Afyonkarahisar’da zarar tespit çalışmalarının sürdüğünü belirten Bayraktar, TARSİM’e kayıtlı üreticilerin zararlarının karşılanacağını ancak sigorta kapsamı dışında kalan çiftçilerin de desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Çiftçilerin bankalara olan borçlarının yapılandırılmasının büyük önem taşıdığını dile getiren Bayraktar, daha önceki afetlerde olduğu gibi nakit destek sağlanması yönündeki taleplerini Ankara’da ilgili bakanlıklara ileteceklerini söyledi.

Afyonkarahisar genelinde yapılan incelemelerde en büyük zararın Dinar ilçesinde görüldüğünü belirten Bayraktar, Dinar’da 25 bin dekar, merkezde 15 bin 550 dekar, İhsaniye’de 13 bin 605 dekar ve Kızılören’de 6 bin 420 dekar tarım arazisinin zarar gördüğünü açıkladı. Kent genelinde yaklaşık 2 bin 800 üreticinin afetten etkilendiğini kaydeden Bayraktar, çiftçilerin mağduriyetlerinin giderilmesi için çalışmaların takipçisi olacaklarını ifade etti.

Türkiye genelinde zarar gören bölgeleri ziyaret ettiğini belirten Bayraktar, bugüne kadar yaklaşık 80 ili gezerek üreticilerin yaşadığı sıkıntıları yerinde gördüğünü söyledi. Sahada elde ettiği bilgileri Cumhurbaşkanı ve ilgili bakanlarla paylaştığını ifade eden Bayraktar, Afyonkarahisar’daki çiftçilerin taleplerini de Ankara’ya taşıyacağını belirtti.

Tarım sektörünün geleceğine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bayraktar, çiftçi nüfusunun hızla yaşlandığına dikkat çekti. Türkiye’de çiftçilerin yaş ortalamasının 59’a yükseldiğini belirten Bayraktar, gençlerin tarımdaki oranının yüzde 5 seviyelerine kadar düştüğünü söyledi. Çiftçilerin yeterince desteklenmemesi halinde üretimde sürdürülebilirliğin tehlikeye gireceğini vurgulayan Bayraktar, tarımın stratejik önemine dikkat çekti.

Önümüzdeki yıllarda Türkiye ve Akdeniz Havzası’nı ciddi bir kuraklık riskinin beklediğini ifade eden Bayraktar, doğal afetlere karşı tarım sigortalarının yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi. Ürün sigortasının çiftçilerin zararlarını karşılamadaki en önemli araç olduğunu belirten Bayraktar, TARSİM sisteminin daha da geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması gerektiğini kaydetti.

Çıkrık Beldesi’nde üreticilerle bir araya gelerek sorunları dinleyen Bayraktar, Türkiye Ziraat Odaları Birliği olarak çiftçilerin yanında olmaya devam edeceklerini belirterek tüm üreticilere geçmiş olsun dileklerini iletti. >>>Berna TÜRKSOY

Kurbanlık hayvan alım ve satımının, yem sanayinden veterinerlik hizmetlerine, nakliyeden pazar alanı kiralarına, kesim hizmetlerinden deri ve sakatat ekonomisine kadar çok geniş ticari hareketliliği beraberinde getirdiğine işaret eden Bayraktar, “Son yıllardaki kurban satış verileri dikkate alındığında 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvanın kesileceği öngörülüyor. Kurbanlıkların 750 bininin büyükbaş ve 2 milyon 550 bininin küçükbaş olacağı tahmin ediliyor. Kurbanlık hayvan fiyatları ve satış yöntemleri illere göre farklılık gösteriyor. Bazı bölgelerde satışlar canlı kilogram veya karkas et fiyatı üzerinden yapılırken, bazı bölgelerde pazarlık usulüyle canlı hayvan satışı ya da hisseli satış yöntemi uygulanıyor. Özellikle büyükşehirlerde kesim ücretlerinin de satış fiyatına dahil edildiği görülüyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar, ziraat odalarından aldıkları verilere göre, büyükbaş kurbanlık fiyatlarının 120 bin lira-450 bin lira, küçükbaşların ise 15 bin lira-45 bin lira civarında olduğunu aktararak, hisse bedellerinin de ortalama 25 bin-60 bin lira arasında değiştiğini belirtti.

