İran devlet televizyonuna göre, Erakçi, yabancı ülkelerin büyükelçileri ve diplomatik temsilcileriyle bir araya geldiği toplantıda, ABD ile varılan mutabakatı ve bölgesel gelişmeleri değerlendirdi.

“İran’a saldırılara devam edecek misiniz?” şeklindeki soruya yanıt veren Trump, “Onlara saldıracağız, hem de çok sert bir şekilde. Helikopter saldırısına bakarsanız sanırım bunu yapmaya hakkımız var. Dün onlara sert bir darbe indirdik ve bugün de yine sert bir darbe vuracağız.” diye konuştu.

İran’ın düşürdüğü helikopterde bulunan bombanın patlamamış olmasının büyük şans olduğunu dile getiren Trump, pilotların yara almadan kurtarılmalarının da kendileri için çok önemli olduğunu söyledi.

İRAN SÜREKLİ BİZİ OYALIYOR

İran’la anlaşmaya aslında çok yakın olduklarını yineleyen ABD Başkanı, “Anlaşmanın nasıl sonuçlanacağını göreceğiz. Anlaşmaya çok yaklaşmıştık ama bizi sürekli oyalıyorlar, bizi enayi yerine koyuyorlar.” ifadelerini kullandı.

İran’la anlaşma üzerinde birkaç aydır yoğun şekilde çalıştıklarını kaydeden Trump, “Bu anlaşmayı imzalamaları gerekiyor. Bu onlar için iyi bir anlaşma ancak onlara nükleer silaha sahip olma hakkı vermiyor, hatta nükleer silaha sahip olmalarını tamamen yasaklıyor.” dedi.

İran’ın ABD’ye ait bir helikoptere neden ateş açtığını bilmediğini ifade eden Trump, iki pilotun kurtarılmasının daha ciddi bir durumu önlediğini vurguladı.

Trump ayrıca, savaş sırasında bir dizi “gizli operasyonla” milyonlarca varil petrol çıkardıklarını ve bu yolla küresel piyasalarda enerji fiyatlarını istikrara kavuşturmayı hedeflediklerini söyledi.

Trump, “Kimse bunu bilmiyor. İran da şu ana dek bilmiyordu. Geçen gece ışıkları kapalı (petrol taşıyan) 22 gemiyi ele geçirdik çünkü onların radarı yok, çünkü radarlarını paramparça ettik. O gemileri ele geçirdik. Bu yüzden petrolün varil fiyatı 85 dolar.” değerlendirmesini yaptı.

TRUMP, CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’A DAİR SORUYU YANITLADI

Öte yandan İsrailli bir muhabirin, İsrail ile Türkiye arasında bir çatışma ihtimalinin olup olmadığı yönündeki sorusuna cevap veren Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile olan yakın ilişkisine vurgu yaptı.

ABD Başkanı, “O, benim çok iyi bir dostum ve birlikte çok iyi çalıştık. Onu seviyorum. Kendisi müthiş bir lider ve çok güçlü bir kişi.” şeklinde konuştu.

Trump, Türkiye ile İsrail arasındaki sürece ilişkin, “Böyle bir şey duymadım. Duysaydım onu arardım ve her şeyin yolunda olduğundan emin olurdum. Türkiye ile böyle bir şeyin olacağını sanmıyorum. O bana saygı duyuyor, ben de ona saygı duyuyorum. Bunun da ötesinde, aramızda iyi bir dostluk var.” ifadelerini kullandı. >>>AA

Yetkililer, Trump’ın anlaşmanın kısa süre içinde sonuçlanmasını istediğini ancak özellikle İran’ın nükleer materyalleriyle ilgili maddelerin daha güçlü hale getirilmesini talep ettiğini öne sürdü.

Trump’ın taleplerinin taraflar arasında birkaç gün sürebilecek yeni bir müzakere süreci başlattığını kaydeden yetkililer, Trump’ın özellikle zenginleştirilmiş uranyumun kontrol altına alınması ve bunun zamanlamasına ilişkin maddelerde daha fazla ayrıntı istediğini söylediği iddia etti.

Yetkililer, ayrıca Trump’ın, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin ifadelerde de değişiklik talep ettiğini savunarak, İran tarafının değişiklik taleplerine yaklaşık üç gün içinde yanıt vermesinin beklendiğini belirtti.

NYT: TRUMP, İRAN’A DAHA SERT ŞARTLAR İÇEREN REVİZE TEKLİF GÖNDERDİ

Öte yandan New York Times’ın (NYT) haberine göre de Trump, savaşı sona erdirecek anlaşma çabaları kapsamında İran’a daha sert şartlar içeren revize edilmiş anlaşma taslağı gönderdi.

