleiter, her gün ortalama 13 yeni başvurunun kapılarını çaldığını ifade etti.

En büyük neden bunama ve yaşlılık

Taleplerin arka planındaki tıbbi gerekçeler incelendiğinde, başvuruların büyük bir kısmının bunama (demans) ve yaşlılığa bağlı olarak vücutta meydana gelen geri dönülemez hastalıklardan kaynaklandığı görüldü. 2002 yılından bu yana yürürlükte olan yasa, yalnızca “dayanılmaz ağrılara sahip olan ve iyileşme umudu bulunmayan” kişilerin bu haktan yararlanmasına izin veriyor.

Karar süreci nasıl işliyor?

Hollanda’da bir hastanın yaşamına son verilmesi süreci oldukça sıkı denetimlere tabi tutuluyor. İlk olarak aile hekimi tarafından incelenen talep, ardından en az bir bağımsız doktorun daha yer aldığı uzman bir heyet tarafından tekrar değerlendiriliyor. Onay çıkan vakalarda, hastanın solunumu özel ilaçlar yoluyla tamamen durduruluyor.

Yargıya taşınan vakalarda emsal karar

Ötanazi uygulamaları zaman zaman hukuki tartışmaları da beraberinde getiriyor. Geçtiğimiz yıl bir doktor, yasayı ihlal ederek bir hastasını öldürdüğü iddiasıyla hakim karşısına çıkmış ancak mahkeme, doktorun yasal prosedürlerin tamamını yerine getirdiğine hükmederek beraat kararı vermişti. Bu karar, ülkedeki ötanazi yasasının sınırlarının belirlenmesi açısından emsal niteliği taşıyor.>>>AA

]]> https://www.gazete3.com.tr/demans/ Wed, 17 Dec 2025 16:38:52 +0000 https://www.gazete3.com.tr/?p=622407  

Yenilerde bir yazı okudum. Aklımda kalanlardan bir buket sunmak istiyorum siz okuyucularıma.

Yazıda unutkanlık normal mi? İsimleri hatırlamakta zorlanıyor musun? Evinde bir odaya gidip neye gittiğini unutuyorsan, Demansa doğru seferin başlamıştır diyor, makale.

Eski anıların hep canlı!

Akşam yediğin yemeği hatırlayamıyorsan, uzun ince bir yola düşmüşsün diyor yazı. Onun içindir ki yaşlılar evlerinden hiç ayrılmak istemez! Avucunun içi gibi evin her bölümünü kendi yapmış gibi hiç sıkıntı çekmez. Onun için derler ki: ölürsem evimde öleyim.

Sadece evi değildir onu ayakta tutan; komşuları, mahallesi, çöpçüsü, bekçisi, kasabı, bakkalı. Hatta mahalleye yeni gelenlere ilk ziyaretleri onlar yapar, tanış, biliş olurlar.

Makalede:

Beyin yaşlanmıyor, beyin sıkılıyor!

Rutinler, tekrarlar, heyecansızlık, duygusal doğurganlık, hayatın tekdüzeliği demansı hızlandırıyor. Nörolojik gerileme tekdüzelikten besleniyor. Hayata temassız kalma, şaşırmayı, beyin küçülür ve geriler.

Her gün aynı yolu yürümek, aynı insanlarla konuşmak, aynı duyguların içinde dönmek, rutinlere sıkışmak, beyne “Çok çalışmana gerek yok!” mesajı veriliyor bir bakıma. Beyin kış uykusuna yatar.

Halbuki:

“Yeni insanlar, yeni ülkeler, yeni kültürler beyni açar. Hikaye anlatmak, tartışmak, kahkaha atmak, bir derdi paylaşmak, beynin iç kablolarını yeniden döşer.”

İnsan beyni insan sesiyle canlanır…

Atalarımız, “insan insanı ağusunu alır” eleştirmek, dedi kodu yapmak, insan beynini güçlendirir.

Yaşlılar konuşacak arkadaş bulamayınca ekrana bağlı yaşamayı, uzun süre hareketsiz kalarak bağımlı oluyorlar ekrana. Beyni büyüten ekran değil, eylemdir. Onun için atalarımız “Nerde hareket, orada bereket” diyerek ne güzel özetlemişler, kısaca. Okumak, yazmak, yürümek, yeni bir dil öğrenmek, uğraşmak beyni ateşler.

Affetmeyen insanın beyni hızla çürümeye başlar. Bizim dinimizde “Küslük üç gündür” diyerek uzun süre eksik yaşamayı uygun bulmuyor. Affetmediğin kişiden önce küslük, dargın olmak kişinin kendisine zarar verir.

Kırgınlık, öfke ve kin nörolojik toksindir diyor makale.

Yine peygamberimiz (S.A) “İki günü aynı olan benim ümmetim değildir.” Her gün farklı ve üreterek yaşamayı öğütlüyor…

Planlı yaşamak, gelecek için kurgular yapmak, meşguliyet beyni geliştirir…

Bir yol, bir arkadaş, yeni bir ses, en güçlü beynin genç kalma ilacıdır…

Demans bize bir uyarıdır:

“Yeni bir şey yap,

Yeni biriyle konuş,

Yeni bir sayfa aç kendine,

Hayata bağlan ve yaşa…

Yaş değil, yaşam biçimi belirliyor hayatı…

Sıkılmasına izin vermeyin beyninize…

Mutlu kalınız…

“Doğum destek sistemi bu hafta meclise geliyor”

3 çocuk konusunda sadece Türkiye’de değil dünya ülkelerinde de çalışma yapıldığını ifade eden Bakan Göktaş, açıklamalarını şöyle sürdürdü:

“Doğum destek sistemimizi güçlendirecek. Yani bu hafta da inşallah mecliste görüştükten sonra hayata geçecek. İlk bebek bu yıl doğan, ilk çocuğu olan ailelere bin liralık tek seferlik yardımımız hayata geçiyor. İkinci çocuğu olana bin 500 lira annenin hesabına. Üçüncü çocuğu olana beş bin lira annenin hesabına aidat desteği hayata geçiriyoruz. Vekillerimize sundukları destekten dolayı da çok çok teşekkür ediyorum. Tabii en büyük desteğimiz şüphesiz Cumhurbaşkanımıza. Çünkü ailemiz, geleceğimizdir. Sadece bugün değil iki bin yediden beri üç çocuk politikasından bahsetti Cumhurbaşkanımız çok vizyoner bir dünya lideri, çok vicdaner olduğu için 2007’den bu yana üç çocuk dediğinde bazı kesimler ne dedi? ‘Görüyor musun? Çocuğumuza da karışıyor.’ Bugün üç çocuk, aslında ne kadar önemli ve değerli olduğunu bütün dünya konuşuyor. Avrupa da konuşuyor, Amerika da konuşuyor. Güney Kore bu yönde çalışmalar yürütüyor.”