Kurbanlık hayvanlarının ekonomik değerine ilişkin de bilgi veren Bayraktar, şöyle devam etti:

“Ortalama 400 kilogram canlı ağırlığa sahip bir büyükbaşın canlı kilogram fiyatının 411 lira 19 kuruş olacağı dikkate alındığında, bayram süresince kesilecek yaklaşık 750 bin hayvan için ödenecek tutarın 123 milyar 357 milyon liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. Küçükbaşlarda ise ortalama satış fiyatının 26 bin 900 lira olacağı varsayımıyla, yaklaşık 2 milyon 550 bin hayvan için ödenecek tutarın 68 milyar 595 milyon lirayı bulacağı öngörülüyor. Halkımızın yaklaşık 3 milyon 300 bin kurbanlık hayvan için toplamda 192 milyar liraya yakın harcama yapacağı tahmin ediliyor.”

“DERİLER, SANAYİ AÇISINDAN ÖNEMLİ HAMMADDE NİTELİĞİ TAŞIYOR”

Bayraktar, üreticilerin kurban pazarlarındaki temel ihtiyaçlarının eksiksiz karşılanmasının önem taşıdığını bildirdi. Kurban Bayramı süresince kesilecek milyonlarca büyük ve küçükbaş hayvandan elde edilecek derilerin, deri ve tekstil sanayisi açısından önemli hammadde niteliği taşıdığını anımsatan Bayraktar, şu değerlendirmede bulundu: “Ancak son yıllarda deri toplama ve işleme süreçlerinde yaşanan sorunlar nedeniyle bu ekonomik değer yeterince değerlendirilemiyor. Toplama maliyetlerinin yükselmesi, piyasadaki durgunluk ve deri toplayıcı sayısının azalması nedeniyle birçok bölgede deriler, ya çok düşük bedellerle el değiştiriyor ya da hiç toplanmadan zayi oluyor. Özellikle küçükbaş hayvan derilerinde yaşanan kayıplar dikkat çekici boyutlara ulaştı. Kurban Bayramı döneminde kasaplık hizmetleri de önemli bir ekonomik faaliyet alanı oluşturuyor. Kasaplar, kesim, yüzme ve parçalama işlemlerine göre farklı ücretler talep ediyor. Büyükbaş hayvanlarda yalnızca kesim, yüzme ve dörde bölme işlemleri için 10 bin lira ile 15 bin lira arasında, detaylı parçalama işlemleri için ise 15 bin lira ile 20 bin lira arasında ücret alınıyor. Küçükbaş hayvanlarda ise kesim ücretleri 1500 lira ile 2 bin 500 lira arasında değişiyor. Kasaplık hizmetleri için ödenecek toplam tutarın yaklaşık 8,2 milyar liraya ulaşacağı tahmin ediliyor. Bunların yanı sıra kelle, işkembe, bağırsak gibi sakatat ürünleri de önemli bir ekonomik değer oluşturuyor.”

Bayraktar, bayram döneminde satışların beklendiği düzeyde gerçekleşmemesi halinde elde kalan hayvanların Et ve Süt Kurumunca üreticinin yaptığı ek masraflar da dikkate alınarak mağduriyet oluşturmayacak fiyatlarla satın alınmasının büyük önem taşıdığını kaydetti. >>>AA

Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında üretici ile market arasında yaşanan fiyat farklılıklarını ve aylık-yıllık girdi fiyat değişimlerini, görüntülü basın açıklamasıyla değerlendirdi.

“Ocak ayında üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 597,4 ile limonda görüldü” diyen Bayraktar, şunları kaydetti:

“Limondaki fiyat farkını yüzde 379,9 ile patates, yüzde 267,2 ile mandalina, yüzde 215,4 ile kuru kayısı, yüzde 193,6 ile kuru fasulye ve yüzde 186,8 ile kuru incir takip etti. Limon 7 kat, patates 4,8 kat, mandalina 3,7 kat, kuru kayısı 3,2 kat, kuru fasulye ve kuru incir 2,9 kat fazlaya satıldı.

Üreticide 4 lira olan limon 27 lira 90 kuruşa, 3 lira 80 kuruş olan patates 18 lira 24 kuruşa, 11 lira 50 kuruş olan mandalina 42 lira 22 kuruşa, 140 lira olan kuru kayısı 441 lira 61 kuruşa ve 33 lira 29 kuruş olan kuru fasulye 97 lira 73 kuruşa markette satıldı.”

Bayraktar, “Ocak ayında markette en fazla fiyatı artan ürün yüzde 14,9 ile kuru fasulye, üreticide ise yüzde 25,8 ile portakal olurken, fiyatı en fazla düşen ürün markette yüzde 26,8 ile patlıcan, üreticide yüzde 46,8 ile karnabahar oldu” diye konuştu.

“Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 14,9 ile kuru fasulye”

Marketteki fiyat artışlarına da değinen Bayraktar, şunları kaydetti:

“Ocak ayında markette 41 ürünün 23’ünde fiyat artışı görülürken 18 üründe fiyat düşüşü görüldü. Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 14,9 ile kuru fasulye oldu. Kuru fasulyedeki fiyat artışını yüzde 12 ile kırmızı mercimek, yüzde 10,7 ile sivri biber, yüzde 10,7 ile kuru kayısı izledi. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 26,8 ile patlıcan oldu. Patlıcandaki fiyat düşüşünü yüzde 23 ile karnabahar, yüzde 20,3 ile marul, yüzde 17,1 ile havuç takip etti.”

Bayraktar, üreticideki fiyat değişiklerine ilişkin ise şu ifadelere yer verdi:

“Ocak ayında üreticide 33 ürünün 12’sinde fiyat artışı görülürken 14’ünde fiyat düşüşü görüldü. 7 üründe ise fiyat değişimi yaşanmadı. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 46,8 ile karnabaharda görüldü. Karnabahardaki fiyat düşüşünü yüzde 45,4 ile limon ve yüzde 29,5 ile patlıcan, yüzde 28,1 ile mandalina izledi.

Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 25,8 ile portakalda görüldü. Portakaldaki fiyat artışını yüzde 22,7 ile havuç, yüzde 15,5 ile maydanoz, yüzde 13,2 sivri biber takip etti.”

Bayraktar, açıklamasını şöyle sürdürdü:

“Karnabaharda erkenci, orta ve geçici çeşitler havaların iyi seyretmesiyle hepsinin aynı dönemde hasat edilmesiyle ürün fazlalığından kaynaklı fiyatta düşüş yaşandı. Havaların sıcak gitmesi sebebiyle birim alandan alınan verimin artması; patlıcan rekoltesini artırdı, bu da üreticilerimizin fiyatlarının gerilemesine sebep oldu. Yeşil sebzelerde (ıspanak, marul, yeşil soğan, pırasa) talepteki azalmadan kaynaklı fiyat düşüklüğü yaşandı.

Limonda dalında alım satım durgun olduğu için çiftçilerimiz mağdur olurken, yeterli talebin olmaması da fiyatları düşürdü. Mandalinada sezon sonuna yaklaşıldığı için ve diğer narenciye ürünleri gibi bekletilemediğinden dolayı fiyatı düştü. Portakal ve havuçta talebin artmasından dolayı fiyat yükseldi.”

Ocak ayı aylık ve yıllık girdi fiyatlarında yaşanan değişimlere de değinen Bayraktar, şu ifadelere yer verdi:

“Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre; Ocak ayında, Aralık ayına göre ÜRE ve amonyum nitrat gübresi yüzde 10, amonyum sülfat gübresi yüzde 6,3, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 5,6 ve DAP gübresi yüzde 3,5 oranında arttı.

Geçen yılın Ocak ayına göre ÜRE gübresi yüzde 35,3, amonyum sülfat gübresi yüzde 34,4, DAP gübresi yüzde 32,9, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 29,1 ve amonyum nitrat gübresi yüzde 25,3 oranında arttı.

Ocak ayında bir önceki aya göre besi yemi yüzde 3,6, süt yemi ise yüzde 3,4 oranında arttı. Bir önceki yılın aynı ayına göre süt yemi yüzde 24,6, besi yemi ise yüzde 24,2 oranında arttı.

Son bir yılda elektrik fiyatı yüzde 30,4, tarım ilacı fiyatı yüzde 30,2, mazot fiyatı ise yüzde 13,3 oranında arttı.”

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, buğday ve arpada ekim döneminin yağışların etkisiyle ileriye kaydığını belirterek, kuraklık nedeniyle birçok çiftçinin hububat ekimi yapamadığını bildirdi.

Bayraktar, yazılı açıklamasında, iklim değişikliğinin tarımsal üretime etkilerine ilişkin değerlendirmede bulundu.İklim değişikliğinin, yağış rejiminde değişikliğe, doğal afetlere, sıcaklık artışına ve kuraklığa neden olduğuna dikkati çeken Bayraktar, bu durumun olumsuz etkilerinin en fazla tarım sektöründe hissedildiğini bildirdi.Bayraktar, tarımsal aktivitelerin iklim şartlarına doğrudan bağlı olduğuna işaret ederek, “İklim değişikliği, kalite ve verim düşüklüğüne, üretim maliyetlerinin artmasına, daha sıcak ve az yağışlı iklim koşullarına, meteorolojik olaylarda artışa, bitki hastalık ve zararlılarında artışa, ekolojik alanlarda kaymaya, bitkisel çeşitliliğin azalmasına ve kültürel işlemlerde sorunlara neden oluyor. Kısacası iklim değişikliği, dünyada nüfusun artmasıyla beraber sağlıklı gıdaya ve suya ulaşımı zorlaştırıyor.” değerlendirmesinde bulundu.İklim değişikliğinin en önemli etkisinin su döngüsü üzerinde olacağının altını çizen Bayraktar, ülkede nüfus artışının etkisiyle kişi başına düşen kullanılabilir su miktarının azaldığını ifade etti.

