EVCİL ATLAR ZAMANLA YABANİLEŞTİ YÜZLERCE ÜYELİK DEV POPÜLASYON OLUŞTU

Emirdağ yaylalarındaki bu görsel şölenin kökeni, geçmiş yıllara dayanıyor. Bölge halkı tarafından yaşlandıkları, sakatlandıkları ya da artık tarım ve taşıma işlerinde işlevlerini tamamladıkları gerekçesiyle doğaya salınan evcil atlar, zaman içerisinde vahşi doğaya ayak uydurdu. Doğal ortama tamamen adapte olan ve birbiriyle eşleşerek nesiller boyu çoğalan bu asil canlılar, süreç içinde tamamen yabanileşerek Emirdağ’larında yüzlerce üyeye sahip devasa bir popülasyona dönüştü.

ÖĞREK ADI VERİLEN REİSLİ KOLONİLER HALİNDE KURTLARA MEYDAN OKUYORLAR

Yaban hayatının çetin şartlarında kendilerine has sıkı bir toplumsal düzen kuran yılkı atları, “öğrek” ismi verilen 10 ila 12’şerli özel koloniler halinde hareket ediyor. Her bir koloninin idaresini ve güvenliğini üstlenen güçlü bir lider at bulunuyor. Sürü psikolojisi ve askeri bir disiplinle hareket eden bu asil canlılar, özellikle çetin kış günlerinde dağlardaki kurt gibi yırtıcı hayvan saldırılarından bu toplu savunma mekanizması sayesinde korunmayı başarıyor. Gezgin ve doğa fotoğrafçılığı yapan Ali Çetinkaya da yüksek kesimlerde özgürce koşan bu atların görsel zenginliğini dron yardımıyla havadan kayıt altına aldı.

KARA GÖMÜLEN BİTKİLERE ULAŞMAK İÇİN SIRADIŞI BİR YÖNTEM GELİŞTİRDİLER

Bölgedeki çam ormanlarını çetin hava şartlarında birer doğal sığınak olarak kullanan ve yoğun yağışlarda ağaç altlarında kümelenen yılkı atları, besin bulmanın imkansızlaştığı kış mevsiminde hayatta kalmak için akılalmaz bir yönteme başvuruyor. Kar kalınlığının metreleri aştığı dondurucu zamanlarda dahi güçlü burunlarını adeta bir kazma gibi kullanarak kar tabakasını delmeyi başaran atlar, alt katmanda donmaktan kurtulan otçul bitkilere ulaşıp karınlarını doyurabiliyor. Doğal ortamlarında tamamen bağımsızlaşan ve insanlara karşı aşırı ürkek olan Emirdağ’ın bu gizemli sakinlerine 50 metreden fazla yaklaşabilmek neredeyse imkansız kabul ediliyor. Bir yabancının kokusunu veya varlığını hissettikleri an panik halinde, liderlerinin arkasında dörtnala kaçmaya başlayan atlar, fotoğraf tutkunları tarafından sadece uzak mesafelerden teleskopik lenslerle izlenebiliyor.>>>İHA

]]> https://www.gazete3.com.tr/doganin-kanunu-dronla-goruntulendi/ Wed, 03 Jun 2026 11:19:09 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=702064 Mercan Vadisi, dağlık ve ormanlık alanlarıyla birçok yaban hayvanına ev sahipliği yapıyor.

Bölgede yaşam süren 2 kurdun çengel boynuzlu dağ keçisini avlama anı, dronla kayda alındı.

Görüntülerde, dağ keçisini sürüden ayırarak uzun süre kayalıklarda kovalayan kurdun, keçiyi birkaç kez bacağından tutarak yaralaması, daha sonra da düzlükte yakalayarak etkisiz hale getirmesi yer alıyor. Kayıtlarda, ardından bir başka kurdun daha gelip keçiye saldırdığı, 2 kurdun hayvanı kaya oyuğuna sürüklediği görülüyor. >>>AA

Manzarasıyla doğaseverlerin de dikkatini çeken göl, bölgedeki karların erimesiyle tamamen doldu.

