Zatari, Boğaziçi Üniversitesi ev sahipliğinde İstanbul Ticaret Odası Marmara Anadolu İmam Hatip Lisesi tarafından düzenlenen “Cut to the Chase: Sınırları Aşan Hakikat” başlıklı uluslararası gençlik zirvesi kapsamında değerlendirmelerde bulundu.

Batı Şeria’nın tarihsel Filistin coğrafyasındaki ağırlığına işaret eden Zatari, İsrail-Filistin meselesinde son dönemde dikkatin yeniden Batı Şeria’ya kaymasının tesadüf olmadığını dile getirdi.

Zatari, İsrail’in son yıllarda Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerini yoğunlaştırdığını, toprak gaspını artırdığını, Filistinlilerin günlük yaşamını daha da parçalı hale getirdiğini ve bölgede şehirler arasındaki bağlantının ciddi ölçüde koptuğunu anlattı.

Batı Şeria’da bugün İsrail ordusunun 1000’i aşkın kontrol noktası olduğunu aktaran Zatari, “Batı Şeria’da birbirine bağlanan tek bir şehir bile yok, hepsi bölünmüş durumda. Şehirlerin içinde bile bölünmeler var. Örneğin, Batı Şeria’nın en büyük şehri olan El Halil zaten dört-beşten fazla parçaya bölünmüş durumda. İsrail güvenlik kontrolü ve (İsrailli) yerleşimci yerlerinden geçmeden bir bölgeden diğerine ulaşamazsınız.” diye konuştu.

“AVRUPA’DA 55 BİNDEN FAZLA FİLİSTİN’E DESTEK GÖSTERİSİNE ŞAHİT OLDUK”

Zatari, 7 Ekim 2023 sonrasında ortaya çıkan en önemli sonuçlardan birinin, Filistin meselesinin uluslararası kamuoyunda daha görünür ve daha evrensel bir başlık haline gelmesi olduğunu belirtti.

Özellikle Avrupa’daki kitlesel gösterilere işaret eden Zatari, “Geçen yıl Avrupa’da Filistin’i destekleyen 55 binden fazla gösteriye şahit olduk. Diğer tarafta İsrail’i destekleyen çadırlar bulamazsınız. Bu büyük bir değişiklik.” ifadelerini kullandı.

Zatari, bu değişimin, “siyonist hareketin tarihsel köklerinin ve uzun yıllar boyunca aldığı desteğin önemli ölçüde Avrupa’yla ilişkili olması” nedeniyle ayrıca dikkat çekici olduğunu dile getirerek, Filistin’e yönelik dayanışmanın artık yalnızca Batı toplumlarıyla sınırlı kalmadığını, dünyanın farklı bölgelerinde de daha güçlü şekilde hissedildiğini söyledi.

Filistinli mülteci kamplarının Filistin direnişindeki rolüne dair soruyu yanıtlayan Zatari, Batı Şeria’daki kampların büyük bölümünün 1948 sınırlarından göç etmek zorunda kalan Filistinlilerden oluştuğunu anlattı.

Zatari, Batı Şeria’da 20’den fazla kamp bulunduğunun altını çizerek, “Gazze’deki insanların çoğuna sorarsanız, aslen Gazzeli değiller, İsrail’in şimdi yerleştiği 1948 sınır bölgesinden gelen mültecilerdir.” şeklinde konuştu.

Zatari, bu alanların geçmişte Filistin direnişinin sembol noktaları arasında yer aldığını ancak son yıllarda yaşanan gelişmelerin bu merkezlerin etkisini kısmen azalttığını da dile getirdi.

“FİLİSTİNLİLERİ BATI ŞERİA’DAN ZORLA ÇIKARMAYA ÇALIŞACAKLAR”

Gelecek yıllarda Batı Şeria’da daha karanlık bir tablo beklediğini aktaran Zatari, İsrail’in bölgede bombardımandan farklı ama sonuçları itibarıyla benzer bir tasfiye stratejisi izlediğini vurguladı.

Zatari, “(Batı Şeria’da) Daha fazla yerleşim, daha fazla kontrol noktası olacağını düşünüyorum. Filistinlileri Batı Şeria’dan zorla çıkarmaya çalışacaklar.” dedi.

