ABD ile İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarıyla başlayan çatışmalar ve Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kesintisi endişeleri petrol fiyatlarını son yılların en yüksek seviyelerine çıkardı.

SERTESER’DEN TEŞEKKÜR VE KUTLAMA MESAJLARI

Serteser, İstanbul Maden İhracatçıları Birliği başkanlığına seçilen Metin Çekiç’i tebrik ederken, ATSO üyesi Aynur Kocaman’ın Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) delegeliğine seçilmesinden dolayı da memnuniyetini dile getirdi. Ayrıca Anneler Günü, Eczacılık Günü ve 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nı da kutlayarak birlik ve dayanışma mesajı verdi: “İstanbul Maden İhracatçıları Birliği’nin gerçekleştirilen Olağan Seçimli Genel Kurulu sonucunda Yönetim Kurulu Başkanlığı görevine seçilen hemşerimiz Metin Çekiç ve yönetimini tebrik ediyor, yeni görev dönemlerinde başarılar diliyorum. Ayrıca Genel Kurul neticesinde İMİB’in yeni dönem TİM Delegeleri arasında yer alan, Odamız Üyesi ve Kadın Girişimciler Kurulu İcra Komitesi Başkan Yardımcımız Aynur Kocaman’ı kutluyor; şehrimizi ve sektörümüzü temsil edeceği bu önemli görevinde üstün başarılar temenni ediyorum. Toplumumuzun temelini oluşturan aile yapısının mimarı olan annelerimizin geçmiş Anneler Günü’nü de yürekten kutluyorum. “Bir annenin emeği, bir milletin geleceğini şekillendirir.” anlayışıyla; sevgi, fedakârlık ve merhametin sembolü tüm annelerimize sağlık ve huzur diliyorum. 14 Mayıs Eczacılık Günü dolayısıyla, insan sağlığı için büyük özveriyle görev yapan tüm eczacılarımızın Eczacılık Günü’nü kutluyor; sağlık sistemimizin vazgeçilmez paydaşları olan eczacılarımıza teşekkür ediyorum. Ayrıca, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkarak milli mücadeleyi başlattığı 19 Mayıs 1919’un yıl dönümünü saygı ve minnetle anıyor; başta gençlerimiz olmak üzere geçmiş 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nı kutluyorum.”

AFYON ÜRÜNLERİNE ULUSLARARASI BAŞARI

Afyon sucuğu ve Afyon pastırması ürünlerinin uluslararası listelerde yer almasının şehir için önemli bir gurur kaynağı olduğunu belirten Serteser, coğrafi işaretli ürünlerin Avrupa Birliği tesciliyle Afyonkarahisar’ın gastronomi markasının güçlendiğini ifade etti: “Afyonkarahisar iş dünyası adına gurur verici gelişmeleri paylaşmaktan büyük memnuniyet duyuyorum. Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası olarak, TasteAtlas tarafından ‘Afyon Pastırması’nın dünyanın en iyi et ürünleri arasında gösterilmesinin ardından, şimdi de coğrafi işaretli bir diğer markamız olan Afyon Sucuğunun ‘En İyi 100 Türk Yemeği’ listesinde 5. sırada yer almasının haklı gururunu yaşıyoruz. Odamız tarafından ulusal coğrafi işaret tescili verilerek koruma altına alınan bu eşsiz lezzetlerin, paydaşımız Afyonkarahisar Ticaret Borsası başvurusuyla Avrupa Birliği nezdinde de tescillenerek ülkemizin AB’deki 34. ve 35. tescilli ürünü olması, şehrimizin gastronomi mirasının uluslararası ölçekte ulaştığı değerin en güçlü göstergesidir. Yerel değerlerimizin kalite standartlarını korumaya, köklü üretim geleneğimizi küresel ölçekte tanıtmaya ve Afyonkarahisar’ın marka değerini daha ileri taşımaya kararlılıkla devam edeceğiz.”