Geçmiş yıllarda su seviyesi oldukça düşen, bu sene ise kar sularıyla dolan Uğruca Gölü, AA ekibince dronla görüntülendi. >>>AA

Tehlikelere karşı tetikte bekledi

Soğuk havaya rağmen oldukça sakin görünen tilki, beyaz örtü üzerinde bir süre dinlendi. Dinlendiği süre boyunca zaman zaman etrafını kontrol eden ve çevresini dinleyen tilki, olası tehlikelere karşı oldukça dikkatli davrandı. Çevresini kontrol ettikten sonra bir süre daha vakit geçiren tilki, daha sonra bulunduğu noktadan ayrılarak gözden kayboldu.>>>İHA 

]]> https://www.gazete3.com.tr/ac-kalan-ayilar-yayla-evini-talan-etti/ Tue, 28 Apr 2026 07:13:44 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=688397 Kentin yüksek kesimlerinde ağır kış şartları sonrası kış uykusundan uyanan ayılar, yiyecek bulabilmek için Giresunda Yaylası’na indi. Muzaffer Alkurt’a ait yayla evine pencereden giren ayılar, pençe ve dişleriyle kapıları ve eşyaları tahrip edip, içerideki mutfak malzemelerini dağıtarak parçaladı. Evin bulunduğu bölgeye çıkan mahalleli, ayıların 3 ayrı evde hasara neden olduğunu fark edip o anları cep telefonuyla görüntüledi. Görüntülerde; ayının kırdığı pencereden içeri girerek zarar verdiği eşyalar ve ayak izleri yer aldı. Bölgede ayıların kar üzerindeki ayak izlerini takip eden vatandaşların, hasar gören diğer evlere ulaştığı anlar da cep telefonu kamerasıyla kayda alındı. >>>DHA

Emirdağ yaylalarından köylere indiler

Sevimliliklerinin yanı sıra ürkek doğalarıyla bilinen yılkı atları, Emirdağ ilçesine bağlı Yellibelli Yaylası’ndan aşağı bölgelere doğru süzüldü. Kışın zorlu şartlarını geride bırakan sürüler, yeşermeye başlayan meralarda boy göstererek görsel bir şölen sundu.

Yavrularıyla birlikte koştular

Havadan çekilen dron görüntülerinde, yılkı atlarının sürü halinde hareket ettikleri ve yavrularıyla birlikte engebeli arazilerde özgürce koştukları anlar kaydedildi. Baharın tadını çıkaran sevimli hayvanların bu hareketliliği, doğaseverler ve fotoğraf tutkunları için kartpostallık görüntüler oluşturdu.>>>İHA 

]]> https://www.gazete3.com.tr/istanbul-semalarinda-kanat-sesleri/ Sat, 28 Mar 2026 08:26:06 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=676968

Sazlıbosna’da yuvalar yeniden doldu

Arnavutköy’ün “leylekli köy” olarak nam salan Sazlıbosna Mahallesi, misafirlerini büyük bir heyecanla karşıladı. Kış boyunca boş kalan ve mahalle sakinleri tarafından özenle korunan yuvalar, sahiplerinin gelmesiyle birlikte yeniden hareketlendi. Geçen yıl kullandıkları yuvaları bulan leyleklerin, vakit kaybetmeden onarım çalışmalarına ve yumurtlama hazırlıklarına başladığı gözlendi.

Nisan ayında görsel şölen bekleniyor

Uzmanlar, asıl büyük sürülerin önümüzdeki günlerde İstanbul semalarına ulaşacağını belirtiyor. Nisan ayı boyunca gökyüzünde süzülen dev leylek sürüleri, doğaseverler için adeta bir görsel şölen oluşturacak. İstanbul’un kuzey ormanları ve sulak alanları, bu uzun yolculukta kuşların dinlenip güç topladığı kritik noktalar arasında yer alıyor.

Yolculuk Avrupa’ya devam edecek

İstanbul’a ulaşan leyleklerin bir kısmı yaz mevsimini burada geçirerek kuluçkaya yatacak. Ancak büyük bir bölümü, İstanbul’da kısa bir mola verip enerji depoladıktan sonra göç yolculuklarını sürdürerek Avrupa ülkelerine doğru kanat çırpmaya devam edecek.>>>DHA 

]]> https://www.gazete3.com.tr/gorenler-sok-oldu/ Fri, 27 Mar 2026 09:26:53 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=676663

Dubai’den Gürcistan’a uzanan kaçakçılık hattı

Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü ekiplerinin şüpheli kargolar üzerindeki ihbarı, Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) Genel Müdürlüğü ekiplerini harekete geçirdi. Yapılan detaylı incelemelerde, Trabzon Limanı üzerinden transit geçiş yapması planlanan kargoların içerisinde yasal olmayan yollarla elde edilmiş çok sayıda yaban hayvanı trofesi tespit edildi.