Bu sürecin Gazze’dekinden daha farklı yürütüleceğini söyleyen Zatari, “Filistinlileri Batı Şeria’dan zorla çıkarmaya yönelik girişim, Gazze’deki soykırım gibi askeri bombardıman ve dikkat dağıtma yöntemleriyle değil, örneğin Batı Şeria’ya veya sınırdan ayrılmaya zorlamak gibi daha yumuşak yöntemlerle yapılacak. Batı Şeria’da daha yüksek vergiler ve yüksek işsizlik oranıyla işte tam da buna şahit oluyoruz.” diye konuştu.

Zatari, İsrail’in bir “sınırının” olmadığını vurgulayarak, “İsrail’in durabileceği bir sınırı yok. Bu yüzden daha da genişlemek istiyorlar. Örneğin İsrail’in anayasasında sınır yok. Çünkü onlar, yedi ülkeden fazlasını kapsayan bir ‘Büyük İsrail’ fikrine inanıyorlar.” ifadelerini kullandı.

“BU TOPRAKLAR, MÜSLÜMAN ÜMMETİN HER BİREYİNE AİTTİR”

Filistin meselesine gençlerin nasıl bakması gerektiğine ilişkin değerlendirmesinde ise Zatari, konunun yalnızca ulusal bir toprak meselesi olarak görülemeyeceğini söyledi.

Zatari, Filistin’in yalnızca Filistin halkına ait bir dava gibi görülmesinin eksik bir yaklaşım olacağını belirterek, “Bilinmesi gereken en önemli şey, kutsal Filistin topraklarının sadece Filistinlilere ait olmadığıdır. Bu topraklar, Müslüman ümmetin her bireyine aittir. Dolayısıyla bu ulusal bir mesele değil, Filistin Arap meselesi değil, ümmet meselesidir.” şeklinde konuştu.

Zatari, “(Filistin) Filistinliler olarak bize ait olduğu kadar Türkiye’ye de aittir. Ve Kudüs’ün güvenliğinin, Ankara’nın, Mardin’in veya Türkiye’deki herhangi bir şehrin güvenliği gibi önemli bir iç güvenlik meselesi olarak anlaşılması gerektiğine inanıyorum.” dedi.

“SİYONİST HAREKET YEREL BİR MESELE DEĞİL, EVRENSEL BİR HAREKETTİR”

Zatari, zirvenin ana başlıklarından biri olan “küresel uyanış” çerçevesinde Filistin meselesine yönelik uluslararası duyarlılığın hangi zeminde büyüdüğüne ilişkin soruya da yanıt verdi.

Siyonist hareketin yalnızca yerel bir proje olarak okunamayacağının altını çizen Zatari, “Siyonist hareket yerel bir mesele değil, evrensel bir harekettir.” diye konuştu.

Zatari, bu yapının tarihsel olarak büyük güçler tarafından desteklenen uluslararası bir nitelik taşıdığını, bu nedenle Filistin’deki sömürgeci yerleşim düzenine karşı mücadelenin yalnızca Filistinlilerin omzuna bırakılabilecek bir sorumluluk olmadığını vurguladı.

Özellikle genç kuşakların meseleyi daha geniş bir tarihsel ve siyasal bağlam içinde okumasının belirleyici olacağını vurgulayan Zatari, “Çünkü bu, dünyaya adalet getirebilecek ve barışı sağlayabilecek herkesi kapsayan evrensel bir direnişi gerektirir.” ifadelerini kullandı. >>>AA

Ortadoğu’da yaşanan savaşların sadece bölgeyi değil tüm dünyayı etkilediğini belirten Çelik, Türkiye’nin bu süreçte izlediği dış politikayı “tarihi bir diplomasi başarısı” olarak değerlendirdi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde yürütülen diplomasi trafiğinin önemine dikkat çeken Çelik, Türkiye’nin bugün dünyanın her kesimiyle konuşabilen, sözü dinlenen ve güven duyulan bir ülke konumuna geldiğini söyledi. “Türkiye bugün savaşın taraflarıyla aynı anda görüşebilen, çözüm üretebilen ve önerileri dikkate alınan bir ülke haline gelmiştir” diyen Çelik, Ankara’nın krizleri derinleştiren değil, çözüm üreten bir merkez olduğunu vurguladı.

“TÜRKİYE HERKESİN KONUŞABİLDİĞİ TEK GÜÇLERDEN BİRİ”

Türkiye’nin hem Batı hem Doğu ile sağlıklı ilişkiler kurabilen nadir ülkelerden biri olduğunu ifade eden Çelik, son dönemde yürütülen diplomatik girişimlerin uluslararası arenada büyük karşılık bulduğunu söyledi. Çelik, “Türkiye hiçbir zaman savaşın tarafı olmayı değil, sorunların çözümünün tarafı olmayı tercih etti. Bu yaklaşım bugün ülkemizi uluslararası müzakerelerin en güvenilir adreslerinden biri haline getirmiştir” dedi.