SERTESER’DEN EKONOMİK DEĞERLENDİRME

Ekonomik değerlendirmelerinde küresel jeopolitik gerilimlere dikkat çeken Serteser, şunları söyledi: “Küresel ekonomide son dönemde yaşanan gelişmeler, iş dünyamız açısından dikkatle takip edilmesi gereken önemli riskler barındırmaktadır. Körfez bölgesinde patlak veren ve kısa sürede binlerce mühimmatın kullanıldığı ABD/İsrail-İran eksenli savaş ortamı, yalnızca Dubai gibi önemli lojistik merkezlerini etkilemekle kalmamış; petrol fiyatlarını 120 dolarlara kadar taşıyarak küresel ölçekte ciddi bir arz şoku ve yüksek enflasyon baskısı oluşturmuştur. Enerji maliyetlerindeki hızlı yükseliş ve tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmalar, dünya ekonomisinde büyüme hızını aşağı çekerken; gelişmiş ülkelerde faiz indirimlerinin ertelenmesi ve küresel parasal sıkılaşma eğiliminin sürmesi, gelişmekte olan ekonomiler üzerindeki finansman baskısını ne yazık ki artırmıştır. Bu küresel belirsizlik ortamı ve artan jeopolitik riskler neticesinde Türkiye’nin CDS primi 11 Mayıs itibarıyla 226 baz puan seviyesine düşmüşken 19 Mayıs itibariyle bu puan 247 baz puana yükselmiştir. Bu durum dış borçlanma ve finansman maliyetleri üzerinde ilave baskılar oluşturmuştur. Yaşanan süreç, küresel finans ve lojistik ağlarında meydana gelen her kırılmanın yerel ekonomilere ne kadar hızlı yansıdığını açıkça göstermektedir.”

“İŞ DÜNYAMIZIN YANINDA OLMAYA DEVAM EDECEĞİZ”

Serteser, iş dünyasının bu süreçte: üretim gücünü artırması ihracata yönelmesi alternatif finansman kaynakları geliştirmesi ve yeşil dönüşüme uyum sağlaması gerektiğini vurguladı. Başkan Serteser, “Bu nedenle Afyonkarahisar iş dünyası olarak; yüksek girdi maliyetlerine karşı üretim direncimizi artırmak, alternatif finansman kaynaklarına erişimi güçlendirmek, ihracat odaklı büyümeyi sürdürmek ve makroekonomik dalgalanmalara karşı dayanıklı bir ticari ekosistem oluşturmak zorundayız. Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası olarak bizler de üyelerimizin rekabet gücünü artıracak projeleri desteklemeye, üretim, ihracat ve yeşil dönüşüm alanlarında iş dünyamızın yanında olmaya devam edeceğiz” diye konuştu.

BAYRAM MESAJI

Serteser, açıklamasını Kurban Bayramı’nı kutlayarak tamamladı ve bayramın ülkeye, millete ve İslam âlemine sağlık, huzur ve bereket getirmesi temennisinde bulundu: “Sözlerimin sonunda; birlik, beraberlik ve dayanışma duygularımızı güçlendiren mübarek Kurban Bayramı’nın ülkemize, milletimize ve tüm İslam âlemine sağlık, huzur, bereket ve hayırlar getirmesini temenni ediyor; tüm üyelerimizin ve hemşerilerimizin Kurban Bayramı’nı en içten dileklerimle kutluyorum.” >>>Ferhat YÜKSEL

ABD ENFLASYON VERİLERİ EMTİA PİYASALARINDA FİYATLAMA DAVRANIŞINI BELİRLEDİ

Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de enflasyon göstergelerinin beklentileri aşması, emtia piyasalarında fiyatlama davranışını belirleyen bir diğer unsur oldu. ABD’de nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 artarak Mayıs 2023’ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Enerji fiyatlarındaki artışın TÜFE’deki yükselişin yüzde 40’tan fazlasını oluşturduğu, gıda fiyatlarında da yukarı yönlü baskının güçlendiği belirtildi. Üretici fiyatlarındaki görünüm de maliyet enflasyonuna ilişkin endişeleri artırdı. ABD’de nisan ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık bazda yüzde 1,4 ile Mart 2022’den bu yana en sert artışını gösterirken, yıllık bazda yüzde 6 ile Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Aynı dönemde ABD Senatosu’nun Kevin Warsh’ı 54’e karşı 45 oyla ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına onaylaması, para politikasına ilişkin belirsizlikleri de fiyatlamaların merkezinde tuttu. Analistler, Warsh’ın göreve gelmesiyle Fed’in iletişim stratejisi, bilanço yönetimi ve faiz patikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenebileceğini belirterek, yüksek enflasyon verilerinin faiz indirimlerine yönelik beklentilerin ötelenmesine neden olduğunu kaydetti.