İsmi verilmeyen yetkililer, Trump’ın, taslak anlaşmanın bazı unsurlarını değiştirdikten sonra yeniden Tahran’ın değerlendirmesine sunduğunu ileri sürdü.

Yetkililer, Trump’ın, İran’a ait varlıkların dondurulmasının kaldırılmasını içerebilecek maddelerden rahatsızlık duyduğunu savunarak, başkanın, Pakistanlı yetkililer dahil çeşitli arabulucular üzerinden yürütülen görüşmelerde İran’ın yanıt verme hızından rahatsız olduğunu ifade etti.

TRUMP, İRAN ORDUSUNDA “ILIMLI OLMAYANLARI” ETKİSİZ HALE GETİRDİKLERİNİ SAVUNDU

ABD Başkanı Donald Trump, İran ordusunda “ılımlı olanlara” dokunmadıklarını savunarak, “Ilımlı olmayan başka kişiler var. Onları etkisiz hale getirdik.” dedi.

​​​​​​​Trump, Fox News’e ABD/İsrail-İran Savaşı’na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

İran ordusunu olduğu gibi bıraktıklarını çünkü ordunun “bir bakıma ılımlı” olduğunu düşündüklerini belirten Trump, “Ilımlı olmayan başka kişiler var. Onları etkisiz hale getirdik. Liderlik kademelerindeki çeşitli isimleri de devre dışı bıraktık.” dedi.

Trump, savaşlarda herkesin ortadan kaldırılmaya çalışılmasının, geride 40 yıl boyunca kendini toparlayamayan bir ülke bıraktığını söyleyerek, “Irak’ta yaşananlara bakın. Çok kötü bir iş çıkardık. Bu son derece yanlış ve akılsızca bir şeydi.” diye konuştu. ​​​​​​

ABD ve İran’ın “iyi bir anlaşmaya” yaklaştığını ifade eden Trump, tek istediğinin İran’ın nükleer silaha sahip olmaması olduğunu ve İran’ın buna razı olduğunu ileri sürdü.

Trump, yavaş yavaş istediklerini aldıklarını savunarak, “Acele ederseniz iyi bir anlaşma yapamazsınız. Yavaş ama emin adımlarla, bence istediğimizi elde ediyoruz. Eğer istediğimizi elde edemezsek, bunu farklı şekilde sonlandıracağız.” ifadelerini kullandı. >>>AA

“ABLUKANIN KALDIRILACAĞI SÖYLEMİ PROPAGANDA OLABİLİR”

İranlı sözcü, Trump’ın ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’ndaki İran limanlarına yönelik ablukasının kaldırılacağına yönelik ifadelerine de değinerek, söz konusu ablukanın başından beri hukuksuz bir adım olduğunu belirtti. Bunun hem ateşkes ihlali hem de uluslararası deniz taşımacılığına müdahale anlamına geldiğini söyleyen Bekayi, bu uygulamanın gerçekten kaldırılıp kaldırılmayacağının ABD’nin eylemleriyle görüleceğini kaydederek, bunun bir propaganda söylemi de olabileceğini ifade etti. İranlı yetkili, “Eğer böyle bir adım atılırsa aslında birkaç hafta önce başlayan hukuka aykırı bir uygulamayı da durdurmuş olacaklar. Başından beri böyle bir adımın atılmaması gerekirdi” dedi.

Sözcü ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın yönetiminin İran ve Umman tarafından kararlaştırılması gerektiğini vurguladı. Bekayi, Hürmüz Boğazı’nın İran ve Umman karasularında yer alması nedeniyle iki ülkenin, uluslararası ticareti mümkün kılarken güvenliklerini ve ulusal çıkarlarını koruyacak bir mekanizma benimsemeleri gerektiğini belirtti.

Mevcut durumda önceliklerinin savaşın sona erdirilmesi olduğunu aktaran Bekayi aynı zamanda, nükleer konuların detaylarına ilişkin bir müzakerenin yürütülmediğini söyledi. >>>İHA

Trump, İran’la görüşmelerin yoğun ve verimli şekilde sürdüğüne işaret ederek, yakın zamanda anlaşma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti.

ABD Başkanı, “İran’la bir anlaşma yapmaya çok yakınız. İran’la bir sonraki doğrudan görüşme bu hafta sonu olabilir. İran’la birçok anlaşma yapıyoruz ve bence yakında çok olumlu gelişmeler olacak.” ifadelerini kullandı.

