Bakan Bayraktar, Oruç Reis‘in Mogadişu Limanı’ndaki karşılama törenindeki konuşmasında, “dost ve kardeş” ülke Somali‘de bulunmaktan ve bu tarihi ana tanıklık etmekten memnuniyet duyduğunu söyledi.

Oruç Reis’in 5 Ekim’de İstanbul’dan yola çıktığını anımsatan Bayraktar, geminin Akdeniz ve Süveyş Kanalı rotasını takip ederek yaklaşık 20 günlük bir yolculuğun ardından icra edeceği deniz üstü sismik veri toplama faaliyeti için Mogadişu‘ya ulaştığını belirtti.

Bayraktar, Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı gemilerin Oruç Reis’e yolculuk boyunca olduğu gibi Somali’deki tarihi görevi boyunca da eşlik edeceğini kaydederek, Milli Savunma Bakanlığına ve Deniz Kuvvetleri Komutanlığına desteklerinden dolayı teşekkür etti.

Türkiye-Somali ilişkilerinin çok özel bir niteliğe sahip olduğunun altını çizen Bayraktar, “Tüm uluslararası toplumun adeta terk ettiği Somali’de 2011’den bu yana Türkiye olarak Somali halkının yanında yer aldık. Bundan sonra da çok güçlü bir şekilde yanınızda olmaya devam edeceğiz. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2011’de gerçekleştirdiği tarihi ziyaretten itibaren Somali’nin egemenliğini, istikrarını tahkim edecek, Somali halkının refahına huzuruna katkıda bulunacak projeler için Türkiye, tüm kurumlarıyla birlikte yoğun ve samimi bir gayret gösteriyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar, tören vesilesiyle de Türkiye ve Somali arasında işbirliğinin geliştirilmesi için gösterilen ortak çaba ve iradenin bir üst seviyeye taşındığını aktardı.

İki ülke arasındaki işbirliğinin en önemli parçalarından birinin enerji olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Türkiye olarak Somali’yi Afrika kıtasında en önemli ortaklarımızdan biri olarak görüyoruz. Başta petrol ve doğal gaz olmak üzere enerjinin tüm alanlarında işbirliklerimizi önümüzdeki süreçte daha da geliştirmek istediğimizi vurgulamak istiyorum. Oruç Reis sismik araştırma gemimizin Somali’de gerçekleştireceği söz konusu faaliyetler bu işbirliği için adeta bir dönüm noktası teşkil etmektedir.” diye konuştu.

“Sismik aramanın sonuçlarına göre sondaja başlanacak”

Bayraktar, Türkiye ve dünyada birçok projede yer alan TPAO’nun Somali’de petrol ve doğal gaz faaliyetlerinde bulunması amacıyla iki ülke müzakerelerinin 2021’de başladığını anımsattı.

Karşılıklı fayda temelinde yürütülen müzakereler sonucunda iki ülkenin hidrokarbon alanındaki anlaşmayı martta imzaladığını hatırlatan Bayraktar, “18 Temmuz’da Somali deniz alanlarında her biri yaklaşık 5 bin kilometrekarelik alanı kaplayan üç blok için üretim anlaşması imzaladık. Oruç Reis gemimiz yaklaşık 5 bin 750 kilometrekare üç boyutlu sismik arama yapacak. 6 ay sürmesini planladığımız bu sismik arama faaliyetlerinden elde edilen veriler değerlendirildikten sonra sonuçlara bağlı olarak sondaj aşamasına geçeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, TPAO ile Somali Petrol İdaresi arasında yeni bir anlaşmanın da imzalanmasından memnuniyet duyduklarını ifade etti.