TRUMP-Şİ ZİRVESİ ENERJİ VE TARIM ÜRÜNLERİNDE İZLENDİ

Öte yandan, Trump’ın üst düzey iş insanlarından oluşan heyetle Pekin’e gitmesinin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirve, emtia piyasalarında enerji ve tarım fiyatlamaları üzerinde etkili oldu. Beyaz Saray’ın zirve bildirgesinde, iki tarafın Hürmüz Boğazı’nın enerji akışını destekleyecek şekilde açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa süreli geri çekilmeye neden olsa da somut bir mekanizma öngörülmemesi ve ABD-İran müzakerelerindeki tıkanıklığın sürmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin korunmasına yol açtı. Trump’ın, Çin’in soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırmayı kabul ettiğini belirtmesi de piyasalarda yakından izlendi.

DEĞERLİ METALLERDE SATIŞ BASKISI ÖNE ÇIKTI

Değerli metaller, haftayı ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin ardından Fed’in para politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesiyle düşüşle tamamladı. Analistler, yüksek enflasyonun Fed’in faiz indirim sürecini öteleme ihtimalini artırdığını, bunun da altın gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttığını belirtti. Gümüşün ons fiyatı, hem değerli metal hem de sanayi metali özelliği nedeniyle satış baskısından en fazla etkilenen ürün oldu. Dolar endeksindeki güçlenme ve sanayi talebine yönelik zayıflama beklentileri, gümüşün ons fiyatını baskıladı. İsviçre bankası UBS’in gümüş piyasasında daha küçük açık beklentisine işaret etmesi de fiyatlar üzerinde baskı oluşturan unsurlar arasında yer aldı. Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5,5, paladyumda yüzde 5,2, altında ve platinde yüzde 3,8 geriledi.

BAZ METALLERDE KARIŞIK SEYİR İZLENDİ

Baz metallerdeki fiyatlamalarda jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine ilişkin beklentilerle karışık bir seyir izlendi. Hafta boyunca Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, bölgedeki lojistik akışlara yönelik riskler ve arz endişeleri baz metallerde fiyatları destekledi. Buna karşın, ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin beklentileri aşması, Fed’in faiz indirimine ilişkin beklentileri zayıflatarak haftanın son kısmında sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu. Alüminyumda, Körfez Bölgesi’ndeki üretim kapasitesine yönelik riskler öne çıktı. Bölgedeki bazı tesislerde üretimin normale dönmesinin zaman alacağına ilişkin beklentiler ve Hürmüz kaynaklı lojistik riskler fiyatları destekledi. Bakır fiyatları hafta içinde Hürmüz kaynaklı sülfürik asit ve sülfür arz darlığına ilişkin endişelerle destek bulsa da ABD enflasyon verilerinin ardından kazançlarını sınırladı. Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 2,6, alüminyumda yüzde 1,9, kurşunda yüzde 0,3 ve bakırda yüzde 0,1 artarken, nikelde yüzde 1,9 geriledi.

ENERJİ EMTİALARINDA HÜRMÜZ ETKİSİ SÜRDÜ

Enerji emtialarındaki fiyatlamalarda Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanma ve küresel arz endişeleri etkili oldu. Hafta içinde ABD-İran ateşkes sürecine yönelik haber akışı petrol piyasalarında jeopolitik risk primini artırdı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın son karşı önerisini kabul edilemez bulduğuna ilişkin açıklamaları ve ateşkes sürecinin kırılgan seyrini koruması, arz kesintilerinin sürebileceği endişelerini destekledi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) küresel petrol arzına ilişkin uyarıları da fiyatları destekledi. IEA, küresel petrol arzının 2026’da günlük 3,9 milyon varil düşeceğini, Körfez üretiminin savaş öncesi seviyenin oldukça altında kaldığını ve küresel envanterlerde sert erime yaşandığını bildirdi. Doğal gaz tarafında ise fiyatlamalarda depolama verileri, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat tesislerindeki bakım süreci ve Hürmüz kaynaklı küresel LNG arz endişeleri öne çıktı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, 8 Mayıs ile biten haftada ABD doğal gaz depoları 85 milyar fitküp artış gösterirken, toplam stoklar beş yıllık ortalamanın üzerinde kalmayı sürdürdü. Buna karşın, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilim küresel LNG piyasasında sıkışıklığı artırdı. Katar’dan sınırlı sayıda LNG kargosunun Boğaz’dan geçebilmesine karşın, bölgedeki genel ihracat akışlarının kısıtlı kalması fiyatlamalarda destekleyici unsur oldu. Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 7,4, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.

