ABD, Meksika ve Kanada’nın ev sahipliği yaptığı turnuvada, H Grubu’nda İspanya ile Yeşil Burun Adaları, Atlanta Stadı’nda TSİ 19.00’da karşı karşıya gelecek.

Magazin dünyasında adeta bomba etkisi yaratan bu gizli nikah, sosyal medyada da en çok konuşulan konular arasına girdi. Son dönemde hem gösterileri hem de projeleriyle kariyerinin zirvesinde olan ünlü komedyenin, hayatının en anlamlı imzasını New York’taki Türkiye Başkonsolosluğu’nda attığı ve mutluluktan havalara uçtuğu öğrenildi.

Sessiz sedasız nikah masasına oturdular balayı Amerika’da

Uzun süredir özel hayatını kameralardan ve magazin basınından uzak tutmaya büyük özen gösteren Hasan Can Kaya’nın evlilik kararı, hayranları için de çok büyük bir sürpriz oldu. New York sokaklarında nikah sonrası çekilen ve sosyal medyaya sızan ilk karelerde çiftin neşeli ve uyumlu halleri büyük bir beğeni topladı.

Yurt dışındaki sade bir törenle evlenmeyi tercih eden taze çiftin, düğün telaşının ardından bir süre daha Amerika Birleşik Devletleri’nde kalarak balayı yapacağı bildirildi. Türkiye’ye döndükten sonra yakın dostları ve aile üyeleri için İstanbul’da özel bir kutlama yemeği organize etmeyi planlayan ünlü çift, evlilik tebriklerini şimdiden kabul etmeye başladı.>>>ŞAHAN KARTAL

]]> https://www.gazete3.com.tr/kanada-basbakani-carneyden-abd-mesaji/ Fri, 29 May 2026 10:53:51 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=700123 Ulusal basında yer alan haberlere göre, ABD’deki New York Ekonomi Kulübünde konuşan Carney, ülkesi ile ABD arasındaki ilişkileri değerlendirdi.

Carney, iki ülkenin birçok alanda birlikte çalışabileceklerini ve küresel ölçekte ortak hareket ederek rekabet gücünü artırabileceklerini söyledi.

Kanada’nın, ABD ile daha yakın işbirliği ve “gerçek ortaklık” istediğini belirten Carney, “Güçlü bir Kanada, Amerika’yı yeniden büyük yapmaya yardımcı olacaktır.” ifadesini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump tarafından uygulanan gümrük tarifeleri ve ticaret politikalarının, Kanada’yı ekonomik gücünü artırmaya yönelttiğini ifade eden Carney, ülkesinin enerji alanında küresel güç olma hedefini sürdürdüğünü vurguladı. >>>AA

Sel nedeniyle araçlarında mahsur kalan sürücüler, kendi imkanlarıyla kurtulmaya çalıştı.

Yetkililer, yağmurun kentin kanalizasyon sisteminin kapasitesini aştığını açıkladı.

Bazı mahallelerde şiddetli fırtına yüzünden devrilen ağaçlar araçlara zarar verdi.

New Jersey’de 10 binden fazla kişi elektriksiz kaldı.

BELEDİYE BAŞKANI MAMDANİ’DEN AÇIKLAMA

New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani, sosyal medyadan yaptığı açıklamada, kentin kanalizasyon sisteminin yağışı karşılamakta yetersiz olduğunu ifade etti. Mamdani, selden etkilenen ailelerle görüştüğünü belirtti. >>>AA

Milyonlarca dolarlık gayrimenkul ve mücevher portföyü

Yayımlanan listeye göre Epstein, Shuliak’a dünya genelinde yayılmış geniş bir mülk ağı ve değerli taşlar bıraktı Shuliak’a miras kalan varlıklar şu şekilde sıralandı:

• Karayipler’de bulunan 1 özel ada

• New York’un en seçkin bölgelerinden birinde bulunan 1 malikane

• New Mexico’da geniş arazilere sahip 1 çiftlik

• Fransa’nın başkenti Paris’te lüks 1 daire

• 32 karatlık nadide bir yüzük ve toplam 48 adet elmas

100 milyon dolarlık nakit akışı

Maddi varlıkların yanı sıra Epstein’in vasiyetinde nakit para miktarı da dikkat çekti Shuliak’a devredilen nakit varlığın 100 milyon dolar seviyesinde olduğu belirtildi Epstein’in kurduğu karmaşık finansal ağın bir parçası olan bu mirasın, mağdurların tazminat talepleriyle nasıl ilişkilendirileceği ise hukukçular tarafından yakından takip ediliyor.>>>Haber Merkezi

]]> https://www.gazete3.com.tr/yoksa-olmedi-mi/ Thu, 05 Feb 2026 13:04:07 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=658927 Epstein’ın kolunda bir dövme olduğu iddiası, genellikle onunla çekildiği iddia edilen eski bir fotoğraf ile morgda çekilen fotoğrafların kıyaslanmasına dayanıyor. Bazı komplo teorisyenleri, Epstein’ın sağ kolunda belirgin bir dövme olduğunu, ancak New York Post gibi mecralarda yayınlanan morg fotoğraflarında bu dövmenin görünmediğini savunuyor. Bu durum, “ölen kişinin Epstein olmadığı” veya “fotoğrafların sahte olduğu” iddialarını tetikledi.

Resmi makamların ve kayıtların cevabı

Ancak bu konudaki resmi kayıtlar ve bağımsız teyit mekanizmaları farklı bir tablo çiziyor:

• Tıbbi Kayıtlar: Jeffrey Epstein’ın cezaevi giriş kayıtlarında ve tıbbi dosyasında vücudunda herhangi bir tanımlayıcı dövme olduğuna dair bir kayıt bulunmuyor.

• Dövme Fotoğrafının Kaynağı: Sosyal medyada Epstein’a ait olduğu ve kolunda dövme olduğu iddia edilen bazı fotoğrafların aslında montajlandığı veya başka kişilere ait olduğu tespit edildi.

• Işık ve Çözünürlük: Adli tıp uzmanları, otopsi fotoğraflarındaki deri dokusunun ışık patlaması veya düşük çözünürlük nedeniyle pürüzsüz görünebileceğini, ancak genel tıbbi muayenede bir dövmenin varlığının gizlenmesinin imkansız olduğunu belirtiyor.

Kuşku uyandıran diğer detaylar

Dövme meselesinden ziyade, Epstein’ın ölümüyle ilgili kamuoyunu daha çok meşgul eden ve cevabı netleşmeyen asıl detaylar şunlar:

• Hiyoid Kemiği Kırığı: Otopsi raporunda boyun kemiğindeki kırıkların, intihardan ziyade boğulma (cinayet) vakalarında daha yaygın görülmesi.

• Kamera Kayıtları: Hücresini gören kameraların o gece arızalı olması.

• Gardiyanların İhmali: Epstein’ın 30 dakikada bir kontrol edilmesi gerekirken, o gece gardiyanların uyuyakalması ve kayıtları sahte tutması.

]]> https://www.gazete3.com.tr/kanli-saldirinin-ardindan-biraktigi-not-ortaya-cikti-beynimi-inceleyin/ Tue, 29 Jul 2025 18:27:13 +0000 https://www.gazete3.com.tr/?p=563158 Amerika Birleşik Devletleri’nin New York kentinde yaşanan ve biri polis memuru olmak üzere toplam dört kişinin ölümüyle sonuçlanan silahlı saldırıya ilişkin yeni detaylar kamuoyu ile paylaşıldı. Yetkililer, saldırganın kimliğini ve olayın arkasındaki muhtemel motivasyonu aydınlatan önemli bir kanıta ulaştı.

Saldırının Perde Arkası: Not ve Muhtemel Gerekçe

New York Belediye Başkanı Eric Adams tarafından yapılan açıklamada, saldırgan S.D.T.’nin hedefinin, olay yeri olan gökdelendeki ulusal bir futbol ligi kurumunun ofisi olduğu belirtildi. Saldırganın üzerinden çıkan intihar notunda, sporcularda tekrarlayan kafa travmaları sonucu ortaya çıkan Kronik Travmatik Ensefalopati (CTE) hastalığına sahip olduğunu iddia ettiği ve bu durumdan ilgili spor kurumunu sorumlu tuttuğu anlaşıldı. Notta yer alan “Onlara karşı gelemezsin, seni ezerler” ifadesi dikkat çekerken, saldırganın beyninin bilimsel araştırmalar için incelenmesini vasiyet ettiği de öğrenildi. Belediye Başkanı Adams, failin lise yıllarında Amerikan futbolu oynadığını ancak profesyonel bir kariyeri olmadığını ekledi ve saldırının ardından şehirdeki bayrakların yarıya indirilmesi talimatını verdi.

Yetkililerden Açıklamalar ve Soruşturmanın Gidişatı

New York Polis Departmanı (NYPD) Komiseri Jessica Tisch, saldırgan S.D.T.’nin belgelenmiş bir akıl sağlığı geçmişi veya sabıka kaydı bulunmadığını açıkladı. Komiser Tisch, “Failin motivasyonu henüz tam olarak netleşmedi. Neden özellikle bu binayı hedef aldığını anlamaya çalışıyoruz,” diyerek soruşturmanın devam ettiğini vurguladı.

Eski ABD Başkanı Donald Trump da sosyal medya üzerinden yaptığı bir paylaşımda, saldırıyı “anlamsız bir şiddet eylemi” olarak nitelendirerek kurbanların ailelerine başsağlığı diledi ve güvenlik güçlerinin olayı aydınlatacağına inandığını belirtti.

Hayatını Kaybeden Polis Memurunun Kimliği Belli Oldu

Saldırıda hayatını kaybeden polis memurunun, 36 yaşındaki Bangladeş asıllı Didarul Islam olduğu açıklandı. NYPD Komiseri Tisch, 3,5 yıllık polis memuru olan Islam’ın, olay anında binada özel güvenlik görevi yürüttüğünü bildirdi. İki çocuk babası olan ve eşi üçüncü çocuklarına hamile olan Islam, kaldırıldığı hastanede tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Saldırı Anı ve Sonrası

Yetkililerin aktardığı bilgilere göre saldırgan S.D.T., binanın lobisinde gerçekleştirdiği saldırının ardından asansörle 33. kata çıktı. Burada bir kişiyi daha öldürdükten sonra kendi göğsüne ateş ederek intihar etti. Saldırıdan yaralı olarak kurtulan tek kurbanın ise hastanedeki tedavisinin kritik bir durumda devam ettiği bildirildi.

Saldırganın Aracında Cephanelik Bulundu

Polis kayıtlarına göre Colorado’dan yola çıkan S.D.T., saldırıdan kısa bir süre önce Manhattan’a ulaşmıştı. M4 tipi bir taarruz tüfeği kullanan saldırganın aracında yapılan aramalarda, tüfek kılıfı, çok sayıda mühimmat, dolu bir tabanca, şarjörler ve adına düzenlenmiş reçeteli ilaçlar ele geçirildi. Araçta herhangi bir patlayıcı maddeye rastlanmadı.

New York İçin Son 25 Yılın En Ölümcül Saldırısı

Bu olay, New York’ta son 25 yıl içinde gerçekleşen en ölümcül toplu silahlı saldırılardan biri olarak kayıtlara geçti. En son 2000 yılında bir restoranda yaşanan silahlı soygun sonucu 5 kişi hayatını kaybetmişti.

Marketlerde Raflar Boş, Fiyatlar Yükseliyor

Kuş gribinin yol açtığı sıkıntılar, marketlerdeki yumurta stoklarını ciddi şekilde etkiledi. Birçok satış noktasında raflar büyük ölçüde boşalırken, marketler sağlıklı yumurta tedarik etmekte güçlük çektiklerini belirten uyarı notları astı. Bu durum, yalnızca marketlerde değil, yumurtalı kahvaltı ve sandviç menüleri sunan restoranlarda da fiyat artışlarına yol açtı. Fast food zincirleri, artan maliyetler nedeniyle fiyatlarını yükseltmek zorunda kaldı.

ABD Tarım Bakanlığı’ndan Açıklama: 110 Milyon Tavuk İtlaf Edildi

ABD Tarım Bakanlığı, kuş gribi salgınının etkilerini vurguladı. Bakanlık, 2022 yılından bu yana yaklaşık 110 milyon yumurta tavuğunun itlaf edildiğini ve bu durumun yumurta üretiminde büyük bir düşüşe neden olduğunu bildirdi. Bakanlık, salgının devam etmesi halinde tedarik sıkıntılarının daha da derinleşebileceği konusunda uyardı.

Yumurta Fiyatları Son 5 Yılda Yüzde 160 Arttı

ABD Çalışma Bakanlığı’na göre, son 5 yılda yumurta fiyatları yüzde 160 oranında artış gösterdi. Uzmanlar, kuş gribi salgınının önlenememesi durumunda, yumurta fiyatlarının daha da artabileceği ve birçok restoran ile marketin ürün fiyatlarını yükseltmeye devam edeceği uyarısında bulunuyor.

Analistler bugün ve yarın açıklanacak aralık ayına ilişkin enflasyon verilerinin para piyasalarındaki fiyatlamalar üzerinde etkili olabileceği belirterek, ülke ekonomisi hakkında daha çok bilgi verebileceği söyledi.

Öte yandan, mevcut ABD yönetimi, yapay zeka için kullanılan gelişmiş çiplerin ihracatının sıkılaştırılmasına yönelik yeni bir düzenlemeyi duyurdu.

Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada, yapay zekanın hem güvenlik hem de ekonomik güç açısından hızla merkezi bir hale geldiğine işaret edildi.

ABD’nin güvenliğini ve ekonomik gücünü desteklemek amacıyla “Yapay Zeka Yayılımına İlişkin Geçici Nihai Kural”ın duyurulduğu açıklamada, ABD teknolojisinin yayılmasını teşvik ederken, endişe kaynağı olan ülkelere karşı önemli adımların atıldığı, bu ülkelerin gelişmiş yapay zeka sistemlerine ve onları eğitmek için kullanılan bilgi işlem gücüne erişiminin kısıtlandığı belirtildi.

Bununla birlikte ABD’de dün açıklanan verilere göre, Fed’in New York Şubesinin açıkladığı anket sonuçlarına göre, ülkede tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi, geçen ay değişmeyerek yüzde 3 oldu.

Kurumsal tarafta ise yaklaşan bilanço sezonun etkisiyle sektör ve hisse bazlı hareketlerinin artabileceğini ifade eden analistler, bazı büyük finansal kuruluşların yarın açıklanacak bilançolarının yatırımcıların odağında olduğunu kaydetti.

Teknoloji hisselerindeki satış dalgası sürerken, Nvidia’nın hisseleri yüzde 2, Meta’nın hisseleri yüzde 1,2, Apple’ın hisseleri yüzde 1, Alphabet’in hisseleri yüzde 0,5, Microsoft’un hisseleri yüzde 0,4 ve Amazon’un hisseleri yüzde 0,2 geriledi.

ABD merkezli biyoteknoloji şirketi Moderna’nın hisseleri, 2025 yılı satış tahminlerini düşürmesi sonrasında yaklaşık yüzde 17 değer kaybetti.

Ülke basınında yer alan haberlerde, ABD yönetiminin Japon Nippon Steel tarafından satın alınmasını engellediği US Steel’a potansiyel bir teklif için ABD’li çelik üreticileri Cleveland Cliffs ile Nucor’un işbirliği yaptığı bildirildi. Söz konusu haber sonrasında US Steel ile Cleveland Cliffs’in hisseleri yüzde 6’şar ve Nucor’un hisseleri yüzde 4 yükseldi.

Öte yandan, California’da açılan davada, Los Angeles kentinin Eaton bölgesindeki yangının elektrik şirketi Edison International’ın ekipmanlarından kaynaklandığı iddia edilirken, şirketin hisseleri yüzde 12 düştü.

Bu gelişmelerle ABD’de enflasyonist baskıların yeniden güç kazabileceği endişesiyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi şu sıralarda yüzde 4,77 seviyesinde dengelendi.

Altının ons fiyatı dün yüzde 1,1 düşüşle 2 bin 662 dolardan kapanırken, şu sıralarda yüzde 0,4 yükselişle 2 bin 672 dolardan işlem görüyor.

Dolar endeksi dün Kasım 2022’den beri ilk kez 110 değerinin üzerine çıkmasının ardından, yeni işlem gününde yüzde 0,4 düşüşle 109,5 seviyesinde seyrediyor.

Brent petrol ise yeni işlem gününe yüzde 0,3 azalarak 79,9 dolar seviyesinde dengelendi.

