Türkiye’nin ocak-mart dönemine ilişkin büyüme rakamları Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) açıklanacak. Türkiye ekonomisi, geçen yıl yüzde 3,6, 2025’in son çeyreğinde de yüzde 3,4 büyüme kaydetmiş, büyüme eğilimini 22’nci çeyreğe taşımıştı.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH), birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,7 artacağını tahmin ediyor.

DIŞ TİCARET RAKAMLARI

Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın 4 Haziran’da Ankara’da düzenleyeceği toplantıyla mayıs ayı dış ticaret verilerini açıklaması planlanıyor.

Bolat, nisan ayında ihracatın, zorlu uluslararası ekonomik, ticari, siyasi ve jeopolitik gelişmelere rağmen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 artışla 25,4 milyar dolara yükseldiğini belirterek, “Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık mal ihracatı rakamı elde edildi.” ifadesini kullanmıştı.

TÜİK, aynı gün nisan ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye’de işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 olmuştu. Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, söz konusu dönemde 96 bin azalarak 2 milyon 873 bin kişiye gerilemişti.

Kurum, 5 Haziran’da mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini duyuracak. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 4,18, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 3,17 olmuştu. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 32,37, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,59 olarak kayıtlara geçmişti.

TÜİK, 9 Haziran’da mayıs ayı finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıklayacak. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde nisanda en yüksek aylık reel getiri, yüzde 3,04 ile BIST 100 endeksinde gerçekleşmişti.

TÜİK, 10 Haziran’da ise nisan ayına ilişkin sanayi üretim endeksini açıklayacak. Endeks, martta aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 1,1 azalış gösterdi.

MAYIS AYI BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BELLİ OLACAK

TCMB, 12 Haziran’da nisan ayı ödemeler dengesi istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye’nin cari işlemler hesabı mart ayında 9 milyar 672 milyon dolar, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı da 3 milyar 886 milyon dolar açık vermişti.

TÜİK, 15 Haziran’da nisana ilişkin ücretli çalışan istatistikleri ile hizmet üretim ve inşaat üretim endekslerini duyuracak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, mayıs ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını 15 Haziran’da açıklayacak. Türkiye’nin merkezi yönetim bütçe gelirleri, nisanda 1 trilyon 186 milyar 164 milyon lira, giderleri 1 trilyon 524 milyar 891 milyon lira olarak hesaplanmıştı. Bütçede nisanda 338,7 milyar lira, ocak-nisan döneminde 758,8 milyar lira açık oluşmuştu.

Mayıs ayına ilişkin tarım ürünleri üretici fiyat endeksi 16 Haziran’da açıklanacak. TÜİK aynı gün, söz konusu aya ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini de duyuracak.

TÜİK, 18 Haziran’da da mayıs ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini paylaşacak. Türkiye genelinde nisanda satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808, iş yeri sayısı yüzde 10,2 artarak 15 bin 694 olarak hesaplanmıştı.

Kurum, 19 Haziran’da nisan ayına ilişkin tarımsal girdi fiyat endeksini, 22 Haziran’da mayıs yurt dışı üretici fiyat ve haziran tüketici güven endekslerini yayımlayacak. Tüketici güven endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,3 artışla 85,8’e çıkmıştı.

TÜİK, 30 Haziran’da mayıs ayına ilişkin hizmet üretici fiyat endeksi ile dış ticaret ve işgücü istatistiklerini kamuoyuna duyuracak.

PİYASALARIN GÖZÜ FAİZ KARARINDA OLACAK

TCMB Para Politikası Kurulu toplantısı 11 Haziran’da yapılacak. Kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37’de sabit tutmuştu.

Toplantının ardından yapılan açıklamada, jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde, enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlendiği belirtilerek, “Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.” ifadesi kullanılmıştı. >>>AA

Bu dönemde makine ihracatı miktar bazında yüzde 6,7 gerilerken kilogram başına ortalama ihracat fiyatının yüzde 12 ile 8,6 dolara yükselmesi değer bazında artış getirdi. Böylece, geçen yılın aynı dönemine göre 350 milyon dolarlık daha yüksek gelir elde edilmiş oldu.