Aslan, timsah ve zebra parçaları ele geçirildi

Ele geçirilen trofeler arasında vahşi doğanın en görkemli üyelerine ait parçalar yer alıyor. Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, kargolarda bulunan hayvan türleri şu şekilde sıralandı:

• Aslan postu ve kafatası

• Nil timsahı derisi

• Dağ zebrası trofeleri

• Su aygırı parçaları

Bakanlıktan “Sıfır Tolerans” mesajı

Tarım ve Orman Bakanlığı, resmi sosyal medya hesapları üzerinden yaptığı paylaşımda yaban hayatı kaçakçılığı ile mücadelenin kararlılıkla süreceğini vurguladı. Paylaşımda, “Yaban hayatı kaçakçılığına hiçbir şekilde müsamaha gösterilmemektedir” ifadesine yer verilerek, nesli tehlike altındaki türlerin korunması konusundaki hassasiyet hatırlatıldı.

Yasal süreç başlatıldı

El konulan 19 kargo ile ilgili olarak adli ve idari soruşturma başlatıldı. Uluslararası sözleşmelerle (CITES) koruma altına alınan bu türlerin ticareti ve nakliyesiyle ilgili sorumlular hakkında ağır yaptırımların uygulanması bekleniyor.>>>AA

]]> https://www.gazete3.com.tr/gozlerden-irak-zirvelerin-hayaletleri-ilk-kez-bu-kadar-net/ Sun, 15 Feb 2026 11:40:39 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=662490 Issız zirvelerde nadir buluşma

Genellikle yalnız avlanan ve insan gözünden kilometrelerce uzakta yaşayan kar leoparları, bu kez yavrularıyla birlikte oyun oynarken ve dik yamaçlarda ustalıkla ilerlerken kaydedildi. Yüksek rakımlı bölgelerde yaşam süren bu nadir ailenin sağlıklı görüntüleri, bölgedeki ekosistemin korunduğuna dair umut verici bir işaret olarak kabul edildi.

Nesli tükenme tehlikesi altında

Dünya genelinde sayıları hızla azalan ve koruma altında olan kar leoparlarının bu doğal halleri, hem doğaseverleri hem de bilim insanlarını heyecanlandırdı. Kaçak avcılık ve iklim değişikliği nedeniyle yaşam alanları daralan bu canlıların, Pakistan’ın zorlu coğrafyasında hayata tutunmaya devam etmesi büyük bir sevinçle karşılandı.

Görüntüler izlenme rekorları kırıyor

Sosyal medyada paylaşılan ve kar leoparlarının doğal ortamdaki asaletini gözler önüne seren video, kısa sürede milyonlarca izlenmeye ulaştı. Dağların bu gizemli sakinlerinin, zorlu kış şartlarına rağmen bir arada sergiledikleri bu eşsiz görüntüler, doğanın korunması gerektiğine dair güçlü bir mesaj olarak yorumlandı.>>>Haber MERKEZİ 

]]> https://www.gazete3.com.tr/biyolojik-cesitliligin-sessiz-bekcisi/ Fri, 13 Feb 2026 12:31:49 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=661938 Gece aktif olan oklu kirpi, güçlü koku alma duyusu sayesinde besin kaynaklarını kolaylıkla tespit edebiliyor. Genellikle bitkiler, kökler ve çeşitli doğal besinlerle beslenen tür, savunma mekanizması olarak taşıdığı sert dikenleriyle biliniyor. Tehlike anında kendini korumaya alan oklu kirpi, ekosistemin dengesi açısından önemli bir role sahip. Yetkililer, doğal yaşam alanlarının korunmasının ve yaban hayvanlarının rahatsız edilmemesinin büyük önem taşıdığını vurgulayarak vatandaşları duyarlı olmaya davet etti. Özellikle gece saatlerinde kırsal alanlarda karşılaşılan yaban hayvanlarına yaklaşılmaması ve doğal yaşamın korunmasına katkı sağlanması gerektiği belirtildi. Doğanın sessiz kahramanlarından biri olan oklu kirpi, yaban hayatının korunmasının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha hatırlatıyor. >>>Ferhat YÜKSEL

Olay, Nilüfer ilçesi İzmir Yolu Caddesi üzerinde meydana geldi. Seyir halindeki otomobil, sürücüsünün kontrolünden çıkarak yol kenarındaki bariyerlere şiddetle çarptı. Çarpmanın etkisiyle araç içerisinde bulunan sürücünün eşi yaralanırken, sürücü kazayı hafif sıyrıklarla atlattı. Olay yerine gelen sağlık ekipleri yaralı kadını hastaneye kaldırırken, trafik polisleri sürücü üzerinde alkol muayenesi gerçekleştirdi.