SAVUNMA SANAYİSİNDE BÜYÜK DÖNÜŞÜM

Son yıllarda savunma sanayisinde yaşanan gelişmelerin Türkiye’nin diplomatik gücünü de artırdığını belirten Çelik, yerli ve milli teknolojilerin ülkenin uluslararası konumunu güçlendirdiğini söyledi. Dünyada savaş teknolojilerinin hızla değiştiğini ifade eden Çelik, Türkiye’nin bu dönüşümü yıllar öncesinden öngörerek önemli yatırımlar yaptığını kaydetti. “Bugün sahada güçlü olan ülkeler masada da güçlü oluyor. Türkiye savunma sanayisindeki yatırımlarının karşılığını hem güvenlik hem de diplomasi alanında almaktadır” diye konuştu.

“AFRİKA, TÜRKİYE İÇİN STRATEJİK BİR GELECEK ALANI”

Somali Fahri Konsolosu sıfatıyla Afrika’daki gözlemlerini de paylaşan Çelik, Türkiye ile Somali arasındaki ilişkilerin sıradan diplomatik ilişkilerin çok ötesinde olduğunu söyledi. Türkiye’nin yurt dışındaki en büyük büyükelçiliklerinden birinin Somali’de bulunduğunu hatırlatan Çelik, askeri eğitimden enerji yatırımlarına kadar birçok alanda güçlü iş birliklerinin sürdüğünü belirtti. Somali’de Türk milletine karşı büyük bir sevgi ve güven olduğunu ifade eden Çelik, Türk bayrağını taşıyan gemilerin Somali limanlarına girişinde halkın gösterdiği ilgiyi unutamadığını anlattı.

“TÜRK BEKLENENDİR”

Somali ziyaretlerinde Türk vatandaşlarına gösterilen ilgiden etkilendiğini belirten Çelik, şu ifadeleri kullandı: “Türk olduğunuzu söylediğiniz anda insanların yüzünde bir tebessüm oluşuyor. Çünkü Türkiye’nin sömürmek için değil, birlikte kazanmak için geldiğine inanıyorlar. Türkiye’ye duyulan güven ve sevgi gerçekten çok büyük.”

“AFRİKA’DA BÜYÜK FIRSATLAR VAR”

Afrika’nın geleceğin en önemli ekonomik merkezlerinden biri olmaya aday olduğunu ifade eden Çelik, Türk iş insanlarına da önemli çağrılarda bulundu. Somali başta olmak üzere Afrika’da inşaat, mermer, hayvancılık, enerji ve lojistik alanlarında ciddi yatırım fırsatları bulunduğunu belirten Çelik, Türk yatırımcıların bölgeye daha fazla ilgi göstermesi gerektiğini söyledi. “Türkiye’nin Afrika’daki varlığı yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda insani ve diplomatik bir misyondur” dedi.

“TÜRKİYE’NİN GÜVENLİĞİ SINIRLARININ ÖTESİNDE BAŞLIYOR”

Türkiye’nin son yıllarda attığı dış politika adımlarının stratejik önemine dikkat çeken Çelik, Doğu Akdeniz’den Afrika Boynuzu’na kadar uzanan geniş coğrafyada yürütülen çalışmaların ülkenin geleceği açısından kritik olduğunu vurguladı. Ticaret yolları, enerji koridorları ve küresel lojistik ağlarında söz sahibi olmanın önemine değinen Çelik, “Sahada olmayan masada olamaz. Masada olmayan ise menüde olur” sözleriyle Türkiye’nin bölgesel etkinliğinin neden gerekli olduğunu anlattı.

“TÜRKİYE DAHA GÜÇLÜ BİR KÜRESEL AKTÖR OLACAK”

Programın sonunda değerlendirmelerde bulunan Onur Çelik, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde dış politikada güçlü bir vizyon ortaya koyduğunu belirterek, ülkenin önümüzdeki dönemde uluslararası alanda daha etkili bir konuma ulaşacağını söyledi. Çelik, “Türkiye bugün ticarette, diplomaside ve uluslararası ilişkilerde güven veren bir ülke haline gelmiştir. Bu gücü daha da ileri taşımak için çalışmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı. >>>Haber Merkezi

BM Güvenlik Konseyi’nin ay boyunca Orta Doğu’daki gelişmeleri ele alacağını aktaran Zalabata, dönem başkanlığı süresince diyaloğa dayalı barış süreçlerinin tesisi ve desteklenmesi ile çok taraflılığın güçlendirilmesi konularına da öncelikli olarak odaklanacaklarını ifade etti.