Orta Doğu’da bir süredir devam eden İsrail-Filistin çatışmasında ise ateşkesin yakın olduğuğuna yönelik haber akışı öne çıkarken, Filistinli kaynaklar, Gazze Şeridi’ndeki ateşkes ve esir takası anlaşmasının “neredeyse hazır olduğunu ve 17 Ocak Cuma günü ya da daha önce imzalanabileceğini” belirtti.

New York Borsası’nda dün, S&P 500 endeksi yüzde 0,16 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,86 değer kazanırken, Nasdaq endeksi yüzde 0,38 değer kaybetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne pozitif seyirle başladı.

Avrupa borsalarında dün negatif bir seyir izlenirken, bölge genelinde 10 yıllık devlet tahvillerinin getirilerindeki yükseliş dikkati çekiyor.

Bölge ülkelerinin devlet tahvili getirileri enflasyonun uzun vadeli görünümü ve ABD Başkanı olarak gelecek hafta yemin edecek Donald Trump’ın politikalarına ilişkin belirsizliklerin etkisiyle tahvil piyasalarındaki satış baskısı derinleşiyor.

Analistler tahvillerdeki satış baskısı sebebiyle tahvil fiyatlarının gerilediğini, tahvil faizlerinin ise yükseliş eğiliminde bir seyir izlediğini ifade etti.

Avrupa’nın en büyük ekonomisine sahip Almanya’nın 10 yıllık tahvil faizleri dün 4 baz puan artışla yüzde 2,53’e yükselirken, Fransa’nın 10 yıllık tahvillerinin getirisi de 5 baz puan yükselişle 3,46 seviyesinde işlem görüyor.

İtalya’nın 10 yıllık tahvil faizleri ise dün kapanışta 6 baz puan artışla yüzde 3,82 seviyesine çıktı.

Dün İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,29, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,30, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi 0,83 ve Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,41 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar yeni güne karışık bir seyirle başladı.

Asya tarafında yeni işlem gününde karışık bir seyir izleniyor.

ABD’de göreve gelecek yeni yönetimin ek gümrük vergilerinde kademeli bir artırım politikası izleyebileceğine yönelik haber akışı Çin’de risk iştahının güçlü kalmasını destekliyor.

Buna ek olarak Çin Menkul Kıymetler Düzenleme Komisyonu piyasada istikrar sağlamak ve olumlu ivmesini teşvik etmek için her türlü çabayı göstereceklerini bildirdi.

Öte yandan ABD’de yarı iletken sektörü öncülüğünde etkili olan satıcılı seyir Japonya’da da etkili oluyor.

Yarı iletken ürünlerinin testinde önde gelen firmalardan olan Advantest’in hisseleri kapanışa yakın yaklaşık yüzde 8,8, yarı iletken sektörü için ekipman üreten Lasertec’in hisseleri ise yüzde 4,6 kayıpla işlem görüyor.

Bugün bölgede açıklanan verilere göre Japonya’da kasım ayına ilişkin dış ticaret dengesi 97,9 milyar yen fazla verdi.

Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 2 değer kaybederken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2, Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,7 yükseldi.

Yurt içinde dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,79 değer kaybederek 9.733,17 puandan tamamladı.

Dolar/TL, dün yüzde 0,1 artışla 35,4880’den kapanırken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen altında 35,4830 seviyesinden işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu yurt dışında ise ABD’de ÜFE verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 9.700 ve 9.600 puanın destek, 9.800 ve 10.000 seviyelerinin direnç konumunda olduğunu ifade etti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

16.30 ABD, aralık ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)

“İşgal var olduğu sürece direniş de sürecek”

Buna rağmen Sinwar’ın son anına kadar direnmeyi sürdürdüğü vurgulanan açıklamada, “Müslümanlar Şehit Sinwar’ı savaş meydanında, savaş kıyafetleri içinde, saklandığı yerde değil de açıkta, düşmanla yüzleşirken hatırladıklarında direniş ruhu güçlenecektir” ifadelerine yer verildi. Sinwar’a ithafen “O, Filistin’in kurtuluşuna giden yolu ileriye taşıyacak gençler ve çocuklar için bir model olacaktır” denilen açıklamada, “İşgal ve saldırganlık var olduğu sürece direniş de sürecektir. Çünkü şehitler yaşamaya ve ilham kaynağı olmaya devam edecektir” ifadeleri kullanıldı.

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, New York’ta Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Christodoulides, gayriresmi görüşmede bir araya geldi. BM’den yapılan yazılı açıklamaya göre Guterres, Kıbrıs’taki Özel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar’ın Temmuz ayında kendisine nihai raporunu sunduğunu hatırlattı. Guterres, Özel Temsilcisi Cuellar’ın çabalarına, iki lider ve adadaki siyasi aktörler, sivil toplum, garantör güçler ve daha geniş uluslararası toplumla yaptığı görüşmelere rağmen liderler arasında Kıbrıs sorununda ileriye dönük ortak bir zemin bulunamamış olmasından üzüntü duyduğunu ifade etti. Guterres, iki lideri pozisyonları arasındaki uçurumu nasıl kapatacaklarını ve çözüme giden yolda ilerleme kaydetmeye imkan verecek güveni nasıl yeniden inşa edeceklerini düşünme çağrısında bulundu. Guterres, BM’nin Kıbrıs sorununun tüm Kıbrıslıların ve gelecek nesillerin yararına olacak şekilde barışçıl bir çözüme kavuşturulması yönündeki kararlı taahhüdünün devam ettiğini vurguladı. Tatar ile Rum lider, yakın gelecekte yine Guterres’in himayesinde daha geniş bir formatta gayriresmi toplantı yapma konusunda anlaştı. İki lider ayrıca, yeni sınır geçişleri açılması konusunu ele almak üzere Kıbrıs’ta bir araya gelmeyi kabul etti.

KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ise yemeğin ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu. Tatar, “İlk önce Sayın Genel Sekreter’e çok teşekkür etmek istiyorum. Bu yoğunluğun içerisinde dünyada fevkalade önemli olayların devam etmekte olduğu, Gazze’deki, Ukrayna’daki ve diğer bölgelerdeki büyük sorunların kendisini çok meşgul ettiği bir dönemde bizlere vakit ayırıp böyle bir yemek verdiği için Sayın Genel Sekreter’e bir kez daha çok teşekkür etmek istiyorum. Ben oraya yapıcı bir anlayışla gittim. Netice itibarıyla Kıbrıs’ın geçmişine baktığımızda, yaşananlara baktığımızda 4 yıl önce Cenevre’de, o zaman Cenevre’de yine Sayın Genel Sekreter’in davetiyle ve o zamanın Güney Kıbrıs Rum Lideri Nikos Anastasiadis ile birlikte 5+1 toplantısında, çünkü orada Birleşmiş Milletler, ben, Rum Lider, Türkiye, Yunanistan ve İngiltere vardı. O toplantıda federal temelde bir anlaşmanın artık mümkün olmadığını, geçmiş görüşmelerin bunu gösterdiğini, dolayısıyla Cumhurbaşkanı seçildikten sonra artık egemen eşitliğimizin, eşit uluslararamızın teyidiyle ancak bir müzakere sürecini geçirebileceğini, bu da hem 1960 kuruluş anlaşmaları hem daha önce Kıbrıs’ın tarihine ve geçmişine baktığımızda Kıbrıs Türk halkının özden gelen bir hakkı olduğunu, bunun esasında pazarlık unsuru olmadığını, özden gelen bir hak, bu özden gelen hakkın teyidiyle ancak bunların mümkün olabileceğini, bunu bu akşam aynen tekrar ifade ettim” şeklinde konuştu.

“Bir sonraki buluşma daha geniş bir toplantı şeklinde Türkiye ve Yunanistan’ın da olduğu bir ortamda olacak”

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ve Kıbrıs Türk halkının bu anlamda son 4 yıldır sürdürdüğü siyasette herhangi bir değişikliğin olmadığını belirten Tatar, “Bu pozisyonumuzu koruduğumuzu ve Sayın Maria Holguin, Genel Sekreter’in kişisel temsilcisinin Temmuz ayında sona eren 6 aylık kişisel temsilci görevinde yaptığı çalışmalarda görüşme süreci için bir ortak zemin olmadığını Sayın Holguin’in de ifade ettiğini, raporunda bunları yazdığını ve dolayısıyla şu anda pozisyonun bu şekilde olduğunu, o bakımdan Güney Kıbrıs lideri sürekli olarak bizleri bir yere çekmeye çalışıyor, onu biliyorum ama Kıbrıs’ın gerçeklerine baktığımızda pozisyonun bu olduğunu orada tekrar ifade ettim. Ancak işte bundan sonra ne yapılabilecek. Sayın Genel Sekreter’in benim daha önce bir önerim olmuştu. Anavatanların, gerek Türkiye Cumhuriyeti, gerek Yunanistan’ın belki katılacağı ve dolayısıyla önümüzdeki süreci nasıl değerlendireceğini ama federasyon sürecinin geçmişte kaldığını, federasyonun konuşulmayacağı, gelecekte özellikle bizim üzerinde ısrar ettiğimiz iki devletli bir çözümü nasıl şekillendirebileceği noktasında, bunun daha geniş bir toplantıda değerlendirebilmesi, bunu Sayın Genel Sekreter de elbette değerlendirmiş ve bu konuda çalışmaları olduğunu bu akşam öğrendim. Rum lideri de bunun mümkün olabileceğini ifade etmiştir. Dolayısıyla bu akşam bir kez daha bir sonraki buluşmanın daha geniş bir toplantı şeklinde Türkiye Cumhuriyeti ve Yunanistan’ın da olduğu bir ortamda olabileceği noktasında bir anlayış gelişmiştir, bunu söyleyebilirim” ifadelerini kullandı.

“Daha fazla geçiş noktalarını açılabilmesi için Haspolat dahil Kıbrıs’ta buluşmamızın olabileceğini bu toplantıda onayladık”

Tatar, açıklamalarının devamında şunları kaydetti: “Çok sayıda konuşulan konular arasında Kıbrıs’ta son zamanlarda tutuklama olaylarının bizi çok rahatsız ettiğini, insan haklarına aykırı olduğunu, bunun gerçekten hiç kabul edilemez olduğunu, Kıbrıs’ta hepimizin de bildiği gibi Taşınmaz Mal Komisyonu diye bir kurumun Avrupa Birliği İnsan Hakları Mahkemesi’nde teyidiyle kurulduğunu ve Güney Kıbrıs’ta yaşayan Kuzey’de mal bırakanların telafisi için bu komisyonun çare müessesesi olduğunu, bu şekilde çareden üretilmesi gerektiğini bir kez daha hatırlattıktan sonra buna son vermesi gerektiğini, çünkü asla bunun kabul edilmez olduğunu, bu gelişmenin iki halk arasındaki ilişkileri bozmakta olduğunu ve gerginliklerin kimseye faydası olmayacağını orada altını çizerek ifade etmeye çalıştım. Genel Sekreter de bunları tekrar not etti. Gerçekten onun da bu konuda rahatsız olduğunu hissettim. Nikos Christodoulides’un hiç kabul edilemez olduğunu vurgulayarak vermeye çalıştım. İki halkın birbirlerine daha fazla güvenmesi gerektiğini, daha fazla yakınlaşmaları gerektiğini, özellikle ekonomik konularda ve 4 yıldır örneğin Haspolat kapısının açılmasıyla gidiş ve gelişlerin ve ticaretin daha da artabileceğini, ama ısrarla bu konuda çok metan gibi sıkışık olmasına rağmen adımların atılmadığını ve bunun kimseye bir faydasının olmadığını ifade ettim. Bunların gözden geçirebilmesi için kendisiyle Kıbrıs’ta buluşabileceğimi ifade ettim. O da bunu onaylamıştır. Genel Sekreter de buna şahit gelmiştir. Dolayısıyla daha fazla geçiş noktalarını açılabilmesi için Haspolat dahil Kıbrıs’ta buluşmamızın olabileceğini bu toplantıda onayladık.”

Ambargodan çok rahatsız olduğunu dile getirdiğini belirten Tatar, “Bayan Hogan’la müteaddit defalar yaptığım görüşmelerde egemenliğimizin teyit edilmesi, ancak direkt uçuş, direkt ticaret ve direkt temaslar olabileceğini, bizlere bu baskıların artarak devam ettirmesinin hiçbir hakkaniyete uygun olmadığını, iyi niyetle bağdaşmadığını ve bunların devam ettiği sürece Kıbrıs’ta adil kazancın ve sürdürülebilir anlaşmanın mümkün olmayacağını orada ifade etmeye çalıştım. Dolayısıyla bu akşamki toplantının ana hatları böyleydi. Sayın Genel Sekreter bu yoğunluğun içerisinde bize zaman ayırıp bu yemeği düzenledikçe bir kez daha kendisine teşekkür ederken biz Kıbrıs’ta Kıbrıs Türk halkı ve Kıbrıs Rum halkının nihai bir çözüm bulunana kadar mutlak surette eşitlik temelinde iki devletin iş birliği, çeşitli konularda iş birliği yapabileceğimizi de bu toplantılarda ifade ettim. Bu konular arasında elbette su meselesi, enerji meselesi, Doğu Akdeniz’deki doğal kaynakların araştırılması meselesi, kriminal olayların önlenmesi meseleleri, çevre meseleleri, çeşitli farklı konular ve Cumhurbaşkanı da 12 farklı konuyla ilgili zaten bunların şu anda kıymetli olduğunu ama daha da etkin bir çalışma olabilmesi için Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurum ve kuruluşlarının Güney Kıbrıs tarafından muhatap kabul edilmesi gerektiğini, bunları da burada altın çizerek belirttim” diye konuştu.

Tatar, “Özellikle bu Avrupa Birliği’ne, interconnected sisteme bağlanma konusunda Kuzey Kıbrıs’tan Türkiye üzerinden Avrupa Birliği’ne bağlanmanın çok daha ucuza olabileceği ve bunun ileride bakım, tamir ve onarım olaylarının da çok daha makro fiyatlarda olabileceği için Güney Kıbrıs’tan bin kilometre uzaklıktaki Yunanistan’a ve dolayısıyla çok daha büyük bir maliyetle bağlanabilmesinin çok zor olacağını, onun için eğer bir niyet varsa Kuzey Kıbrıs’tan Türkiye üzerinden hem Güney Kıbrıs’ın hem de Kuzey Kıbrıs’ın bağlanabileceğini bu şekilde bir interconnect ile Avrupa Birliği ile Kıbrıs’ın enerji ve elektrik sorunlarının hem Güney hem Kuzey Kıbrıs için çözülebileceğini, çünkü zaten Güney ve Kuzey Kıbrıs şu anda da interconnecta. Ama bunu söylemem üzerine Nikos Christodoulides’in bana cevabı, bütün bu maliyeti Avrupa Birliği karşılıyor şeklinde olmuştur. Evet, milyar milyar dolarları, Avrupa Birliği ne zaman, nasıl karşılayacak bilmiyorum ama eğer Kıbrıs’ta adil ve sürdürülebilir bir anlaşmaya zemin oluşturacaksak böylesine hiç tartışmasız, fizibel olan bir projenin elbette ki Kuzey Kıbrıs üzerinden Türkiye’ye ve dolayısıyla Avrupa Birliği’ne bağlanmasının çok daha makul, çok daha anlaşılabilir olacağını tekrar bu toplantıda Genel Sekreter’in huzurunda ifade ettim. Dolayısıyla bütün bu büyük meselelerin tartışılabilmesi için bundan sonraki buluşmanın daha geniş bir katılımla Türkiye Cumhuriyeti ve Yunanistan’ın da olacağı böylesine bir geniş toplantıda geleceğin istişare edilmesi için böyle bir toplantının inşallah hayırlara vesile olacağını düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

“Kıbrıs’ın huzuru, Kıbrıs’ın güvenliği, Kıbrıs’taki barış, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin oradaki varlığına bağlıdır”

“Esas itibarıyla 50 yıl önce Kıbrıs Barış Harekatı ile Kıbrıs’a barış gelmişti” diyen Tatar, “Bu barış hem kuzeye hem güneye gelmiştir. Ve bugün Gazze’deki olaylara baktığımızda, dünyanın farklı yerlerindeki çatışmalara baktığımızda Kıbrıs’ın huzuru, Kıbrıs’ın güvenliği, Kıbrıs’taki barış, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin oradaki varlığına bağlıdır. Bunu kimse tartışamaz. Onun için bir kez daha bu toplantıda bunu da ifade ettim. Dolayısıyla Kıbrıs’ın gerçeklerine baktığımızda, yakın coğrafyadaki gelişimlere baktığımızda, jeopolitik, jeostratejik bütün bu o günden bugüne gelişimlere baktığımızda Kıbrıs’ta adil ve sürdürülebilir bir anlaşmanın barış, huzur ve güvenlik içerisinde devam edebilmesi için mutlak suretle Türkiye’nin garantörü ve Türk askerinin oradaki varlığı gerçekten vazgeçilmez bizlerin kırmızı çizgileridir. Bunu da burada ifade ettim. Dolayısıyla tabi ki ciddi farklılıklar vardır. Kıbrıs’ta bir anlaşma, ancak her iki taraf birbirini anlamaya çalışırsa olabilir. Ama karşı tarafın baktığı, kendisi bağımsız bir Kıbrıs Cumhuriyeti, zaman içerisinde bunun federal cumhuriyete evrilmesiyle Avrupa Bölgesi’nde bir anlaşma istedikleri ve açık ve nettir, günün sonunda, Türkiye’nin garantörlerinin bir tarihte sona ermesi, Türk askerine geri çekmesi, onların federasyon anlayışı bu. Biz tabi çok farklı düşünüyoruz. Bunları da anlatmaya devam edeceğiz” şeklinde konuştu.