“Direksiyonu o kırdı” iddiası

Yapılan ölçümlerde 2.07 promil alkollü olduğu tespit edilen sürücü, kaza yerindeki basın mensuplarına şaşırtıcı açıklamalarda bulundu. Kazanın kendi hatasından değil, eşiyle yaşadığı tartışmadan kaynaklandığını iddia eden sürücü, “Eşimle kavga ettik, direksiyonu o kırdı, kaza yaptık” diyerek suçu yaralanan eşine attı.

Ehliyetine el konuldu ve gözaltına alındı

Alkol sınırını aşan ve kazaya sebebiyet veren sürücü, polis ekipleri tarafından gözaltına alınarak emniyete götürüldü. Eşinin hastanedeki tedavisi devam ederken, olayla ilgili geniş çaplı tahkikat başlatıldı.

]]> https://www.gazete3.com.tr/ahmetpasada-ilginc-olay-yolda-gezerken-bakin-ne-buldu/ Sat, 24 Jan 2026 09:50:47 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=648832 Olay, Sinanpaşa ilçesine bağlı Ahmetpaşa beldesinde meydana geldi. Beldede yaşayan Talha Coşkun isimli genç, sokakta yürüdüğü sırada alışılagelmişin dışında büyük bir kuşun çırpındığını gördü. Kuşun her havalanma hamlesinde tekrar yere düşmesi üzerine durumdan şüphelenen Coşkun, hayvana yaklaştığında onun bir pelikan olduğunu ve kanatlarından yaralandığını anlattı.

Gagasından tutup kucaklayarak kurtardı

Kuşun zarar görmemesi ve kaçmaması için gagasından tutarak onu kontrol altına alan Coşkun, yaralı pelikanı kucağına alarak güvenli bir noktaya taşıdı. Genç vatandaşın ihbarı üzerine kısa sürede olay yerine gelen Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü ekipleri, ilk incelemeleri yaptıktan sonra pelikanı teslim aldı.

Tedavi sonrası doğaya bırakılacak

Ekipler tarafından koruma altına alınan pelikanın, veteriner hekimler tarafından tedavi edileceği ve iyileşme sürecinin ardından tekrar doğal yaşam alanına salınacağı bildirildi. Bölge halkı, nadir görülen bu türün belde sokaklarında görülmesini şaşkınlıkla karşılarken, Talha Coşkun’un bu örnek davranışı takdir topladı.

]]> https://www.gazete3.com.tr/yasa-disi-beslenen-3-makak-maymunu-koruma-altina-alindi/ Tue, 13 Jan 2026 12:48:48 +0000 https://www.gazete3.com.tr/?p=629444 Bakanlık açıklamasında, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ekiplerinin Bursa’da gerçekleştirdiği denetimlerde yasa dışı şekilde barındırılan 3 makak maymunu tespit ettiği belirtildi.
Maymunların bakım ve tedavi süreçleri için koruma altına alındığı aktarılan açıklamada, “Yasa dışı hayvan ticaretine karşı mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz. Yaban hayatını korumak için denetimlerimiz aralıksız devam ediyor.” ifadesi kullanıldı.

Tedavileri Tamamlanan Kukumavlar Doğaya Döndü

Etkinliğin ilk aşamasında, doğada çeşitli sebeplerle yaralı olarak bulunan ve DKMP ekiplerince koruma altına alınan 5 adet kukumav kuşu, özgürlüğüne kavuştu. Konuyla ilgili bilgi veren Düzce Valisi Selçuk Aslan, kuşların yaklaşık bir buçuk ay süren tedavi ve rehabilitasyon sürecinin ardından tamamen iyileştiğini ve kanatlarının güçlendiğini belirtti. Vali Aslan, “Bu değerli canlıları, ait oldukları doğal yaşam ortamlarına bırakmanın mutluluğunu yaşıyoruz,” şeklinde konuştu.

Derelere 20 Bin Kırmızı Benekli Alabalık Salındı

Kukumav kuşlarının doğaya salınmasının ardından, projenin ana odağı olan alabalıklandırma çalışmasına geçildi. Yığılca ilçesine bağlı Kırık Köyü sınırları içerisinde yer alan Kara Dere’ye, bölge ekosistemine özgü olan 20 bin adet kırmızı benekli alabalık yavrusu bırakıldı. Bu adımın, derelerdeki doğal popülasyonu destekleyerek sürdürülebilir bir yaban hayatına katkı sağlaması hedefleniyor.

