Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 94,57 puan ve yüzde 0,69 artışla 13.798,53 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 1,17, holding endeksi yüzde 1,02 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,08 ile madencilik, en çok gerileyen yüzde 0,62 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, ABD/İsrail-İran Savaşı’na ilişkin jeopolitik risklerin yapay zeka rallisini gölgede bırakmasıyla karışık seyrediyor.

ABD ile İran arasında barışa ilişkin kayda değer bir ilerleme kaydedilememesiyle küresel piyasalarda risk algısı devam ediyor. Yapay zeka hisseleri öncülüğündeki ralli borsaları rekor seviyelere taşırken, Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanması piyasalarda dalgalanmalara sebep oluyor.

Yatırımcıların ABD-İran arasında anlaşma olacağına dair umutları devam ederken, Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut koşullardan dolayı enerji fiyatları enflasyon ve faiz oranlarının kısa vadeli görünümünün temel belirleyicisi olarak gündemde kalmaya devam ediyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksi ve ABD’de JOLTS açık iş sayısının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

ABD ENFLASYON VERİLERİ EMTİA PİYASALARINDA FİYATLAMA DAVRANIŞINI BELİRLEDİ

Makroekonomik veri tarafında ise ABD’de enflasyon göstergelerinin beklentileri aşması, emtia piyasalarında fiyatlama davranışını belirleyen bir diğer unsur oldu. ABD’de nisan ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yıllık bazda yüzde 3,8 artarak Mayıs 2023’ten bu yana en güçlü yükselişini kaydetti. Enerji fiyatlarındaki artışın TÜFE’deki yükselişin yüzde 40’tan fazlasını oluşturduğu, gıda fiyatlarında da yukarı yönlü baskının güçlendiği belirtildi. Üretici fiyatlarındaki görünüm de maliyet enflasyonuna ilişkin endişeleri artırdı. ABD’de nisan ayı Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) aylık bazda yüzde 1,4 ile Mart 2022’den bu yana en sert artışını gösterirken, yıllık bazda yüzde 6 ile Aralık 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Aynı dönemde ABD Senatosu’nun Kevin Warsh’ı 54’e karşı 45 oyla ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanlığına onaylaması, para politikasına ilişkin belirsizlikleri de fiyatlamaların merkezinde tuttu. Analistler, Warsh’ın göreve gelmesiyle Fed’in iletişim stratejisi, bilanço yönetimi ve faiz patikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenebileceğini belirterek, yüksek enflasyon verilerinin faiz indirimlerine yönelik beklentilerin ötelenmesine neden olduğunu kaydetti.

TRUMP-Şİ ZİRVESİ ENERJİ VE TARIM ÜRÜNLERİNDE İZLENDİ

Öte yandan, Trump’ın üst düzey iş insanlarından oluşan heyetle Pekin’e gitmesinin ardından Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirdiği zirve, emtia piyasalarında enerji ve tarım fiyatlamaları üzerinde etkili oldu. Beyaz Saray’ın zirve bildirgesinde, iki tarafın Hürmüz Boğazı’nın enerji akışını destekleyecek şekilde açık kalması gerektiği konusunda mutabık kaldığı belirtildi. Bu açıklama petrol ve doğal gaz fiyatlarında kısa süreli geri çekilmeye neden olsa da somut bir mekanizma öngörülmemesi ve ABD-İran müzakerelerindeki tıkanıklığın sürmesi, Brent petrol üzerindeki jeopolitik risk priminin korunmasına yol açtı. Trump’ın, Çin’in soya fasulyesi, enerji ve uçak alımını artırmayı kabul ettiğini belirtmesi de piyasalarda yakından izlendi.

