Kongre kapsamında düzenlenen basın toplantısında konuşan IURES 2026 Kongre Başkanı Prof. Dr. Burak Turna, ürolojinin geleceğinin, hastalığı tedavi ederken fonksiyonları mümkün olduğunca koruyan, kişiselleştirilmiş ve teknolojiyle güçlendirilmiş tedaviler olduğunu söyledi.

Ürolojide teknolojinin ve cerrahi deneyimin bir araya gelmesiyle birlikte tedavi anlayışında önemli bir dönüşüm yaşandığını belirten Turna, “Özellikle beşinci nesil robotik cerrahi platformları, ileri görüntüleme, gelişmiş cerrahi hassasiyet ve giderek daha fazla yapay zeka destekli teknolojilerin cerrahi süreçlere entegre edilmesiyle, modern ürolojik cerrahinin sınırlarını yeniden belirliyor.” dedi.

Prof. Dr. Turna, bu dönüşümün en önemli örneklerinden birinin beşinci nesil robotik cerrahi platformu olduğunu ifade ederek, “Yeni nesil robotik cerrahi artık yalnızca cerrahın el hareketlerini hassaslaştıran bir sistem olmanın ötesine geçiyor. Beşinci nesil robotik teknoloji, daha gelişmiş görüntüleme, cerrahi hassasiyet, dokunsal geri bildirim ve cerrahi verilerin daha etkin kullanılabilmesine olanak sağlayan yeni bir dönemi temsil ediyor.” diye konuştu.

Özellikle yapay zekanın, cerrahi görüntüleri, anatomik yapıları ve büyük miktardaki cerrahi veriyi analiz edebilmesinin, gelecekte cerraha ameliyat sırasında önemli bir karar destek mekanizması sağlayabileceğini dile getiren Turna, bu teknolojilerin robotik sistemlerle bütünleşmesinin kişiye özel cerrahinin gelişiminde çok önemli bir adım olacağını anlattı.

Prof. Dr. Turna, “Özellikle uygun seçilmiş, lokalize prostat kanserli hastalarda, organın veya dokunun tamamını yok etmek yerine, sadece hastalıklı veya kanserli olan odak bölgeyi hedef alarak yok eden modern bir tedavi yaklaşımı olarak tanımlanan ‘fokal tedaviler’, kanserli dokuyu hedeflerken prostatın sağlıklı bölümlerini ve çevredeki kritik anatomik yapıları mümkün olduğunca korumayı amaçlıyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Uzaktan robotik cerrahi dönemi

Diğer Kongre Başkanı Prof. Dr. Murat Binbay ise ürolojide “yeni dönem” olarak nitelendirilen bu dönüşümün “telecerrahi”, “tek port”, “robotik cerrahi” ve “robotik sistemlere entegre edilen yapay zeka destekli karar destek teknolojileri” olarak sıralandığını dile getirdi.

Telecerrahi yönteminin cerrahın hastayla fiziksel olarak aynı ortamda bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırdığını, ileri düzey robotik cerrahi deneyiminin coğrafi mesafeden bağımsız şekilde hastaya ulaştırılabilmesini mümkün kılan bir teknoloji olarak öne çıktığını anlatan Binbay, şöyle devam etti:

“Telecerrahi, özellikle ileri düzey robotik cerrahi deneyiminin sınırlı olduğu bölgelerdeki hastalara, deneyimli merkezlerin bilgi birikimini ulaştırabilme potansiyeli taşıyor. Bu, ürolojik onkoloji cerrahisinde eşitsizlikleri azaltabilecek, sağlık hizmetine erişimi dönüştürebilecek bir yaklaşım. Elbette, bu teknolojinin yaygın klinik kullanımı, veri güvenliği, sorumluluk çerçevesi ve altyapı gereksinimleri açısından titizlikle değerlendirilmesi gereken bir süreç. Ancak yönümüz açık. Cerrahi deneyimin mesafeden bağımsız hale geldiği bir döneme doğru ilerliyoruz.”

Prof. Dr. Binbay, tek bir kesiden gerçekleştirilen ileri robotik teknolojiyle, özellikle böbrek ve prostat kanseri ameliyatlarında hasta konforunun belirgin şekilde arttığını belirtti.

Robotik cerrahi platformlarının yeni nesil versiyonlarının, cerrahın el hareketlerini hassaslaştırmanın ötesinde, ameliyat sırasında cerraha aktif destek sağlayabilen akıllı sistemlere doğru evrildiğine dikkati çeken Binbay, “Önümüzdeki dönemde robotik cerrahi sistemlerin, ameliyat sırasında anatomik yapıları tanıyan, kritik yapılara yaklaşıldığında cerrahı uyaran ve sesli komutlarla yönlendirilebilen asistan mekanizmalarla daha da güçleneceğini öngörüyorum.” görüşünü paylaştı.