“SULAMAYA AÇILACAK HER METREKARE TARIM ARAZİSİ ÜLKEMİZİN MENFAATİNE OLACAK”

Bayraktar, su kaynaklarının sürdürülebilir yönetilmesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti:”Sulamada yatırımların bitirilmemesi ve etkinliğin sağlanamaması bir diğer yapısal sorunlarımızın başında geliyor. Sürdürülebilir bir tarımsal üretimde su olmazsa olmazdır. Halen 1,4 milyon hektar alanda sulama altyapısı tamamlanmadı. Sulamaya açılacak her metrekare tarım arazisi ülkemizin menfaatine olacaktır. Hükümetin sulama yatırımlarına yönelik çalışmalarını destekliyoruz. Sulama kanallarının yenilenmesi ve kanallarda kapalı sisteme geçilmesi şarttır. Çiftçilerimize su tasarrufu sağlayan modern sulama sistemlerini kurabilmeleri için teşvik ve krediler artırılmalıdır.”

“YAZ MEVSİMİNDE YAĞIŞLAR GEÇEN YILA KIYASLA YÜZDE 30 AZALDI”

Dünyanın birçok bölgesinde artan sıcaklıklar ve azalan yağışların, kuraklık afetinin sıklığını ve şiddetini artırdığını vurgulayan Bayraktar, “Tarımın yer üstü ve yer altı su kaynaklarına olan bağımlılığı nedeniyle kuraklık, tarımsal ekonominin birçok sektörünü etkileyen karmaşık bir yapıya sahiptir. Bu nedenle tarımda su vazgeçilmezdir. Kuraklık, tarımsal ürünlerin verimliliğini etkilediği gibi gelir seviyesi daha fazla ürünlerin ekiminden de çiftçilerimizi uzaklaştırdı.” değerlendirmesinde bulundu.Bayraktar, yaz mevsiminde yağışların normaline göre yüzde 9, geçen yıla kıyasla yüzde 30 azalma gösterdiğine dikkati çekerek, şu ifadeleri kullandı:”Buğday ve arpada ekim dönemi ileri tarihlere kaydı. Bu sezon da bölgelere göre değişmekle birlikte, yağışların ekim ayında istenilen seviyede olmaması ve bazı bölgelerde çok geç gelmesi nedeniyle ekilişler 20 gün ile 1 ay kadar ileri kaydı. Kuraklık nedeniyle birçok çiftçimiz hububat ekimi yapamadı.”Ülke olarak modern uygulamalara geçiş için hazırlıklı olunması gerektiğini belirten Bayraktar, alınacak önlemlerin su, toprak ve biyoçeşitlilik gibi doğal kaynakların korunması, sürdürülebilir ve etkin kullanımına yönelik olması gerektiğini kaydetti. >>>AA

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, açıklamasında, haziranda üreticiyle market arasında oluşan fiyat farklarına ve afetlerin etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Aylık ve yıllık girdi fiyatlarındaki değişimlere değinen Bayraktar, “Haziran ayında üretici ve market arasındaki en fazla fiyat farkı yüzde 303,98 ile kirazda görüldü. Kirazdaki fiyat farkını yüzde 291,3 ile havuç, yüzde 284 ile kuru incir, yüzde 260 ile Antep fıstığı takip etti.” ifadesini kullandı. Bayraktar, kirazın 4 kat, havucun 3,9 kat, kuru incirin 3,8 kat, Antep fıstığının 3,6 kat fazlaya satıldığına işaret ederek, üreticide 24,88 lira olan kirazın markette 100 lira 51 kuruşa, 8 buçuk lira olan havucun 33 lira 26 kuruşa, 115 lira olan kuru incirin 441 lira 64 kuruşa ve 250 lira olan Antep fıstığının 900 liraya satıldığı bildirdi.

