Ege İhracatçı Birliklerinden (EİB) yapılan açıklamaya göre, 2024 yılının ocak-mayıs döneminde 368 milyon dolar ihracat yapan Ege Tütün İhracatçıları Birliği, 2025 yılının ilk beş aylık diliminde ihracatını 394 milyon dolara taşıdı.

Türkiye’nin tütün ve tütün mamulleri ihracatı, 31 Mayıs 2024 ile 1 Haziran 2025’i kapsayan son bir yıllık dönemde 1 milyar 4 milyon dolar oldu.

Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 915 milyon dolar olarak gerçekleşmişti.

Buna göre tütün sektörü, 7 yıl sonra ihracatta 1 milyar doları aşmış oldu. Sektör en son 2018 yılında 1 milyar 11 milyon dolarlık ihracat performansı ortaya koymuştu.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Ege Tütün İhracatçıları Birliği Başkanı Ömer Celal Umur, dünya genelinde sigara tüketiminin yatay seyrettiğini belirtti.

Tütün ve tütün mamulleri ihracatının miktar bazında artmadığını, ortalama ihraç fiyatlarındaki artış sayesinde ihracat gelirinde yüzde 7’lik artış yakaladıklarını kaydeden Umur, sektör olarak hedeflerinin 1 milyar dolar seviyesini korumak olduğunu aktardı.

Türkiye’de üretilen sigaralara 2025 yılından itibaren yüzde 30 yerli tütün kullanma zorunluluğu getirildiğini hatırlatan Umur, şu ifadeleri kullandı:

“O nedenle büyük yapraklı Virginya ve Burley tütünlerinin üretimi arttı. 73 milyon kilogram tütün üretimimizin 30 milyon kilogramı büyük yapraklı tütünlerden oluşuyor. Büyük yapraklı Virginya ve Burley tütünleri bugün için sadece iç piyasada kullanılıyor. Bu üretimin kalitesi arttıkça tütün ihracatına da katkısı olacaktır. Yerli tütün kullanma oranındaki artıştan dolayı 2025 sezonunda tütün üretiminde bir miktar artış bekliyoruz. 2025 yılında 80 milyon kilogram üretime ulaşabiliriz.”

Bakanlık, tescil edilen bitkilere ilişkin sosyal medya hesabından paylaşımda bulundu. Paylaşımda, üreticinin eli toprağa değdiğinde arkasında mühendislerin yıllar süren emeği, sabrı ve bilgisinden doğan yerli ve milli çeşitler olduğuna dikkat çekilirken, şu bilgilere yer verildi: “2025 yılında 21 farklı tür, 35 çeşit, 9 hat olmak üzere bugüne kadar toplam 1048 çeşit tarla bitkisi (arpa, ekmeklik buğday, makarnalık buğday, ayçiçeği, çörekotu, ketencik, kinoa, kuru bezelye, kuru fasulye, mavi ayrık, mürdümük, nohut, pamuk, patates, rodos otu, tritikale, tütün, yem bezelyesi, yerfıstığı, yulaf, zerdeçal), 8 farklı tür 25 çeşit olmak üzere bugüne kadar 1068 çeşit bahçe bitkisi (fındık, üzüm, incir, zeytin, muz, gül, kasımpatı, karanfil) tescil edildi.” >>>AA

İl Jandarma Komutanlığı Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü ekipleri, M.B, R.Y ve B.O’nun iş yerlerine operasyon düzenledi.

Adreslerdeki aramalarda 3 ton tütün, 75 bini boş 255 bin makaron, sigara sarma makinesi ile 5 tütün kıyma makinesi ele geçirildi.

Gözaltına alınan şüpheliler, İlçe Jandarma Komutanlığına götürüldü.

Bakanlık, tütün ve tütün mamulleri sektörünün ardından gözünü alkollü içecek imalatı yapan firmalara çevirdi.

Ekipler, yaz aylarında sigara ve makaron üreticisi 23 firmanın 8 ilde bulunan 26 adresinde eş zamanlı fiili sayım yapmıştı.

Vergi Denetim Kuruluna bağlı yaklaşık 200 vergi müfettişi ile Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı gelir uzmanlarından oluşan ekipler, şimdi de alkollü içecek imalatı yapan firmaların 22 ildeki 100 adresinde eş zamanlı fiili envanter çalışması başlattı.

