Pekin yönetiminden ağır benzetmeler

Ziyaretin ardından Çin Tayvan İşleri Ofisi’nden yapılan açıklamada, Tayvan liderine yönelik oldukça sert ifadeler kullanıldı. Pekin, Lai’yi “sokakta koşuşturan bir fareye” benzeterek ziyareti bir ihanet olarak nitelendirdi. Çin, Tayvan’ı kendi toprağı olarak görmeye devam ederken, Taipei yönetimi ise bu tür aşağılayıcı açıklamaların anlamsız olduğunu savunuyor.

Dış müdahaleye karşı gizli operasyon

Geçtiğimiz aylarda yaşanan uçuş izni krizlerinin ardından Tayvan, bu kez “önce git, sonra açıkla” taktiğini uyguladı. Üç Hint Okyanusu ülkesinin Çin baskısıyla hava sahasını kapatması üzerine yaşanan aksaklıklar, bu seyahatin son ana kadar bir sır gibi saklanmasına yol açtı. Esvatini Kralı III. Mswati ile görüşen Lai, 23 milyon vatandaşının dünyayla etkileşim kurma hakkını hiçbir gücün engelleyemeyeceğini ifade etti.

Dünya kamuoyu baskıyı yakından izliyor

Esvatini, dünyada Tayvan ile resmi diplomatik bağlarını koparmayan 12 ülkeden biri olarak kilit bir noktada duruyor. Öte yandan, Çin’in Tayvan üzerindeki artan baskıları sadece bölgeyi değil, ABD ve Avrupa Birliği gibi küresel aktörleri de harekete geçirdi. Batılı ülkeler, Pekin’in saldırgan tutumundan duydukları rahatsızlığı daha yüksek sesle dile getirmeye başlarken, bölgedeki tansiyonun düşmesi beklenmiyor.>>>HABER MERKEZİ 

]]> https://www.gazete3.com.tr/cin-ile-tayvan-savasin-esiginden-dondu/ Mon, 14 Oct 2024 19:17:53 +0000 https://www.gazete3.com.tr/?p=454803 Çin, Tayvan’ı “kuşatan” askeri tatbikatın başarıyla tamamlandığını duyurdu.

Tayvan ve Çin arasındaki tansiyon her geçen yükseliyor. Tayvan lideri Lai Ching-te’nin “Tayvan’ın egemenliğinin, ada halkına ait olduğunu” açıklayan konuşmasının ardından Çin’den Tayvan’a gözdağı geldi. Çin, Tayvan adasını saran geniş çaplı askeri tatbikatı ile gözdağı verirken, Tayvan yönetimi ada çevresinde 34 donanma gemisi ve 125 uçağın tespit edildiğini açıkladı.

Çin medyası tarafından yayınlanan haritalarda, Çin güçlerinin Tayvan adasını “kuşattığı” anlaşılırken akşam saatlerinde Çin tarafından yapılan açıklamada askeri tatbikatın başarılı bir şekilde tamamlandığı kaydedildi.

Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) tarafından yapılan açıklamada, tatbikatların ordunun tüm kanatlarını içerdiğini ve Tayvan’a kara, deniz ve havadan saldırmayı canlandırmak için organize edildiğini söyledi. PLA Sözcüsü Li Xi, Müşterek Kılıç-2024B adı verilen tatbikata katılan kara, hava ve deniz kuvvetleri birliklerin ortak operasyon kapasitesinin test edildiğini bildirdi.

Tayvan’dan kınama

Çin’in gözdağı verdiği tatbikat sırasında Tayvan’daki havalimanları ve limanların normal bir şekilde hizmet vermeye devam ettiği aktarıldı. Tayvan Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Çin’in eylemleri kınanırken önceliklerinin, çatışmayı daha da tırmandırabilecek doğrudan çatışmalardan kaçınmak olduğu vurgulandı.

Çin Dışişleri Bakanlığı açıklamasında ise, askeri tatbikat doğrulanarak, Tayvan’ın bağımsızlığının bölge barışı ile “bağdaşmadığı ” kaydedildi.