Yıllıklandırılmış konsolide makine ihracatı yüzde 1,3 artışla 29,1 milyar dolar olurken ithalatın yüzde 8,2 artışla 47,2 milyar dolara yükselmesi dikkati çekti.

EN YÜKSEK İHRACAT ALMANYA VE ABD’YE YAPILDI

Ocak-nisan döneminde en yüksek ihracat 1,1 milyar dolarla yüzde 14,1 artışın yaşandığı Almanya’ya yapıldı. Onu yüzde 39,5 artış ve 767 milyon dolarla ABD, yüzde 12,7 yükseliş ve 442 milyon dolarla İtalya izledi. Irak, Rusya ve Polonya en çok daralan büyük pazarlar oldu.

Alt sektörlere bakıldığında en yüksek ihracat 867 milyon dolarla “içten yanmalı motor ve aksamlarında” yapıldı. Onu 629 milyon dolarla “inşaat ve madencilik makineleri”, 530 milyon dolarla “pompa ve kompresörler” izledi.

“Türbin, turbojet ve hidrolik silindirlerin” ihracatı yüzde 40,1 ile oransal olarak en çok yükseliş gösteren alt sektör olurken en fazla düşüş yüzde 52,2 ile “deri işleme makinelerinde” gözlendi.

“DÜNYANIN HER YERİNDE GÜVEN DUYULAN PARTNER OLMA ÖZELLİĞİMİZİ KORUMAK İSTİYORUZ”

Makine İhracatçıları Birliği Başkanı Sevda Kayhan Yılmaz, Rusya-Ukrayna Savaşı nedeniyle enerji tedarikinde uzun süredir ek maliyetlere katlanan Avrupa’nın ABD/İsrail-İran Savaşı’ndan kaynaklanan 25 milyar avroluk ilave enerji maliyeti ile karşı karşıya olduğunu söyledi.

Ülkelerin böyle bir dönemde dahi savunma sanayisine ayırdığı bütçeyi artırdığına işaret eden Yılmaz, “Yatırımların odağının değiştiği bu tabloda makine sanayimizin yüksek teknoloji üreten mevcut hatlarının, savunma sanayisinin özel regülasyon ve sertifikasyon gereksinimleriyle tam uyumlu bir entegrasyon sürecinden geçmesi gerekiyor.” dedi.

Yılmaz, ülkeler birbiriyle çelişen çıkar çatışmaları içinde iken Türkiye’nin tüm ticari muhataplarıyla diyalog kurabildiğini kaydederek, bu stratejik yön arayışını, küresel sanayinin kalbinin attığı her noktada sahada bulunarak yönettiklerini anlattı.

Farklı kıtalara yayılan geniş bir coğrafyada gerçekleşen yoğun fuar ve ticaret heyeti etkinlikleriyle Türk makinesinin güvenilir ve esnek çözüm ortağı kimliğini tescillemeye çalıştıklarını dile getiren Yılmaz, “Batının siber güvenlik ve düşük karbon odaklı yeni nesil korumacılık duvarlarına uyum sağlarken doğunun teknolojik ham madde ve üretim avantajlarıyla rekabet ettiğimiz bu denklemde dünyanın her yerinde güven duyulan partner olma özelliğimizi korumak istiyoruz.” diye konuştu.

“SANAYİCİNİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FİNANSMAN KANALLARININ DAHA AÇIK TUTULACAĞINA İNANIYORUZ”

Sevda Kayhan Yılmaz, küresel rekabette öne geçmeyi amaçlayan bu girişimlerin, firmaların finansal manevra alanını genişletecek yapısal adımlarla desteklenmesinden memnun olduklarını belirtti.

Yılmaz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Yatırım Teşvik Paketi ile gündeme gelen kurumlar vergisi indirimini, imalatçı sektörler üzerindeki yükleri hafifletmek üzere stratejik bir adım olarak destekliyoruz. Bu düzenleme, hem yerli tedarik zincirini korumak hem de firmalarımızın küresel pazardaki dönüşüm süreçlerini finanse edebilmek açısından önemli. Finansal piyasalardaki teknik tıkanıklıkların giderilmesi, bu adımın kalıcı bir etkiye dönüşmesine büyük katkı sağlar.”