Tütün ve alkollü içecek sektöründe fiili envanter çalışmasıyla bu yıl stokları sayılan şirketler çoğunlukla büyük mükelleflerden oluştu. Bu şirketlerin ciro toplamının yaklaşık 100 milyar lira hacme sahip olduğu belirlendi.

Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığı verilerinden faydalanıldı

Denetimlerde, sektördeki kayıt dışı alım ve satım yapılması, kaçak içki üretimi ve envanter değerleme işlemlerinin mevzuata uygun gerçekleştirilmemesi gibi sebeplerle ÖTV, gelir ve kurumlar vergisi, KDV ile diğer vergiler yönünden oluşan muhtemel vergi kayıp ve kaçağının varlığı araştırılıyor.

Çalışmalar sırasında Tarım ve Orman Bakanlığı Tütün ve Alkol Dairesi Başkanlığından alınan verilerden de yararlanıldı. Sayım yapılan riskli mükelleflerin belirlenmesinde bu veriler de dikkate alındı.

“Saha çalışmaları sürüyor”

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, konuya ilişkin değerlendirmesinde, kayıt dışılığın önlenmesine yönelik yürütülen mücadele kapsamında saha çalışmalarının hız kesmeden sürdüğünü belirterek, şunları kaydetti:

“Vergide adalet ve verimlilik ilkemiz çerçevesinde kayıt dışı faaliyet gösteren mükelleflere ilişkin saha denetimlerimiz derinleşiyor. Fiili envanter sayımı sonucunda haklarında tespit yapılan mükellefler vergi incelemesine alınacak. Tüm sektörlere yönelik inceleme ve saha denetimlerini plan dahilinde sürdürerek denetimsiz hiçbir alan bırakmıyoruz.”

Afyonkarahisar’da sigara kullanımına bağlı yakalandığı akciğer kanserini yenen 64 yaşındaki emekli Mustafa Şen, kendisini sağlığından eden bu bağımlılıktan kurtulmaları için çevresindekileri uyarıyor.

Şen, Afyonkarahisar’da Devlet Su İşlerinde çalıştıktan sonra 2002’de emekli oldu. Daha sonra şoförlük yapmaya başlayan Şen, 2016’da öksürük şikayetiyle Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hastanesi’ne başvurdu.

Akciğer kanseri teşhisi konulan Şen, iki yıllık zorlu tedavi süreciyle kanserden kurtuldu. Nefes alıp vermede sıkıntı yaşayan Şen, yılda iki defa düzenli kontrollerini yaptırıyor.

– Daha önce bırakmamanın pişmanlığını yaşıyor

Şen, sol akciğerindeki kitlenin tespitiyle kendisi için zorlu bir süreç başladığını söyledi.

Ameliyat geçirdiğini, kemoterapi tedavisi gördüğünü ve hala kontrollerini düzenli yaptırdığını anlatan Şen, “Sol akciğerim alındığı için çok fazla kendimi yormadan ihtiyaçlarımı karşılıyorum. Çok çabuk yoruluyorum. Yıllarca içtiğim sigarayı ameliyattan bir ay önce bırakmıştım. ‘Keşke daha önce bıraksaydım.’ diyorum.” dedi.

– “Çok pişmanlık yaşıyorum, 35 yıl zehir almışım”

Şen, bağımlılığın sadece insanın kendisine değil, çevresindekilere de zararı olduğunu belirterek, şöyle konuştu:

“Üç çocuğum sigara kullanmıyor. Doktorlar da kansere yatkınlıktan dolayı içmemeleri konusunda uyardı. Şu anda 3-5 metre uzağımda sigara içilse, dumanı hemen etkiliyor. Nefesim ‘Ben buradayım.’ diyor. Sigara konusunda insanları kırmadan, kendimden örnekler vererek uyarıyorum. Onlara sigarayı bırakmaları konusunda tavsiyelerde bulunuyorum. İnsanlar ne kendilerini ne de başkalarını boş yere üzmesin. Çok pişmanlık yaşıyorum, 35 yıl zehir almışım.”