DEĞERLİ METALLERDE SATIŞ BASKISI ÖNE ÇIKTI

Değerli metaller, haftayı ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin ardından Fed’in para politikasına ilişkin beklentilerin yeniden şekillenmesiyle düşüşle tamamladı. Analistler, yüksek enflasyonun Fed’in faiz indirim sürecini öteleme ihtimalini artırdığını, bunun da altın gibi faiz getirisi olmayan varlıkların cazibesini azalttığını belirtti. Gümüşün ons fiyatı, hem değerli metal hem de sanayi metali özelliği nedeniyle satış baskısından en fazla etkilenen ürün oldu. Dolar endeksindeki güçlenme ve sanayi talebine yönelik zayıflama beklentileri, gümüşün ons fiyatını baskıladı. İsviçre bankası UBS’in gümüş piyasasında daha küçük açık beklentisine işaret etmesi de fiyatlar üzerinde baskı oluşturan unsurlar arasında yer aldı. Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 5,5, paladyumda yüzde 5,2, altında ve platinde yüzde 3,8 geriledi.

BAZ METALLERDE KARIŞIK SEYİR İZLENDİ

Baz metallerdeki fiyatlamalarda jeopolitik arz riskleri ve Çin talebine ilişkin beklentilerle karışık bir seyir izlendi. Hafta boyunca Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, bölgedeki lojistik akışlara yönelik riskler ve arz endişeleri baz metallerde fiyatları destekledi. Buna karşın, ABD’de açıklanan enflasyon verilerinin beklentileri aşması, Fed’in faiz indirimine ilişkin beklentileri zayıflatarak haftanın son kısmında sanayi metalleri üzerinde baskı oluşturdu. Alüminyumda, Körfez Bölgesi’ndeki üretim kapasitesine yönelik riskler öne çıktı. Bölgedeki bazı tesislerde üretimin normale dönmesinin zaman alacağına ilişkin beklentiler ve Hürmüz kaynaklı lojistik riskler fiyatları destekledi. Bakır fiyatları hafta içinde Hürmüz kaynaklı sülfürik asit ve sülfür arz darlığına ilişkin endişelerle destek bulsa da ABD enflasyon verilerinin ardından kazançlarını sınırladı. Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta libre bazında fiyatlar çinkoda yüzde 2,6, alüminyumda yüzde 1,9, kurşunda yüzde 0,3 ve bakırda yüzde 0,1 artarken, nikelde yüzde 1,9 geriledi.

ENERJİ EMTİALARINDA HÜRMÜZ ETKİSİ SÜRDÜ

Enerji emtialarındaki fiyatlamalarda Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizlikler, ABD-İran ateşkes sürecindeki tıkanma ve küresel arz endişeleri etkili oldu. Hafta içinde ABD-İran ateşkes sürecine yönelik haber akışı petrol piyasalarında jeopolitik risk primini artırdı. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın son karşı önerisini kabul edilemez bulduğuna ilişkin açıklamaları ve ateşkes sürecinin kırılgan seyrini koruması, arz kesintilerinin sürebileceği endişelerini destekledi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) küresel petrol arzına ilişkin uyarıları da fiyatları destekledi. IEA, küresel petrol arzının 2026’da günlük 3,9 milyon varil düşeceğini, Körfez üretiminin savaş öncesi seviyenin oldukça altında kaldığını ve küresel envanterlerde sert erime yaşandığını bildirdi. Doğal gaz tarafında ise fiyatlamalarda depolama verileri, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracat tesislerindeki bakım süreci ve Hürmüz kaynaklı küresel LNG arz endişeleri öne çıktı. ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA) verilerine göre, 8 Mayıs ile biten haftada ABD doğal gaz depoları 85 milyar fitküp artış gösterirken, toplam stoklar beş yıllık ortalamanın üzerinde kalmayı sürdürdü. Buna karşın, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilim küresel LNG piyasasında sıkışıklığı artırdı. Katar’dan sınırlı sayıda LNG kargosunun Boğaz’dan geçebilmesine karşın, bölgedeki genel ihracat akışlarının kısıtlı kalması fiyatlamalarda destekleyici unsur oldu. Bununla birlikte, haftalık bazda doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 7,4, Brent petrolün varil fiyatı da yüzde 7,4 arttı.