Kolombiya Cumhurbaşkanı Gustavo Petro’nun, gelecek hafta BM Güvenlik Konseyi’nde Orta Doğu’da barışın korunmasına ilişkin düzenlenecek oturumda konuşma yapacağı açıklanmıştı. >>>AA

Carney, iki ülkenin birçok alanda birlikte çalışabileceklerini ve küresel ölçekte ortak hareket ederek rekabet gücünü artırabileceklerini söyledi.

Kanada’nın, ABD ile daha yakın işbirliği ve “gerçek ortaklık” istediğini belirten Carney, “Güçlü bir Kanada, Amerika’yı yeniden büyük yapmaya yardımcı olacaktır.” ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından uygulanan gümrük tarifeleri ve ticaret politikalarının, Kanada’yı ekonomik gücünü artırmaya yönelttiğini ifade eden Carney, ülkesinin enerji alanında küresel güç olma hedefini sürdürdüğünü vurguladı. >>>AA

Xinhua’nın haberine göre liderler, Pekin’de parti ve devlet liderlerinin rezidansları ve çalışma ofislerinin bulunduğu, eski İmparatorluk Sarayı’nın yaz bahçesi Congnanhay’da bir araya geldi.

Beyaz Saray basın bilgi havuzundan edinilen bilgiye göre Şi, Trump’ı yerleşkenin kapısında karşıladıktan sonra iki lider, geleneksel Çin tarzı motiflerle süslü kemerlerin altından geçerek iç avludaki gül bahçesini dolaştı.

10 dakikalık yürüyüşün ardından kamelyada oturan iki lider, bakanların ve üst düzey yetkililerin de yer aldığı küçük grupla sohbet etti, burada liderlere çay ikramında bulunuldu.

Trump’a Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD’nin Pekin Büyükelçisi David Perdue eşlik ederken Şi’nin yanında Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Birinci Sekreteri Cay Çi, Dışişleri Bakanı Vang Yi, Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ve Çin’in Washington Büyükelçisi Şie Fıng yer aldı.

“İNANILMAZ BİR ZİYARET OLDU”

Trump, sohbette, “Bu, inanılmaz bir ziyaret oldu. Çok iyi sonuçlar aldık. Harika ticaret anlaşmaları yaptık.” dedi.

Çin ile ABD ilişkilerini “çok güçlü” diye niteleyen Trump, Şi ile başkalarının çözemeyeceği çok sayıda sorunun üstesinden geldiklerini belirtti.

Trump, iki liderin “yapıcı stratejik ilişki” sürdürmek konusunda vardıkları mutabakata işaret ederek ziyaret için “tarihi” ve “dönüm noktası” ifadelerini kullandı.

İran konusunu da tartıştıklarını hatırlatan Trump, “Sanırım bu konuda benzer düşüncelerimiz var. Biz, savaşın bitmesini istiyoruz, İran’ın nükleer silaha sahip olmasını istemiyoruz ve Hürmüz Boğazı’nın açılmasını istiyoruz. Şimdi kapatıyoruz, önce onlar kapattı, sonra biz kapattık ama açılmasını istiyoruz.” şeklinde konuştu.

“PARTİ VE DEVLET LİDERLERİNİN YAŞADIĞI VE ÇALIŞTIĞI YER”

Congnanhay’daki faaliyetlere ilişkin bilgi veren Şi, “Parti ve merkezi hükümet liderlerinin, ben de dahil, yaşadığı ve çalıştığı yerdir.” dedi.

Şi, Çin Halk Cumhuriyeti’nin 1949’da kurulmasının ardından parti liderlerinin buraya taşındıklarını, Mao Zıdong, Cou Enlay, Dıng Şiaoping, Ciang Zımin ve Hu Cintao’nun burada yaşadıklarını belirtti.

Trump’ın ziyaretinin “dönüm noktası” olarak görülebileceği görüşüne katıldığını ifade eden Şi, çok sayıda işbirliği anlaşması yaptıklarını ve uluslararası meselelerde mutabakata vardıklarını dile getirdi.

