Bir gün boyunca zihninizden geçen düşünceleri saymayı denediniz mi? Yapılan araştırmalar, insan zihninden günde on binlerce düşünce geçtiğini öne sürüyor. Sayı tam olarak tartışılsa da asıl dikkat çekici olan rakam değil; bu düşüncelerin büyük bölümünün tekrar eden, otomatik ve hayatta kalmaya yönelik olması.

Çoğumuz beynimizi evrenin en gelişmiş bilgisayarı olarak görüyoruz. Oysa işin ilginç tarafı şu: Kafatasımızın içinde taşıdığımız bu olağanüstü organın temel görevi ne mutlu olmak, ne başarılı olmak ne de zengin olmaktır. Beynimizin önceliği çok daha basit iki hedefe odaklanır: Hayatta kalmak ve genlerini bir sonraki nesle aktarmak.

Bugün kullandığımız akıllı telefonlar birkaç yılda bir güncelleniyor. Ancak insan beyni, yaklaşık 200 ila 300 bin yıl önce yaşayan Homo Sapiens’in beyniyle neredeyse aynı donanıma sahip. Teknoloji baş döndürücü bir hızla değişirken, beynimizin çalıştığı yazılım hâlâ büyük ölçüde Taş Devri’nin kurallarına göre hareket ediyor.

Düşünün… Atalarımız için her çıtırtı bir yırtıcı hayvan anlamına gelebiliyordu. Her yabancı insan potansiyel bir tehdit, her kıtlık ölüm riskiydi. Böyle bir dünyada fazla iyimser olmak ölümcül olabilirdi. Bu yüzden beynimiz tehlikeyi fırsattan daha hızlı fark edecek şekilde evrimleşti.

Bugün ise kaplanlarla karşılaşmıyoruz. Ama beynimiz bunu tam olarak anlayabilmiş değil.

Gelen kısa bir mesajı tehdit olarak algılıyor, sosyal medyada aldığımız bir eleştiriyi sürüden dışlanmak gibi hissediyor, banka hesabımızdaki düşüşü adeta yaşam mücadelesiymiş gibi yorumluyoruz. Çünkü beynimizin alarm sistemi, modern dünyanın problemleri ile ilkel dünyanın tehlikeleri arasında çoğu zaman ayrım yapamıyor.

İnsan beyni vücut ağırlığımızın yalnızca yaklaşık %2’sini oluşturmasına rağmen, dinlenme hâlindeyken bile vücudun toplam enerjisinin yaklaşık %20’sini tüketiyor. Bu kadar pahalı çalışan bir organın temel amacı enerji tasarrufu yapmaktır. Bu yüzden sürekli kestirme yollar kullanır, alışkanlıklar oluşturur, önyargılar geliştirir ve hızlı karar vermeye çalışır. Biz buna çoğu zaman “karakter” diyoruz; oysa bazen bu sadece beynimizin enerji tasarrufu yapma çabasıdır.

Bir başka ilginç gerçek ise beynimizin ödül sistemidir. Hoşumuza giden bir olay yaşandığında salgılanan dopamin, çoğu kişinin düşündüğü gibi “mutluluk hormonu” değildir. Dopamin aslında bizi tekrar harekete geçmeye teşvik eden bir motivasyon sinyalidir. Evrimsel açıdan amacı, yiyecek bulmayı, eş bulmayı ve yaşamı sürdürecek davranışları tekrar ettirmektir. Yani beynimiz mutluluk dağıtmaktan çok, bizi sürekli hareket hâlinde tutmaya çalışır.

Aynı şekilde korku sırasında devreye giren adrenalin ve uzun süreli stres durumlarında salgılanan kortizol da bizi cezalandırmak için değil, hayatta tutmak için vardır. Sorun şu ki, birkaç dakikalık kaçış için tasarlanmış bu sistemleri biz aylarca süren iş stresi, ekonomik kaygılar ve sosyal baskılar nedeniyle sürekli çalıştırıyoruz.

Üreme de beynimizin temel önceliklerinden biridir. Beğenilme isteğimiz, kabul görme arzumuz, statü kazanma çabamız ve hatta zaman zaman gösteriş yapmamız bile yalnızca kültürel alışkanlıklar değildir. Evrimsel psikolojiye göre bunların önemli bir kısmı, geçmişte daha fazla eş bulabilme ve genlerini aktarabilme ihtimalini artıran davranışların günümüzdeki yansımalarıdır. Elbette insan davranışları yalnızca biyolojiyle açıklanamaz; kültür, eğitim ve kişisel deneyimler de büyük rol oynar. Ancak beynimizin derin katmanlarında çalışan bu eski mekanizmaları tamamen görmezden gelmek de mümkün değildir.