“Tahmin etme sanatından milimetrik hesaplama bilimine”

IURES İkinci Başkanı Prof. Dr. Emre Huri, “endüstri 4.0” devriminin tıbba yansıması olan kişiye özel cerrahi planlamanın devreye girdiğini anlattı.

Huri, “3D baskı, dijital ikiz ve sanal gerçeklik teknolojilerinin entegrasyonu sayesinde, cerrahi artık ‘tahmin etme’ sanatından, ‘milimetrik hesaplama’ bilimine dönüşmektedir.” dedi.

Tıpta “dijital ikiz” kavramının hastanın bir organının veya anatomik bölgesinin, bilgisayar ortamında oluşturulan birebir kopyası olduğunu vurgulayan Huri, bunun hastanın gerçek radyolojik verilerine dayanan matematiksel ve geometrik bir model olduğunun altını çizdi.

Sürecin veri işleme, ayrıştırma, sanal modelin oluşumundan meydana geldiğine işaret eden Huri, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Hastanın hastanede çekilen yüksek çözünürlüklü tomografi veya MR görüntüleri, ham veri formatı olan DICOM dosyaları olarak alınır. Bu veriler, özel mühendislik yazılımlarına aktarılır. Radyolojik görüntülerde kemik, damar, organ ve tümör gri tonlarda birbirine karışmış haldedir. Mühendisler ve doktorlar, özel algoritmalar kullanarak bu yapıları piksel piksel ayırır. Ayrıştırma işlemi bittiğinde, ekranda hastanın organının 3 boyutlu, döndürülebilir, içi açılabilir bir ‘dijital ikizi’ oluşur. Cerrah, artık tümörün damarlarla ilişkisini her açıdan görebilir. Sanal ortamda, sanal neşterler kullanılarak ameliyatın provası yapılabilir. ‘Şuradan kesersem ne olur?’, ‘Bu damarı tutarsam arkasındaki dokuyu görebilir miyim?’ gibi soruların cevabı, hastaya hiç dokunmadan sanal dünyada verilir. Sanal gerçeklik teknolojisi gerçek ameliyattaki sürpriz riskini minimize eder.”

“Ameliyatı robot değil, cerrah yapıyor”

IURES Başkanı Prof. Dr. Fatih Atuğ da özellikle uygun hastalarda uygulanan sinir koruyucu robotik cerrahinin, prostatın çevresindeki yapıların hassas şekilde ayrılmasına olanak sağlayabildiğini aktardı.

Robotiğin açık cerrahiye göre en belirgin avantajları arasında daha az kan kaybı, daha düşük kan transfüzyonu ihtiyacı, küçük kesiler ve daha kısa hastanede kalış süresinin bulunduğuna dikkati çeken Atuğ, “Bununla birlikte ameliyatın başarısını yalnızca kullanılan robot belirlemez. Cerrahın deneyimi, doğru hasta seçimi ve uygulanan cerrahi teknik son derece önemlidir. Ameliyatı robot değil, cerrah yapıyor. Cerrahın bilgisi, tecrübesi burada en önemli faktör.” diye konuştu.

Prof. Dr. Atuğ, prostat kanserinin yaşla arttığını belirterek, şunları kaydetti:

“Prostat bezini ve çevre dokuları birden fazla gelişmiş görüntüleme parametresiyle inceleyen özel bir manyetik rezonans (MR) görüntüleme yöntemi olan ‘Multiparametrik Prostat MR’da standart MR çekimlerine ek olarak anatomik, su moleküllerinin hareketini inceleyen ve ilaçlı görüntüleme yöntemleri birlikte kullanılmaktadır. Prostat kanseri şüphesi taşıyan odakları en erken ve en net dönemde tespit eder. Radyasyon içermez, güvenli ve ağrısız bir incelemedir. Şüpheli alanların tam yerini belirleyerek, hedefe yönelik biyopsi yapılmasına imkan tanır ve gereksiz biyopsi oranını düşürür. Günümüzde PSA yüksekliği saptanan her hastaya doğrudan biyopsi yapılması yerine, kişinin risk profili değerlendirilmekte ve uygun hastalarda Prostat MR’ından yararlanılmakta. MR’da şüpheli bir alan görülmesi halinde MR-ultrason füzyon biyopsisi ile bu bölgeden hedefe yönelik örnekler alınabilir. Böylece, klinik olarak prostat kanserlerini yakalama olasılığının artırılması amaçlanır.”

Son dönemde kullanılan “kanser salgını” ifadesinin doğru olmadığını belirten Özen, kanser vakalarının daha fazla teşhis edilmesinde tarama yöntemlerinin yaygınlaşması ve hastaların sağlık hizmetlerine daha kolay ulaşabilmesinin etkili olduğunu ifade etti.