Şi, buluşma için Congnanhay’ı seçmesinin sebebinin, Trump’ın 2017’de onu Florida’daki Mar-a-Lago’da ağırlamasına karşılık olduğunu söyledi.

Trump’ın burayı ziyaret eden başka dünya liderlerinin olup olmadığı sorusu üzerine Şi, “Çok nadir. Tarihsel olarak diplomatik faaliyetlerde kullanılmaz. Örneğin Putin geldi.” diye yanıt verdi.

Liderler, buluşmanın ardından heyetleriyle çalışma yemeğine geçti.

ABD Başkanı, yemeğin ardından ülkeden ayrılacak. >>>AA

Temaslarına ilişkin basın mensuplarıyla bir araya gelen Yılmaz, toplantının başarılı geçtiğini, ortak ve ikili görüşmeler ile çeşitli panellerin yapıldığını söyledi.

Yılmaz, Avrupa’nın güvenliğinden bağlantısallığına, enerji meselelerinden jeopolitik gelişmelere kadar birçok başlığın bu toplantılarda ele alındığını belirterek, şunları kaydetti: “Bizim açımızdan bir diğer önemli boyutu, bu toplantının 18 yıl aradan sonra üst düzey bir ziyaret gerçekleştirmiş olduk Erivan’a. Daha önce Sayın Paşinyan’ın Türkiye’ye ziyaretleri olmuştu. Sayın Cumhurbaşkanımız ile görüşmeleri oldu. Meclis Başkanı’nın yine Türkiye ziyaretleri olmuştu. Bu üst düzey görüşmeleri çok önemli görüyoruz. Özellikle Türkiye-Ermenistan normalleşmesi açısından önemli bir süreç devam ediyor. 2022’den bugüne çeşitli adımlar atıldı, bu çerçevede ve bu süreç sürüyor. Burada tabii Azerbaycan ile Ermenistan arasında kalıcı bir barış oluşturmaya yönelik çabalar çok kıymetli. Orada da çok önemli mesafeler alınmış durumda. En son geçen ağustosta Washington’da bir anlaşmayı da çerçeveyi de imzalamış oldular. Dolayısıyla Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri açısından her geçen gün ilerlemeler kaydedildiğini, önemli adımlar atıldığını görüyoruz. Karşılıklı olarak olumlu yönde adımlar atıldığını görüyoruz. Bir taraftan Azerbaycan-Ermenistan barışının, kalıcı bir barışın gerçekleştirilmesi yönünde sağlanan ilerleme, diğer taraftan da Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesi Güney Kafkasya’da yeni bir atmosfer oluşturuyor.”

“EN ÖNEMLİ UNSURLARDAN BİRİ ZENGEZUR KORİDORU”

Bu bölgenin, dünyanın en stratejik bölgelerinden biri ve geçiş bölgesi olduğuna işaret eden Yılmaz, “Biz şuna inanıyoruz, Güney Kafkasya’da barış ve normalleşme sağlandıkça, her şeyden önce bu bölgede yaşayan herkes kazanacak. Azerbaycan, Ermenistan, Türkiye, bütün ülkeler kazançlı çıkacak. Refahın artmasına, ticaretin gelişmesine ve bütün bu ülkelerin ilerlemesine katkıda bulunacak. Diğer taraftan bunun daha küresel düzeyde de etkileri olacağını düşünüyoruz; bölgesel ve küresel düzeyde.” diye konuştu.

Orta Koridor’un önemine işaret eden Yılmaz, şunları kaydetti: “Orta Koridor dediğimiz koridorun stratejik önemini bugün herkes daha iyi görüyor. Bugün yaptığımız bir çalışma toplantısında Avrupa Birliği temsilcileri de ‘bunun ne kadar stratejik olduğunu’ kendileri de vurguladılar, desteklerini ifade ettiler. Orta Koridor’un güçlenmesi, Türkiye’yle Kafkaslar ve Türk cumhuriyetleri arasında daha güçlü bir bağlantı oluşturacağı gibi Avrupa’yla Asya arasındaki bağlantıya da büyük katkı sunacak. Orta Koridor derken sadece yolları kastetmiyoruz elbette. Bir taraftan yollar var bir taraftan da telekomünikasyondan dijitalleşmeye, enerjiye varıncaya kadar birçok farklı alanda bağlantısallığı güçlendirme meselesinden bahsediyoruz. Dolayısıyla bunun bu toplantıda da öneminin çok net bir şekilde ortaya çıktığını, vurgulandığını ifade edebilirim. Tabii bu Orta Koridor kapsamında en önemli unsurlardan biri Zengezur Koridoru. Zengezur Koridoru konusunda da önemli gelişmeler sağlandı. TRIPP dediğimiz güzergahın oluşturulması konusunda anlaşmalar sağlandı. O konuda da biz, desteğimizi burada bir kez daha ifade ettik. Ermenistan topraklarından geçen, Azerbaycan’la Nahçıvan’ı birleştiren bir koridordan bahsediyoruz. Bu koridorun işler hale gelmesiyle Azerbaycan-Nahçıvan bağlantısı güçleneceği gibi, daha geniş çerçevede bölgesel işbirliğine de çok önemli bir zemin oluşmuş olacak.”