Belki de en büyük yanılgımız, beynimizden geçen her düşüncenin bizi tanımladığına inanmamızdır.

Oysa düşünce üretmek beynin işidir; tıpkı kalbin kan pompalaması gibi. Beyin bazen felaket senaryoları üretir, bazen gereksiz korkular oluşturur, bazen de olmayan tehditler icat eder. Bunların hepsi onun görev tanımının bir parçasıdır. Çünkü milyonlarca yıl boyunca “ya gerçekten tehlike varsa?” diye düşünen beyinler hayatta kaldı. Rahat davrananların önemli bir kısmı ise soyunu devam ettiremedi.

Belki de zihnimize bu kadar anlam yüklemememiz gerekiyor.

Her olumsuz düşünce bir gerçek değildir. Her korku bir kehanet değildir. Her kaygı yaklaşan bir felaket anlamına gelmez.

Çünkü kafamızın içinde yaşayan şey, kusursuz bir bilge değil; milyonlarca yıllık evrimin şekillendirdiği, önceliği bizi hayatta tutmak olan oldukça eski bir biyolojik makinedir.

Belki de gerçek özgürlük, beynimizin ürettiği her düşünceye inanmak yerine, neden o düşünceyi ürettiğini anlayabildiğimiz gün başlayacaktır.

Bir sonraki yazımızda görüşmek dileğiyle…

HAYALİ KISA SÜREDE GERÇEĞE DÖNÜŞTÜ

Yaklaşık 11 yıl önce yakalandığı amansız rahatsızlık nedeniyle konuşmakta güçlük çeken ve kısıtlı bir şekilde hareket edebilen Şerife Dede, en büyük arzularından birini dile getirerek Afyonkarahisar Valisi Dr. Naci Aktaş ile görüşmek istediğini belirtti. Şerife’nin bu anlamlı talebi, valilik görevlileri tarafından kısa sürede Vali Aktaş’a ulaştırıldı. Genç kızın arzusuna kayıtsız kalmayan Vali Aktaş, Şerife’yi makamında ağırlamak üzere davet etti.

VALİLİK MAKAMIDAKİ BÜYÜK HEYECAN VE MUTLULUK

Afyonkarahisar Valiliği makamında gerçekleşen bu anlamlı buluşmada Şerife Dede, Vali Dr. Naci Aktaş ile bir araya gelmenin büyük heyecanını ve mutluluğunu yaşadı. Ziyaret esnasında özel misafiriyle yakından ilgilenen Vali Aktaş, Şerife ile sıcak bir sohbet gerçekleştirerek onun mutluluğuna ortak oldu. Görüşmede duygusal anlar yaşanırken, Şerife’nin yüzündeki tebessüm adeta tüm odayı kapladı.

GÖZLERDEKİ O SEVİNÇ HİÇ KAYBOLMASIN

Gerçekleşen anlamlı buluşmanın ardından Afyonkarahisar Valiliği tarafından “Bazen bir tebessüm koca bir dünyaya mutluluk olur” başlığıyla resmi bir bilgilendirme yapıldı. Açıklamada, özel bireylerin her zaman yanında olunduğu vurgulanarak, “Şerife Dede gibi tüm özel bireylerimizin sağlıkla, huzurla ve mutlulukla geçireceği nice güzel günlerinde gözlerindeki o sevincin hiç kaybolmamasını diliyoruz” ifadelerine yer verildi.

]]> https://www.gazete3.com.tr/genclere-yuva-kurun-cagrisi/ Tue, 05 May 2026 07:04:57 +0000 https://gazete3.com.tr/?p=691260 Karabıyık, toplam 26 ilde yaklaşık 5 bin kişiyle yaptıkları evlilikle ilgili araştırmaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Kendilerini mutlu, huzurlu ve güvende hissedenlerin evli ve çocuklu çiftler, en fazla kaygı, baskı ve sıkıntı yaşayanların ise çoğunlukla bekarlar ve yüksek eğitimli kişiler olduğunu dile getiren Karabıyık, genç nesillerin evliliğe bakışını anlamak için 2025’te saha çalışması yaptıklarını anlattı.