TARIM EMTİALARINDA ABD-ÇİN GÖRÜŞMESİ İZLENDİ

Tarım emtialarında hafta içinde karışık bir seyir izlenirken, ABD-Çin tarımsal ticaretinin genişletilmesine yönelik mesajlar izlendi. Çin Ticaret Bakanlığı, tarafların tarife indirimleri ve tarife dışı engellerin azaltılması yoluyla tarımsal ticareti artırma konusunda ön mutabakat sağladığını açıkladı. Analistler ise ticaret geriliminin azalabileceğine yönelik iyimserliğin tarım emtia piyasasını desteklediğini, ancak Çin’in ihtiyacını büyük ölçüde Brezilya’dan karşılamaya devam etmesi nedeniyle kalıcı etkinin sınırlı kalabileceğini kaydetti. Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 3,4 ve buğdayda yüzde 2,7 artarken, mısırda yüzde 3,4 ve soya fasulyesinde yüzde 2,6 geriledi. ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 0,6 artarken, pamukta yüzde 5,2 ve kahvede yüzde 3,3 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 3,6 düşüşle tamamladı. >>>AA

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamaya göre, Devlet Başkanı Şi ülkesini ziyaret eden Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Abu Dabi Veliaht Prensi Şeyh Halid bin Muhammed bin Zayed Al Nahyan ile görüşmesinde Orta Doğu’da barış ve istikrarın tesisi için genel ilkeler çerçevesinde 4 maddelik öneride bulundu.

Orta Doğu’da ve Körfez bölgesinde ortak, kapsamlı, işbirliğine dayalı ve sürdürülebilir güvenlik mimarisini inşa etmenin zorunlu olduğunu ifade eden Şi, bunun için “barış içinde bir arada yaşama” ilkesine bağlılığın gerekli olduğunu vurguladı.

Şi, “ulusal egemenlik” ilkesine bağlı olmanın önemine işaret ederek, Orta Doğu ve Körfez bölgesindeki tüm ülkelerin egemenliğine, güvenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ve tüm ülkelerin yurttaşlarının, tesislerinin ve kurumlarının güvenliğinin etkin şekilde korunması gerektiğini kaydetti.

“Uluslararası hukukun üstünlüğü” ilkesine bağlı kalınması, uluslararası hukukun otoritesinin sağlanması gerektiğinin altını çizen Şi, dünyanın güçlü olanın dilediğini yaptığı orman kanununa dönmesinin önlenmesi gerektiğini söyledi.

Şi, kalkınma ve güvenlik arasında eş güdüm sağlanmasının gereğini vurgulayarak, tüm taraflara Orta Doğu ve Körfez ülkelerinin kalkınmasına elverişli ortamın oluşturulması için birlikte çalışmaları çağrısında bulundu.

Al Nahyan, kritik dönemde Çin’i ziyaret ediyor

Veliaht Prens Al Nahyan da görüşmede, Çin’in Orta Doğu’da krizin çözümüne yönelik pozitif çabalarını takdir ettiklerini belirterek, taraflar arasında ateşkesin sağlanması, çatışmaların durdurulması, bölgesel barış ile istikrarın en kısa sürede sağlanması, uluslararası gemi taşımacılığının güvenliğinin tesis edilmesi ve krizin küresel ekonomi ile enerji güvenliğine daha büyük zarar vermesinin önlenmesi için Çin ile yakın iletişimi ve eş güdümü sağlamaya hazır oldukları mesajını verdi.

Al Nahyan, ABD ile İsrail’in İran’a saldırıları ve İran’ın misillemeleriyle Orta Doğu’da gerilimin hakim olduğu bir dönemde Çin’i ziyaret ediyor.

BAE, ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarıyla başlayan savaşta İran’ın misilleme saldırılarına hedef olmasının yanı sıra küresel mal ve enerji ticareti açısından kritik geçiş hattı olan Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğindeki kesintilerden doğrudan etkilenen ülkeler arasında yer alıyor.

BAE ve Körfez ülkelerinin yanı sıra Irak ve İran’ı dünya pazarlarına bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin ana güzergahı konumunda bulunuyor.

Çin’in ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45’i, sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30’u Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndan geçerek ülkeye ulaşıyor.

Boğazdaki tanker trafiğindeki kesintiler küresel petrol tedarikinde aksamalara, petrol fiyatlarında artışa yol açmış durumda.​​​​​​​