Özen, kanserin kardiyovasküler hastalıkların ardından önemli ölüm nedenleri arasında yer aldığını belirterek, tedavi yöntemlerindeki gelişmeler sayesinde birçok kanser türünde sağ kalım sürelerinin uzadığını söyledi.

EN ÇOK TARAMA YAPILAN KANSERLER

Kanser taramalarında meme, rahim ağzı ve kolon kanserlerinin öne çıktığını belirten Özen, tarama yapılabilmesi için hastalığın yaygın olması, güvenilir ve uygun maliyetli bir tarama yönteminin bulunması ve erken teşhis sayesinde yaşam kurtarılabilmesinin önemli kriterler olduğunu aktardı.

Rahim ağzı kanseri taramasında HPV testi ve smear testinin önemine dikkat çeken Özen, akciğer kanserinde ise yalnızca yüksek risk grubundaki kişilere düşük doz bilgisayarlı tomografi ile tarama önerildiğini belirtti.

TARAMALAR YAŞA GÖRE YAPILMALI

Meme kanseri taramasının 40 yaşından sonra başlamasının önerildiğini belirten Özen, kolon kanseri taramasının ise ülkelerin kılavuzlarına göre farklılık gösterdiğini ifade etti. Türkiye’de kolon kanseri taramasının 50 yaşında başladığını aktaran Özen, kendisinin hastalarına 45 yaş itibarıyla tarama önerdiğini söyledi.

Kolon kanseri taramasında gaitada gizli kan testi, kolonoskopi ve sigmoidoskopi gibi yöntemlerin kullanılabildiğini belirten Özen, kişilerin kanser taramalarını aile hekimi veya erişkin doktorlarıyla görüşerek düzenli şekilde yaptırmasını önerdi.

BENLERDEKİ DEĞİŞİKLİKLERE DİKKAT

Vücuttaki benlerin sayısında veya boyutunda artış, renginde koyulaşma gibi değişikliklerin dikkate alınması gerektiğini belirten Özen, ailesinde cilt kanseri öyküsü bulunan kişilerin de tarama yaptırmasının önemli olduğunu söyledi.

Özen, özellikle el ayası ve ayak tabanında beni bulunan kişilerin muayene edilmesini önerdi.

Prostat kanseri taramasında ise PSA testinin tek başına kullanılmasından ziyade üroloji muayenesinin önemine dikkat çeken Özen, PSA testinin yapılıp yapılmayacağına hastanın üroloji hekimiyle birlikte karar vermesinin önerildiğini belirtti.

Hafızalarda yer edinen Kolçak, “Gir Kanıma”, “Müptelayım Sana”, “Yanımda Kal” ve “Beni Affet”in aralarında olduğu unutulmaz şarkılarıyla aradan geçen yıllara rağmen dinlenilmeye devam ediyor.

Sinema sanatçısı Eşref Kolçak ile Özcan Kolçak’ın tek çocuğu olarak 15 Temmuz 1955’te İstanbul’da dünyaya gelen Harun Emin Kolçak, Saint Benoit Fransız Lisesi’nde öğrenim görürken bas gitar çalmaya başladı.

Babasının desteğiyle eğitimini yarıda bırakan Kolçak, profesyonel müzik kariyerine 1977’de Erkin Koray’ın “Tutku” albümünde bas gitar çalarak başladı.

Bir röportajında müziğe olan ilgisini anlatan sanatçı, “Müziğin içine doğdum. Anneannem ut çalardı. Annem klasik Türk müziği ile ilgiliydi. Evlerde hep meşk edilirdi yani…” ifadelerini kullanmıştı.

Kolçak, babasının kendisini her zaman desteklediğini belirterek, “Babam bana ilk gitarımı alan ve beni hep destekleyen biri oldu. Hatta 1980’li yıllarda liseden sonra okumak istemediğimi söylediğimde, bunu hoş karşılayan, pek de yurdumun otoriter, boğucu babalarına benzemediği için çok şanslıyım.” sözlerini dile getirmişti.

KARİYERİNİN İLK YILLARINDA BİRÇOK USTA İSİMLE ÇALIŞTI

Aynı yıl Ferdi Özbeğen ve Zülfü Livaneli’nin stüdyo kayıtlarında bas gitarist olarak yer alan Kolçak, arkadaşlarıyla kurduğu grupla bir süre Galata Kulesi’nde sahne aldı. Sanatçı, 1978’de Rıza Silahlıpoda ve Nükhet Duru’nun “Ritm 68” orkestrasına katıldı.

Askerliğinin ardından caz müziğine yönelen Kolçak, Aydın Esen, Neşet ve Nükhet Ruacan ile Erol Pekcan gibi isimlerle çalışarak müzikal birikimini geliştirdi.