TARIM EMTİALARINDA ABD-ÇİN GÖRÜŞMESİ İZLENDİ

Tarım emtialarında hafta içinde karışık bir seyir izlenirken, ABD-Çin tarımsal ticaretinin genişletilmesine yönelik mesajlar izlendi. Çin Ticaret Bakanlığı, tarafların tarife indirimleri ve tarife dışı engellerin azaltılması yoluyla tarımsal ticareti artırma konusunda ön mutabakat sağladığını açıkladı. Analistler ise ticaret geriliminin azalabileceğine yönelik iyimserliğin tarım emtia piyasasını desteklediğini, ancak Çin’in ihtiyacını büyük ölçüde Brezilya’dan karşılamaya devam etmesi nedeniyle kalıcı etkinin sınırlı kalabileceğini kaydetti. Bu gelişmelerle birlikte Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 3,4 ve buğdayda yüzde 2,7 artarken, mısırda yüzde 3,4 ve soya fasulyesinde yüzde 2,6 geriledi. ABD’de Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar şekerde yüzde 0,6 artarken, pamukta yüzde 5,2 ve kahvede yüzde 3,3 düşüş görüldü. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 3,6 düşüşle tamamladı. >>>AA

Enerji fiyatlarındaki yukarı yönlü baskının sürmesi, piyasalardaki risk iştahını sınırlamaya devam ediyor. Diğer yandan diplomasi kanalının açık kalması satış baskısının şimdilik kontrollü kalmasını sağlayabilecek ana unsur olarak öne çıkıyor.

ABD Başkanı Donald Trump dün yaptığı açıklamada İran’ın gönderdiği son öneriyi “aptalca” olarak nitelendirerek, “Şu anda ateşkesin en zayıf anında olduğunu söyleyebilirim. Yaşam desteğine bağlı durumda.” dedi.

Trump ayrıca İran’daki savaşın yol açtığı petrol fiyatlarındaki yükseliş karşısında federal benzin vergisini bir süreliğine kaldırma niyetinde olduğunu açıkladı. ABD’de bugün açıklanacak enflasyon verisi piyasaların odağında yer alırken, veri öncesinde yatırımcıların temkinli davrandığı görülüyor.

Geçen hafta güçlü gelen tarım dışı istihdam verisinin ardından bugünkü enflasyon verisi de ABD Merkez Bankasının (Fed) politikalarına ilişkin beklentilerde etkili olacak.

Orta Doğu kaynaklı enerji fiyatı baskısının enflasyon görünümüne ne ölçüde yansıdığı, Bankanın faiz patikasına ilişkin beklentiler açısından kritik bir öneme sahip bulunuyor.

Analistler, Orta Doğu kaynaklı risklerin ABD ekonomisi üzerinde henüz kayda değer bir etkisinin bulunmadığını belirterek, bu risklerin devam etmesi durumunda söz konusu etkilerin daha belirgin hale gelebileceğini söyledi.

Trump’ın bu haftaki Çin ziyareti de piyasalar tarafından yakından takip edilecek. Trump’ın perşembe günü Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelmesi bekleniyor.

Diğer taraftan ABD Hazine Bakanlığı, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Çin’e petrol satışı ve sevkiyatındaki rollerini gerekçe göstererek 12 kişi ve kuruluşu yaptırım listesine ekledi.

Makroekonomik veri tarafında ABD’de ikinci el konut satışları nisanda yüzde 0,2 artmasına rağmen piyasa beklentilerinin altında kaldı. Taraflar arasında kalıcı bir barış sağlanacağına yönelik iyimserliğin azalması sonrasında Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,2 artışla 102,8 dolarda seyrediyor.

Petrol fiyatlarındaki yükselişten kaynaklanan enflasyonist baskıların artacağına yönelik öngörülerle, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 5 baz puan artışla yüzde 4,41’e çıktı.