“SEMBOLİK ÖNEMİ YÜKSEK BİR KÖPRÜ”

Türkiye olarak bu gelişmeleri güçlü bir şekilde desteklediklerini dile getiren Yılmaz, diğer taraftan tarihi Ani Köprüsü ile ilgili bir anlaşmanın da imzalandığını söyledi. Köprünün bir ayağının Türkiye’de, bir ayağının ise Ermenistan’da olduğunu, geçmişte Rusya’yla yaşanan savaşlarda, çatışmalarda yıkıldığını hatırlatan Yılmaz, “Şimdi bunu bizim Karayolları Genel Müdürlüğümüz ile Ermenistan Kültür Bakanlığı’nın birlikte restore etmesi söz konusu. Bunun anlaşmasını da bugün özel temsilcilerimiz imzaladılar. Ben ve Sayın Paşinyan da buna şahitlik yapmış olduk. Oldukça önemli. Sembolik önemi yüksek bir köprü. Bu köprünün kuruluşu gibi, gelecekte ülkelerimiz arasında da ilişkilerin çok sağlam bir şekilde gelişmesini bekliyoruz. Yönümüze, istikametimize baktığınız zaman daha iyiye, barışa, normalleşmeye doğru bir gelişme görüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Güney Kafkasya’da sağlanan bu örnek normalleşme ve barış sürecinin çok kıymetli olduğunu vurgulayan Yılmaz, bu süreçte Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’ın oynadığı role işaret etti. Yılmaz, “Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan bu bölgede barış ve istikrar için tüm taraflarla diyalog içinde, Türkiye, bütün gücüyle ve imkanlarıyla normalleşmeye ve barışı desteklemeye devam ediyor.” dedi.

“OLUMLU YÖNDE ADIMLAR DEVAM EDECEKTİR”

Toplantının tarihi nitelikte olduğunu belirten Yılmaz, “Hem Türkiye-Ermenistan ilişkileri hem Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri açısından sağlanan bu katılım ve buradaki atmosfer son derece olumlu oldu. Bütün bu bölgede yaşayan devletlerin ve milletlerin ortak geleceği, kader birliği, coğrafya birliği adına hayırlı sonuçlar doğurmasını diliyorum.” diye konuştu. Yılmaz, Türkiye’nin Avrupa’nın bir parçası olduğunu, Avrupa’nın Avrupa Birliği’nden ibaret olmadığını söyledi. Avrupa ile Türkiye’nin ortak menfaatleri, çıkarları olduğunun altını çizen Yılmaz, “Objektif ortak menfaatlere sahipler. Gerek güvenlik açısından gerek rekabet, ekonomi açısından Türkiye’yle Avrupa’nın ayrılmaz bağlara sahip olduğunu ifade etmek isterim. Genel anlayışın da ben bu yönde olduğunu rahatlıkla ifade edebilirim. Önümüzdeki dönemde hem genel olarak Avrupa’yla hem de Avrupa Birliği’yle pozitif ilişkilerimiz devam edecektir.” değerlendirmesinde bulundu.

Yılmaz, Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşmenin 2022’den bu yana devam ettiğini hatırlatarak, “Bunlar adım adım gelişen süreçler. Bir güven ortamıyla gelişen süreçler. Aynı şekilde Azerbaycan-Ermenistan ilişkilerinin de elbette çok önemli oranda etkilediği süreçler. Dolayısıyla olumlu yönde adımlar devam edecektir. Her adım kendi içinde baktığınızda ‘tam yeterli değil’ diyebilirsiniz ama zaman içinde bu adımlar birikerek, ülkeler arasında daha bir güven ortamı oluşturuyor ve bir süre sonra geriye dönüp baktığınızda önemli mesafeler aldığınızı görüyorsunuz.” dedi.