FİYATI EN FAZLA DÜŞEN ÜRÜN PATATES OLDU

Haziranda markette 37 ürünün 23’ünde fiyat artışı, 12’sinde fiyat azalışı görüldüğünü, 2 üründe ise fiyat değişimi olmadığını ifade eden Bayraktar, şu bilgileri verdi: “Markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 65,7 ile limon oldu. Limondaki fiyat artışını yüzde 51,2 ile Antep fıstığı, yüzde 44 ile çilek, yüzde 34,3 ile kuru kayısı, yüzde 29,7 ile fındık ve yüzde 24,7 ile nohut takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 17,2 ile patates oldu. Patatesteki fiyat düşüşünü yüzde 16,5 ile domates, yüzde 16,1 ile yumurta, yüzde 8,1 ile maydanoz ve yüzde 7,6 ile yeşil soğan izledi.” Bayraktar, söz konusu ayda üreticide 29 ürünün 10’unda fiyat artışı, 8’inde fiyat düşüşü yaşandığını, 11 üründe ise fiyat değişimi olmadığını belirterek, “Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 44 ile patateste görüldü. Patatesteki fiyat düşüşünü yüzde 26,8 ile domates, yüzde 26,2 ile patlıcan, yüzde 22,7 ile havuç, yüzde 12,6 ile yumurta ve yüzde 8,7 ile maydanoz izledi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 100 ile limonda görüldü. Limondaki fiyat artışını yüzde 63,3 ile salatalık ve yüzde 30,2 ile kırmızı mercimek izledi.” ifadelerini kullandı.

“YÜKSEK HAVA SICAKLIKLARI KURU SOĞANDA YANMAYA SEBEP OLDU”

Bayraktar, limonda sezonun sonuna gelinmesiyle üreticilerin elindeki ürünün azaldığına ve fiyatların arttığına dikkati çekti. Yüksek hava sıcaklıklarının kuru soğanda yanmaya sebep olduğunu ifade eden Bayraktar, Çukurova’da patates hasadının sonuna gelindiğini, haziranda yoğunlaşan hasatla arzdaki artışın fiyatların düşmesine neden olduğunu belirtti. Bayraktar, haziranda bir önceki aya göre DAP gübresinin yüzde 3,8 artarken, 20.20.0 kompoze gübresinin yüzde 1,9, ÜRE gübresinin yüzde 1,6, amonyum sülfat gübresinin yüzde 1,2 ve amonyum nitrat gübresinin yüzde 0,8 arttığını bildirerek, şunları kaydetti: “Geçen yılın haziran ayına göre son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 50,8, DAP gübresi yüzde 33,9, ÜRE gübresi yüzde 32,2, amonyum nitrat gübresi yüzde 30,4 ve 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 27,5 artış gösterdi. Haziranda mayıs ayına göre besi yemi yüzde 1,1, süt yemi yüzde 0,9, son bir yılda süt yemi yüzde 37, besi yemi ise yüzde 34,3 yükseldi. Elektrik fiyatları yıllık yüzde 19,8 artarken tarım ilacı fiyatları yüzde 58,2 artış kaydetti.”

“AFETLER EN FAZLA TARIM SEKTÖRÜNÜ VE ÜRETEN ÇİFTÇİLERİMİZİ ETKİLİYOR”

İklim değişikliğinin etkisiyle bu yıl normallerin üzerinde gerçekleşen sıcakların tarımsal üretime ve tarım arazilerine zarar verdiğini belirten Bayraktar, artan sıcaklarla orman ve tarım arazilerinde yangınların artığını hatırlattı. Bayraktar, resmi verilere göre haziranda Türkiye’nin kırsal alanlarında toplam 1120 yangın çıktığını belirterek, şu değerlendirmede bulundu: “Araştırmalar ülkemizde yangınların takribi yüzde 80’inin haziran-ekim döneminde çıktığını gösteriyor. Yaşanan afetler en fazla tarım sektörünü ve üreten çiftçilerimizi etkiliyor. Bir üretim sezonu emek veren çiftçilerimiz çıkan bir yangınla mahsulünü kaybediyor. Özellikle kontrol altına alınamayan geniş alanlara sıçrayan yangınlarda ürünlerini, hayvanlarını ve tarımsal varlıklarını kaybeden üreticilerimize devlet yardımı yapılmalıdır. Aşırı sıcaklıklar sebebiyle Adana’da kavun, karpuz, domates ve biber başta olmak üzere sebzeler yandı. Aşırı sıcaklar Manisa’da üzüm bağlarında yanmalara neden oldu. Yüksek seyreden sıcaklıklar nedeniyle daha fazla sulama yapıldı. Artan sulama ücretlerinin yanı sıra sulama sayısının artması maliyetleri daha da artırdı.” >>> AA