Devam eden jeopolitik risklerle dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 98,1 seviyesinde seyrediyor.

Altının onsu ise jeopolitik gerginliklerin tekrar artması sonrasında yükselen petrol fiyatları ve güçlenen doların etkisiyle yüzde 0,4 azalışla 4 bin 717 dolardan işlem görüyor.

NEW YORK BORSASINDA REKOR SEVİYELER TEST EDİLDİ

New York borsasında dün çip şirketlerindeki sert yükselişlerin etkisiyle pozitif bir seyir izlendi. Micron Technology’nin hisseleri yüzde 6,5, Qualcomm’un hisseleri yüzde 8,4 ve Nvidia’nın hisseleri yüzde 2’ye yakın değer kazandı.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,19, S&P 500 endeksi yüzde 0,19 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,10 yükseldi.

S&P 500 endeksi 7.428,97 puanla, Nasdaq endeksi de 26.359,31 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

AVRUPA BORSALARI FRANSA HARİÇ YÜKSELDİ

Avrupa borsalarında dün gümüş ve bakır fiyatlarındaki artıştan destek bulan madencilik hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle temkinli bir iyimserlik hakimdi. Gümüşün onsu dün 87 dolarla 2 ayın en yüksek seviyesini test ederken, bakırın libresi bugün 6,45 dolarla rekor seviyelere yaklaştı.

Orta Doğu’daki gerginliklere karşın küresel bakır arzına ilişkin sıkıntıların devam etmesi bakır fiyatlarındaki yükselişte etkili olurken, gümüş de endüstriyel alanda yoğun talep görüyor.

Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimlerin etkisi Avrupa ekonomisi üzerinde yoğun bir şekilde hissedilirken, Avrupa Merkez Bankasının (ECB) ABD/İsrail-İran Savaşı’nın enflasyonist baskıları artırması nedeniyle bu yıl faiz oranlarını iki kez artırması bekleniyor.

Banka, Orta Doğu’daki çatışmanın yol açtığı ekonomik hasarı değerlendirirken şu ana kadar bekle-gör politikasını uyguladı. ECB Yönetim Kurulu üyesi Isabel Schnabel geçen hafta enerji şokunun genişlemesi durumunda para politikasının sıkılaştırılması gerektiğini söyledi.

Öte yandan Almanya’nın önemli ekonomi ve düşünce kuruluşlarından Ekonomi Araştırma Enstitüsünün (Ifo) Alman iş dünyası nisan anketine katılan şirketlerin yüzde 8,1’inin mevcut ekonomik koşullarda hayatta kalmalarının risk altında olduğunu beyan etti.

Buna göre, Almanya’da yaklaşık her 12 şirketten biri sipariş eksikliğine bağlı talep yetersizliği, artan işletme ve enerji maliyetleri nedeniyle varlığını sürdürememe endişesi taşıyor.

Haziran ayındaki toplantıda kilit faktör Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmeler olacak.

İngiltere’deki siyasi gelişmeler de yakından takip ediliyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkede yapılan yerel seçimlerdeki ağır yenilgi sonrası istifayı düşünmediğini, sürekli değişimin ülkeyi kaosa sürüklediğini söyledi.

Starmer, Avrupa Birliği ile ticari, ekonomik ve güvenlik temelli ilişkilerde derhal “büyük bir sıçrama” yapılması gerektiğini belirtti.

İngiltere’de politik anlamda hareketliliğin öne çıktığı bir dönemde ülkede tahvil piyasasında satış baskısı görülürken, İngiltere’nin 10 yıllık tahvil faizi 8 baz puan artışla yüzde 4,99’a çıktı.

Diğer taraftan Avrupa Birliği (AB) Rusya’ya yönelik yeni yaptırım paketinde, petrol taşıyan gölge filoyu, bankaları ve şirketleri hedef almayı planlıyor.

Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,07, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,76 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,36 değer kazanırken, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,69 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne düşüşle başladı.

ASYA BORSALARI KARIŞIK SEYREDİYOR

Asya borsalarında, ABD ve İran arasında gerilimin azalacağına yönelik herhangi bir işaretin görülmemesiyle karışık bir seyir izleniyor.

Çin Merkez Bankası (PBOC) Orta Doğu’daki çatışmaların tetiklediği yüksek petrol ve emtia fiyatlarından kaynaklanacak ithal enflasyon riskine karşı uyarıda bulundu. Banka, ithal enflasyonun ekonomi üzerindeki etkisinin izlenmesi gerektiğini ifade etti.

Diğer taraftan Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) nisan ayı toplantısının tutanakları yayımlandı. Şahin görüşlerin hakim olduğu tutanaklarda, “Orta Doğu’daki durum belirsizliğini koruyor ve mevcut koşullar, politika faiz oranının acilen yükseltilmesi gerektiğine işaret etmiyor.” ifadelerine yer verildi.

Güney Kore’de ise yapay zeka karlarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi yoluyla temettü dağıtılacağına yönelik haberlerin ardından Güney Kore borsasında satış baskısı arttı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyaretinden gelecek haber akışının da bu hafta Asya piyasalarının yönü üzerinde belirleyici olması bekleniyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 3, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 gerilerken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,3, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,6 yükseldi.

BORSA GÜNÜ REKORLARLA TAMAMLADI

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,47 değer kazanarak 15.133,54 puandan tamamladı ve tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirdi. Ayrıca endeks gördüğü en yüksek seviye rekorunu da 15.204,92 puana çıkardı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 yükselerek 17.953,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,1 artışla 44,8580’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,3920’den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Almanya’da TÜFE ve ZEW endeksleri ile ABD’de TÜFE verisinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 15.200 ve 15.300 puanın direnç, 15.000 ve 14.900 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

ABD Başkanı Donald Trump, ABD/İsrail-İran Savaşı’nda saldırıların sonlandırılması için ABD’nin önerdiği taslağa İran’ın verdiği yanıtın “kabul edilemez” olduğunu belirtti. İran basını, Tahran yönetiminin saldırıların sonlandırılması için ABD’nin önerdiği taslağa yanıtını arabuluculara ilettiğini aktarmıştı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da İran’ın hala ülkeden “çıkarılması gereken” zenginleştirilmiş uranyuma sahip olduğunu ve daha yapacak işleri bulunduğunu ileri sürerek savaşın henüz bitmediğini söyledi.

Küresel piyasalarda ABD ve İran arasındaki görüşmelerin çıkmaza girdiğine dair işaretlerle risk algısı yükselirken, bu durum hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı’nın durumuna ilişkin endişeleri de artırdı.

Orta Doğu’daki gerilim, haftanın ilk işlem gününde son dönemde hisse senedi piyasalarında görülen güçlü yükselişleri gölgede bıraktı.

ABD-İran arasında barış anlaşması sağlanabileceği umudu Hürmüz Boğazı’ndaki çatışma haberlerine rağmen korunurken, sürece ilişkin belirsizlikler küresel risk iştahı üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

Analistler, enerji fiyatlarının yüksek seviyelerde olduğunu ancak ekonomik büyümeyi durduracak kadar değil zorlaştıracak seviyelerde kalmaya devam ettiğini söyledi. Diğer taraftan yatırımcılar teknoloji sektörüne ilişkin iyimserliğini koruyor. Orta Doğu’daki gelişmeler ise bu iyimserliğin etkilerini törpülüyor.

Bu gelişmelerin yanı sıra ABD Merkez Bankası (Fed) yetkililerinin açıklamaları da yakından takip ediliyor. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, faiz oranlarının yönüne ilişkin tüm seçeneklerin masada olduğuna işaret etti.

