Ocak ayında geçirdiği bir ameliyat sonrası nükseden rahatsızlıkları nedeniyle Koç Üniversitesi Hastanesi’nde tedavi altına alınan İlber Ortaylı’nın durumu, geçtiğimiz günlerde ağırlaşmıştı. Ailesi tarafından yapılan açıklamalarda durumunun stabil olduğu ve uzman bir ekip tarafından titizlikle takip edildiği belirtilmiş, ancak usta tarihçinin bugün itibarıyla entübe edildiği haberi gelmişti.

İzzet Çapa duyurdu, Türkiye yasa boğuldu

Günün ilerleyen saatlerinde gazeteci İzzet Çapa, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla acı haberi kamuoyuna duyurdu. Çapa’nın paylaşımı kısa sürede milyonlarca kişi tarafından paylaşılırken, resmi haber kaynakları da ünlü tarihçinin vefatını doğruladı. Türkiye’nin dört bir yanından taziye mesajları yağarken, akademi ve siyaset dünyası büyük bir üzüntü yaşıyor.

Tarih biliminin koca çınarı

1947 yılında Avusturya’da dünyaya gelen ve çocukluk yıllarından itibaren tarihe olan tutkusuyla tanınan İlber Ortaylı; Osmanlı tarihi, diplomasi tarihi ve kültür tarihi alanındaki engin bilgisiyle sadece Türkiye’de değil, dünya çapında bir otorite olarak kabul ediliyordu. Topkapı Sarayı Müzesi’nin eski başkanı olan Ortaylı, kendine has üslubuyla tarihin geniş kitleler tarafından sevilmesini sağlamıştı.

Cenaze programı bekleniyor

Hocaların hocası İlber Ortaylı’nın vefatı sonrası cenaze töreninin nerede ve ne zaman yapılacağına dair ailesinden resmi bir açıklama bekleniyor. Tarih dostları ve sevenleri, usta ismi son yolculuğuna uğurlamak için yapılacak duyuruya kilitlenmiş durumda.

]]> https://www.gazete3.com.tr/rektor-karakas-aku-kendine-yakisani-yapti/ Tue, 08 Oct 2024 14:14:58 +0000 https://www.gazete3.com.tr/?p=453045 Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Türk Tarih Kurumu (TTK), Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) ve İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Araştırma Merkezi iş birliğiyle 4-6 Ekim 2024 tarihleri arasında düzenlenen “Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu” başarıyla gerçekleştirildi. AKÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Karakaş sempozyumu değerlendirdi.

Atatürk Kongre Merkezinde gerçekleştirilen “Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu” Değerlendirme Toplantısının ardından sona erdi. Prof. Dr. İsmail Coşkun başkanlığında gerçekleştirilen Değerlendirme Toplantısının Kapanış Oturumunda; Prof. Dr. Vehbi Bayhan, Prof. Dr. Ali Utku, Prof. Dr. Yücel Bulut, Prof. Dr. Nevin Güngör Ergan, Prof. Dr. Yıldız Akpolat ve Prof. Dr. Hacı Musa Taşdelen konuşmacı olarak yer aldı.

“ZORU BAŞARDIK”

Oturumun ardından AKÜ Rektörü Prof. Dr. Mehmet Karakaş, “Ölümünün 100. Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu”nu değerlendirdi. Karakaş, “Ölümünün Yüzüncü Yılında Ziya Gökalp ve Sosyoloji Sempozyumu fikri; Ziya Gökalp’in ölümünün 100. Yılı olmasından dolayı geldi. Ama nasıl yapalım sorusunu tartışırken Türkiye’de 208 üniversite var. Tek sosyolog rektör benim. Türkiye’de sosyolojinin babası ve kurucusunu anmak da bize düşer diyerek kolları sıvadık. Ekip arkadaşlarımızla birlikte toplantıyı yaptık. Yanımıza bir ortak olması lazım. Ziya Gökalp’in sandalyesinin bulunduğu İstanbul Üniversitesi Sosyoloji ekibi ortak olmalı fikri oluşunca da İsmail Hocamızı aradık. Ekibiyle birlikte her türlü katkıyı bizlere verdi. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Bölümüne ve Sosyoloji Araştırma Merkezine, İsmail Hocanın nezdinde teşekkür ediyorum. Ayrıca bu tür organizasyonların maddi külfeti var. Gerçekten bu tür organizasyonları bu ortamlarda gerçekleştirmek kolay değil. Bir vesileyle İletişim Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Altun Afyonkarahisar’a gelmişti. Kendisinden destek istedik. Prof. Dr. Fahrettin Altun’un nezdinde İletişim Başkanlığına da güçlü desteğinden dolayı teşekkür ediyorum. Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof. Dr. Yüksel Özgen Hocanın nezdinde Türk Tarih Kurumu Başkanlığına da teşekkür ediyorum. Bu sempozyum neticesinde ortaya çıkan bilimsel metinleri Üniversitemizin Sosyal Bilimler Dergisinin özel sayısı olarak yayınlayacağız. Üniversitemizin Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Koçak Hoca ve ekibine, aynı zamanda düzenleme kurulunda yer alan tüm öğrencilerimize teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı. >>>Şahan Kartal