Vali Aslan’dan Sürdürülebilirlik ve Yangın Uyarısı

Etkinlikte bir konuşma yapan Vali Selçuk Aslan, doğa ile uyum içinde yaşamanın sürdürülebilir bir çevre için zorunluluk olduğuna dikkat çekti. Son yılların en kurak dönemlerinden birinin yaşandığını meteorolojik verilerle destekleyerek ifade eden Vali Aslan, “Nem oranındaki ciddi düşüş, Düzce gibi cennet bir doğaya sahip olan ilimizde potansiyel orman yangını riskini artırmaktadır. Tüm vatandaşlarımızı bu konuda daha dikkatli ve duyarlı olmaya davet ediyorum,” dedi. Vali Aslan, salınan 20 bin alabalığın derede çoğalarak diğer su kaynaklarına da yayılması temennisinde bulunarak projenin hayırlı olmasını diledi.

Konuşmaların ardından, alabalık yavruları kovalar aracılığıyla dereye bırakılarak doğal yaşam alanlarıyla buluşturuldu.

Sarıkamış Ormanlarının Gözdesi Sincaplar

Sarıkamış’ın geniş ormanlık arazileri, özellikle fotoğraf tutkunları ve doğa yürüyüşü yapanlar için eşsiz manzaralar sunmaktadır. Bu alanlarda sıkça rastlanan ve sevimli tavırlarıyla dikkat çeken sincaplar, bölgeye olan ilginin artmasında önemli bir rol oynamaktadır. Doğal ortamlarında gözlemlenen bu canlılar, ziyaretçilere unutulmaz anlar yaşatmaktadır.

Vatandaş Kamerasına Yansıyan Doğal Anlar

Bölgede doğa yürüyüşü gerçekleştiren bir vatandaş, ağaçlar arasında yiyecek arayan bir sincap ile karşılaştı. Bu doğal anı ölümsüzleştirmek isteyen vatandaş, cep telefonu kamerasıyla sincabı görüntüledi. Kaydedilen görüntülerde, sincabın çevresini meraklı bakışlarla incelemesi, ağaç dalları arasında çevik hareketlerle ilerlemesi ve yiyecek bulma çabası gibi doğal davranışları net bir şekilde yer almaktadır. Bu kayıt, Sarıkamış yaban hayatının ne denli zengin ve etkileyici olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir.

Sarıalan Mevkisinde Kayda Alınan Görüntüler

Edinilen bilgilere göre, bir anne ayı ve yavruları, Uludağ’ın popüler noktalarından biri olan Sarıalan bölgesine kadar indi. Aile, bölgeye gelen günübirlik ziyaretçiler tarafından bırakılan atıkların bulunduğu çöp konteynerlerinde yiyecek ararken, o sırada çevrede bulunan bir vatandaş tarafından cep telefonu kamerasıyla kaydedildi. Görüntülerde, ayıların hayatta kalma mücadelesi için insan atıklarına yönelmek zorunda kalması açıkça görülmektedir.

Bu olay, doğal yaşam alanlarına bırakılan çöplerin, yaban hayvanlarının beslenme alışkanlıklarını nasıl olumsuz etkilediğini ve onları insanlarla daha sık karşı karşıya getirdiğini bir kez daha ortaya koymuştur. Yetkililer, doğal park ve ormanlık alanlarda ziyaretçilerin atık yönetimi konusunda daha duyarlı olmaları gerektiğini vurgulamaktadır.

Pülümür Vadisi’nde Yaşanan Üzücü Olay

Edinilen bilgilere göre olay, yaban hayatı popülasyonunun yoğunluğuyla bilinen Pülümür Vadisi güzergahında gece saatlerinde gerçekleşti. Annesinden ayrıldığı düşünülen bir yavru ayı, karayoluna çıktığı esnada seyir halindeki bir aracın çarpması sonucu olay yerinde telef oldu. Kazaya karışan aracın sürücüsü, durmadan olay yerinden uzaklaştı. Çevredeki duyarlı vatandaşların durumu fark ederek yetkili birimlere haber vermesi üzerine olay kayıt altına alındı.