Lai’den egemenlik açıklaması

Çin’in bugüne kadar yapılan tatbikatlar arasında “en büyük” olarak” nitelendirdiği askeri tatbikat, Tayvan lideri Lai’nin göreve başlamasının ardından gerçekleştirdiği ilk “Ulusa Sesleniş” konuşmasından kısa bir süre sonra gerçekleştirildi. Çin’in gerilimi tırmandırmakla suçladığı Lai konuşmasında, Pekin yönetiminin Tayvan’ı temsil etmediğini savunmuş, Tayvan’ın egemenliğinin halkına ait olduğunu savunmuştu.

Tayvan, saat 240 kilometre hızla ilerleyen Krathon Tayfunu öncesi alarma geçti. Tayvan Merkezi Meteoroloji İdaresi (CWA), adanın güney ve doğu kesimleri için uyarı yayınladı. Tayvan Savunma Bakanlığı Sözcüsü Sun Li-fang, tahliye ve kurtarma çalışmalarına yardımcı olmak için adanın farklı bölgelerinde 38 binden fazla askerin hazırda beklediğini belirtti. Ulaştırma Bakanlığı ise 88 iç hat ve 24 uluslararası uçuşun iptal edildiğini duyurdu. Tayvan’ın güneyini doğusuna bağlayan demir yolu hattı da kapatıldı.

Şiddetli yağış başladı

Yaklaşan tayfunun etkisinin hissedildiği doğu kıyısındaki Hualian ve güneydeki Pintung şehrinde heyelan ve su baskınları meydana geldi. Hualien şehrinde bulunan Huide tünelinde yaşanan heyelan nedeniyle otoyol trafiğe kapatıldı. Ping tung şehrine bağlı köylerde de su baskınları hayatı olumsuz etkiledi.

Tayfunun yaklaştığı adadaki çoğu markette raflar da boş kaldı.

Yarın adaya ulaşması bekleniyor

Akşam saatlerinde Tayvan’ın güneybatıdaki Kaohsiung’a ulaşması beklenen tayfunun 2-3 gün etkisini sürdüreceği belirtildi. Kaohsiung’ta okullar ve iş yerleri kapatılırken, halka evlerinde kalmaları çağrısında bulunuldu. Kaohsiung Belediye Başkanı Chen Chi-mai afet yönetim toplantısının ardından yaptığı açıklamada, tayfunun şiddeti ve seyrinin, 37 kişinin ölümüne ve şehirde büyük yıkıma yol açan 1977’deki Thelma Tayfunu ile aynı seviyede olduğunu söyledi. Chen, “Tayfundan sonra Kaohsiung’un tamamı su ve elektriksiz kaldı, tıpkı bir savaş gibi. Mümkün olduğunca dışarı çıkmayı sınırlandırın” dedi.

Krathon’un Temmuz ayında Gaemi Tayfunu’nun adayı vurması ve 11 kişinin ölümüne yol açmasının ardından bu yıl Tayvan’a ulaşacak 2. tayfun olacak.

Filipinleri etkisi altına alan Gaemi Tayfunu, Tayvan’ın kuzeydoğusundaki Yilan ilçesinde gece saatlerinde karaya ulaştı. Tayvan Merkezi Hava Durumu İdaresi tarafından yapılan açıklamada, rüzgarın hızının saatte 227 kilometreye çıktığı, Gaemi’nin bu yıl adayı vuran ilk, 8 yıl sonra ise etkili olan en şiddetli tayfun olduğu belirtildi. Tayfun nedeniyle şiddetli yağışlar sel felaketine ve toprak kaymasına yol açtı. Çok sayıda ev ve iş yerinde hasar meydana geldi.

Yetkililere göre tayfun nedeniyle 266 kişi yaralandı, bir ağacın scooterın üzerine devrilmesi sonucu bir kadın hayatını kaybetti. İş makinesinin devrilmesi nedeniyle bir erkek, aracının üzerine duvarın yıkılması sonucu ise 1 kadın öldü.