Daha sonra Onno Tunç orkestrasına katılan sanatçı, Sezen Aksu’nun teşvikiyle şarkı söylemeye başladı. Orkestrada 7 yıl bas gitarist, vokalist ve solist olarak görev yapan Kolçak, orkestranın dağılmasının ardından bir süre vokalist olarak çalışmalarını sürdürdü.

Aşkın Nur Yengi ve Grup Periyod ile 1986 Eurovision Türkiye elemelerinde “Haydi Söyle” adlı şarkıyı seslendiren Kolçak, müzik dünyasında adını daha geniş kitlelere duyurdu.

Sanatçı, Zerrin Özer ve Aşkın Nur Yengi ile 1987’de yaptığı düetle Kuşadası Altın Güvercin Müzik Yarışması ile Akdeniz Müzik Yarışması’nda ödüle değer görüldü.

“GİR KANIMA” İLE GENİŞ KİTLELERE ULAŞTI

Kolçak, 1991’de yayımladığı ilk albümü “Beni Affet”te yer alan “Gir Kanıma” şarkısıyla büyük çıkış yaptı. Bunu 1993’te “En Büyük Aşk” albümü izledi.

Şarkılarının önemli bölümünün söz ve bestesine imza atan sanatçı, 1994’te Bendeniz adıyla tanınan Deniz Çelik ile “Biz”, 1995’te ise “Yanımda Kal” albümlerini müzikseverlerle buluşturdu. Onno Tunç’un vefatının ardından ise çalışmalarını İskender Paydaş ile sürdürdü.

Litvanya’da 13 ülkenin katıldığı “Müzikos Festivalis 96″da “Müptelayım Sana” şarkısıyla “En İyi İkinci Şarkıcı” seçilen Kolçak, 1998’de pop rock tarzındaki “Teslim Oldum” albümünü yayımladı.

“YAŞASIN” ALBÜMÜNÜN ARDINDAN MÜZİĞE ARA VERDİ

Müzik kariyeri boyunca yayımladığı çalışmalarla dinleyicilerin beğenisini kazanan Kolçak, 2000’de çıkardığı “Yaşasın” albümünün ardından müziğe ara verdi.

Oyunculuk da yapan sanatçı, “Aile Bağları”, “Reyting Hamdi”, “Kurşun Asker” ve “Pis Yedili” yapımlarında rol aldı.

Kolçak, 2006’da “Müzisyen” albümünün yanı sıra “Kahin Aziz Malachy’ye Göre Papalığın Sonu” adlı kitabını yayımladı.

Annesini 2010’da kaybeden sanatçı, aynı yıl prostat kanseri olduğunu öğrendi. Tedavisinin ardından hastalığı yenerek 2012’de “Yeniden Doğuyorum” albümünü dinleyicilerle buluşturdu.

“ÇEYREK ASIR” ALBÜMÜNDE SEVİLEN ŞARKILARINI YENİDEN YORUMLADI

Harun Kolçak, 2016’da yayımladığı “Çeyrek Asır” albümünde sevilen eserlerini yeniden yorumladı. Albümde Işın Karaca, İrem Derici, Tan Taşçı, Yaşar, Bedük, Kubat, Aşkın Nur Yengi, Tuğba Yurt, Umut Kuzey, Hakan Kahraman, Gülçin Ergül, Alişan Göksu, Gökhan Türkmen ve Zara da yer aldı.

Kanser tedavisi sürecinde çalışmalarını sürdüren Kolçak’ın hastalığı Haziran 2016’da yeniden nüksetti.

Harun Kolçak, tedavi gördüğü hastanede 19 Temmuz 2017’de 62 yaşında hayatını kaybetti. Sanatçının cenazesi Bursa’nın Gemlik ilçesindeki aile mezarlığına defnedildi.

Vefatının ardından Mehmethan Dişbudak ile Alper Atakan’ın düzenlemelerini yaptığı “Hatıra” albümü dijital platformlarda yayımlandı. Albümde sanatçının “Deliyim” ve “Haberin Bile Yok” adlı yeni şarkılarının yanı sıra “Deli Et Beni” ve “Elimde Değil” eserleri de yer aldı.

Harun Kolçak’ın diskografisinde “Beni Affet” (1991), “En Büyük Aşk” (1993), “Biz” (Bendeniz ve Harun Kolçak) (1994), “Yanımda Kal” (1995), “Teslim Oldum” (1998), “Yaşasın” (2000), “Müzisyen” (2006), “Aşk Beni Hep Değiştirecek” (2007), “Yeniden Doğuyorum” (2012), “Çeyrek Asır” (2016) ve vefatının ardından yayımlanan “Hatıra” (2020) albümleri yer alıyor. >>>AA