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Fahrettin Altun’un teşrifleriyle gerçekleşecek Sempozyuma ilişkin bilgiler veren Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Karakaş, Türkiye’de sosyolojinin temellerinin, diğer ülkelere göre erken denebilecek bir tarihte atıldığını belirtti. Karakaş, “Türk düşünce ve siyaset dünyasının önde gelen aktörlerinden biri olan Ziya Gökalp, Osmanlı’nın tasfiyesi ve Cumhuriyet’in kuruluş sürecine damgasını vurmuş bir düşünürdür. Türk toplumunun sosyolojiyle tanışmasına öncülük etmiştir. 1914’te İstanbul Darülfünûn’unda Ziya Gökalp tarafından kurulan İçtimaiyat (Sosyoloji) Kürsüsü, dünyanın en eski sosyoloji bölümlerinden biridir. Gökalp, yine 1915’te İçtimaiyat Dar’ül Mesaisi isimli ilk sosyoloji enstitüsünün faaliyete başlamasına ve 1917’de İçtimaiyat Mecmuası isimli sosyoloji dergisinin kurulmasına ön ayak olmuş bir şahsiyettir.” dedi. Karakaş, “Bu özellikleriyle Gökalp, Osmanlı İmparatorluğu’ndan, yeni Türkiye devletine geçişin yaşandığı süreçte Türk siyasal ve düşünsel hayatında önemli konuma sahip bir düşünür ve ideolog olarak karşımıza çıkmaktadır. Onu ve fikirlerini yeniden değerlendirmek, sadece geçmişte yaşanan siyasal ve toplumsal konuları değil, günümüz sorunlarını anlama açısından da önemlidir. Çünkü Gökalp, yaşadığı dönemdeki diğer düşünürlerden farklı olarak eserleriyle günümüzde de yaşayan ender düşünürlerden biridir.” diye konuştu.

GÖKALP, SOSYOLOJİ BİLİMİNİN TÜRKİYE’DEKİ KURUCULARINDAN

Sempozyumun 15 tema başlığında gerçekleştirileceğini anlatan Karakaş, “Düzenleme kurulu olarak 15 tema başlığı belirledik. Bunlar; ‘Ziya Gökalp’te Türkçülük ve Türk Milliyetçiliği, Ziya Gökalp’te Kültür ve Medeniyet Meselesi, Ziya Gökalp Şiirleri ve Toplumsal Yaşam, Ziya Gökalp’te Sosyolojinin Temel Konuları ve Kavramları, Ziya Gökalp ve Muasırlaşma-Kalkınma Sorunu, Ziya Gökalp ve Türk Ocağı, Ziya Gökalp’in Farklı Dönemlerdeki Değerlendirme Biçimleri, Ziya Gökalp’in Farklı İdeolojiler Tarafından Algılanma Biçimleri, Ziya Gökalp Üzerine Yapılan Çalışmalar/Tezler, Ziya Gökalp’in Batılı Sosyoloji Geleneklerini Okuma Biçimleri, Ziya Gökalp’in Ampirik Çalışmaları, Ziya Gökalp’in Folklor/Halk Kültürü Çalışmalarının Sosyolojik Analizi, Ziya Gökalp ve Modernleşme Teorisi, Yabancı Dillerde Gökalp Neşriyatı ve Gökalp’in Okunma Biçimleri, Ziya Gökalp Düşüncesinin Çok Yönlü Etkileri ve Bugüne Yansımaları.’ Sempozyumumuz elbette temalarla sınırlı değil. Bir çerçeve çizilmesi adına temalarımız belirlendi.” diye konuştu. Prof. Dr. Karakaş, “Sosyolojiyi toplumu anlamak, toplumsal yapıyı incelemek ve modernleşme sürecini yönlendirmek için bilimsel bir araç olarak görmüş olan Gökalp bu yaklaşımıyla, sosyolojinin Türkiye’de akademik bir disiplin olarak tanınmasına ve kabul edilmesine önemli katkılarda bulunmuştur.” dedi. Prof. Dr. Mehmet Karakaş, Gökalp’in sosyolojiyi toplumsal kurumların ve kültürel unsurların bilimsel olarak incelenmesi olarak tanımladığını ve bu alanda yaptığı çalışmalarla Türk toplumunun dinamiklerini anlamaya çalıştığını belirterek, “Onun bu bilimsel yaklaşımı, sosyolojinin sadece akademik çevrelerde değil, aynı zamanda politik ve sosyal reformlarda da önemli bir yer edinmesine yol açmıştır.” ifadelerini kullandı.