Tayvan Enerji Şirketi, yaklaşık 500 bin hanenin elektriksiz kaldığını, evlerin büyük bir kısmına elektriğin yeniden sağlandığını açıkladı. Tayvan’ın daha fazla yağış olması beklenirken, iş yerleri ve okulların bugün de kapalı kalacağı açıklandı. Tren seferlerinin askıya alındığı Tayvan’da bugün planlanan tüm iç hat uçuşları ve 195 dış hat uçuşu iptal edildi. Yetkililer Tayvanlılara evde kalmaları ve kıyı şeridinden uzak durmaları çağrısı yaptı.

Kargo gemisi battı

Tayvan itfaiyesi 9 Myanmar vatandaşının bulunduğu Tanzanya bandralı Fu Shun adlı bir kargo gemisinin Kaohsiung kenti açıklarında battığını açıkladı. Mürettebattan haber alınamadığı, arama kurtarma çalışmalarının ise sürdüğü ifade edildi.

Tayfun Çin’e doğru ilerliyor

Yerel saatle 12.15 itibariyle Tayvan Boğazı’na ulaşan tayfunun Çin’in Fujian eyaletindeki Fuzhou kentine doğru ilerlediği ifade edildi. Tayfun nedeniyle Fuzhou, Quanzhou ile Wenzhou kentlerindeki havalimanlarında uçuşların büyük bir kısmı iptal edildi. Guangzhou’da bazı tren seferleri askıya alındı.

Son olarak Tayvan Cumhurbaşkanı Tsai Ing-wen’in ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy ile görüşmesi Çin’in Tayvan’a savaş uçaklarını göndererek gerilimin artmasına neden oldu.

Ağustos 2022’de ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan’ı ziyaret etmesi de Çin- Tayvan ilişkilerini oldukça sıkıntıya girmesine neden olmuştu. Çin gerçekleşen ziyareti en sert şekilde eleştirerek, Çin’in içişlerine ABD’nin müdahale ettiğini ve Tek Çin anlayışına karşı olduğunu dile getirmişti. Öte yandan gerçekleşen ziyaret sonrasında Çin Tayvan’ı çevreleyen 6 farklı bölgede askeri tatbikat yapacağını da duyurmuştu.

Kaliforniya’da bir araya gelen ABD-Tayvan temsilcileri sonrası Çin yaşananlara yeniden sert bir şekilde cevap verdi ve Tayvan yakınlarında askeri tatbikat gerçekleştirdi. Nitekim Tayvan yakınlarında 70 savaş uçağı ve 11 gemi tespit edildi.

İki ülke arasındaki gerilimin temel nedenine bakılacak olursa; Tayvan’ın kendini bağımsız bir ülke olarak tanımlamasına rağmen Çin’in hiçbir zaman bu durumu kabullenmemesi oluşturuyor. Nitekim Çin mutlak surette Tayvan’ın Çin sınırları içerisinde yer alması gereken bir bölge olduğunu düşünüyor.

Tayvan’a son zamanlarda yapılan ABD kaynaklı silah ve mühimmat satışları da Çin- Tayvan arasındaki gerilimin nedenini oluşturan bir başka konu. Nitekim son zamanlarda ABD tarafından Tayvan daha fazla önemsenen bir ülke olarak kendini göstermektedir.

ABD’nin genel amacını ise Yükselen Çin’in gücünü Tayvan üzerinden çevreleme politikası yürüterek durdurmak oluşturmaktadır. Bu nedenle de Tayvan’ın gelecek dönemde ABD ile yakınlaşması ve Çin ile ilişkilerin olumsuzlaşması kaçınılmaz. Tayvan’ın ABD ile yakın ilişki içerisinde bulunması Çin’in istemeyeceği bir durum olması nedeniyle de iki ülke arasındaki çatışma gelecek dönemlerde gerçekleşmesi muhtemel bir durum olarak kendini göstermektedir.