“Hem Batı Akdeniz’de hem de Doğu Akdeniz’de Türkiye Cumhuriyeti’nin hakkı var”

KKTC Cumhurbaşkanı Tatar, açıklamalarını şöyle tamamladı: “Kıbrıs Türkü, Kıbrıs’taki asli unsurdur. Ama Kıbrıs Türkü’nün anavatanı ve garantör ülke Türkiye Cumhuriyeti’dir. Artık bugün jeopolitik, jeostratejik Akdeniz’in durumuna baktığımızda Türkiye Cumhuriyeti elbette Sayın Cumhurbaşkanı’nın buradaki 79. Genel Kurul Toplantısında yaptığı konuşmada ifade ettiği gibi İskenderun’dan Ege Adaları’na kadar Akdeniz’de en uzun cephesi olan sahil yeri olan ülke Türkiye Cumhuriyeti. Dolayısıyla hem Batı Akdeniz’de hem de Doğu Akdeniz’de Türkiye Cumhuriyeti’nin hakkı var, hukuku var. Aynı zamanda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Kıbrıs Türk halkında tüm Kıbrıs etrafındaki enerji zenginliklerinde hakkı ve hukuku vardır. Bu çerçeveden baktığımızda gerçekten Türkiye Cumhuriyeti hem Türkiye Kıbrıs Türk halkının ana vatanıdır, garantör ülkedir. Aynı zamanda bu bölgenin en güçlü ülkesi olarak hakkı vardır, hukuku vardır. Dolayısıyla, Doktor Fazıl Küçük’ün bundan 75 yıl önce söylediği gibi Kıbrıs meselesi Türkiyesiz çözülemez. Bunu Sayın Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş da söyledi. Şimdi ben de aynı şeyi söylüyorum. Kıbrıs meselesi Türkiyesiz çözülemez, mümkün değildir. Dolayısıyla Türkiye mutlak surette her konunun içerisinde olmak durumundadır. Ben hep bunu savundum ve böyledir. Böyle toplantılarda Türkiye Cumhuriyeti’nin de tabi olması benim için önemliydi. İnşallah bundan sonra Türkiye’nin de desteğiyle Kıbrıs’ta dediğim gibi adil ve sürdürülebilir bir çözüme ulaşabilmek için her türlü şartları zorlayacağız. Hakkımızı, hukukumuzu kabul ettirmek için mücadelemizi sürdüreceğiz.”

Chaiban, “Beni etkileyen şey, bu savaşın üç haftadır devam ediyor olması ve bundan çok sayıda çocuğun etkilenmiş olması. Bugün biz burada otururken, 1,2 milyon çocuk eğitimden mahrum bırakıldı. Devlet okulları ya erişilemez hale geldi, ya savaş nedeniyle hasar gördü ya da barınak olarak kullanılıyor. Bu ülkenin, yaşadığı her şeye ek olarak ihtiyaç duyduğu son şey, kayıp bir nesil riskidir” dedi.

“Sağlık merkezleri hizmet dışı kaldı”

Yerinden edilen çocukların, üç veya dört ailenin bir sınıfta kaldığı ve bin kişinin 12 tuvaleti kullandığı aşırı kalabalık okullarda yaşadığını vurgulayan Chaiban, “Endişelendiğim şey, eğitimlerini kaybetme riski altında olan yüz binlerce Lübnanlı, Suriyeli, Filistinli çocuğumuz olması” ifadesini kullandı. Saldırılar nedeniyle ayrıca 100’den fazla sağlık ocağının hizmet dışı kaldığını, 12 hastanenin ise artık hizmet veremediğini veya kısmen açık olduğunu kaydeden Chabian, su alt yapısının da saldırıların hedefi olduğunu ifade ederek, son 3 haftada yaklaşık 350 bin kişiye su sağlayan 26 su deposunun hasar gördüğünü söyledi.

Chaiban ve Skau yaptıkları ortak açıklamada, “Uluslararası insancıl hukuka saygı gösterilmelidir. Tüm taraflar sivillerin ve sivil altyapının korunmasına öncelik vermelidir. Buna okulların, hastanelerin, su sistemlerinin korunması ve çatışma bölgelerinden kaçan siviller için güvenli geçiş sağlanması da dahildir. Hiçbir çocuk yerleşim bölgelerinde patlayıcı silahların ayrım gözetmeksizin kullanılmasıyla karşı karşıya kalmamalıdır. Onlara hayat kurtarıcı yardım ulaştırmaya çalışan herkes korunmalıdır” ifadesini kullandı.

Lübnan Sağlık Bakanlığı, 8 Ekim 2023’ten bu yana İsrail saldırılarında ölenlerin sayısının 2 bin 309’a, yaralananların sayısının ise 10 bin 782’ye ulaştığını açıkladı.

İsrail’in Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres’i “istenmeyen kişi” ilan etmesine BM üyesi devletlerden tepki geldi. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 104 BM üyesi ülke ve Afrika Birliği Guterres’e destek mektubu yayınladı. İsrail’e tepki gösterilen mektupta, “İsrail Dışişleri Bakanı Yisrael Katz’ın BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’i istenmeyen kişi ilan eden son açıklamasından duyduğumuz derin endişeyi ifade ediyor ve bu açıklamayı kınıyoruz” denildi. Bu tür eylemlerin BM’nin çatışmalarda arabuluculuk yapma ve insani destek sağlamayı da içeren görevlerini yerine getirme kabiliyetini zayıflattığı vurgulanan mektupta, “Orta Doğu’daki durum, tüm düşmanlıkların sona erdirilmesi ve ilgili BM kararlarına uygun şekilde Filistin ve İsrail devletlerinin barış ve güvenlik içinde yan yana yaşayacağı iki devletli çözüme doğru inandırıcı bir yol oluşturulmasını daha da geciktirebilir” uyarısında bulunuldu.

“Tam desteğimizi yineliyoruz”

Gerilimin arttığı zamanlarda çatışan taraflar arasında diyalog ve anlayışın teşvik edilmesinde BM Genel Sekreterinin rolünün “çok önemli” olduğu kaydedilen mektupta, “Genel Sekreter, uluslararası barış ve güvenliğin korunması ve devletler arasında dostane ilişkilerin geliştirilmesi de dâhil olmak üzere, BM Şartı’nda belirtilen amaçlara ulaşılmasında hayati bir rol oynamaktadır” ifadelerine yer verildi. BM Genel Sekreterinin çalışmalarının diyaloğun sağlanması, insani yardım çabalarının kolaylaştırılması ve dünya çapında barış ve istikrarın teşvik edilmesi açısından “hayati önem taşıdığı” ifade edilen mektupta, “Genel Sekretere ve çalışmalarına olan tam desteğimizi ve güvenimizi bir kez daha yineliyoruz” denildi.

“BM’nin misyonuna saygı gösterme çağrısında bulunuyoruz”

Mektupta, BM Genel Sekreterinin çabalarının Orta Doğu’da kalıcı barışın sağlanması, şiddetin sona erdirilmesi ve anlamlı bir diyaloğun tesis edilmesine yönelik ortak arzuyu yansıttığı belirtildi. “Tüm tarafları, diplomasi yoluyla sürdürülebilir ve adil bir çözüm arayışı için Birleşmiş Milletler ile yapıcı bir şekilde ilişki kurmaya çağırıyoruz” denilen mektupta, “Üye devletler olarak, BM’nin liderliğine ve misyonuna saygı gösterilmesi çağrısında bulunuyoruz” ifadeleri kullanıldı.

Barışçıl çözüme destek çağrısı

BM ile yapıcı bir ilişki içinde olmanın zorlukların üstesinden gelmek ve barışçıl bir geleceğe ulaşmak için hayati önem taşıdığı hatırlatılan mektupta, “Bu bağlamda, tüm tarafları BM’nin çatışmaların çözümündeki kritik rolünü zayıflatacak eylemlerden kaçınmaya ve Orta Doğu’daki krizin barışçıl ve kalıcı bir şekilde çözülmesine katkıda bulunacak girişimleri desteklemeye çağırıyoruz” denildi.

ABD’de 5 Kasım’da yapılacak olan başkanlık seçimine sayılı günler kala ABD merkezli Fox News kanalı, Cumhuriyetçi Parti’nin adayı Donald Trump ve Demokrat Parti’nin adayı Kamala Harris’i 24 ya da 27 Ekim tarihlerinde yapılacak ikinci canlı yayın düellosuna davet etti. Fox News, ikinci bir canlı yayın düellosunun “her adaya kapanış argümanlarını sunma fırsatı vereceğini” aktardı.

Trump ve Harris, daha önce 10 Eylül’de ABC News tarafından Philadelphia’da gerçekleştirilen canlı yayın düellosunda karşı karşıya gelmişti. Trump, seçimlerden önce başka bir canlı yayın düellosu olmayacağını söylemişti.

Trump ve Harris, henüz söz konusu teklifle ilgili açıklama yapmadı.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD’nin New York kentindeki BM Genel Merkezi’nde basın toplantısı düzenledi. Orta Doğu’daki son gelişmeleri değerlendiren Guterres, özellikle Gazze’deki insani durumun vahim bir noktaya ulaştığını belirterek, “Gazze’deki kabus şimdi başlıyor” dedi.

Orta Doğu’da yaşanan krizlerin derinleştiğine ve bu durumun bölgesel istikrara büyük bir tehdit oluşturduğuna dikkat çeken Guterres, dünya liderlerine acil ve etkili adımlar atma çağrısında bulundu. Guterres, 7 Ekim’de Gazze’de başlayan çatışmaların şiddetlenerek devam ettiğini ve bölgenin tam anlamıyla bir insani felaket yaşadığını vurgulayarak, “Gazze’deki kabus şimdi başlıyor. Bu yıl bir kriz yılı oldu, insani kriz, siyasi kriz, diplomatik kriz ve sınır krizi. Geçtiğimiz yıl boyunca, 7 Ekim saldırılarının ardından Gazze, 41 binden fazla insanın çoğu kadın ve çocuk olmak üzere insanların öldürüldüğü bildirilmektedir. Binden fazla kişinin kayıp olduğu ve enkaz altında kaldığına inanılıyor. Neredeyse tüm nüfus yerlerinden edildi ve Gazze’nin zarar görmeyen hiçbir bölgesi kalmadı” dedi.

“Gazeteciler modern zamanlarda hiçbir çatışmada görülmemiş düzeyde öldürüldü”

Guterres, Gazze’deki durumun modern zamanlarda benzeri görülmemiş bir boyuta ulaştığını ifade etti. Gazze’deki insani yardım çalışanlarının ve gazetecilerin hedef alınmasının kabul edilemez olduğunu belirten Guterres, “Gazeteciler modern zamanlarda hiçbir çatışmada görülmemiş düzeyde öldürüldü” ifadelerini kullandı. Çok sayıda insani yardım çalışanın da İsrail saldırılarında öldürüldüğünü belirten Guterres, “Öldürülenlerin büyük çoğunluğu Gazze’deki insani yardım operasyonlarının bel kemiğini oluşturuyordu” dedi.

Guterres, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’ya yazdığı mektupta, işgal altındaki Filistin topraklarında insani yardım çalışmalarını engelleyen yasa taslağına ilişkin derin endişelerini dile getirdiğini açıkladı.

“Bu yasa taslağı uluslararası hukuka aykırıdır”

Netanyahu’ya yazdığı mektupta, İsrail’in Birleşmiş Milletler Yakın Doğu’daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’nı (UNRWA) terör örgütü olarak tanımaya yönelik yasa tasarısına tepki gösteren Guterres, “İşgal altındaki Filistin topraklarında BM’nin temel çalışmalarını sürdürmesini engelleyecek yasa taslağına ilişkin derin endişelerimi dile getirdim. Böyle bir önlem, Gazze’de ve aslında tüm İşgal Altındaki Filistin Toprakları’nda yaşanan insani acı ve gerginliklere yönelik çabaları sekteye uğratacak, zaten tam anlamıyla bir felaket olan durumu daha da içinden çıkılmaz bir hale getirecektir. Pratik açıdan böyle bir tedbirin ne anlama geleceğini açıklığa kavuşturalım. Operasyonel olarak, yasa Gazze’deki uluslararası insani yardım müdahalesine ve bu müdahalenin ayrılmaz bir parçası olan faaliyetlere büyük bir darbe vuracaktır. Herhangi bir kurumu diğerlerinden izole etmek, yüzlerce bin kişiye hizmet veren ofis ve barınakları bile korumak için koordinasyonu etkin bir şekilde sona erdirmek mümkün değildir” dedi.

Yasa ile Gazze halkının, eğitimi yeniden başlatabilecek tek kurumu kaybedeceğini ve bütün bir neslin geleceğini riske atacağını aktaran Guterres, “İşgal altındaki Batı Şeria’da eğitim ve sosyal hizmetler de sona erecektir. Onaylanması halinde bu tür bir mevzuat BM Tüzüğüne taban tabana zıt olacak ve İsrail’in yükümlülüklerini ve uluslararası hukuku ihlal edecektir; ulusal mevzuat bu yükümlülükleri değiştiremez ve siyasi olarak bu tür bir mevzuat sürdürülebilir barış çabalarına ve iki devletli çözüme büyük bir darbe vuracak, istikrarsızlığı ve güvensizliği daha da arttıracaktır” dedi.

Söz konusu yasa tasarısının Gazze’nin ölüm sarmalında olduğu bir dönemde ortaya çıktığına dikkat çeken Guterres, “Kuzeydeki son gelişmeler özellikle can sıkıcıdır. İsrail gibi askeri operasyonların açık bir şekilde yoğunlaştığına tanık oluyoruz, yerleşim bölgeleri saldırıya uğradı. Hastanelerin boşaltılması emredildi, elektrik kesildi, yakıt ya da ticari malların girişine izin verilmedi. Yaklaşık 400 bin kişi bir kez daha güneye, aşırı kalabalık, kirli ve hayatta kalmak için gerekli temel ihtiyaçlardan yoksun bir bölgeye taşınmaya zorlanıyor” dedi.

“Tahliye emri vermek onları güvende tutmaz”

Sivillerin birçok kez yerinden edildiğini ifade eden Guterres, “Tahliye emri vermek onları güvende tutmaz. Gidecek güvenli bir yerleri, barınakları, yiyecekleri, ilaçları yoksa hiçbir yer güvenli değildir. Gazze’de ve hiçbir yer güvenli değildir. Uluslararası hukuk muğlaktır, her yerde sivillere saygı gösterilmeli, korunmalı ve insani yardım da dahil olmak üzere temel ihtiyaçları karşılanmalıdır. Tüm rehineler serbest bırakılmalı ve Gazze’deki tüm uluslararası insancıl hukuk ihlallerini şiddetle kınıyorum” dedi.

“Gerçekten yıkıcı sonuçları olacak topyekun bir savaşın eşiğindeyiz”

Lübnan’daki son gelişmeleri de değinen Guterres, “Aylardır çatışmanın yayılma riskleri üzerinde çalışıyorum. İşgal altındaki Batı Şeria’daki durum tırmanmaya devam ediyor ve şimdi de Lübnan’da sivilleri de kapsayan saldırılar tüm bölgeyi tehdit ediyor. Son birkaç gündür, Hizbullah ve Lübnan’daki diğerleri ile İsrail Savunma Kuvvetleri arasındaki çatışmalar, Güvenlik Konseyi’nin 1701 ve 1559 sayılı kararlarını tamamen hiçe sayarak mavi hat boyunca yoğunlaştı. Beyrut da dahil olmak üzere Lübnan’a sıçrayan geniş çaplı İsrail saldırıları son bir yılda 2 binden fazla kişiyi öldürdü ve sadece son iki haftada bin 500 kişi öldü” dedi.