Yeni anlaşma ile Somali’nin kara alanlarında da petrol ve gaz arama faaliyetleri yürütüleceğine işaret eden Bayraktar, şunları kaydetti:

“Deniz alanlarındaki işbirliğimizi daha da genişletmiş olacağız. Somali’de hem deniz alanlarında hem kara alanlarında elde edilecek başarılar ülkelerimizin enerji güvenliğine ve halklarımızın refahına katkıda bulunacaktır. Enerji alanında gerçekleştirdiğimiz bu işbirliği sadece Somali’ye değil aynı zamanda bölgesel istikrar ve güvenliğe de katkı sağlayacaktır. Elbette Somali’nin gelişmesine, büyümesine engel olmaya çalışabilirler. Bizim burada olmamızdan rahatsız olanlar olabilirler. Ancak saygıdeğer Cumhurbaşkanı’m, sizlerin ve hükümetinizin ve Somali halkının desteğiyle önümüze çıkabilecek tüm engelleri aşacağımıza yürekten inanıyorum. Bu projenin enerji alanında yeni bir dönem başlatmasını ve işbirliğimizin yeni projelerle ve faaliyetlerle genişleyerek devam etmesini temenni ediyorum.”

Türkiye, Somali ile elektrik ve maden sektörlerine yatırım yapmak istiyor

Öte yandan Bayraktar gün içinde sosyal medya platformu X’te, Mogadişu’daki temaslarına ilişkin paylaşımlarda bulundu.

Bayraktar, Somali Başbakanı Hamza Abdi Barre ile görüşmesine ilişkin yaptığı paylaşımında, “Gücünü ortak tarihimizden ve halklarımız arasındaki samimiyet ve içtenlikten alan Türkiye-Somali ilişkileri, ortak geliştirdiğimiz projelerle her geçen gün daha da güçleniyor. Biz de sadece petrol ve doğal gaz değil, maden ve elektrik sektörlerine de yatırım yaparak Somali halkının refahına katkı yapmak, dostluğumuzu pekiştirmek istiyoruz.” ifadelerine yer verdi.

Ardından Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud tarafından kabul edildiklerini belirten Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2011’de gerçekleştirdiği Somali ziyareti sonrası ivme kazanan iki ülke ilişkilerinin, Oruç Reis gemisinin faaliyetlerine başlamasıyla yeni bir döneme girdiğini kaydetti.

Bayraktar, “İlişkilerimizde ikinci bir milat niteliği taşıyan bu anlaşmanın bundan sonraki işbirliklerimizin de önünü açacağına inanıyorum.” ifadesini kullandı.

Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve Somali Federal Cumhuriyeti Petrol ve Mineral Kaynaklar Bakanlığı arasında mart ayında imzalanan “Somali Kara ve Açık Deniz Blokları Alanında Mutabakat Zaptı” kapsamında görev alacak Oruç Reis Araştırma Gemisi’nin, Filyos Limanı’nda son kontrolleri yapıldı.

Gemi, Somali’de denizde her biri yaklaşık 5’er bin kilometrekarelik alanı temsil eden 3 ruhsat sahasında sismik veri toplama çalışması icra edecek. B u kapsamda yaklaşık 7 aylık bir çalışmanın devam etmesi ön görülüyor.

 

Oruç Reis Araştırma Gemisi’nin çalışmalarına Zağanos Paşa Destek Gemisi, Sancar Platform Destek Gemisi ve Ataman Takip Gemisi’nin yanı sıra Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı iki firkateyn de eşlik edecek.

Toplanan veriler Ankara TPAO Veri İşlem Müdürlüğünde işlenip değerlendirilecek. Değerlendirmeler olumlu olursa sondaj aşamasına geçilecek. Çalışmalarının bitmesinin ardından verilen talimatlar doğrultusunda geminin Türkiye’ye dönmesi planlanıyor.

Filyos Limanı’ndan gün içerisinde İstanbul’a haraket edecek gemi, yarın İstanbul’dan Somali’ye uğurlanacak.

Geminin özellikleri

Jeofizik, jeolojik, oşinografik ve hidrografik çalışma yapma amacıyla özel olarak tasarlanan, Türk mühendisleri tarafından dizayn edilip Türkiye’de inşa edilen Oruç Reis Araştırma Gemisi, 87 metre uzunluğa, 23 metre genişliğe ve 34 metre yüksekliğe sahip.

Tamamen yerli ve milli bir gemi olan Oruç Reis, çok yönlü bir gemi olup doğal kaynakların aranmasında, kıta sahanlığı ve yer kabuğu araştırmalarında, doğal afetlerin araştırılmasında (deprem, tsunami, iklim değişikliği ve benzeri) deniz ve okyanus alanlarındaki yapısal unsurların belirlenmesi amaçlı yer bilim çalışmalarında kullanılıyor.