“GÖKALP’İN YAŞARKEN AÇMIŞ OLDUĞU TOPLUMSAL VE KÜLTÜREL TARTIŞMA KONULARI, HALA GÜNCELLİĞİNİ KORUMAKTA”

Karakaş, siyasal, toplumsal ve kültürel açıdan birçok tartışmanın merkezi bir figürü olarak bilim dünyasında temayüz eden Ziya Gökalp’in, yakın Türk düşünce tarihi açısından ayrı bir değer taşıdığını da belirtti. Karakaş, “Ölümünün üstünden bir asır geçmesine rağmen, yaşarken açmış olduğu toplumsal ve kültürel tartışma konuları hala güncelliğini korumaktadır. Bugün hala Türk modernleşmesi, çağdaşlaşma ve batılılaşma tartışmaları içinde Gökalp’e atıf yapmadan yazabilmek pek mümkün değildir. Ancak Gökalp’in çok yönlü ilgileri ve yazıları hesaba katıldığında, Gökalp’in yaklaşımlarının kimlik, milliyetçilik ve modernleşme tartışmaları gibi konular için de güncelliğini korumaktadır. Bu vesile ile Türk Sosyolojisinin kurucusu Ziya Gökalp’i saygı ve rahmetle anıyorum” diye konuştu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Türk Tarih Kurumu ve İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Araştırma Merkezinin sempozyumun düzenlenmesinde önemli katkılar sunduğunu ifade eden Karakaş, AKÜ’nün sosyoloji biliminin Türkiye’deki kurucusu Ziya Gökalp’in ebediyete irtihalinin 100. yılında düzenlenecek sempozyuma ev sahipliği yapmasının, kendileri için ayrı bir öneme sahip olduğunu da sözlerine ekledi. >>>Yunus Üstündağ

Sempozyum Düzenleme Kurulu Başkanı Prof. Dr. Mehmet Karakaş, sempozyum için bildiri özetlerinin 30 Temmuz 2024 tarihine, bildiri tam metinlerinin ise 30 Ağustos 2024 tarihine kadar kabul edileceğini belirtti. Sempozyum için düzenleme kurulu olarak 15 tema başlığı belirlediklerini kaydeden Karakaş, “Ziya Gökalp’te Türkçülük ve Türk Milliyetçiliği, Ziya Gökalp’te Kültür ve Medeniyet Meselesi, Ziya Gökalp Şiirleri ve Toplumsal Yaşam, Ziya Gökalp’te Sosyolojinin Temel Konuları ve Kavramları, Ziya Gökalp ve Muasırlaşma-Kalkınma Sorunu, Ziya Gökalp ve Türk Ocağı, Ziya Gökalp’in Farklı Dönemlerdeki Değerlendirme Biçimleri, Ziya Gökalp’in Farklı İdeolojiler Tarafından Algılanma Biçimleri, Ziya Gökalp Üzerine Yapılan Çalışmalar/Tezler, Ziya Gökalp’in Batılı Sosyoloji Geleneklerini Okuma Biçimleri, Ziya Gökalp’in Ampirik Çalışmaları, Ziya Gökalp’in Folklor/Halk Kültürü Çalışmalarının Sosyolojik Analizi, Ziya Gökalp ve Modernleşme Teorisi, Yabancı Dillerde Gökalp Neşriyatı ve Gökalp’in Okunma Biçimleri, Ziya Gökalp Düşüncesinin Çok Yönlü Etkileri ve Bugüne Yansımaları olmak üzere sempozyum için 15 tema belirlendi. Sempozyumumuz elbette temalarla sınırlı değil. Bir çerçeve çizilmesi adına temalarımız belirlendi” diye konuştu.