Lübnan’da 1 milyondan fazla insanın yerinden edildiğin aktaran Guterres, “Gerçekten yıkıcı sonuçları olacak topyekun bir savaşın eşiğindeyiz. Durdurmak için hala zaman var. Tüm ülkelerin egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmeli ve Lübnan’daki kendi barış gücümüz görevlerini mümkün olduğu ölçüde yerine getirmeye devam etmelidir” dedi.

“Orta Doğu’daki çatışma her geçen saat daha da kötüye gidiyor”

Gazze ve Lübnan’daki çatışmaların derhal durdurulması ve insani yardım girişlerinin hızlandırılması gerektiğini belirten Guterres, “Orta Doğu’daki çatışma her geçen saat daha da kötüye gidiyor ve tırmanmanın korkunç etkilerine ilişkin uyarılarımız her hava saldırısı, her füze fırlatılması, her roket atışı barışı daha da uzaklaştırıyor ve milyonlarca sivilin ortada kalmasıyla acıları daha da arttırıyor. Bu nedenle hem Gazze’de hem de Lübnan’da derhal ateşkes sağlanması, rehinelerin derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakılması ve umutsuzca ihtiyaç duyan herkese derhal hayat kurtarıcı yardımlar yapılması çağrılarından vazgeçmeyeceğiz. Bu nedenle İsrail ve Filistin arasında iki devletli bir çözüm için geri dönüşü olmayan eylem hedeflerimizden vazgeçemeyiz ve vazgeçmeyeceğiz” dedi.

ABD’li gazeteci Bob Woodward, yakında çıkacak olan “Savaş” adlı kitabında ABD Başkanı Joe Biden’ın İsrail Başbakan Benjamin Netanyahu’ya yönelik sert açıklamalarına yer verdi. Kitapta, Biden’ın Netanyahu’yu “kahrolası bir yalancı” olarak nitelendirdiği ve İsrail Hava Kuvvetleri’nin üst düzey bir Hizbullah komutanını öldürmesinin ardından öfkeyle Netanyahu’ya çıkıştığı yer aldı.

“Bibi, hiçbir stratejin yok”

Biden ve Netanyahu arasındaki ilişkinin 2024 baharında giderek gerildiği ifade edilen kitapta. Biden’ın geçtiğimiz nisan ayında Netanyahu ile yaptığı bir telefon görüşmesinde, İsrail’in Gazze-Mısır sınırında bulunan Refah kentine yönelik askeri operasyona dair “Senin stratejin ne dostum?” diyerek Netanyahu’yu sorguladığı aktarılarak, Netanyahu’nun Hamas’ın Gazze’deki son kalesi haline gelen Refah’a girilmesi gerektiğini savunduğu ifade edildi. Kitapta, Biden’ın, bu stratejinin eksik olduğunu vurguladığı ve “Bibi, hiçbir stratejin yok” dediği belirtildi.

Kitapta, Biden’ın İsrail’in Refah’a yönelik operasyonu hakkında danışmanlarına, “Bir şeyler yapacağını biliyorum ama bunu sınırlamanın yolu ona ’Hiçbir şey yapma’ demek” diyerek Netanyahu’nun daha büyük bir karşılık vermesini engellemeye çalıştığı aktarıldı.

Geçtiğimiz nisan ayında, İsrail’in Suriye’nin başkenti Şam’daki İran Büyükelçiliği yerleşkesinde yer alan konsolosluk binasına düzenlediği saldırıya yer verilen kitapta, ABD ve müttefiklerinin İsrail’e destek vererek İran’ın misillemelerini engellediği kaydedildi. Kitapta, ABD ve diğer müttefiklerin İran’ın İsrail’e ateşlediği füzelerin çoğunun engellemesine yardım etmesinin ardından Biden’ın Netanyahu’yu karşılık vermemeye ve “kazanmayı kabul etmeye” çağırdığı ifade edildi.

“Bibi, ne oluyor lan?”

Geçtiğimiz temmuz ayında İsrail’in, Hizbullah’ın en üst düzey komutanlarından biri olan Fuad Shukr’u öldürmesine değinilen kitapta, Shukr’un öldürülmesi üzerine Biden’ın, Netanyahu’ya sert bir şekilde çıkıştığı ve “Bibi, ne oluyor lan?” diye bağırarak, İsrail’in ve Netanyahu’nun küresel imajının giderek “haydut bir devlet, haydut bir aktör” gibi algılandığını aktardığı ifade edildi.

Biden’ın, Netanyahu hakkında özel konuşmalarında ise oldukça sert ifadeler kullandığı ve küfür ettiği öne sürülen kitapta, Biden’ın Netanyahu’ya “O lanet olası bir yalancı” ve “kötü bir adam” olarak nitelendirdiği belirtildi.

ABD’nin Orta Doğu politikası ve Suudi Arabistan ilişkileri

Kitapta, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’ın Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile İsrail-Suudi Arabistan ilişkilerinin normalleşmesi üzerine yaptığı görüşmelere de değiniliyor. Blinken’ın, Selman’a Filistin devleti konusunda Suudi Arabistan’ın tutumunu sorduğu aktarılan kitapta, Selman’ın “İstiyor muyum? Çok da önemli değil. İhtiyacım var mı? Kesinlikle” şeklinde cevap verdiği belirtildi.

Biden ve Netanyahu arasındaki diplomatik ilişkinin ne kadar zor bir dönemden geçtiğini ve iki lider arasındaki güvensizliğin boyutlarını gösteren kitapta, Biden’ın Netanyahu’ya yönelik sert eleştirileri, İsrail’in Orta Doğu’daki askeri operasyonlarına dair ABD’nin tutumunda bir değişim olup olmadığını okuyucuya sorgulatıyor.

Protestocular toplu namaz kıldı

Filistin yanlısı protestocular öğlen namazı saatinde Wall Street’te ezan okuyup, toplu namaz kıldılar. Bu esnada İsrailli karşıt grup, sloganlar atarak namaz kılan gruba müdahale etmeye çalıştı.

İsrail yanlısı grupların kışkırtıcı tavırları

Protestolar sırasında, İsrail yanlısı grupların kışkırtıcı eylemleri dikkat çekti. İsrail yanlısı protestocuların, Müslümanların kutsal değerlerine hakaret ederek, peygamber Hz. Muhammed’e yönelik küfürlü ifadeler kullanması, gerilimi artırdı. Buna rağmen Filistin yanlısı göstericiler, bu tahriklere karşı sağduyulu davrandı ve barışçıl bir duruş sergiledi. Göstericiler, topluca öğle namazı kılarak, Gazze’de devam eden şiddetin son bulması için dualar etti ve ateşkes çağrısında bulundu.

Wall Street’te başlayan gösteriler, Manhattan genelinde devam etti

Protesto, New York’un sembolik noktalarından biri olan Wall Street’teki New York Borsası önünde başladı ve Manhattan boyunca birçok önemli noktaya yayıldı. Göstericiler, “Özgür Filistin, Özgür Gazze” ve “Söyle İsrail bugün kaç çocuk öldürdün?” gibi sloganlarla İsrail’in eylemlerini kınarken, aynı eleştiriyi ABD yönetimine de yönelterek, “Söyle Amerika bugün kaç çocuk öldürdün?” sloganlarıyla ABD Başkanı Joe Biden’ın politikalarına tepki gösterdiler. Gösteri boyunca polis ve göstericiler arasında zaman zaman gergin anlar yaşandı. Polisin sert müdahalesi sırasında bazı göstericilerin darbe aldıkları görüldü ve çok sayıda gözaltı gerçekleştirildi. Gözaltılar sırasında yaşanan arbede, protestocuların öfkesini artırdı ve olaylar kontrolden çıkmadan önce güvenlik güçleri durumu stabilize etmek için yoğun çaba sarf etti. Protestoyu izlemek için iki polis helikopteri ve bir polis dronu da kullanıldı.

New York Belediye Başkanı Eric Adams’a tepki

Göstericiler, sadece İsrail’in saldırılarını kınamakla kalmadı, aynı zamanda New York Belediye Başkanı Eric Adams’ı da sert eleştirilerle hedef aldı. Adams, İsrail yanlısı politikaları ve İsrail destekçisi şirketlere yaptığı maddi yardımlar nedeniyle protestocular tarafından “Siyonist olmakla” suçlandı. “Katil İsrail, işbirlikçi Amerika” sloganları atan göstericiler, Adams’ın İsrail’e yönelik desteklerini kınayan pankartlar taşıdı.

Sivil toplum kuruluşlarından ortak çağrı: Ateşkes istiyoruz

Göstericiler, ABD’nin İsrail’e verdiği desteğin sona ermesi çağrısında bulunurken, Amerikan hükümetinin Ortadoğu politikalarına yönelik sert eleştirilerini dile getirdiler. “ABD, İsrail’e silah ve finansal destek vermeye devam ettikçe, bu şiddet döngüsü asla sona ermeyecek” diyen protestocular, uluslararası toplumun daha fazla adım atması ve İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarının durdurulması için baskı yapması gerektiğini vurguladı.

New York’ta gerçekleşen protestoya, uluslararası insan hakları örgütleri ve sivil toplum kuruluşları da destek verdi. Hep birlikte İsrail’in askeri operasyonlarının durdurulması ve Gazze’deki ablukanın sona ermesi yönünde taleplerde bulundular.

İsrail’in Filistin’e yönelik saldırıları devam ederken, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu 79. Dönem Başkanı Philemon Yang, 7 Ekim’in 1. yıl dönümü nedeniyle yazılı bir açıklama yayınladı. Açıklamasında Orta Doğu’nun çok uzun bir süredir ölüm, yıkım ve yerinden edilmelere tanıklık ettiğini hatırlatan Yang, yaşanan acıların en kısa sürede sona ermesi gerektiğini ifade etti. “Derhal ateşkese, tüm rehinelerin koşulsuz olarak serbest bırakılmasına ve bölgedeki çatışmalara diplomatik çözümler bulunması için diyaloğa geri dönülmesine ihtiyacımız var” diyen Yang, “Hiçbir sürdürülebilir barış askeri yollarla sağlanamaz. Yalnızca BM Şartı, uluslararası hukuk ve ilgili BM kararlarına dayanan iki devletli bir çözüm, hem İsrail ve Filistin halkları hem de bölgenin geri kalanı için kalıcı barış ve güvenliği garanti edebilir” ifadelerini kullandı. İsrail, Hamas ve Hizbullah dahil çatışmaların tüm taraflarına uluslararası insani hukukun gerekliliklerini yerine getirme çağrısı yapan Yang, “Ayrıca acilen sivillerin korunması ve çok ihtiyaç duyulan insani yardımlara engelsiz erişimin sağlanması çağrısında bulunuyorum” dedi.

ABD’nin en kalabalık şehri New York‘un Belediye Başkanı Eric Adams hakkındaki yolsuzluk ve rüşvet dahil beş suçlamayla ilgili New York Güney Bölge Mahkemesi’nde ikinci kez hakim karşısına çıktı. Belediye Başkanı Adams, kendisine yöneltilen yabancı kaynaklardan yasa dışı bağış kabul etmek ve bunu gizlemekle ilgili suçlamaları reddetti.

Savcı Hagens Scotten, Adams’a karşı ek suçlamaların “mümkün” olduğunu ve davaya yeni sanıkların “muhtemelen” ekleneceğini belirtti. Scotten, “Hızlı hareket ediyoruz” ifadelerini kullanarak, soruşturmanın yoğun bir şekilde devam ettiğini ve yeni gelişmelerin olabileceğini söyledi.

Savcılar, Adams’ın tanıkları etkilemeye çalıştığına dair kanıtlara sahip olduklarını iddia etti. FBI’ın soruşturma sırasında bir tanığa ulaştığını, ancak Adams’ın bu tanığa FBI’a doğruyu söylememesi yönünde bir mesaj gönderdiği ileri sürüldü. Savcı Scotten, bu durumu “tanıklara müdahale” olarak nitelendirdi ve bunun davada önemli bir gelişme olduğunu belirtti.

Adams’ın avukatından hızlı yargılama talebi

Belediye Başkanı Adams’ın avukatı Alex Spiro, duruşmada rüşvet suçlamasının düşürülmesini ve iddia edilen sızıntılar nedeniyle savcılığa yaptırım uygulanmasını istedi. Spiro, “Bu davanın sürüncemede kalmasını istemiyoruz” ifadelerini kullanarak, federal savcıların zaman talebine karşı çıktı ve davanın hızlı bir şekilde sonuçlanması gerektiğini belirtti. Spiro, duruşmanın mart ayında tamamlanmasını talep ederek, Adams’ın yeniden seçilmek için oy pusulasında yer alması gerektiğini savundu.

Adams’tan mahkeme çıkışı “her şey yolunda” mesajı

Duruşmanın ardından Adams, mahkeme salonunu hızla terk ederek aracına bindi. Gazetecilere herhangi bir açıklama yapmayan Belediye Başkanı, el hareketiyle “her şey yolunda” mesajı verdi.

Adams’a yöneltilen suçlamalar arasında yabancı bağışların gizlenmesi, rüşvet ve tanıklara müdahale gibi ciddi iddialar bulunuyor. Federal savcıların, davayı hızla genişletmesi ve ek sanıkların eklenmesi beklendiğinden, önümüzdeki duruşmalarda Adams’ın siyasi geleceği açısından kritik gelişmeler yaşanabilir.

BM Genel Sekreteri Guterres, BM Güvenlik Konseyinin İsrail’in Lübnan’a saldırıları ve İran’ın İsrail’e balistik füze saldırısı nedeniyle bugün gerçekleştirdiği acil toplantıda konuştu. Toplantıdaki konuşmasında Guterres, “Orta Doğu’da hızla yayınlan yangınlar, bir cehenneme dönüşüyor. Bir hafta önce Güvenlik Konseyi’ni Lübnan’daki alarm verici duruma ilişkin olarak bilgilendirdim. O zamandan bu yana durum çok daha kötüye gitti” dedi.

İsrail’in Lübnan genelinde aralıksız hava saldırıları düzenlediğini, Hizbullah’la ateşkes önerisini reddettiğini ve güney Lübnan’a sınırlı müdahaleler gerçekleştirdiğini vurgulayan Guterres, “Siviller korkunç bir bedel ödüyor ve bunu bütünüyle kınıyorum. Geçen yıl ekim ayından bu yana Lübnan’da 100’ün üzerinde çocuk ve 194 kadın dahil olmak üzere bin 700’ü aşkın insan öldü. 346 binden fazla insanın evlerini terk etmek zorunda kaldıkları teyit edildi. Hükümet tahminlerine göre ise bu rakam 1 milyona ulaşıyor. Aralarında hem Suriyeli hem de Lübnanlıların bulunduğu 128 bin kişi de Suriye’ye geçti. BM, Lübnan’a insani yardım tedarik etmek için tüm kapasitelerini seferber etti. Uluslararası toplumu, yardım çağrımıza fon sağlamaya davet ediyorum” dedi.

Guterres, “Lübnan’da topyekun savaştan mutlak surette kaçınılması gerekiyor, çünkü bu derin ve yıkıcı sonuçlara neden olacaktır” ifadelerini kullandı.

“Gazze’deki Filistin halkının çektiği acı, hayal edilemeyecek boyutta”

İran’ın dün İsrail’e yaklaşık 200 balistik füze fırlattığını hatırlatan Guterres, saldırılar sonucu işgal altındaki Batı Şeria’da bir Filistinlinin hayatını kaybettiğini ve bu saldırıların hiçbir şekilde Filistin halkının davasına ve Filistinlilerin acısını azaltmaya yardımcı olmadığını söyledi.

İsrail’in geçtiğimiz yıl ekim ayından bu yana Gazze’de ölümcül ve yıkıcı askeri operasyonlar gerçekleştirdiğini vurgulayan Guterres, “Gazze’deki Filistin halkının çektiği acı, hayal edilemeyecek boyutta. Doğu Kudüs dahil olmak üzere işgal altındaki Batı Şeria’da ise durum, İsrail’in askeri operasyonları, yerleşim yeri inşaatları, tahliyeler, toprak gaspları ve yerleşimcilerin saldırılarının yoğunlaşması nedeniyle kötüleşmeye devam ediyor” dedi.