Toplam 26 ilde, yaklaşık 5 bin kişiyle, siyasi ve demografik kota uygulayıp, “Büyükşehirde aile olmak insanlar için ne anlam ifade ediyor? Büyükşehir ikliminde aile olmanın önündeki engeller neler? Gençlerin evlilik düşüncesiyle ilgili zihinlerinin arka planında neler yatıyor? Gençlerin evlilik düşüncesini etkileyen faktörler neler? Çocuk sahibi olma düşüncesini etkileyen faktörler neler?” şeklinde sorular sorduklarını dile getiren Karabıyık, “Araştırmamızın en çarpıcı bulgularından birisi, Türkiye’de kendini en mutlu, huzurlu ve güvende hissedenlerin evli ve çok çocuklu olanlar olmasıydı. Yani evlilik ve çok çocuk sahibi olmak insanı daha mutlu, huzurlu ve güvende hissettiriyor. Yine kendini baskı, sıkıntı, kaygı altında hissedenlerin kahir ekseriyeti bekarlar ve yüksek eğitimli kesimdi.” diye konuştu.

Gençlerin evlilikle ilgili düşüncelerini etkileyen faktörlerin başında ekonomik sebeplerin geldiğine dikkati çeken Karabıyık, “Kendimi yalnız daha mutlu, huzurlu ve güvende hissediyorum.” diyen yaklaşık yüzde 10’luk bir kitlenin bulunduğunu anlattı.

Karabıyık, araştırmada, “kariyer hedefi olduğunu” ifade eden erkeklerin yaklaşık yüzde 5’inin, kadınların ise yüzde 9’unun “aile kurmayı kariyeri açısından bir engel olarak gördüğünü” söylediğini aktardı.

Vakfın, kuruluşunun ardından bu konuları titizlikle araştırdığını vurgulayan Üner Karabıyık, bunlara dikkati çekmek için “Küresel tehditler karşısında aile”, “Büyükşehirde aile olmak” ile “Sosyokültürel riskler ve aileye yönelik tehditler” konuları hakkında çalıştaylar düzenlediklerini anlattı.

Karabıyık, aileye yönelen küresel tehditlerin varlığının altını çizerek, “Bugünkü küresel iklim aile kurmayı zorlaştırıyor. Bunun en somut verisini toplayabileceğimiz tablo, insani gelişmişlik endeksindeki ilk 50 ülkenin durumudur. Bu ülkelere baktığınızda neredeyse tamamında kadın başına doğum oranlarının 2,1’in altında olduğunu görüyoruz. Bu oran, bir toplumun nüfusunu yenileme oranıdır. 2,1’in altına düşen toplumlar demografik olarak çöker ve tarih sahnesinden silinirler.” değerlendirmesini yaptı.

Araştırma sonuçlarında gençlerin önündeki en büyük engelin “ekonomik sorunlar” olarak öne çıktığını ancak maddi teşviklerin de çözümde yeterli olamadığını belirten Karabıyık, şöyle devam etti: “Güney Kore’de kadın başına doğum oranları 1,2’ye düşünce Güney Kore devleti, ‘Bu bir afettir, felakettir.’ diyerek ulusal acil durum ilan etti. Hemen maddi teşvik paketlerini devreye aldı. 15 yılda 200 milyar dolar teşvik uyguladı. 1,2 olan kadın başına doğum oranı 15 yılın sonunda 0,7’ye geldi. Demek ki maddi teşvikler problemi çözmede yeterli olmuyor. Maddi imkanlarınızı arttırdığınızda da beklentileriniz çok daha hızlı yükseliyor ve aradaki makası kapatamıyorsunuz. O zaman bizim aile kurmakla, çocuk sahibi olmakla ilgili psikososyal faktörlere, maneviyata bakmamız lazım. Genç kuşaklarımızın maneviyatını nasıl güçlendireceğiz? Bu noktada onları nasıl teşvik edeceğiz? Buraya yoğunlaşmamız gerekiyor. Sosyal medyanın etkisiyle şu anda evlilikle ilgili gençlerin beklentileri çok arttı. İhtiyaçları olmayan pek çok şeyi zaruri olarak görüyorlar ve evlilikle ilgili masraflarını, bütçelerini zorlayan bir durum var ortada. Burada en büyük sorumluluk da anne ve babalara düşüyor. Anne babaların evlilik sürecini kolaylaştırması, gençlerin evliliğini teşvik edecek yaklaşımı ortaya koyması lazım. Mesela evlilikle, nişan, düğün törenleri, mobilyalı evin tefrişiyle ilgili ortaya konan eşya listeleri gibi çok da zaruret olmayan, ihtiyaç olmayan fakat beklenti olarak ihtiyaçmış gibi konumlandırılan şeyleri gözden geçirmeye ihtiyacımız var. Gençlerimizi bu noktada teşvik etmeye ihtiyacımız var.”