Yılmaz, TL kredilerdeki istisnaların yabancı para kredilerde sadece İhracatı Geliştirme AŞ (İGE) kapsamıyla sınırlandırılmasının uluslararası fonlara ve döviz cinsi kaynaklara erişimi zorlaştırdığını ifade ederek, finansal enstrümanların, vergi indirimlerinden kredi piyasasına kadar bir bütün olarak kurgulanacağına ve sanayicinin ihtiyaç duyduğu finansman kanallarının daha açık tutulacağına inandıklarını söyledi.

“FİNANSAL PİYASALARDAKİ TEKNİK TIKANIKLIKLARIN GİDERİLMELİ”

MAİB Başkanı Yılmaz, kurun enflasyonun altında seyretmesi nedeniyle sanayi gelirlerinin maliyetlerin altında seyrettiği uzun bir süreç yaşandığını vurgulayarak, şunları kaydetti:

“İhracatçıyı dış rekabette dezavantajlı hale getiren ve artık sonuna geldiğimize inandığımız bu uyumsuzluk, ithalatı cazip kılarak yerli üreticiyi iç pazarda ana tedarikçi olma özelliğini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı. Finansal piyasalardaki teknik tıkanıklıkların giderilmesi ve kaynakların teknoloji geliştiren stratejik sektörlere seçici şekilde yönlendirilmesi, Türkiye ekonomisini hızlı bir şekilde canlandıracaktır. Sanayideki mevcut kapasite ve potansiyelin bütüncül bir stratejiyle yüksek verimliliğe dönüştürülmesi, cari açık ve enflasyonla mücadelede yine en güçlü silahımız olacaktır.” >>>AA

ÜRETİMDEN YAPILAN SATIŞ DEĞERİNİN YÜZDE 3,5’İ YÜKSEK TEKNOLOJİ ÜRÜNLERİNDEN

İmalat sanayisinde 2024’te üretilen ürünler, teknoloji düzeylerine göre sınıflandırıldığında, yüksek teknolojili ürünlerin toplam satış değerinin yüzde 3,5’ini oluşturduğu görüldü. Düşük ve orta-düşük teknoloji gruplarının toplamı yüzde 68,4, orta-yüksek teknoloji grubunun payı yüzde 28,1 oldu. Ana sanayi gruplarına göre sınıflandırıldığında, toplam satış değerinin yüzde 44,6’sını ara mallar, yüzde 23,4’ünü dayanıksız tüketim malları oluşturdu. Sermaye mallarının payı ise yüzde 21 olarak hesaplandı. Motorlu kara taşıtı, treyler (römork) ve yarı treyler (yarı römork) imalatında en büyük paya sahip 5 il, toplam satış değerinin yüzde 82,3’üne karşılık geldi. Üretimden yapılan satışların yüzde 32,3’ü Kocaeli’de, yüzde 28,8’i Bursa’da, yüzde 13’ü Sakarya’da, yüzde 4,2’si Aksaray’da ve yüzde 4’ü İstanbul’da gerçekleşti. Geçen yıl imalat sanayisinde fason üretilen ürünlerin toplam satış değerinin yüzde 36,4’ünü giyim eşyası, yüzde 17,4’ünü tekstil ürünleri ve yüzde 9,1’ini fabrikasyon metal ürünleri imalatı oluşturdu.

GERİ KAZANIMDAN YAKLAŞIK 2,5 MİLYON TON İKİNCİL HAM MADDE

Tasnif edilmiş materyallerin geri kazanımı faaliyetlerinden geçen yıl toplam 2 milyon 456 bin 307 ton ikincil ham madde elde edildi. Bunların yüzde 61,7’sini metal esaslı (yüzde 59 demir ve yüzde 2,7 demir dışı metal), yüzde 38,3’ünü ise metal olmayan ikincil ham maddeler oluşturdu. >>>Haber Merkezi