Uzmanlar ve Yetkililerden Sürücülere Uyarı

Bu elim kaza, yaban hayatı koridorları olarak da bilinen karayolu güzergahlarındaki riskleri tekrar gündeme getirdi. Konuyla ilgili görüş bildiren uzmanlar, özellikle gece seyahat eden sürücülerin, yaban hayvanlarının aniden yola çıkabileceği bu gibi bölgelerde azami dikkat göstermeleri gerektiğini vurguladı. Yetkililer ise sürücülere yönelik yaptıkları çağrıda, belirlenen hız sınırlarına riayet edilmesinin ve doğayı koruma bilinciyle hareket etmenin, benzer trajedilerin önlenmesi adına kritik öneme sahip olduğunun altını çizdi.

Doğa Tutkunundan Dikkat Çeken Keşif

Bölgenin zorlu coğrafyasında gerçekleştirdiği gözlem faaliyetleriyle tanınan öğretmen Ümit Bartın’ın karşılaştığı bu dikkat çekici bulgu, yöredeki yaban hayatının ne denli zengin ve çeşitli olduğuna dair güçlü bir kanıt niteliği taşıyor. Bartın’ın bu keşfi, bölgedeki ekolojik dengenin ve yaban hayatı çeşitliliğinin korunmasının önemini bir kez daha gündeme getirdi.

Bölge Ekosistemi İçin Önemli Bir Gösterge

Öğretmen Bartın, bulunan derinin, hem uzunluğu hem de iyi korunmuş yapısıyla uzmanlar için değerli bir veri kaynağı olabileceğini belirtti. Bu tür keşiflerin, doğanın gizemlerini anlama yolunda önemli adımlar olduğunu vurgulayan Bartın, keşfinin doğanın sunduğu mesajlara dair düşüncelerini şu sözlerle ifade etti: “Doğanın her köşesi bir sır, her detayı ise hayranlık uyandıracak kadar özel. Bu deriyle karşılaşmak, doğanın bizlere ne kadar güçlü mesajlar verdiğini bir kez daha gösterdi.”

Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) desteğiyle hayata geçirilen önemli bir proje, evcil köpekler ile onların atası olarak kabul edilen kurtlar arasındaki genetik ilişkiyi aydınlatmayı hedefliyor. Sakarya Üniversitesi Biyoloji Bölümü tarafından yürütülen çalışma, iki tür arasındaki genetik benzerlikleri, farklılıkları ve olası melezleşme durumlarını ortaya çıkarmak için kapsamlı analizler içeriyor.

Van’daki Merkez, Araştırmanın Kilit Noktası Oldu

Projenin saha çalışmaları kapsamında, Sakarya Üniversitesi Biyoloji Bölümü’nde görevli Doç. Dr. Murtaza Nadiri, Van’da bulunan Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi’ni ziyaret etti. Doç. Dr. Nadiri, Doğa Koruma ve Milli Parklar (DKMP) 14. Bölge Müdürlüğü tarafından Muş’ta bulunarak merkeze getirilen dört yavru kurttan, bilimsel prosedürlere uygun olarak dışkı örnekleri topladı. Toplanan bu biyolojik materyaller, genetik analizlerin yapılacağı laboratuvara gönderilerek kurtların DNA yapısı detaylı bir şekilde incelenecek. Araştırmacı, çalışmanın temel amacının kurt ve köpekler arasındaki melezleşme oranını ve genetik akrabalık derecesini tespit etmek olduğunu vurguladı. Ayrıca, araştırma süreci tamamlandıktan sonra yavruların büyüdüklerinde alındıkları doğal ortama geri salınacağının altını çizdi.

Üniversiteler Arası İş Birliği Ekolojik Dengeye Katkı Sunuyor

Van YYÜ Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Prof. Dr. Lokman Aslan, kurumlarının Van Gölü havzasındaki yaban hayatının korunması ve ekolojik dengenin sürdürülmesi adına kilit bir rol oynadığını belirtti. Prof. Dr. Aslan, “Merkezimiz, ekolojik denge üzerine çalışan kurumlarla iş birliği yaparak bu dengenin korunmasına yönelik faaliyetler yürütmektedir. Bilimsel araştırmalara zemin hazırlayarak ve gerekli materyalleri sağlayarak araştırmacılara destek oluyoruz. Son beş yılda merkezimizde yapılan çalışmalar, uluslararası düzeyde prestijli dergilerde yayınlanarak bilim dünyasına önemli katkılar sunmuştur. Kapımız, proje geliştirmek isteyen tüm araştırmacılara açıktır,” ifadelerini kullandı. Bu projenin de bölgedeki yaban hayatı üzerine yapılan değerli çalışmalardan biri olduğunu sözlerine ekledi.