“İŞ BİRLİĞİ ALANLARI ZAMAN İÇİNDE ÇOK DAHA ARTACAKTIR”

Türk Hava Yolları’nın İstanbul-Erivan uçuşlarının başladığını anımsatan Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Bunu daha da artırma yönünde bir karar var. Pegasus daha önce başlamıştı zaten. Telekom’un burada önemli yaptığı çalışmalar var. Nvidia biliyorsunuz büyük bir yatırım yapıyor Ermenistan’a. Telekom da buradaki muadili kuruluşlarıyla işbirliği sağlıyor. Buna benzer çok sayıda aslında başlık var. Önemli olan diyalog. En üst düzeyde devlet başkanlarımızın ve her düzeyde yetkililerin bu diyaloğu, bu bir araya gelip meseleleri konuşması devam ettiği sürece, iş birliği alanları zaman içinde çok daha artacaktır. Bir noktadan sonra çok daha farklı bir düzeye yükselecektir diye inanıyorum.”

Ani Köprüsü’nün restorasyonuyla ilgili teknik hazırlık süreçlerinin yapıldığı aktaran Yılmaz, “Artık önünde bir engel kalmadı. Dolayısıyla en kısa sürede herhalde bu çalışma başlayacaktır diye düşünüyorum. Kurumlarımız zaten uzun bir süredir bu konu üzerinde çalışıyorlar. Hazırlıklarını yapıyorlar. Sınırla ilgili hususlar da uzun zamandır gündemimizde. O konuda bir gelişme olursa, sizleri bilgilendiririz.” diye konuştu.

Yılmaz, “Geldiğimiz andan itibaren Ermenistan makamları bize çok yakın bir ilgi ve misafirperverlik gösterdiler. Sayın Paşinyan başta olmak üzere bize sıcak bir ilgi, güzel bir misafirperverlik gösteren tüm Ermeni yetkililere, bu güzel ortamı hazırlayan herkese çok teşekkür ediyorum.” ifadelerini kullandı. >>>AA

Çin’in “hedefli ekonomik baskılarının” ve Panama bayraklı gemileri etkileyen son adımlarının yakından takip edildiği vurgulanan açıklamada, söz konusu eylemlerin deniz ticaretini siyasallaştırmaya ve bölge ülkelerinin egemenliğini ihlal etmeye yönelik açık bir girişim olduğu savunuldu.

Açıklamada, Panama’nın bölgenin deniz ticaret sisteminin temel unsurlarından biri olduğuna işaret edilerek, bu nedenle ülkenin dış baskılardan uzak kalması gerektiği kaydedildi.

Panama’nın egemenliğini zayıflatmaya yönelik her girişimin tüm bölge ülkeleri için tehdit oluşturduğuna dikkati çekilen açıklamada, “Panama ile dayanışma içindeyiz.” ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, Amerika kıtasının özgürlük, güvenlik ve refah bölgesi olarak kalmasını sağlamak amacıyla her türlü tehdide karşı birlikte hareket etme konusunda kararlı olunduğunun altı çizildi. >>>AA

Müzakere sürecinin ancak karşılıklı saygı ve güven inşasıyla ilerleyebileceğini aktaran Pezeşkiyan, baskı ve tehdit politikaları devam ederken diyalogdan sonuç alınamayacağını kaydetti. Pezeşkiyan, “İran, savaşı başlatan taraf değil ve bölgesel istikrarsızlık istemiyor. Müzakereler ancak eşit şartlarda ve uluslararası hukuk çerçevesinde yürütülebilir” açıklamasında bulundu.

Pakistan Başbakanı Şerif ise ülkesinin İran ile kardeşlik ve dayanışma ilişkilerini önemsediğini belirterek, mevcut gerilimin azaltılması için diplomatik çabalara aktif destek verdiklerini söyledi. Bölgedeki tansiyonun düşürülmesi için Pakistan’ın Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan ile yürüttüğü temaslara dikkat çeken Şerif, “Bu girişimler, ateşkesin korunması ve kalıcı barışın sağlanması açısından kritik öneme sahip. Pakistan, İran’ın egemenliğini ve güvenliğini hedef alan hiçbir adımı kabul etmeyecek. İran’ın baskı ve savaşla teslim alınamayacak. İran halkı güçlü bir direnç gösteriyor, rejim değişikliği beklentileri gerçekçi değil” diye konuştu. >>>DHA

Trump, İran’la görüşmelerin yoğun ve verimli şekilde sürdüğüne işaret ederek, yakın zamanda anlaşma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti.