Oruç Reis Gemisi’nde, gemi adamı mürettebatı olarak tamamen Türk personel çalışıyor, sismik ve sörvey bölümlerinde ise yine çoğunluk Türk personel çalışmakla beraber tamamının Türk personel olması için personel yetiştirme ve eğitim çalışmaları sürdürülüyor.

Çalışmalarına 2017 yılında başlayan Oruç Reis Araştırma Gemisi, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) uhdesinde Akdeniz ve Marmara bölgesinde, 2022 yılından itibaren ise Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) uhdesinde Akdeniz ve Karadeniz’de (özellikle Sakarya Gaz Sahasında) toplamda 23 bin kilometrekarenin üzerinde 2 ve 3 boyutlu sismik çalışma yaparak veri topladı.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü İstanbul Boğazı’ndan geçecek Oruç Reis gemisini Somali’ye uğurlayacak. Uğurlama törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da katılacak.

Oruç Reis, Akdeniz, Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz rotası üzerinden Somali açıklarına ulaşacak. Ekim sonuna doğru Somali açıklarında olması planlanan gemi, ruhsatı alınmış 3 deniz yetki alanında petrol ve doğal gaz için sismik çalışma yapacak. Gemiye görev süresi boyunca donanmadan iki fırkateynin yanı sıra Zağanos Paşa Destek Gemisi, Sancar Platform Destek Gemisi ve Ataman Takip Gemisi de refakat edecek.

Oruç Reis, Somali açıklarındaki 3 ruhsat sahasında bu sahalara özel olarak ilk defa üç boyutlu sismik çalışma icra edecek. Yaklaşık 7 ay sürmesi beklenen faaliyet sırasında Oruç Reis hem doğal gaz hem de petrol için veri toplayacak. Toplanan veriler Ankara’da analiz edilerek sonuçlara bağlı olarak belirlenen lokasyonlarda sondaj çalışmaları başlayacak.

Açıklamada görüşlerine yer verilen Bakan Bayraktar, Türkiye Petrolleri’nin Somali’de 15 bin kilometrekarelik deniz yetki alanında arama ruhsatı bulunduğunu belirterek, “Bu kapsamda aramanın ilk adımı sismik faaliyet. Sayın Cumhurbaşkanımızla birlikte Oruç Reis’i sismik çalışmalar yapmak üzere Somali’ye uğurlayacağız. Oruç Reis, belirlenmiş deniz yetki alanında bugüne kadar hiç yapılmamış 3 boyutlu sismik çalışma yapacak. Oruç Reis’in çalışacağı alanın petrol emareli bir bölge olduğunu öngörüyoruz.” ifadelerini kullandı.

Geminin özellikleri

Türkiye’deki tersanelerde inşa edilen Oruç Reis, dizaynından üretimine kadar tüm aşamalarında Türk mühendis, teknisyen ve işçilerinin emekleri sonucunda denize indirilerek 2017 yılında çalışmalara başlamıştı. Jeofizik, jeolojik, oşinografik ve hidrografik çalışma yapma amacıyla özel olarak tasarlanan gemi, 87 metre uzunluğa, 23 metre genişliğe ve 34 metre yüksekliğe sahip.

4×2.520 kW dizel elektrik makina gücü bulunan Oruç Reis, deniz altında petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerinde iki ve üç boyutlu sismik araştırma yapabiliyor. Bugüne kadar denizlerde çok sayıda sismik faaliyet yürüten Oruç Reis, üç boyutlu ve iki boyutlu olmak üzere toplam 23 bin kilometrekare alanda veri topladı.

Bu yıl Türkiye ve Somali, bakanlıklar ve hükümetler arasında mutabakat zaptları imzalamıştı. Bu anlaşmalar çerçevesinde milli petrol şirketi Türkiye Petrolleri, Somali denizlerinde 3 sahada ruhsat aldı. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, her biri yaklaşık beşer bin kilometrekarelik alanı temsil eden 3 ruhsat sahasında ilk olarak sismik faaliyet yürütmeyi planlıyor.