“GÖKALP SOSYOLOJİ BİLİMİNİN  TÜRKİYE’DEKİ KURUCULARINDAN”

Prof. Dr. Karakaş, Türkiye’de sosyolojinin kurucularından biri olarak kabul edilen Ziya Gökalp’in çalışmalarının, sosyoloji disiplininin Türkiye’de gelişmesine ve yerleşmesine önemli katkılarda bulunduğunu ifade etti. Karakaş, “Sosyolojiyi toplumu anlamak, toplumsal yapıyı incelemek ve modernleşme sürecini yönlendirmek için bilimsel bir araç olarak görmüş olan Gökalp bu yaklaşımıyla, sosyolojinin Türkiye’de akademik bir disiplin olarak tanınmasına ve kabul edilmesine büyük ölçüde yardımcı olmuştur” dedi. Prof. Dr. Mehmet Karakaş, Gökalp’in sosyolojiyi toplumsal kurumların ve kültürel unsurların bilimsel olarak incelenmesi olarak tanımladığını ve bu alanda yaptığı çalışmalarla Türk toplumunun dinamiklerini anlamaya çalıştığını belirterek, “Onun bu bilimsel yaklaşımı, sosyolojinin sadece akademik çevrelerde değil, aynı zamanda politik ve sosyal reformlarda da önemli bir yer edinmesine yol açmıştır” ifadelerini kullandı.

“GÖKALP’İN GÖRÜŞLERİ TÜRK MODERNLEŞMESİNİN TEMSİLİ OLARAK ANILMIŞTIR”

Karakaş, Ziya Gökalp’e ilişkin şu bilgileri paylaştı: “1876 yılında doğan ve 1924 yılında henüz kırk sekiz yaşındayken hayata gözlerini yuman Ziya Gökalp, sadece sosyolojinin değil Türkiye’de tüm sosyal bilimlerin gelişimi açısından önemli bir figür olarak karşımıza çıkmaktadır. Yaşamı, ortaya koyduğu teoriler, Türk modernleşmesi olarak adlandırılan önemli bir tarihsel sürecin en kritik dönüm noktalarına denk gelmiş olmasından dolayı Gökalp’in görüşleri Türk modernleşmesinin temsili olarak anılmıştır. Batılılaşma, modernleşme ve toplumsal dönüşüm gibi bağlamlarda ortaya koyduğu eserler kültür gibi temelde Antropolojinin çalışma nesnesi olarak değerlendirilen bir kavramın, sosyolojik bağlamda nasıl toplum, millet gibi kavramlara dönük okunabileceğinin ilk örneklerini ortaya koymuştur. Osmanlı İmparatorluğunun son dönemi içinde yetişmiş, kişiliği o tarihin bir parçası olarak şekillenmiş bir aydın olarak Ziya Gökalp’in görüşleri, bugün de Türk toplumunun küresel 21. yüzyıl şartlarındaki seyrinin belirlenmesi açısından bir rehber özelliği taşımaktadır. Sempozyumun amacı, 25 Ekim 1924 tarihinde 100. ölüm yıl dönümü idrak edilecek düşünürün, Türk sosyal bilim tarihi içindeki yerini ortaya koymak, Türk modernleşmesi bağlamındaki düşüncelerinin günümüz için taşıdığı anlamları araştırmak, Gökalp’in geçtiğimiz bir asır içindeki etkilerini ve değerlendirilme biçimlerini bütüncül bir perspektiften masaya yatırmak özetle Gökalp’e ve düşüncelerine, yeni şartlarda yeniden bakmaktır.” >>>Şahan Kartal