İran’daki yeni liderlerle çok iyi anlaştıklarını vurgulayan Trump, Tahran’la yapmayı umdukları anlaşmanın “nükleer silaha sahip olmamayı” da kapsadığını ileri sürdü.

Trump, “İran’ın nükleer silaha sahip olmaması son derece önemli ve onlar da bunu kabul ettiler. İran bunu kabul etti, üstelik çok kesin bir şekilde. Yer altında kalan nükleer kalıntıları bize iade etmeyi de kabul ettiler. Dolayısıyla İran’la pek çok konuda mutabakat sağladık.” şeklinde konuştu.

Pakistan’ın bu süreçte ABD ile İran arasında çok önemli bir arabuluculuk rolü oynadığına dikkati çeken Trump, Pakistan yönetimine teşekkür ederek, “Anlaşma İslamabad’da imzalanırsa oraya gidebilirim.” dedi.

ANLAŞMA OLMAZSA SAVAŞ DEVAM EDER

İran’la anlaşmaya çok yakın olduklarını birkaç kez yineleyen ABD Başkanı Trump, aynı zamanda Tahran’a yönelik “tehdit” mesajlarına da devam etti.

“Anlaşma olmazsa savaş devam eder.” diye konuşan Trump, İranlı yeni liderlerin öncekilerden farklı ve anlaşmaya daha yatkın olduklarını savundu.

Trump, İran’la ateşkesin devam edip etmeyeceği konusunda ise net bir ifade kullanmaktan kaçınırken, “Uzatılması gerektiğinden emin değilim. İran bir anlaşma yapmak istiyor ve biz de onlarla çok iyi şekilde görüşüyoruz. Ayrıca 2 ay önce yapmaya yanaşmadıkları şeyleri bugün yapmaya hazırlar.” diye konuştu.

Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka konusuna da değinen ABD Başkanı, boğazı bloke ettiklerini ve ilgili ülkelerin burayı yakında kullanabileceğini ifade etti.

Trump, İran’la anlaşmanın yapılmasıyla birlikte boğazın tamamen açılacağını belirterek, “Bu sayede bedava petrole ve Hürmüz Boğazı’na kavuşacağız. Her şey yoluna girecek ve bence petrol fiyatları eskisinden daha da düşecek.” değerlendirmesinde bulundu.

TÜRKİYE VE BÖLGE ÜLKELERİYLE İRAN TEMASLARI

ABD Başkanı Trump, İran gündemini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve diğer bölge liderleriyle ne şekilde görüştüklerine yönelik soruya, “Bölgedeki tüm liderlerle konuşuyoruz, birçok başlığı görüşüyoruz, İran’la bir anlaşma yapmaya yakınız.” yanıtını verdi.

İSRAİL-LÜBNAN ANLAŞMASINA HİZBULLAH DA DAHİL OLACAK

Öte yandan Trump, İsrail ile Lübnan arasında bu gece yarısı başlaması beklenen 10 günlük geçici ateşkes konusuna da değindi. Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile çok iyi birer telefon görüşmesi yaptığını anlatan Trump, “İsrail ile Lübnan (liderleri) gelecek hafta ya da sonraki hafta Beyaz Saray’da bir araya gelecek, bence bir anlaşma yapmaya çok yakınız. Bu anlaşmada Hizbullah ile ilgili konular da ele alınacak.” değerlendirmesini yaptı.

Trump, Hizbullah’ın ateşkesin bir parçası olup olmadığıyla ilgili soruya net bir ifadeyle, “İsrail-Lübnan ateşkes anlaşması Hizbullah’ı da kapsayacak. Onların da anlaşmaya uyacaklarını düşünüyorum.” yanıtını verdi.

Doğru bir zamanda Lübnan’ı ziyaret edeceğini dile getiren ABD Başkanı, bugüne kadar 9 savaşı sona erdirdiğini ve İsrail-Lübnan savaşı ile bu sayının 10 olacağını savundu. >>>AA