Vatandaşlar Hızla Bölgeden Uzaklaştı

Ayının üzerlerine doğru hamle yapması üzerine büyük bir panik yaşayan vatandaşlar, hızla araçlarına binerek olay yerinden uzaklaşmayı başardı. Görüntüler, yaban hayvanlarının doğal davranışları ve insan müdahalesine verdikleri tepkiler konusunda önemli bir örnek teşkil etmektedir.

Meydana gelen olayın ardından yetkililer, bölgeyi ziyaret eden doğaseverlere ve vatandaşlara yönelik bir uyarı yayınladı. Yaban hayvanlarının yaşam alanlarına saygı gösterilmesi, onlara belirli bir mesafeden daha fazla yaklaşılmaması ve özellikle yavruları yanındayken daha da temkinli olunması gerektiği önemle vurgulandı. Bu tür karşılaşmalarda hayvanları rahatsız edecek hareketlerden (yüksek ses, ani hareket, ışık tutma vb.) kaçınmanın hayati önem taşıdığının altı çizildi.

Avustralyalı bilim insanları tarafından 2023’te yayımlanan “Bir Saman Alevi Olmaktan Öte: Havai Fişeklerin Çevreye Uzun ve Kısa Dönemli Etkileri” başlıklı araştırmada, havai fişeklerin çevreye ve doğal hayata verdiği kısa ve uzun vadeli zararlar üzerinde duruldu.

Ortalama 100 ila 200 metre yükselen ve 100-150 metre çapında bir alanı etkileyen havai fişeklerden kaynaklı ses kirliliği 85 desibeli bulabiliyor. Bu yükseklik kulak zarına zarar verebilirken, bu tür gösteriler kısa ve yoğun ışık, gürültü ve partikül kirliliğine de yol açıyor.

Araştırmaya göre kent içindeki ve çevresindeki hayvanlar, şehir hayatından kaynaklanan gürültüye bir dereceye kadar adapte olabilirken, havai fişeklerden kaynaklanan gürültü kirliliği, bu hayvanların adapte olduğu seviyenin çok üzerinde bulunuyor. Özellikle evcil hayvanlar ve çiftlik hayvanlarının bu durumdan olumsuz etkilendiği, hayvan sahiplerinin bu durumu sık sık dile getirdiği belirtiliyor.

Araştırma makalesinde çeşitli ülkelerden örneklere yer verildi. Yeni Zelanda’da hayvan sahiplerinin yüzde 74,4’ü, hayvanlarının havai fişek gösterileri nedeniyle korktuğunu bildirirken at sahipleri, atlarının havai fişekler sırasında korkarak koşmaya başladığını ve bu durumda sık sık çitlere çarparak yaralandıklarını anlattı.

Almanya’daki bir hayvanat bahçesinde küçük memeliler ve kuşlar üzerine yapılan gözlemlerde, bu hayvanların 6-8 dakikalık havai fişek gösterilerinin sonrasındaki 2 gün boyunca çok stresli davrandıkları ve bu süreçte sürekli kendilerini kapalı alanlarda tutmaya çalıştıkları görüldü.

– Kızıl kanatlı karatavuklar birbirine çarparak öldü

İsviçre’deki Zürih Gölü’nde yeni yıl kutlamaları sırasında bölgedeki kuğu, kaz ve ördek sayısının yüzde 26 ile 35 arasında azaldığı, durumun eski haline dönmesinin 3 ile 10 günü bulduğu tespit edildi.

ABD’nin Arkansas eyaletindeki Beebe kentinde 2011 ve 2012’deki yeni yıl kutlamalarında kullanılan havai fişekler sonucu kışlık tüneklerinden kaçmak zorunda kalan binlerce kızıl kanatlı karatavuğun birbirine çarparak ölmesi, havai fişeklerin hayvan ölümlerine yol açtığı olaylardan biri olarak kayıtlara geçti.

Havai fişeklerin etkileri uzun vadede hayvanların üreme başarısını etkileyebiliyor. İspanya’nın Valensiya kentinde nisan ve mayıs ayları arasında havai fişeklerin kullanıldığı birçok festival düzenlenirken, bayağı serçelerinin üreme başarısının, festivallere ev sahipliği yapan kasabalarda, festivalin olmadığı kontrol kasabalarına göre daha düşük olduğu saptandı. Özellikle 2020 yılında Kovid-19 salgını nedeniyle festivallerin iptal edilmesi, her iki gruptaki bölgelerde yer alan serçelerin üreme başarısının eşitlenmesiyle sonuçlandı.