Karabıyık, gençlerin evliliğinin bir zaruret olduğuna işaret ederek, bu iddialı cümleyi kurmasının sebebinin saha araştırmaları olduğunu belirtti.

Daha mutlu, huzurlu ve güvende hisseden bir toplum isteniyorsa onun daha çok evli ve çok çocuklu ailelerden oluşması gerektiğini saha araştırmalarının kendilerine söylediğini dile getiren Karabıyık, “Evlilik mutluluğu, huzuru ve güven duygusunu temin eden bir kurumdur. Fakat bugünkü maalesef ekranlardan yansıtılan aile temsilleri aileyi sorun merkezi olarak gösterir. Oysa toplumumuza sorduğunuzda, gençlerin yüzde 94’ü ailenin ‘mutluluk, huzur ve güven kaynağı’ olduğunu söylüyor. Gençler gündüz kuşağı programlarına, dizilerdeki sorunlu aile temsillerine bakarak aileyi zihinlerinde öyle kodlamasınlar.” dedi.

“OCAKLARIN TÜTMESİ SİZİN EVLİLİĞİNİZE BAĞLI”

Üner Karabıyık, aile kurma ve çocuk sahibi olmanın bir ülke için beka meselesi olduğuna dikkati çekerek, şunları kaydetti: “Hem bireysel faydanız hem toplumsal faydanız hem de insanlığın geleceği için gençlere çok net bir mesajımız var: Evlenin, çocuk sahibi olun. Zira biz İstiklal Marşı’mızda şunu söylüyoruz: ‘Korkma sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak, sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.’ Ocakların tütmesi sizin evliliğinize bağlı. O bayrağın göklerde kalması aile kurup çocuk sahibi olmanıza bağlı. Eğer çocuk yoksa devlete gerek yok. Eğer çocuk yoksa tapuya gerek yok. Eğer çocuk yoksa hiçbir şey yapmanın anlamı yok. Biz, çocuk sahibi olduğumuzda çocuklarımızla geleceği inşa edeceğiz. Eğer biz yarınlara güvenle yürümek istiyorsak, gençler evlenin, çocuk sahibi olun. Bu devleti, bu milleti ve insanlığı ayakta tutun.”  >>>AA

Yiğitbaşı’ndan mutluluk mesajı

Sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla sevinçlerini dile getiren Vali Yiğitbaşı, “Bu akşam, İbrahim ve Burçin’in evlilik yolundaki ilk adımlarına şahitlik etmenin sevincini yaşadık. Mesai arkadaşımız İbrahim vesilesiyle ilk kez bir kız isteme merasiminde bizzat kızımızı oğlumuz için babasından isteyerek, bu tatlı heyecanı paylaşmanın mutluluğunu yaşadık” ifadelerini kullandı.

Huzur ve sevgi temennisinde bulundu

Genç çifte ve ailelerine iyi dileklerini sunan Vali Yiğitbaşı, “Rabbim, gençlerimizin ve ailelerinin birbirlerine olan sevgi ve saygılarını daim, hanelerini huzurlu eylesin” diyerek sözlerini tamamladı. Bu anlamlı ziyaret, sadece bir devlet görevlisi olarak değil, bir aile büyüğü olarak da takdir topladı.>>>Haber MERKEZİ 

]]> https://www.gazete3.com.tr/turkiyede-mutluluk-orani-belli-oldu/ Mon, 17 Feb 2025 07:23:01 +0000 https://www.gazete3.com.tr/?p=502884 Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 Yaşam Memnuniyeti Araştırması sonuçlarını açıkladı. 2024’te mutlu olduğunu belirten bireylerin oranı %49,6’ya düşerken, mutsuz olanların oranı %14,5 oldu. Kadınlar (%52,3) erkeklerden (%46,9) daha mutlu. Evli bireyler, evli olmayanlardan daha mutlu olup, evli kadınların mutluluk oranı %55,4, evli erkeklerin ise %49,5. 25-34 yaş grubunda mutluluk oranı artarken, 45-54 yaş grubunda en fazla azalma yaşandı. Bireylerin mutluluk kaynağı aileleri (%72,9) ve sağlık (%68,3) olarak öne çıktı. Geleceğinden umutlu olanların oranı %64,3, ortalama yaşam memnuniyeti ise 5,7 olarak belirlendi. Kamu hizmetlerinden en yüksek memnuniyet asayiş hizmetlerinde (%72,1) görülürken, ülkenin en önemli sorunu hayat pahalılığı (%29,2) oldu.