ABD Başkanı, “İran’la bir anlaşma yapmaya çok yakınız. İran’la bir sonraki doğrudan görüşme bu hafta sonu olabilir. İran’la birçok anlaşma yapıyoruz ve bence yakında çok olumlu gelişmeler olacak.” ifadelerini kullandı.

İran’daki yeni liderlerle çok iyi anlaştıklarını vurgulayan Trump, Tahran’la yapmayı umdukları anlaşmanın “nükleer silaha sahip olmamayı” da kapsadığını ileri sürdü.

Trump, “İran’ın nükleer silaha sahip olmaması son derece önemli ve onlar da bunu kabul ettiler. İran bunu kabul etti, üstelik çok kesin bir şekilde. Yer altında kalan nükleer kalıntıları bize iade etmeyi de kabul ettiler. Dolayısıyla İran’la pek çok konuda mutabakat sağladık.” şeklinde konuştu.

Pakistan’ın bu süreçte ABD ile İran arasında çok önemli bir arabuluculuk rolü oynadığına dikkati çeken Trump, Pakistan yönetimine teşekkür ederek, “Anlaşma İslamabad’da imzalanırsa oraya gidebilirim.” dedi.

ANLAŞMA OLMAZSA SAVAŞ DEVAM EDER

İran’la anlaşmaya çok yakın olduklarını birkaç kez yineleyen ABD Başkanı Trump, aynı zamanda Tahran’a yönelik “tehdit” mesajlarına da devam etti.

“Anlaşma olmazsa savaş devam eder.” diye konuşan Trump, İranlı yeni liderlerin öncekilerden farklı ve anlaşmaya daha yatkın olduklarını savundu.

Trump, İran’la ateşkesin devam edip etmeyeceği konusunda ise net bir ifade kullanmaktan kaçınırken, “Uzatılması gerektiğinden emin değilim. İran bir anlaşma yapmak istiyor ve biz de onlarla çok iyi şekilde görüşüyoruz. Ayrıca 2 ay önce yapmaya yanaşmadıkları şeyleri bugün yapmaya hazırlar.” diye konuştu.

Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka konusuna da değinen ABD Başkanı, boğazı bloke ettiklerini ve ilgili ülkelerin burayı yakında kullanabileceğini ifade etti.

Trump, İran’la anlaşmanın yapılmasıyla birlikte boğazın tamamen açılacağını belirterek, “Bu sayede bedava petrole ve Hürmüz Boğazı’na kavuşacağız. Her şey yoluna girecek ve bence petrol fiyatları eskisinden daha da düşecek.” değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKİYE VE BÖLGE ÜLKELERİYLE İRAN TEMASLARI

ABD Başkanı Trump, İran gündemini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve diğer bölge liderleriyle ne şekilde görüştüklerine yönelik soruya, “Bölgedeki tüm liderlerle konuşuyoruz, birçok başlığı görüşüyoruz, İran’la bir anlaşma yapmaya yakınız.” yanıtını verdi.

İSRAİL-LÜBNAN ANLAŞMASINA HİZBULLAH DA DAHİL OLACAK

Öte yandan Trump, İsrail ile Lübnan arasında bu gece yarısı başlaması beklenen 10 günlük geçici ateşkes konusuna da değindi. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile çok iyi birer telefon görüşmesi yaptığını anlatan Trump, “İsrail ile Lübnan (liderleri) gelecek hafta ya da sonraki hafta Beyaz Saray’da bir araya gelecek, bence bir anlaşma yapmaya çok yakınız. Bu anlaşmada Hizbullah ile ilgili konular da ele alınacak.” değerlendirmesini yaptı.

Trump, Hizbullah’ın ateşkesin bir parçası olup olmadığıyla ilgili soruya net bir ifadeyle, “İsrail-Lübnan ateşkes anlaşması Hizbullah’ı da kapsayacak. Onların da anlaşmaya uyacaklarını düşünüyorum.” yanıtını verdi.

Doğru bir zamanda Lübnan’ı ziyaret edeceğini dile getiren ABD Başkanı, bugüne kadar 9 savaşı sona erdirdiğini ve İsrail-Lübnan savaşı ile bu sayının 10 olacağını savundu. >>>AA