Havai fişeklerin etkileri genellikle kuşlar ve evcil hayvanlar üzerinde incelense de ABD’de 4 Temmuz kutlamaları sırasında ve sonrasında Kaliforniya deniz aslanları, bayağı foklar ve deniz samurları üzerinde yapılan gözlemlerde, bu hayvanların da sesler sonucu denize kaçtığı ve deniz aslanları ile bayağı fokların bir gün boyunca geri dönmediği görüldü.

– İlk 24 saat içinde havadaki partikül madde seviyesi 5 kat kadar artabilir

Araştırmaya göre hava ve toprak kirliliği, havai fişeklerin ortaya çıkardığı bir diğer olumsuz faktör olarak öne çıkıyor. Kükürtdioksit, karbondioksit, karbonmonoksit, alüminyum, manganez ve partikül maddeler yayarak kirliliğe neden olan havai fişekler, gösterilerin sonrasındaki ilk 24 saat içinde havadaki partikül madde seviyesini 5 kat artırabiliyor ve bu durum hem kısa hem de uzun vadede çevreyi olumsuz etkiliyor.

Özellikle suda çözülen ve kalıcı olan inorganik anyon perklorat maddesi, bilim insanları tarafından endişeyle karşılanıyor. Su yolu ile bitkilere ve böceklere, oradan memelilere ve balıklara ulaşan bu madde, sürüngenler, memeliler gibi birçok canlıda tiroid hormonunun üretiminin azalmasına, ayrıca üremeyle ilgili nörogelişimsel ve kansere yol açan sağlık sorunlarına neden olabiliyor.

Perkloratların ve havai fişeklerin toprağa, havaya ve suya bıraktığı bir dizi ağır metalin, besin zinciri ve gıdalar yoluyla insanlara geçme riski de bulunuyor.

Çalışmada yer alan akademisyenlerden, Avustralya’daki Curtin Üniversitesi Moleküler ve Yaşam Bilimleri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Bill Bateman, AA muhabirine, havai fişeklerin çevresel etkisinin anlaşılmasının önemli olduğunu söyledi.

Bu eğlence türünün azaltılmasının ya da alternatiflerinin oluşturulmasının çevrenin korunması için önemine işaret eden Bateman, “Havai fişeklerin etkisi aslında sandığımızın çok ötesinde. Gürültü kirliliği gibi kısa ama aynı zamanda uzun vadeli etkileri var. Bu kutlamaların getirdiği kirlilik, nefes almamızdan hayvanların gelecekteki üreme başarısına kadar her şeyi etkileyebilir.” dedi.

– “Havai fişekler modern çağa yakışmıyor”

Doğa ve yaban hayatı fotoğrafçısı Alper Tüydeş, havai fişek gösterilerinin, üreme dönemlerine denk gelmesi halinde hayvanlara ciddi zararlar verebileceğini kaydetti.

Koruma altındaki bölgelerde yapılan gösterilere ayrıca değinen Tüydeş, “Yılbaşı kışın ortasına denk geliyor ve kış turizminin yapıldığı Uludağ, Erciyes, Kartalkaya gibi milli parklarda da kutlamalar yapılıyor. Havai fişeklerin, mutlak suretle korunması gereken alanların ortasında atılması iki kat facia demek. Orada tüfek alıp ormana rastgele ateş etmiş olmanız ile havaya fişekle kutlama yapmanız arasında bir fark yok.” diye konuştu.

Bir kuş gözlemcisi olarak her sene aynı manzaraların yaşanmasının kendisini çok üzdüğünü dile getiren Tüydeş, “Maliyetleri biraz pahalı ama drone, ışık, lazer gösterileri daha sessiz, kokusuz, dumansız, patlama olmadan yapılabiliyor. Zaten havai fişekler modern çağa yakışmıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Afyonkarahisar İl Jandarma Komutanlığı asayiş timleri kolluk devriyesinde Dinar’da yaralı halde kızıl şahin kuşu buldu. Muhafaza altına alınan yaralı kızıl şahinin tedavisinin yaptırılması ve tekrar yaşam alanına bırakılması için Afyonkarahisar Kocatepe Yaban Hayatı Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezine teslim edildiği belirtildi. >>>Haber Merkezi