11 yıllık emeğin karşılığı alınıyor

Morfolojik yapısı gereği yavaş büyüyen ve hasat olgunluğuna ulaşması uzun yıllar alan sakız bitkisi, sabır ve uzun soluklu bir üretim süreci gerektiriyor. 2015 yılında dikimleri gerçekleştirilen sakız bahçelerinde, 2026 yılı itibarıyla sakız üretimine başlanmasıyla yaklaşık 11 yıllık emeğin karşılığı alınmaya başlandı.

Gastronomiden gıda sektörüne, kozmetikten farklı endüstriyel alanlara kadar geniş bir kullanım alanına sahip olan sakız, Türkiye’de yeterli miktarda üretilemediği için iç talebin önemli bir bölümü ithalat yoluyla karşılanıyor. Muğla’da yürütülen projelerle birlikte, ülkemizin sakız ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlanması ve dışa bağımlılığın azaltılması hedefleniyor.

Muğla’da dekara yaklaşık 50 adet sakız bitkisi dikilirken, ağaç başına ortalama 250 gram ile 1 kilogram arasında sakız elde edilebiliyor. Üretilen sakızın toptan kilogram fiyatı ise piyasada yaklaşık 30-35 bin TL arasında değişiyor.

Muğla’nın sakız envanteri çıkarılıyor

Muğla’da sakız yetiştiriciliğinin geliştirilmesi amacıyla yürütülen çalışmalar, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve Orman Bölge Müdürlüğü iş birliğiyle sürdürülüyor. Bunun yanı sıra Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve GEKA iş birliğinde, Muğla’nın sakız envanterinin çıkarılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Çalışma kapsamında farklı bölgelerdeki sakız ağaçlarından yaprak ve sakız numuneleri alınarak kalite analizleri gerçekleştiriliyor ve elde edilen veriler diğer bölgelerdeki sakızlarla karşılaştırılıyor.

Çalışmaların tamamlanmasının ardından düzenlenecek çalıştay ile Muğla’daki sakız üretim alanlarının genişletilmesi ve yetiştiriciliğin geliştirilmesine yönelik yol haritasının ortaya konulması planlanıyor. Elde edilen bilgi ve sonuçların ayrıca kitap haline getirilerek sektörün ve üreticilerin kullanımına sunulması hedefleniyor.

Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalarla, ilimizde sakız yetiştiriciliğinin yaygınlaştırılması, üretim miktarının artırılması ve Muğla’nın ülkemizin sakız üretiminde önemli merkezlerden biri haline getirilmesi amaçlanıyor. >>>İHA  

Halk arasında “altın damlayan ağaç” olarak adlandırılan, geçmiş dönemlerden bu yana gıda, kozmetik, tıbbi ve aromatik ürünler sektöründe kullanılan sakız, çok kıymetli bir ticari ürün niteliği taşımasına rağmen üretiminin yapılamaması nedeniyle yok olmanın eşiğine geldi.

Muğla Tarım ve Orman Müdürlüğünce başlatılan “Tıbbi, Aromatik ve Boya Bitkilerinin Yaygınlaştırılıp Geliştirilmesi Projesi” kapsamında 10 yıl önce Esentepe Mahallesi’nde 4 dekar alana 200 sakız fidanı dikildi.

Sakız üretiminde dışa bağımlılığın azaltılması ve kaybolan üretim kültürünün yeniden canlandırılması amacıyla Sebahattin Yaraşlıoğlu’na ait bahçede, ağaçların ilk hasat için çizim işlemi yapıldı. Yaraşlıoğlu ile ekipler, sakız ağaçlarının gövdelerini çizerek ağustos ayında yapılacak ilk hasat için çalışma yaptı.

Elde edilen ürünün ekonomiye kazandırılmasıyla kentte sakız ağacı bahçelerinin artırılması hedefleniyor.

Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, AA muhabirine, ağaçlardan elde edilen sakızın gastronomiden kozmetiğe birçok alanda kullanıldığını, ekonomik getirisinin yüksek olduğunu söyledi.

Dünyada en fazla sakız üretiminin Sakız Adası’nda yapıldığını ve o bölge için çok büyük bir ekonomik gelir olduğunu belirten Baydar, “10 yıl önce bütün ilçelerimizde küçüklü ve büyüklü olmak üzere 100 dekarın üzerinde kapama kurulu sakız ağacı bahçeleri kurduk. Türkiye’de en fazla ağaca sahip olan, en fazla üretimi de gerçekleştirme durumunda olan il konumundayız. Önümüzdeki yıllarda üretimi artırmak istiyoruz ve potansiyelimiz var.” dedi.

Fidanları proje kapsamında çiftçilere vererek bahçeleri kurdurduklarını anlatan Baydar, Türkiye’de ilk defa kapama bahçe şeklinde kurulan sakız hasadı yapacaklarını vurguladı.

– “Tuzluluk ve susuzluğa karşı oldukça dirençli”

Amaçlarının ürünü tanıtarak Muğla ve Türkiye’de sakız üretimini artırmak olduğunu dile getiren Baydar, “Neredeyse tamamına yakınını ithal ettiğimiz sakızda ithalatının önüne geçmek istiyoruz. Bir ağaç 150 gram ile 1,5 kilo arasında ürün veriyor. Sakızın kilogramı ise 25-30 bin lira arasında satılıyor. Özellikle iklimi uygun olan Akdeniz kuşağındaki illerde son derece uygun bir üretime sahip. Tuzluluk ve susuzluğa karşı oldukça dirençli. Akdeniz ve Ege iklim kuşağında olan bizlerde hem üretimlerimizi çeşitlendirmek hem de çiftçimize alternatif gelir getirici ürünler sunmaya çalışıyoruz.” diye konuştu.

Üretici Sebahattin Yaraşlıoğlu ise sakız ağaçlarının çizimini yaparak gelecek aylarda ilk hasatla ürün alacağını ve bunun mutluluğunu yaşadığını ifade etti.

Ege Tarımsal Araştırma Enstitü Müdürlüğü Uzmanı Mehmet Tutar da zamanında yeterli özen gösterilmediği için sahipsiz kalan damla sakızı üretiminin yaygınlaştırılması için çalışma yürütüldüğünü kaydetti. Tutar, kentte artık bir sakız üretim sahası oluşturulduğunu dile getirdi.

Tutar, daha sonra hasadı yapılan ağaçlardan çizim yapılarak ürünün nasıl elde edileceği ile sakız ağacının tohumdan yetişmemesi nedeniyle fidan üretimi “daldırma” yöntemini uygulamalı olarak gösterdi.

Müdürlükten yapılan açıklamaya göre, sakız ağacı yetiştiriciliğinin yaygınlaştırmasını amaçlayan projeyle İzmir’in Urla, Çeşme ve Karaburun ilçelerinde kadın üreticilere eğitimler verilerek fidan desteği sağlandı.

Bu kapsamda, Urla’da fidan dikim etkinliği gerçekleştirildi.

Açıklamada görüşlerine yer verilen İl Tarım ve Orman Müdürü Mustafa Şahin, sakız ağacının hem doğayla uyumlu hem de ekonomik değerinin yüksek olduğunu belirterek, “Kadın üreticilerimizin bu projede aktif rol alması bizleri çok mutlu ediyor. Bugün burada hep birlikte diktiğimiz fidanlar, gelecekte bölgemize gelir sağlayacak.” ifadelerini kullandı.

Projede üç ilçeden 73 kadın üretici yer alıyor.