İran’ın “gerçekten gerçek bir anlaşmaya varmak istediğini” belirten Fidan, 2015’te ABD ve diğer dünya güçleriyle imzaladığı anlaşmada olduğu gibi zenginleştirme seviyelerine ve sıkı denetim rejimine ilişkin kısıtlamaları kabul edeceğini düşündüğünü söyledi. ABD, İran ve bölge yetkilileriyle sürekli temas halinde olduklarını ifade eden Fidan, “Amerikalıların, açıkça belirlenen sınırlar içinde İran’ın uranyum zenginleştirmesini tolere etmeye istekli görünmeleri olumlu bir gelişme.” diye konuştu. Bakan Fidan, “İranlılar artık Amerikalılarla bir anlaşmaya varmaları gerektiğini kabul ediyor ve Amerikalılar da İranlıların belirli sınırları olduğunu anlıyor. Onları zorlamaya çalışmak anlamsız.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin “tüm sorunları aynı anda ele almakta ısrar etmesi” ihtimaline değinen Fidan, “(İran’ın füze kapasitesi ve silahlı gruplara desteği) Nükleer dosyanın bile ilerlemeyeceğinden korkuyorum. Sonuç, bölgede yeni bir savaş olabilir.” değerlendirmesinde bulundu. Bakan Fidan, Türkiye ve bölgedeki diğer ülkelerin, İran’ın füze kapasitesi ve silahlı gruplara desteğini ele almak için “yaratıcı fikirler geliştirmeye çalıştıklarını” ve bunların “yapıcı ve etkili bir rol” oynayabileceğini de aktardı. Fidan, ABD’nin İran’ın nükleer kapasitesinden “derin endişe” duyduğuna işaret ederek, “Ancak diğer konular bölge ülkeleriyle yakından ilgilidir, çünkü füzeler ve vekiller bölgesel güvenliği etkiler, küresel bir etki alanları yoktur.” diye konuştu. Bölgede askeri üstünlüğünü korumanın, İsrail için temel öncelik olduğunu söyleyen Fidan, “İran füzelerinin varlığı bu hedefi zorlaştırıyor.” dedi.

Bakan Fidan, Trump yönetimi ve İran’ın, bölge ülkelerinin müzakerelerden dışlandığını hissettiği ve dünya güçlerinin 2015’te İran ile nükleer anlaşma imzalamasına yol açan geçmişteki hataları tekrarlamaması gerektiğini vurguladı. Fidan, “İran için, ABD ile yapılacak herhangi bir anlaşmayı bölgesel ortaklarla, güveni güçlendirici adımlarla eşleştirmek önemli olacaktır. Bu denge çok önemli. Bölge ülkeleriyle önemli bir güven açığı var. Bu boyutun ele alınması büyük önem taşıyor.” ifadelerini kullandı. İran hükümetinin, halkın hoşnutsuzluğunun büyük ölçüde ekonomik zorluklardan kaynaklandığını anladığına değinen Fidan, “Bu yüzden yaptırım sorununun çözülmesi gerektiğini biliyorlar.” dedi. Bakan Fidan, İran’da bir rejim değişikliği olacağını düşünmediğini belirterek, “Elbette, hükümet organları ve bazı diğer hedefler ağır darbe alacak, hasar görecek ve yok edilecek. Ancak rejim, siyasi bir varlık olarak işlevini sürdürecek.” değerlendirmesinde bulundu. >>>AA

ABD Medyasının “Sıfır Zenginleştirme” İddiası

ABD merkezli bir haber sitesinin Avrupalı ve İsrailli yetkililere dayandırdığı haberine göre, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durduracağı bir nükleer anlaşma modeline destek verdiğini hem ABD’li hem de İranlı muhataplarına iletti. İddiaya göre, Rusya lideri, Tahran yönetimini “sıfır zenginleştirme” olarak adlandırılan bu seçeneği değerlendirmeye teşvik etti.

Haberde görüşlerine yer verilen Avrupalı bir yetkili, Devlet Başkanı Putin’in bu adımı, ABD ile yapılacak müzakerelerde İran’ın pozisyonunu daha elverişli hale getirme amacı taşıdığını, fakat İran tarafının bu teklifi değerlendirmeye almayacaklarını ifade ettiğini belirtti. İki farklı kaynak ise Rusya’nın, İran’ın nükleer programdaki tutumuna ilişkin İsrail hükümetine de bilgi aktardığını öne sürdü.

İran’dan İddialara Yalanlama

Söz konusu iddiaların uluslararası basında yer almasının ardından İran cephesinden yanıt gecikmedi. İran Devrim Muhafızları’na yakınlığıyla bilinen bir haber ajansı, konuyla ilgili bilgi sahibi bir kaynağa atıfta bulunarak, Rusya Devlet Başkanı Putin’in İran’a bu içerikte bir mesaj göndermediğini duyurdu. Yapılan açıklamada, haberin gerçeği yansıtmadığı vurgulandı.

Bu gelişmeler, İran’ın kendi topraklarında uranyum zenginleştirme hakkındaki ısrarcı tutumu ile ABD ve İsrail’in Tahran’ın nükleer programını tamamen durdurma talebi arasındaki diplomatik gerilimin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.