“Orta Doğu halkını uçuruma sürükleyen mide bulandırıcı gerginlik döngüsünün durdurulmasının zamanı geldi”

Gazze’de acil ateşkes ilan edilmesi ve Lübnan’da düşmanlıkların sona ererek diplomatik çözüm aranması çağrısında bulunan Guterres, “Orta Doğu halkını uçuruma sürükleyen mide bulandırıcı gerginlik döngüsünün durdurulmasının zamanı geldi. Her gerginlik, bir sonrakine zemin hazırlıyor. Bu büyüyen çatışmanın siviller üzerindeki devasa yükünü gözden kaçırmamalıyız. Orta Doğu’daki ölümcül karşılıklı şiddet döngüsü sona ermeli. Zaman daralıyor” dedi.

ABD’den İran’a ABD ve İsrail’i hedef almama uyarısı

Toplantıda ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Linda Thomas Greenfield ise İran’a ABD ve İsrail’i hedef almaması konusunda uyarıda bulundu. Greenfield, “İran rejimi, eylemlerinden sorumlu tutulacaktır. İran’ı ve vekil güçlerini, Birleşik Devletler veya İsrail aleyhinde yeni bir eyleme kalkışmama konusunda güçlü bir şekilde uyarıyoruz” ifadelerini kullandı.

Thomas Greenfield, Güvenlik Konseyi’nin İran’ın saldırısını kınaması ve İran’ın Devrim Muhafızları Ordusu aleyhinde ciddi yaptırımlar uygulaması gerektiğini söyledi.

Fransa’nın BM Daimi Temsilcisi Nicolas de Riviere ise Fransa’nın BM Güvenlik Konseyi’nin birlik içerisinde olmasını ve durumu yatıştırmak için tek sesle konuşmasını istediğini söyledi.

Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia, İran’ın son aylarda olağanüstü itidalli davrandığını ve İsrail’e yapılan füze saldırının münferit bir olay olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi. Nebenzia, füze saldırısının “Sanki Lübnan, Gazze, Suriye ve Yemen’de hiçbir şey olmamış ve olmuyormuş gibi sunulamayacağını” söyledi.

İran’dan BM Güvenlik Konseyi’ne mektup

İran ise Salı günü BM Güvenlik Konseyi’ne bir mektup göndererek İsrail’e yönelik balistik füze saldırısının gerekçesini “BM Şartı’nın 51. maddesi kapsamında meşru müdafaa” olarak açıkladı ve saldırının İsrail’in İran’ın egemenliğini ihlal eden saldırgan eylemlerine cevap olarak gerçekleştirildiğini kaydetti. İran tarafından BM Güvenlik Konseyi’ne gönderilen mektupta, “İran, uluslararası insancıl hukukun ayırt etme prensibine tam bir uyum içerisinde, savunma amaçlı füze saldırısıyla sadece rejimin askeri ve güvenlik tesislerini hedef almıştır” denildi.

“İsrail karşılık verecek”

İsrail’in BM Daimi Temsilcisi Danny Danon ise BM Güvenlik Konseyi toplantısı öncesinde gazetecilere yaptığı açıklamada, İran’ın “meşru müdafaa” açıklamalarını reddetti. İran’ın saldırıda sivil halkı hedef aldığını ileri süren Danon, “İsrail, böyle bir saldırı karşısında eylemsiz kalmayacaktır. İsrail karşılık verecek. Vereceğimiz karşılık kararlı ve acı verici olacak. Fakat İran’dan farklı olarak biz, uluslararası hukuka tam bir uyum içerisinde hareket edeceğiz” dedi.

“Orta Doğu bölgesi, dört bir yandan yanıyor”

Lübnan’ın BM Daimi Temsilcisi Hadi Hachem, “Orta Doğu bölgesi, dört bir yandan yanıyor. Lübnan iyi durumda değil, Gazze iyi durumda değil. İsrail’in askeri güçleri, tankları ve askeri araçları Lübnan’ın güney sınırında konuşlanmış durumda. İsrail kabinesi, Lübnan’a yönelik kara harekatını onayladı ve harekat dün gece başladı. Bu, 11 ay süren ve sivil, görgü tanığı, yardım çalışanı, gazeteci, çocuk, kadın ve yaşlı ayırt etmeyen barbarca bir saldırganlığın ardından geldi. İsrail, 8 Ekim 2023’ten bu yana BM Şartı’nı, uluslararası hukuku, uluslararası insancıl hukuku ve tüm insani normları ihlal ederek binlerce insanı öldürdü ve yaraladı. İsrail’in iddia ettiği gibi bu, sadece sınırlı operasyon değildir, bu doğru değil. Sivillere ve sivil altyapıya verilen zarar çok büyük” dedi.

Lübnan’ın BM Güvenlik Konseyi’ni çatışmanın bölgesel bir savaşa dönüşeceği ve birçok cepheye yayılacağı konusunda uyardığını vurgulayan Hachem, “Bugün yaşananlar, bu eşi benzeri görülmemiş seviyedeki katliam, yerinden edilme ve yıkım, artık katlanılamaz ve göz ardı edilemez. Kafamızı kuma gömme politikası artık işe yaramıyor” dedi.

Lübnan halkı ve hükümetinin savaşı reddettiklerini ifade eden Hachem, “Lübnan, BM Güvenlik Konseyinin 1701 sayılı kararının tüm hükümleriyle uygulanmasını istiyor. Lübnan ordusunun güneydeki kara sınırı boyunca konuşlandırılmasını ve burada UNIFIL’ın desteğinin sağlanmasını istiyor. Bu kör savaşın ve barbarca saldırganlığın çözümü budur” dedi.

ABD’de Maine’den Texas’a kadar 36 limanda başlayan liman işçileri grevi, ülkenin tedarik zincirini ve ekonomisini felce uğratma riski taşıyor. Grevde, Uluslararası Liman İşçileri Birliği’ne (ILA) bağlı yaklaşık 45 bin liman işçisi, yüzde 77 oranında ücret artışı talep ediyor. Grevin ABD ekonomisine her gün milyarlarca dolarlı zarara ve tüketici fiyatlarında artışa neden olacağı tahmin ediliyor.

En çok etkilenecek ürün muz

Uzmanlar, grevin etkilerinin ilk olarak bozulabilir gıda maddelerinde hissedileceğini belirtiyor. Pazartesi gece yarısı itibariyle başlayan grevde, muz, avokado, ananas ve meyve suları gibi ürünler öncelikli olarak etkilenecek. Özellikle muz, grevden en çok etkilenecek ürün olarak gösteriliyor. Amerikan Çiftlik Bürosu Federasyonu’na göre, grevden etkilenen limanlar ABD’nin yıllık muz ihtiyacının yüzde 75’ini karşılıyor ve bu da yılda 3.8 milyon metrik ton muz anlamına geliyor.

Michigan Eyalet Üniversitesi Tedarik Zinciri Yönetimi Profesörü Jason Miller, sadece muz değil, hurma, incir, ananas ve avokado gibi meyvelerin de yüksek risk altında olduğunu söyledi. Miller’a göre, bu bozulabilir gıdalar kısa sürede tedarik zincirinde aksamalara yol açacak ve tüketici fiyatlarını artıracak. Ayrıca alkollü içkiler gibi ürünler de raflarda yerini almakta zorlanabilir.

Perakendeciler, Noel sezonunda büyük sıkıntılarla karşı karşıya

Grev birkaç hafta daha devam ederse, ABD’nin en yoğun alışveriş dönemi olan kış tatili sezonunda birçok ürün tedarik sıkıntısına girebilir. Oyuncaklar, yapay Noel ağaçları, araba parçaları, kahve, meyve ve elektronik ürünler gibi çok çeşitli malların teslimatında gecikmeler yaşanabilir. Özellikle Playmobil ve Lego gibi Avrupalı oyuncak üreticileri, ABD’nin Doğu Yakası limanlarına bağımlı oldukları için büyük bir darbe alacak. Diğer taraftan, Batı Yakası limanlarını kullanan Jakks ve Funko gibi rakipler daha az etkilenebilir.

Tedarik zinciri aksaklıkları, yalnızca perakendecileri değil, otomobil parçaları tedarikçilerini de zor durumda bırakacak. Perakendeciler ve ithalatçılar, en önemli satış dönemleri olan tatil sezonu öncesinde ürün stoklarını güvence altına almak için Batı Yakası limanlarına ve hava taşımacılığına yönelmeye çalışıyor, ancak bu alternatifler hem yüksek maliyetli hem de sınırlı bir çözüm sunuyor.

Günde 4,5 milyar dolarlık zarar

JP Morgan’ın analizine göre, Doğu ve Körfez kıyısındaki limanların kapanması ABD ekonomisine günlük 3,8 ila 4,5 milyar dolar arasında zarar verebilir. Grevden kaynaklanan bu kayıpların bir kısmı normale döndükten sonra telafi edilebilecek olsa da, kısa vadede ABD ekonomisinde önemli bir darbe yaşanabilir.

ABD Başkanı Joe Biden’ın, grevi durdurmak için Taft-Hartley Yasası’nı kullanarak 80 günlük bir bekleme süresi talep etmesi bekleniyordu ancak Biden, hafta sonu yaptığı açıklamada greve müdahale etmeyeceğini net bir şekilde belirtti. Beyaz Saray, yönetim yetkililerinin 24 saat boyunca müzakereleri hızlandırmak için çalıştığını ve Biden ile Başkan Yardımcısı Kamala Harris’in tedarik zincirinin etkilerini yakından izlediğini duyurdu. Ayrıca, muhtemel aksaklıklara karşı hazırlık yapmak için bir görev gücü oluşturuldu.

Ücret talepleri ve otomasyon karşıtı talepler gerginliği artırıyor

Grevin ana sebeplerinden biri, işçilerin ücret artışı talepleri. ILA, üyeleri için 6 yıl içinde yüzde 77 oranında bir maaş artışı talep ediyor. Bu artış gerçekleşirse, tipik bir sendika üyesinin maaşı 81 bin 120 dolardan 143 bin 520 dolara yükselecek. Ancak sendika, sadece ücret talepleriyle sınırlı kalmayıp, limanlarda vinçlerin, kapıların ve konteyner taşıyan kamyonların otomasyonunun tamamen yasaklanmasını da istiyor.

Limanları temsil eden Uluslararası Nakliyeciler Birliği ve Birleşik Devletler Denizcilik İttifakı arasındaki müzakereler, haziran ayından bu yana askıya alınmış durumda. Taraflar arasında herhangi bir yeni görüşme planlanmıyor, bu da grevin uzun sürebileceği ihtimalini güçlendiriyor. ILA’nın grevi, 1977’den bu yana sendikanın düzenlediği ilk büyük grev olacak.

Hangi limanlar etkilenecek?

Etkilenecek limanlar arasında Boston, New York, New Jersey, Norfolk, Wilmington, Charleston, Savannah, Tampa, Mobile ve Houston gibi önemli ticaret merkezleri bulunuyor. Bu limanlar, ABD’nin toplam konteyner taşımacılığının yaklaşık yarısını gerçekleştiriyor. Ayrıca, bazı limanlar belirli sektörlerin mallarını elleçlemek konusunda uzmanlaşmış durumda, bu da belirli sektörlerin daha fazla etkilenebileceği anlamına geliyor.

ABD’nin en büyük perakendecileri Walmart ve Costco, muhtemel bir grevden etkilenmemek için erkenden ürün stoklarını artırarak tedarik zincirlerini güçlendirmeye çalıştı. Ancak bu önlemler bile sınırlı kalabilir. Perakende uzmanları, grevin özellikle yılın en yoğun alışveriş sezonu olan kış tatillerine denk gelmesinin, hem fiyat artışlarına hem de rafların boş kalmasına neden olacağını belirtiyor.

Grev ve liman kapanmalarının etkileri, ABD’deki tüketicileri uzun süre etkilemeye devam edebilir. Grev sürecinin uzaması durumunda, tedarik zincirinde yaşanan aksaklıklar ABD genelinde çok daha geniş kapsamlı ekonomik sorunlara yol açabilir.

Cumhurbaşkanı, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Kuzey Kıbrıs’ta yatırım yapan yabancı yatırımcıları tutuklamasını eleştirerek, bunun uluslararası hukuka aykırı olduğunu söyledi. Ayrıca, enerji ve su projelerinde iş birliği yapma çağrısında bulunarak, Türkiye üzerinden yapılacak bağlantıların ekonomik açıdan en mantıklı çözüm olduğunu belirtti.

Tatar, Kıbrıs’ın mevcut coğrafi konumunun bölgedeki çatışmalardan etkilenebileceğini vurgulayarak, diyalogdan kaçmadıklarını ancak egemen eşitlik temelinde bir müzakere sürecine girmek istediklerini ifade etti. Doğu Akdeniz’deki doğal kaynakların adil paylaşılması gerektiğini belirten Tatar, BM Genel Kurulu’nda Kıbrıs Türk tarafına söz hakkı verilmesi gerektiğini de dile getirdi. Tatar, geçmişteki yanlış yaklaşımların terk edilmesi gerektiğini ve Kıbrıs Türk halkının haklarını savunmaya kararlı olduklarını vurguladı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD temalarını sürdürüyor. Fidan New York’taki Türkevi’nde Venezuela Dışişleri Bakanı Yvan Gil ile görüştü.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Birleşmiş Milletler (BM) 79. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu ABD’de temaslarını sürdürüyor. Fidan, New York’ta İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) Bakanlar Düzeyindeki Yıllık Koordinasyon Toplantısı’na katılarak, hitapta bulundu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD temaslarını sürdürüyor. Fidan Birleşmiş Milletler (BM) 79. Genel Kurulu marjında New York’ta düzenlenen Medeniyetler İttifakı Dostlar Grubu Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılarak, hitapta bulundu.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Birleşmiş Milletler (BM) 79. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu ABD’de diplomasi trafiğini sürdürüyor. Fidan, New York’ta İsveç Dışişleri Bakanı Maria Malmer Stenergard ile görüştü.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’de temaslarını sürdürüyor. Fidan, Birleşmiş Milletler (BM) 79. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu New York’taki Türkevi’nde Irak Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Fuat Hüseyin ile görüştü.

Cumhuriyetçi başkan adayı Donald Trump, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile New York’ta bir araya geldi. Trump Tower’da 2019’dan bu yana ilk kez yüz yüze görüşen ikili toplantı öncesi gazetecilere açıklama yaptı. Zelenskiy hem Trump hem de 5 Kasım seçimlerindeki Demokrat rakibi Başkan Yardımcısı Kamala Harris ile görüştüğünü belirterek, “Çünkü, Ukrayna’nın Rusya ile devam eden savaşında güçlü bir ABD desteğine ihtiyacı var” dedi.

Zelenskiy’i övgü dolu sözler söyleyen Trump ise, “Muhtemelen başka hiç kimsenin, neredeyse tarihte başka hiç kimsenin yaşamadığı muazzam bir şey yaşadı” şeklinde konuştu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile sağlam bir ilişkisi olduğunu söyleyen Trump, “Zelenskiy ile çok iyi bir ilişkimiz var ve bildiğiniz gibi benim Başkan Putin ile de çok iyi bir ilişkim var. Eğer kazanırsak, bu meseleyi (savaş) çok hızlı bir şekilde çözüme kavuşturacağımızı düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

“Trump ile çok verimli bir görüşme gerçekleştirdim”

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy toplantının ardından sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, “Donald Trump ile çok verimli bir görüşme gerçekleştirdim. Kendisine Zafer planımızı sundum ve Ukrayna’daki durumu, savaşın halkımız için sonuçlarını kapsamlı bir şekilde gözden geçirdik. Pek çok ayrıntı ele alındı. Bu toplantı için minnettarım. Adil bir barışa ihtiyaç var. Ukrayna’daki savaşın durdurulması gerektiği konusunda ortak bir görüşü paylaşıyoruz. Putin kazanamaz. Ukraynalılar galip gelmelidir” dedi.

New York’ta Filistin konulu BM Güvenlik Konseyi Toplantısı’nda konuşan Bakan Fidan, “Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin kararları uygulanmalı. Daimi, kalıcı bir ateşkes uygulanmalı. Esir takası gerçekleştirilmeli. İsrail Gazze’den çekilmeli. İnsani yardımların Filistinlilerin hayatta kalmaları için ulaştırılması gerek. Hepimiz Netanyahu’nun bu tür bir anlaşmanın kurgulanmasından kaçtığını biliyoruz. Kendisine tanınan cezasızlıktan da cesaret alarak, başta Güvenlik Konseyi olmak üzere uluslararası toplum İsrail’e durması için gerçek bir baskı uygulayana kadar soykırım eylemlerine devam edecek” dedi.

İsrail’e karşı zorlayıcı tedbirlerin alınmadığının altını çizen Bakan Fidan, “Ne yazık ki Konsey şu ana kadar aldığı kararları İsrail’in uygulamasını sağlamakta başarısız olmuştur. Silah ambargosu yok, zorlayıcı tedbirler yok. Netanyahu ve onun köktendinci ortaklarının siyasi veya bireysel çıkarları bölgesel istikrarı ve uluslararası düzeni tehlikeye atmamalıdır” ifadelerine yer verdi.

79. BM Genel Kurulu marjında New York’ta düzenlenen Astana Platformu Dışişleri Bakanları Toplantısı’na katılan Bakan Fidan, toplantıda Rusya Federasyonu Dışişleri Bakan Sergey Lavrov ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile bir araya geldi.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Birleşmiş Milletler (BM) 79. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu ABD’de temaslarını sürdürüyor. Fidan, New York şehrinde Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Grliç Radman ile görüştü.

İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, BM 79. Genel Kurulu’nda konuştu. Netanyahu, başta Türk heyeti olmak üzere salonda bulunan pek çok ülke temsilcisinin protesto amacıyla salonu terk etmesinin ardından yaptığı konuşmada, İsrail’in “yaşam savaşı” verdiğini belirterek, bu nedenle BM Genel Kurulu’na katılmayı düşünmediğini, ancak BM’den gelen “yalan ve iftiralar” karşısında gerçeği anlatmak için gelmeye karar verdiğini söyledi. “İsrail’in barış için çabaladığını, barış için can attığını ve barış yapmak istediğini” öne süren Netanyahu, “İsrail’i yok etmek isteyen vahşi düşmanlarla karşı karşıyayız. Bu düşmanlar sadece İsrail’i değil tüm medeniyeti yok etmeyi hedefliyor” dedi.

Suudi Arabistan ve İran’a Yönelik Açıklamalar

Konuşmasında Suudi Arabistan ile bir barış anlaşmasına varmanın önemine de değinen Netanyahu, böyle bir anlaşmanın Orta Doğu’da tarihi bir dönemin başlangıcı olacağını söyledi. Bu barışın turizm, ticaret, enerji, yapay zeka ve diğer pek çok alanda büyük fırsatlara yol açacağını savunan Netanyahu, “Barışın sağlanması için ABD’nin desteği ve liderliği kritik” diyerek, dünya ülkelerini bu fırsatı kaçırmamaya çağırdı.

Netanyahu’dan “lanetli ülkeler” haritası

Netanyahu’nun Mısır, Suudi Arabistan, Sudan, Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün’ü kutsanmış ülkeler olarak gösteren bir haritayı Genel Kurul salonunda göstermesi dikkat çekerken başka bir harita da ise Filistin toprağı olan Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze Şeridi’nin tamamının “İsrail” olarak gösterildiği görüldü. İran’a yönelik sert eleştirilerde bulunan Netanyahu, “lanetli” ülkeler olarak Suriye, Irak ve İran’ın göründüğü bir haritayı da Genel Kurul salonuna göstererek, bu ülkelerin İran’ın yönetiminde olduğunu savundu. İran’ın Orta Doğu’daki faaliyetlerini “hain planlar” olarak nitelendirdi. Netanyahu, “Tahran’a bir mesajım var: Eğer bize saldırırsanız, biz de size saldırırız. İran’da İsrail’in uzun kolunun ulaşamayacağı hiçbir yer yoktur. Ve bu tüm Orta Doğu için geçerlidir” diye uyarıyor” dedi.

İran’ın nükleer silah programını durdurmanın önemini vurgulayan Netanyahu, dünya ülkelerini bu konuda İsrail ile birlikte hareket etmeye davet etti. İran’ın kontrol altına alınmaması durumunda Orta Doğu’daki tüm ülkeleri ve ötesindeki pek çok ülkeyi tehlikeye atacağını öne sürdü.

Hamas ve Gazze’ye yönelik eleştiriler

Hamas’ın Gazze’deki varlığının kabul edilemez olduğunu savunan Netanyahu, “Hamas gitmeli” ifadelerini kullanırken, İsrail’in Gazze’de barışçıl bir sivil yönetimi destekleyeceğini ileri sürdü. Netanyahu, Hamas’ın bu sürecin bir parçası olmasının “düşünülemez” olduğunu söyleyerek, İsrail’in Gazze’deki operasyonlarının sadece Hamas’ı hedef aldığını savundu. Netanyahu, İsrail’in Gazze’yi yeniden inşa etme çabalarını destekleyeceğini ancak bu sürecin Hamas olmadan yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

“Hizbullah’a karşı bir kara harekatı için büyük bir hazırlık içindeyiz”

Netanyahu, “İsrail ordusu Hizbullah’a karşı bir kara harekatı için büyük bir hazırlık içinde. İsrail ordusu geçtiğimiz 11 ay içinde Gazze Şeridi’nde yürütülen operasyonların ardından ciddi deneyim kazandı” dedi.

Netanyahu, Lübnan’da Hizbullah’a karşı planlanan operasyonların kapsamını detaylandırdı. Netanyahu, Hizbullah’ın yıllardır geliştirdiği kabiliyetlerin İsrail tarafından sistematik olarak yok edildiğini ve Lübnan’da Hizbullah’a karşı yapılacak operasyonların devam edeceğini vurguladı. İsrail’in güvenliğini tehdit eden her türlü varlığın ortadan kaldırılacağını ve İsrail sınırındaki toplulukların güvenliğini sağlamaya yönelik adımların atılacağını belirtti.

Netanyahu’dan uluslararası Çağrı

Konuşmasının sonunda dünyaya bir çağrıda bulunan Netanyahu, “İsrail’in yanında mı duracaksınız, yoksa İran ve karanlığın yanında mı duracaksınız” ifadelerini kullandı. İsrail’in sadece kendini değil, aynı zamanda tüm medeni dünyayı savunduğunu iddia eden Netanyahu, dünya ülkelerinin bu ortak düşmana karşı İsrail ile birlikte hareket etmeleri gerektiğini vurguladı.

Netanyahu’ya “diktatör” tepkisi

Netanyahu konuşması için kürsüye çıktığı sırada salondaki çok sayıda ülkenin temsilcisi protesto etmek amacıyla salonu terk ederken, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’i dinlemeye gelen BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız ve Türk heyeti de Netanyahu kürsüye çıkmadan önce salondan çıktı. Temsilciler salondan protesto alkışlarıyla ayrılırken, bir temsilcinin Netanyahu’ya “diktatör” diye bağırması dikkat çekti.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’de temaslarını sürdürüyor. Bakan Fidan, New York şehrinde ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile bir görüşme gerçekleştirdi.

Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, ABD’nin New York kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) 79. Genel Kurulu’nda konuştu. Abbas, dünya liderlerine seslenerek, İsrail’in Gazze’deki saldırılarını ve Filistin halkına karşı yürüttüğü politikaları sert bir dille eleştirdi. Abbas, konuşmasına güçlü bir mesajla başlayarak, “Gitmeyeceğiz, gitmeyeceğiz, gitmeyeceğiz” diyerek Filistin topraklarını terk etmeyeceklerini vurguladı.

“Filistin bizim vatanımızdır, ayrılmayacağız”

Filistin’in atalarından miras kalan bir vatan olduğunu belirten Abbas, “Babalarımızın, dedelerimizin toprağıdır. Bizim olarak kalacaktır. Ve eğer birileri ayrılacaksa, bu işgalci gaspçılar olacaktır” dedi.

“Yüzlerce aile nüfus kayıtlarından tamamen silindi”

İsrail’in Gazze’de yürüttüğü saldırıları “tam ölçekli bir soykırım” olarak nitelendiren Abbas, bu durumun çağımızın en iğrenç suçlarından biri olduğunu söyledi. İsrail’in saldırılarının Gazze’de 40 binden fazla kişinin ölümüne yol açtığını, bu kayıpların arasında 15 binden fazla çocuğun bulunduğunu belirtti. Abbas, “Tüm aile isimleri nüfus kayıtlarından silindi. Yüzlerce aile nüfus kayıtlarından tamamen silindi. Artık yoklar” dedi.

Gazze’deki 2 milyondan fazla Filistinlinin, İsrail’in sistematik operasyonlarından kaçmak için defalarca evlerini terk etmek zorunda kaldığını söyleyen Abbas, “Bu saldırı savaşı devam ederken, Gazze Şeridi’nde, Batı Şeria’da ve Kudüs’te her gün onlarca kişi öldürülmekte ve bunun iki katı kadar insanımız da yaralanmaktadır” dedi.

“Onları öldürmeye devam eden kim?”

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun ABD Kongresi’nde yaptığı ve Gazze’de masum sivillerin öldürülmediğini iddia ettiği konuşmasına değinen Abbas, “Size soruyorum, Allah aşkına, 40 bin kişiden 15 binden fazla çocuğu ve halkımızdan bir o kadar kadın ve yaşlıyı öldüren kimdir? Ve onları öldürmeye devam eden kim?” diyerek uluslararası toplumu İsrail’in suçlarını durdurmaya çağırdı.

“Gazze artık yaşanabilir değil”

İsrail’in Gazze’yi neredeyse tamamen yok ettiğini belirten Abbas, “Gazze’deki her şeyin yüzde 95’i tamamen yok edildi” ifadelerini kullanarak, Gazze’nin artık yaşanabilir bir yer olmadığını, evlerin, binaların, sağlık ve eğitim tesislerinin, camilerin ve kiliselerin büyük oranda yıkıldığını aktardı.

ABD’nin veto kararına sert tepki

ABD’nin İsrail’in ateşkese uymasını talep eden BM Güvenlik Konseyi karar tasarısını üç kez veto etmesini eleştiren Abbas, “ABD yönetiminin, İsrail’in ateşkese uymasını talep eden Güvenlik Konseyi karar tasarısını üç kez engelledi ve tek başına ’Hayır, savaş devam edecek’ dedi. Bunu veto kullanarak yaptı ve buna ek olarak, İsrail’i binlerce masum sivili, çocuğu ve kadını öldürmek için kullandığı ölümcül silahlarla donattı” dedi.

“İsrail BM üyeliğini hak etmiyor”

İsrail’in BM kararlarını uygulamayı reddetmesi nedeniyle BM üyeliğini hak etmediğini belirten Abbas, “Bu ülke bu örgütün bir üyesi olmayı hak etmiyor” ifadelerini kullandı. Abbas, İsrail’in 1949’da BM’ye üyelik başvurusunda bulunduğunda iki koşulu yerine getirme taahhüdünde bulunduğunu, ancak bu taahhütleri yerine getirmediğini söyledi.

Abbas’tan savaş sonrası için 12 maddelik plan

Abbas, Gazze Şeridi’nin savaş sonrası yönetimine ilişkin 12 maddelik planı açıklayarak, uluslararası toplum tarafından gözden geçirilmesi çağrısında bulundu. İlk maddenin, Gazze’de kalıcı bir ateşkes ve İsrailli yerleşimcilerin Batı Şeria’daki Filistinlilere yönelik saldırılarına son vermesi olduğunu ifade eden Abbas, ikinci maddenin, insani yardımların Gazze’nin tamamına toplu olarak ulaştırılması olduğunu belirtti.

Üçüncü maddenin ise İsrail’in herhangi bir tampon bölge oluşturmadan güçlerini Gazze’den tamamen çekmesi ve yerlerinden edilen Filistinlilerin evlerine ya da en azından savaştan önce yaşadıkları yerle bir edilmiş kasabalara dönmelerine izin verilmesi olduğunu ifade eden Abbas, İsrail’in Filistinlileri Mısır ve Ürdün’e sürgün etme planını kesin bir dille reddetti.

Dördüncü maddenin, UNRWA’nın korunması ve faaliyetlerine devam etmesine izin verilmesi olduğunu belirten Abbas, beşinci maddenin, işgal altındaki topraklarda Filistinliler için uluslararası koruma olduğunu aktararak, “Biz İsrail’le savaşmıyoruz. İsrail’le savaşamayız ve savaşmak da istemiyoruz ama koruma istiyoruz” dedi.

Altıncı maddenin, Filistin hükümetinin Refah Sınır Kapısı ve diğer sınır kapılar da dahil olmak üzere Gazze Şeridi’nin tamamı üzerinde yetki sahibi olması olduğunu ifade eden Abbas, yedinci maddenin Filistin yönetiminin “kapsamlı bir ulusal reform süreci” başlatma çabalarını devam etmesi olduğunu aktardı.

Sekizinci maddenin, Filistin hükümetinin Gazze, Batı Şeria ve Doğu Kudüs’teki Filistinlilerin tek temsil organı ve bu bölgelerin tamamında yetki sahibi olması olduğunu belirten Abbas, “Daha fazlasını istemeyeceğiz ama daha azını da kabul etmeyeceğiz” ifadelerini kullandı. Abbas, İsrail’in Doğu Kudüs’te oy kullanılmasına izin vermesi halinde ulusal seçimlerin yapılmasına hazır olduğunu açıkladı.

Dokuzuncu maddenin, Filistin’in BM’ye tam üye statüsü elde etmesi olduğunu belirten Abbas, onuncu maddenin, iki devletli çözümün hayata geçirilebilmesi için İsrail’in Batı Şeria, Gazze ve Doğu Kudüs’ten bir yıl içinde çekilmesini öngören BM Genel Kurulu kararının tam olarak uygulanması olduğunu aktardı.

On birinci maddenin, iki devletli çözümün hayata geçirilmesi için bir yıl içinde uluslararası bir barış konferansı düzenlenmesi olduğunu ifade eden Abbas, on ikinci maddenin, her iki ülkenin halkını korumak üzere uluslararası barış gücü oluşturulması olduğunu açıkladı.

“Filistin halkı özgürlüğüne kavuşacak”

Filistin halkının bağımsızlık ve özgürlük mücadelesini sürdüreceğini vurgulayan Abbas, “Filistin özgür olacak, halkımız buna karşı çıkan herkese rağmen, meşruiyetlerini ve bağımsızlıklarını elde edecektir” ifadelerini kullandı. Abbas, Filistin halkının haklarını savunmaya devam edeceğini ve uluslararası toplumun bu konuda harekete geçmesi gerektiğini belirtti.

Abbas, konuşmasını bitirdiğinde salonda yoğun bir şekilde alkışlanırken, bazı sıralardan “Özgür Filistin” sloganları atıldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 79. Genel Kurulu’na katılmak üzere geldiği Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) bulunan Türkevi’nde gazetecilere açıklamalarda bulundu ve soruları cevapladı. Erdoğan, Birleşmiş Milletler 79. Genel Kurulu’na katılmak üzere bulundukları New York ziyaretini tamamlamak üzere olduklarını, öğleden sonra gerçekleştirecekleri ikili kabullerle ziyaretlerini başarıyla hitama erdirmiş olacaklarını belirtti. Erdoğan, geçen cumartesi gününden bu yana oldukça yoğun bir programları olduğunu, Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna hitabın yanında birçok temas gerçekleştirdiklerini, muhtelif etkinliklere iştirak ettiklerini ifade etti. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu görüşmeleri öncesinde 22 Eylül günü düşünce kuruluşu temsilcileriyle bir araya geldiklerini hatırlatan Erdoğan, “Aynı günün akşamında Türk-Amerikan Ulusal Yönlendirme Komitesi’nin (TASC) geleneksel akşam yemeğine iştirak ettik. Türk-Amerikan toplumunun ülkemizin çıkarlarını savunma noktasında yürüttüğü faaliyetleri takdirle takip ediyoruz. TAİK’in düzenlediği 15. Türkiye Yatırım Konferansı’nda Amerikan iş çevreleriyle istişarelerde bulunduk. Amerikalı girişimcilere ülkemizin sunduğu yatırım fırsatlarını anlattım. Türkiye ekonomisinin önümüzdeki dönemine dair yol haritasını kendileriyle paylaştık. Amerika son iki senedir en fazla ihracat yaptığımız ikinci, en fazla ithalat yaptığımız beşinci ülke oldu. İkili ticaret hacmimiz geçtiğimiz yıl 30 milyar doları aştı. Toplam 100 milyar dolarlık ticaret hedefimize iyi bir planlamayla ulaşabileceğimize inanıyoruz” diye konuştu.

Bu yılki Genel Kurul görüşmelerinin ‘hiç kimseyi geride bırakmamak’ temasıyla yapıldığını aktaran Erdoğan, “Dün gerçekleştirilen açılış oturumunda Birleşmiş Milletler Genel Kuruluna hitap ederek, insanlığı güvenli ve müreffeh bir geleceğe kavuşturmak için atılması gereken adımlara değindim. Küresel barış ve güvenliğin korunması açısından önem taşıyan temel meselelere dair görüşlerimizi paylaştım. Gazze özelinde mevcut uluslararası sistemin ve kurumların asli görevlerini yerine getirme noktasında sınıfta kaldıklarını bir kez daha açıkça ifade ettim. İnsanlığın mazlumların sesine kulak veren çok daha adil bir dünyada yaşaması mümkün” dedi.

New York’ta bulundukları sürede ayrıca çok sayıda ikili görüşme de gerçekleştirdiklerini bildiren Erdoğan, “Bu çerçevede İran, Sırbistan ve Ukrayna, Maldivler cumhurbaşkanları, Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı, Kuveyt Veliaht Prensi, Arnavutluk, Pakistan, Irak, Lübnan, Almanya, Hollanda, Yunanistan ve Ermenistan başbakanları, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile bir araya geldik. Görüşmelerimizde ikili iş birliği konularımız ile bölgemizdeki krizleri detaylıca ele aldık. Gazze’de kötüleşen insani krizin üzerinde özellikle durdum. Yaklaşan kış mevsimi öncesinde Filistin’e yönelik yardımları mutlaka artırmamız gerektiğini, bunun için iş birliği içinde çalışmamız, İsrail üzerindeki baskıyı yoğunlaştırmamız gerektiğini tüm görüşmelerimde muhataplarıma ifade ettim” ifadelerini kullandı.

İsrail’in aylardır uyardıkları şekilde Gazze’deki ateşi tüm bölgeye yaymak için her yola başvurduğuna dikkat çeken Erdoğan, “Lübnan’a yönelik saldırılar bunun en son örneği oldu. Son bir haftada 600’ün üzerinde Lübnanlı katledildi. Dünya sessiz kaldıkça ve Batılı ülkeler İsrail yönetimine silah desteği verdikçe bu katliamlar maalesef devam edecek. Görüşmelerimizde bu tehlikeye dikkat çektik. Son derece yoğun ve verimli bir diplomasi trafiğiyle 79. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nu değerlendirmeye çalıştık. Yaptığımız görüşme ve temasların başta ülkemiz ve milletimiz olmak üzere, tüm insanlık için hayırlara vesile olmasını diliyorum” diye konuştu.

“Filistin’de soykırım yapmış bir suçlunun Birleşmiş Milletler çatısı altında yer alabilmesi gerçekten bir utanç vesilesidir”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “7 Ekim’in yıl dönümüne çok az bir zaman kalmışken, Filistin’de 41 bin insanın ölümü ortadayken, Birleşmiş Milletler nezdinde İsrail’i engelleyecek somut bir adımın atılamamış olmasını, liderler düzeyinde ortak bir itirazın yükselmemesini nasıl değerlendiriyorsunuz? İsrail Uluslararası Adalet Divanı’nda yargılanırken Netanyahu buraya geliyor. Genel Kurula katılması, konuşma yapması bekleniyor. Bu çelişkiye yorumunuz ne olur?” sorusuna şu cevabı verdi:

“Filistin’de soykırım yapmış bir suçlunun Birleşmiş Milletler çatısı altında yer alabilmesi gerçekten bir utanç vesilesidir. Bu, vahşice katledilen bebeklerin, çocukların, annelerin, babaların, Birleşmiş Milletler görevlilerinin, gazetecilerin ve daha nicelerinin hatıralarına ihanettir. Dün, bizim Birleşmiş Milletler Genel Kurulu konuşmamızın akabinde İsrail delegasyonunun tavırlarına dikkat ettiyseniz çok garip bir tavır içindeydiler. Çünkü kendilerini savunacak halleri yok. Duruşları zaten bunu gösteriyor. Bu nedenle biz herkesi tarihin doğru tarafında durmaya çağırdık ve çağırıyoruz. Mazlumla zalimi, katille maktulü ayıramayan ve her birine hak ettiği muameleyi yapamayan bir düzen çürümeye yüz tutmuş demektir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu ya o katile hak ettiği gibi davranır ya da bu utanç verici durum Birleşmiş Milletler tarihine bir kara leke olarak geçer. Maalesef olacak olan da budur. İsrail, Birleşmiş Milletler kararlarına zerre saygısı olmayan, Birleşmiş Milletler’in ilkelerini defalarca çiğnemiş bir devlettir. Böyle bir devlete gereken dersi yazılı ve görsel materyallerle vermek, inanıyorum ki en önemli görevdir.”

“Birleşmiş Milletler, savaşları önleme misyonunu yerine getiremeyen, kimseye söz dinletemeyen, kendi görevlilerini dahi koruyamayan ve onları öldüren İsrail’den hesap soramayan bir pozisyondadır”

“Birleşmiş Milletler 79 yıllık tarihinde ilk defa kendi geleceğini masaya yatırıyor. Bu, bir anlamda Birleşmiş Milletler’in dünya düzeninde bir karşılığının olmadığının artık resmen kabul edildiği anlamına geliyor. Siz ise 2005 yılındaki ilk hitabınızda, Birleşmiş Milletler’in reform yapması, yapısını değiştirmesi gerektiğini vurgulamıştınız. Aradan geçen 20 yılda Birleşmiş Milletler’in dünyanın adaletini ve barışını tesis edemediği bir kez daha ortaya çıkmış oldu. Gelinen bu noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz? Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da benzer bir eleştiride buluşmuştu geçtiğimiz günlerde. Gelecek tartışılıyor. Gelecek çoktan geçmiş olabilir mi?” şeklindeki soru üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan şu yanıtı verdi:

“Birleşmiş Milletler, savaşları önleme misyonunu yerine getiremeyen, kimseye söz dinletemeyen, kendi görevlilerini dahi koruyamayan ve onları öldüren İsrail’den hesap soramayan bir pozisyondadır. Nitekim dün Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Gueterres ile yaptığımız görüşmede bana kayıp rakamını verince gerçekten çok şaşırdım. Ciddi sayıda Birleşmiş Milletler görevlisi şu anda İsrail’in katliamlarına kurban gitti. Birleşmiş Milletler, güçlünün haklı olduğu bir düzene bekçilik yapan bir yapıya dönüşmüş ve işlevselliğini yitirmiş durumdadır. Mevcut düzende Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin dokunulmaz beş üyesi istediğini acımasızca yapabiliyor. Zaten geçici üyelerin herhangi bir fonksiyonu yok. Konseye geçici üye olarak alınan devletler orada idare ediliyorlar. Peki bu daimi üyeler nerelerden? Asya, Avrupa, Amerika. Dini noktada da dünyada Müslüman ülkelerin sayısı belli, ama Müslüman ülkelerden hiçbiri daimi üyeler arasında yer almıyor. Şimdi Afrika daimi üyelik istiyor. Peki Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde Afrikalıya yer var mı, yok. Japonya üyelik istiyor mu, istiyor. Peki yer var mı, yok. Avrupa’dan Almanya istiyor. Almanya’ya da yer yok. Türkiye olarak biz de istiyoruz. Bize de yer yok. Niye? Türkiye olarak biz, Almanya, Japonya burada istediğini alamayan ülkeler konumunda. Biz haklı talebimize devam edeceğiz. Sayın Guterres de yaptığımız görüşmede bize hak verdi ama bu hakkı teslim etmek gibi bir güçleri, bir imkanları da yok.”

“Er ya da geç günümüzün Hitleri Netanyahu da bu gerçekle yüz yüze gelecek”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Birleşmiş Milletler hitabınızda da ifade ettiniz, İsrail, Gazze’den sonra Lübnan’a da saldırmaya başladı. Bunu, İsrail’in aslında savaşı bölgeye yaymaya çalıştığına bir delalet olarak değerlendirdiniz. Bir de İran’ın İsrail’e vermek istediği cevap hakkının mahfuz olduğuna dair yaklaşımı var. Bunu da katarak olası bölgesel bir savaş durumunda Türkiye’nin pozisyonu, durduğu yer nasıl olur? Nasıl bir aksiyon alır ya da almaz?” sorusu üzerine şunları kaydetti:

“Her şeyden önce burada çok ciddi bir travma yaşanıyor. Bu travmada acıyı çeken maalesef Lübnan halkı. Bugün Lübnan’ın güneyinin tahliyesini izledim. Çok acımasız bir tablo var. Herkes at arabalarında ve çoluk çocuk bölgeyi boşaltıyorlar. Hakikaten canımız yanıyor. Bu kadar acımasız, bu kadar korkunç bir tabloyla bölgemiz karşı karşıya. 6 milyon nüfusu olan Lübnan’dan söz ediyoruz. Bu insanlar nereye, nasıl kaçacaklar? Oralarda nasıl yaşam sürdürecekler? Bunlar aç, açıkta, giyim kuşam yok araçlarında. Battaniyeleri, neleri buldularsa onları, yanlarına alıp bölgeyi terk ediyorlar. Bu Lübnan, rahmetli Refik Hariri’nin döneminde bir başka Lübnan’dı. Çok daha zengindi, güçlüydü. Ama şu anda artık o Lübnan kalmadı. Şimdi Lübnan’ın yeniden kendine gelmesi için onlara imkanlar sağlayacağız, bu durumu yeniden nasıl aslına dönüştüreceğiz onu düşüneceğiz? Temennimiz odur ki Lübnan bir an önce bu travmayı atlatsın. Bugünkü televizyon yayınlarında izlediğim kadarıyla Lübnan’ın durumu çok kötü. Rabbim yar ve yardımcıları olsun. Diğer taraftan İsrail bir rüya görüyor. O rüyasını gerçekleştirmek için bölgemizdeki halkların yaşamlarını kabusa çevirmeyi de göze almış gibi görünüyor. Zamanında Hitler de bir rüya görmüştü ve o da çeşitli milletlere mensup halklara kabus yaşatmıştı. Neticede gördüklerinin bir rüya olduğunu net bir şekilde anladı. Er ya da geç günümüzün Hitleri Netanyahu da bu gerçekle yüz yüze gelecek. Herkesin bir planı var ama biz inanıyoruz ki Allah’ın da bir hesabı var.”

“Biz hem Ukrayna hem Rusya tarafıyla görüşebiliyor olmamızı barışa giden yolda bir avantaj olarak görüyoruz”

“Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy’i kabul etmiştiniz. Ukrayna Cumhurbaşkanı’nın daha önce olası bir barış konferansında aralarında Türkiye’nin de olduğu ülkelerle istişareler yapıldığını söylediğini biliyoruz. Ukrayna barış konferansı ile ilgili konu gündeme geldi mi? Eğer böyle bir durum olursa, olası bir barış konferansı Türkiye’de mi yapılacak?” sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan şunları söyledi:

“Biz bu konferansın içinde yer almaya hazır olduğumuzu söyledik. Bu konuda yine aynı şekilde gerek Dışişleri Bakanı Hakan Fidan gerek istihbarat teşkilatımız onlarla irtibat halinde olacaklar. Temennimiz odur ki bölgeye bu barışı getirebilme noktasında Türkiye olarak biz bu işin bir yerinde yer alırız. Biz Ukrayna-Rusya savaşında adil bir barışı belki de en çok arzulayan ülkeyiz. Elimizi taşın altına koymaktan çekinmedik ve barış için çabalıyoruz. Bu savaşın diplomasi ve diyalog yoluyla sona ermesi mümkündür. Yeter ki sorunları bu yolla çözebileceğimize hem savaşan taraflar hem diğer aktörler inansın. Şu anda maalesef buna yakın değiliz. Biz hem Ukrayna hem Rusya tarafıyla görüşebiliyor olmamızı barışa giden yolda bir avantaj olarak görüyoruz. Bu zorlu yolu yürüyebilir ve hedefe ulaşabilirsek, insanlığa büyük hizmet etmiş olacağız. Taraflar kışkırtmaları, silahlanma yarışını, insanların değil silahların konuştuğu bir düzeni terk etmeden barış umudu somut bir biçimde doğmayacak. Fakat biz yılmadan o umudu aramayı sürdüreceğiz. Gayretleri artıracak ve daha çok çalışacağız.”

“Türkiye, NATO içerisinde yükümlülüklerinin de sorumluluklarının da farkında olan ve bunları eksiksiz yerine getiren güvenilir bir müttefiktir”

“Görevden ayrılan NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg veda konuşmasında ‘Güneyde Türkiye olmadan Avrupa Kıtası’nın güvenliği öngörülemez, imkansız’ diye bir açıklama yaptı. Bu açıklamayı nasıl değerlendirdiniz? Avrupa Türkiye’nin yeterince kıymetini biliyor mu? Oranın bakışını nasıl değerlendiriyorsunuz?” sorusuna Cumhurbaşkanı Erdoğan şu şekilde cevap verdi:

“Ben Sayın Stoltenberg’e hakikaten görevi boyunca Türkiye’yle olan münasebetlerini en ideal şekilde sürdüren bir genel sekreter olarak bakıyorum. NATO Genel Sekreterliği boyunca bunu başarıyla sürdürdü. Türkiye’yle münasebetlerinde de hiçbir zaman olumsuz bir çizgi çizmedi. Sayın Rutte ile bakalım bu durum nasıl devam edecek? Yeni Genel Sekreter Mark Rutte ile de Hollanda Başbakanlığı süresi içerisindeki dostluğumuz iyiydi. İnşallah NATO Genel Sekreterliği’nde de bu dayanışmayı, bu birlikteliği yine devam ettiririz. Kurucu değerlerinden uzaklaşan ve onlara sahip çıkamayan uluslararası kuruluşlar ve ittifaklar yozlaşır. Bu temel arızayı gideremezlerse artık ana görevlerini dahi yapamaz hale gelirler. NATO eğer ‘hepimiz birimiz, birimiz hepimiz için’ ilkesini ‘hepimiz bazılarımız için, bazılarımız hepimiz için’ gibi bir forma dönüştürme tehlikesi ile yüz yüze gelirse o yozlaşma başlar. Bunun için tedbirler almak ve vakit geçirmeden uygulamak gerekir. Hele konu güvenlik gibi hayati bir husus ise ilkelerden milim sapma olmamalıdır. Türkiye, NATO içerisinde yükümlülüklerinin de sorumluluklarının da farkında olan ve bunları eksiksiz yerine getiren güvenilir bir müttefiktir. Türkiye’nin NATO için ne kadar kıymetli olduğunu Avrupa’nın bildiği ancak zaman zaman bunu göz ardı ettiğini görüyoruz.”

“Türkiye-ABD arasındaki ilişkileri de buna göre tekrar teraziye koyacağız, adımlarımızı da ona göre atacağız”

“Kasım ayında malum Amerika Birleşik Devletleri seçime gidiyor. Türkiye-Amerika arasındaki ilişkilerde malum sorunlar bulunuyor. Özellikle terör örgütüne verdiği destek aralıksız sürüyor. Bu noktada başkanlar değişiyor ama bu müttefikliğe yakışmayacak tavırlar değişmiyor bir şekilde. Seçim sonu beklentiniz nedir? Yani Donald Trump veya Kamala Harris, yeni başkanla beraber nasıl bir değişim oluşabilir. Böyle bir değişim olur mu? Örneğin F-35 programına yeniden dönüş olabilir mi?” sorusu üzerine Erdoğan şu ifadeleri kullandı:

“Temennim odur ki gelen gideni aratmasın. Çünkü Amerika’da F-35 konusunu bizler yalnız Sayın Donald Trump döneminde yaşamadık, sonrasında da devam etti. Hepsi de bize bu hayal kırıklığını yaşattı. Cumhuriyetçiler de yaşattı, Demokratlar da. Şimdi yeni süreçte bunun sürüp sürmeyeceğini göreceğiz. 1 milyar 450 milyon dolar alacağımız var. Bu öyle böyle bir rakam değil. Şimdi bu alacağımızı tahsil etme noktasında da adımlarımızı atmaya devam edeceğiz. Bütün bunlarla beraber kasım seçiminin neticesi ne getirecek ne götürecek? Bunu da görmemiz lazım. Bizler bu işin sonucunda temennim odur ki Türkiye-ABD arasındaki ilişkileri de buna göre tekrar teraziye koyacağız. Adımlarımızı da ona göre atacağız. Umarız netice hayırlı olur.”

“Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci de bu barış sürecinin olumlu neticelenmesi ile müspet istikamette etkilenecektir”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan’la bir görüşmeniz oldu. Paşinyan bugüne kadar verdiği mesajlarda hem Türkiye ile hem Azerbaycan ile ilişkileri daha ileri bir seviyeye çıkarma noktasında arzulu olduğunu ifade ediyor. Dünkü görüşmenizde özellikle Zengezur Koridoru’nu dikkate alarak Türkiye-Ermenistan ilişkileri ve Türkiye-Azerbaycan ilişkileriyle daha ileri bir noktaya geçirebilecek kararlar alınabilir mi?” sorusuna şu yanıtı verdi:

“Sayın Paşinyan’ın yaklaşımına baktığımız zaman olumsuz bir havada görünmüyor. Türkiye olarak bizden Ermenistan-Azerbaycan arasındaki barış anlaşmasını, huzur içinde komşular olarak yaşamalarını bir an önce sağlamamızı istiyorlar. Biz de zaten bunun peşindeyiz, bunun gayreti içerisindeyiz. Temennim odur ki Azerbaycan-Ermenistan arasındaki bu gelişmeleri inşallah peyderpey halledelim, çözelim ve Azerbaycan-Ermenistan arasındaki bu sıkıntıları aşmak suretiyle artık yola revan olalım. Çünkü her iki taraf aslında barıştan yana. Şu anda Azerbaycan böyle bir beklentinin, gayretin içerisinde. Ermenistan’da da bunu gördük. Bizler oluşacak huzur ve barış ikliminin herkes için en iyisi olacağını düşünüyoruz. Ermenistan ile Azerbaycan barışı iki ülke için de yeni fırsatlar ve kazançların kapısını aralayacaktır. Türkiye ile Ermenistan arasındaki normalleşme süreci de bu barış sürecinin olumlu neticelenmesi ile müspet istikamette etkilenecektir.”

“Bize ‘BRICS’e ya da başka bir yapıya girmeyin’ diyenlere baktığınızda yıllardır parçası olmak için çalıştığımız Avrupa Birliği’nin kapısında bizi yıllarca bekletenlerle aynı kişiler”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Son süreçte Türkiye’nin BRICS gibi Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği gibi farklı alternatif küresel ortaklıklar içine girmek noktasına gayretlerini arttırdığını görüyoruz. Dışişleri Bakanımızın da bu yönde gezileri, açıklamaları oldu. Sizin de önümüzdeki ay BRICS zirvesine katılmanız söz konusu sanıyorum. Bu anlamda yabancı basında bazı eleştiriler okuduk, NATO üyesi olan Türkiye’nin BRICS üyesi olmasına dair eleştiriler okuduk. Bu anlamda BRICS’e üye olmak noktasında olumlu ya da olumsuz gördüğünüz öngörüleriniz nelerdir?” sorusuna şu şekilde cevap verdi:

“Her şeyden önce bizim BRICS ve ASEAN’da yer almamız, buralarda görünmemiz, inanıyorum ki bölgelerin aritmetiğini de değiştirecek. Çok daha farklı bir yapının inşasına vesile olacak. Orta Asya, Rusya, Baltık bölgesi ya da Uzak Doğu ile ilişkilerimiz kadar Kıta Avrupası ve Amerika ile de bağlarımızın bulunduğunu bir kenara koyamayız. Aynı şekilde Arap coğrafyası ve Körfez ülkeleriyle köklü bir geçmişimiz bulunurken, Afrika ile de yakın ilişkilerimiz mevcut. Netice itibarıyla bulunduğumuz coğrafya ve binlerce yıllık geçmişimiz bizi böylesine çeşitli bir ortaklık mimarisi oluşturmak için teşvik ediyor. Biz bir NATO ülkesiyiz diye Türk dünyası ve İslam dünyası ile bağlantımızı kopartamayız. BRICS ve ASEAN bizim için özellikle ekonomik iş birliklerimizi geliştirmek için fırsatlar barındıran yapılar. Bu yapıların içinde yer almak NATO’dan vazgeçmek anlamına da gelmiyor. Bu ittifak ve iş birliklerinin özellikle birbirinin alternatifi olduğunu düşünmüyoruz. Bugünün dünyasında bazı uluslararası gerilimler olsa da soğuk savaş dönemi çok geride kaldı. Bize ‘BRICS’e ya da başka bir yapıya girmeyin’ diyenlere baktığınızda yıllardır parçası olmak için çalıştığımız Avrupa Birliği’nin kapısında bizi yıllarca bekletenlerle aynı kişiler. Biz bunlara bakarak asla geleceğimizi belirleyemeyiz.”

“Bizim anayasanın ilk 4 maddesiyle herhangi bir sorunumuz söz konusu değil, anayasanın satırları arasında dolaşan darbeci zihniyetle bizim problemimiz var”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Yeni anayasanın zorunluluk olduğunu her fırsatta ifade ediyorsunuz. İlk 4 maddenin de Cumhur İttifakı’nın kırmızı çizgisi olduğunu söylediniz. Ancak muhalefetin çeşitli gerekçelerle sürece katılmama gibi bir direnci var. Muhalefetin bu ısrarlı uzlaşma arayışınızda samimi davranacağını düşünüyor musunuz?” sorusuna ise şu şekilde cevap verdi:

“Muhalefetin bir defa başta bu ilk 4 madde olmak üzere bu konularda zaten herhangi bir ciddiyeti söz konusu değil. Onlar bunu sadece söylerler. Ama bu noktada iktidar ne söyler ne düşünür, böyle bir düşünceleri yok. Biz Cumhur İttifakı olarak bu konuda durduğumuz yerdeyiz, kararlıyız ve aynı kararlılıkla yolumuza devam ediyoruz. Türkiye’yi geleceğe, çağın gereklerine uygun, sivil, kapsayıcı, özgürlükçü yeni bir anayasa ortaya koymadan hazırlayamayız. Hiç de çekinmemeliyiz. Bakın dünya hızla değişiyor. 45-50 yıl öncesinin bakış açısıyla, üstelik darbeciler tarafından kaleme alınmış, yamalı bohçaya dönmüş bir anayasa ile bu değişime ayak uydurmak mümkün değil. Bizim çok diri, yeni bir anayasa ile geleceğe yürümemiz lazım. Konuyu ilk 4 maddeye sıkıştırmadan, ‘Biz nasıl bir anayasa yapmalıyız?’ sorusuna odaklanmalıyız. Bizim anayasanın ilk 4 maddesiyle herhangi bir sorunumuz söz konusu değil. Bütün bunlarla beraber anayasanın satırları arasında dolaşan darbeci zihniyetle bizim problemimiz var. Ülkemizin gençlerinin geleceğini inşa edecek, onları dünya ile rekabete hazırlayacak vizyoner bir anayasaya bizim ihtiyacımız var. Biz bunu yapacağız. Zaten Cumhur İttifakı olarak Milliyetçi Hareket Partisi hazırlıklarını yaptı. Biz aynı şekilde hazırlıklarımızı yaptık. Bu hazırlıkları birbiriyle bütünleştirerek yolumuza inşallah devam edeceğiz. Güçlü bir anayasayı inşallah oluşturacağımıza inanıyorum.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “30 Ağustos’ta yaptığınız konuşmada iç cepheye vurgu yaptınız ve dediniz ki ‘Ekonomik zorluklar, günlük siyasetteki tartışmalar bize kalıcı zarar veremez. Ancak iç cephemizde bir gedik açılırsa bu son derece maliyetli olur ve hepimiz kaybederiz’ dediniz. İç cepheyle ilgili milletimize mesajınız ne olacaktır?” sorusu üzerine şu ifadeleri kullandı:

“İç cephe bizi biz yapan değerlerdir. Biz aynı şeye sevinme, bunun yanında aynı şeye üzülme, aynı şiirde duygulanma, aynı marşta göğsümüzün kabarabilmesi halini hep birlikte yaşamalıyız. Bütün bunlarla beraber iç cephe hedeflerimiz, bizim kızıl elmamızdır. 30 Ağustos konuşmamda ağırlıklı olarak bunun üzerinde durdum. Bizi o hedeflerden vazgeçirmeye, bizi yılgınlığa düşürmeye, bizi usandırıp umutsuzluk girdabına sürüklemeye çalışanlar, işte o iç cepheyi hedef alıyor. Biz o iç cepheyi çökerttirmeyiz. Orada çok kararlıyız. Bütün bunlarla beraber şunu bir defa demeliyiz. Zorluk mu var, aşarız. Sorun mu var, çözeriz. Sıkıntı mı var, birlikte üstesinden geliriz. Düştük mü, birbirimize tutunur yeniden kalkarız. Renklerimiz, şeklimiz farklı olabilir ama bir araya gelir en eşsiz motifi oluştururuz. İşte iç cephemizi çökertmeyi amaçlayanların odaklandığı yer bu ruh. Bu ruhu paramparça etmeye çalışıyorlar. Bir daha birbirimize tutunmayalım. Kendi kapsüllerimizde herkesten ayrı köşelerde ömür tüketip, yok olalım istiyorlar. Biz bunlara bu fırsatı da kesinlikle vermeyeceğiz. Kararlılıkla yolumuza devam edeceğiz.”

“Ekonomide artık zor dönemleri geride bırakıyoruz”

“Türkiye’nin Haziran 2023’ten bu yana uyguladığı ekonomi programı içeride ve dışarıda yakından takip ediliyor. Programın uluslararası alandaki takibinin önemli geri dönüşlerinin başında da elbette bu kredi derecelendirme kuruluşlarının not artışları geliyor. Son olarak geçen açıkladığı not artışının ardından 1 Kasım’da Standart and Poors’dan da bir not artışının gelebileceğine dair mesajlar var. Dolayısıyla ekonomi programının performansı, seyri konusundaki görüşlerinizi merak ediyorum” sorusu üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan şu ifadeleri kullandı:

“Ekonomide artık zor dönemleri geride bırakıyoruz. Uyguladığımız programın başarısını artık bizden çok uluslararası kuruluşlar ortaya koyuyor. Bizim şu an odaklandığımız konu, milletimizi zorlayan enflasyon meselesidir. Enflasyonu dizginlemeye başladık ve kalıcı dezenflasyon sürecini başlattık. Enflasyonda anlık değil, ayakları yere sağlam basan bir gerileme görüyoruz ve bu hızlanarak devam edecek. Vatandaşımız enflasyondaki bu gerilemeyi hissetmeye başladı ve önümüzdeki dönemde daha hızlı bir şekilde bunu görecekler. Fırsatçılarla mücadelemizi de kararlı bir şekilde sürdüreceğiz. Onlara göz açtırmayacağız. Hedeflerimizi tutturduk ve yolumuza disiplinli bir şekilde devam ediyoruz. Üstelik bunları çevremizdeki karışıklıklara ve istikrarsızlık kaynaklarına rağmen başardık. Yola da bu şekilde devam ediyoruz.”

“Milli Savunma Üniversitesi, gerek Kara Kuvvetleri Komutanlığı, gerekse Milli Savunma Bakanımız, müşterek çalışmalarını sürdürüyorlar ve bu işin içerisindekiler kimlerse bunların hak ettikleri cezayı almasını temin edeceğiz”

Cumhurbaşkanı Erdoğan, “Benim sorum AK Parti’ye ilişkin olacak. Kongre sürecini başlattınız ve çok güçlü bir değişim sinyali veriyorsunuz. Neyi ve neleri değiştirmeyi düşünüyorsunuz? Bir de 15 Temmuz’dan sonra sivil-asker ilişkileri özellikle de silahlı kuvvetlerin demokratik dönüşümü konusunda çok önemli adımlar attınız ama belli ki bir ikinci kademe reform bir ihtiyaçta Ankara’daki son kılıç çatma hadisesinden sonra ortada duruyor gibi. Bu noktada da birtakım tedbirler alacak mısınız?” sorusuna ise şu şekilde cevap verdi:

“Biz Türkiye’ye 23 yıldır yeniyi anlatıyor ve yeniyi sunuyoruz. O yeninin içinde bizi biz yapan değerlerimiz en taze biçimde yer alıyor. Hazreti Mevlana’nın dediği gibi pergelimizin bir bacağı işte o değerlerde sabit, diğer bacağımız alemi dolaşıyor. Biz, milletin mesajını en doğru biçimde okuduk, o mesajın gereğini yerine getirmek için değişim diyoruz. Sözünü ettiğimiz değişim bir yeniden doğuş hamlesidir. Yunus’un dediği gibi ‘Her dem yeniden doğarız. Bizden kim usanası?’ Biz şimdi bunun gereğini yerine getiriyoruz. Kılıç meselesine gelince bu mesele birkaç kendini bilmezin ne yazık ki ortaya koyduğu bir karmaşaydı. Şu anda gerek Milli Savunma Üniversitesi, gerek Kara Kuvvetleri Komutanlığı, gerekse Milli Savunma Bakanımız, müşterek çalışmalarını sürdürüyorlar ve bu işin içerisindekiler kimlerse bunların hak ettikleri cezayı almasını temin edeceğiz. Burası kendini bilmezlerin at oynattığı bir meydan değil. Biz bu kendini bilmezlerin at oynattığı meydana ülkemizi kesinlikle bırakamayız. Buna göre de adımımızı atacağız. Savunma Bakanımız ve Savunma Üniversitemizin başındaki hocamızla bir araya geldik, görüşmelerimizi yaptık ve inşallah en kısa zamanda bu işi neticeye ulaştıracağız.”

ABD’nin New York kentinde Birleşmiş Milletler 79. Genel Kurulu’nda konuşma yapacak olan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, dün Manhattan bölgesinde kaldığı otelin çevresinde binlerce kişi tarafından protesto edildi. New York Polis Departmanı (NYPD), Netanyahu’nun kaldığı otele göstericilerin yaklaşmasını engellemek amacıyla üst düzeyde güvenlik önlemleri aldı. Polis Manhattan’daki birçok sokağı trafiğe kapatırken, Grand Central tren istasyonundan yürüyüşe başlayan göstericiler Netanyahu’nun kaldığı otele doğru ilerledi. Öğle saatlerinde barışçıl şekilde başlayan gösterilerde polis, akşam saatlerinde protestocuların otele yaklaşması üzerine sert müdahalede bulundu. Polisin talimatlarına uymayan çok sayıda gösterici gözaltına alındı. Barış için Yahudilerin Sesi grubunun da yer aldığı gösteride protestocular, “Rehineleri eve getir” ve “Savaşı bitir” yazılı pankartlar taşıdı.

“Joe Biden Orta Doğu’da soykırım yapıyor”

Gösteriye katılan Omar yaptığı açıklamada, “İsrail Başbakanı Netanyahu’ya yönelik soykırıma karşı konuşmak için buradayız. Binlerce ve on binlerce Filistinli öldürülürken o şu anda otelinde uyuyor. Dün binlerce Lübnanlı, bugün Filistin, yarın Lübnan, tüm Orta Doğu öldürülüyor. ABD fonluyor, başbakan soykırım yapıyor. Joe Biden Orta Doğu’da soykırım yapıyor. Tüm bu soykırıma karşı sesimizi yükseltmek için buradayız. Soykırım sona erene kadar, İsrail Filistin’den çıkana kadar sesimizi yükseltmekten vazgeçmeyeceğiz. Filistin bizimdir. İsrail’in bugün Filistin’i terk etmesi gerekiyor. Biz buradayız. Sesimizi duyurmak, İsrail Başbakanı Netanyahu’ya karşı sesimizi yükseltmek için buradayız. Ona şunu söylemek için buradayız; ‘Soykırıma yer yok’. ABD’nin Filistin’deki ve Lübnan’daki kardeşlerimizi bombalaması için İsrail’e fon ödemeyi ve bizim vergilerimizle ödemeyi durdurmasını sağlamaya çalışıyoruz” dedi.

Protestoların ardından Netanyahu’nun bugün Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yapacağı konuşma öncesi güvenlik önlemleri en üst düzeye çıkarıldı.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD’de diplomasi trafiğini sürdürüyor. Fidan, New York şehrindeki Türkevi’nde Arnavutluk Avrupa ve Dışişleri Bakanı Igli Hasani ile bir araya geldi.

Emine Erdoğan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, şu ifadeleri kullandı:

“Koruyucu Ailelik, Deniz Yıldızı hikayesindeki deniz; refakatsiz, kimsesiz kalmış çocuklarımız ise birer deniz yıldızıdır… Bizler, her birini tek tek denize atmaya çalışan o kızın inancını yüreğimizde taşıyalım. Sahile vurmuş deniz yıldızlarının çokluğuna değil, her bir atışta kurtardığımız o hayatın değerine odaklanalım.”

Emine Erdoğan, paylaşımına Bir Deniz Yıldızı Hikayesi: Gönül Elçilerine Küresel Davet Programı’ndan bir videoyu da ekledi.