Goolsbee, “Mevcut duruma bakıp da masada akla gelebilecek tek seçeneğin faiz indirimleri olduğunun nasıl düşünüldüğünü anlamıyorum.” diye konuştu.​​​​​​​ Öte yandan Fed Amerikan finansal sisteminin mevcut durumuna ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı Finansal İstikrar Raporu’nun mayıs sayısını yayımladı.

ABD’nin finansal istikrarına yönelik risklere ilişkin yapılan anket sonuçlarının paylaşıldığı raporda, jeopolitik riskler ve petrol şokunun en çok dile getirilen riskler olduğu belirtildi. Jeopolitik gelişmeler piyasaların temel itici gücü olmaya devam ederken, yatırımcılar savaşın etkilerini değerlendirmek için açıklanan makroekonomik verileri yakından takip ediyor.

ABD’de tarım dışı istihdam nisanda 115 bin kişi arttı, işsizlik oranı ise değişmeyerek yüzde 4,3 oldu. Tarım dışı istihdamın bu dönemde 65 bin kişi artması öngörülüyordu.

Yükselen petrol fiyatları, inatçı enflasyon ve uzun süre yüksek kalması beklenen faiz oranlarına karşın işgücü piyasası yine de istihdam yaratmaya devam ediyor.

İşgücü piyasasındaki güçlenme sinyalleri, ABD/İsrail İran Savaşı’nın tetiklediği enerji şokuna rağmen dünyanın en büyük ekonomisinin dayanıklılığını koruduğu yönündeki görüşleri öne çıkardı.

Diğer taraftan tarım dışı istihdam verisi istihdam piyasasında risklerin dengeli olduğunu gösteren bir sinyal olarak algılanırken, son jeopolitik gelişmelerin enflasyon üzerinde maliyet baskısını artıracak olmasından dolayı Fed’in bekle-gör politikasında kalabileceği ihtimalini ortaya koydu.

Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi ise mayısta 48,2 ile tüm zamanların en düşük seviyesine geriledi ve piyasa beklentilerinin altında gerçekleşti.

Söz konusu veri, enflasyonun kişisel mali durumlar ve satın alma koşulları üzerindeki etkisine ilişkin endişeler nedeniyle tüketici güveninin olumsuz etkilendiğini ortaya koydu. Bu hafta ABD’de açıklanacak enflasyon verisinin ve ABD Başkanı Donald Trump’ın beklenen Çin ziyaretinin piyasaların yönü üzerinde belirleyici olacak.

Ülkede enflasyonun yıllık bazda hızlanması bekleniyor. Enflasyon verisi Fed Başkanı Jerome Powell’ın başkanlığındaki son gününden (15 Mayıs Cuma) sadece birkaç gün önce gelecek. Senato’nun, Powell’ın yerine geçmesi beklenen Kevin Warsh’ın adaylığını hafta ortasında oylamaya sunması öngörülüyor.

Öte yandan ABD ile Çin heyetlerinin, Trump’ın bu hafta Çin’e yapacağı ziyaretin hemen öncesinde ekonomi ve ticaret müzakerelerinin yeni turu için Güney Kore’de bir araya geleceği bildirildi.

Çin Dışişleri Bakanlığından yapılan açıklamada da ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in davetiyle 13-15 Mayıs’ta Pekin’e resmi ziyarette bulunacağı belirtildi.

Ziyarette tarafların gümrük tarifeleri, Tayvan ve ABD/İsrail-İran Savaşı konularının ele alınması bekleniyor. Çin, İran ile olan ekonomik bağları nedeniyle önemli bir diplomatik oyuncu olarak görülüyor.

Orta Doğu’da gerilimlerin yakın vadede azalacağına dair umutların azalmasıyla Brent petrolün varili yüzde 4,9 artışla 103,7 dolarda seyrediyor.

Yükselen petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları artıracağına dair endişelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan artışla yüzde 4,39’da yatırımcıların güvenli liman talebinin artmasıyla dolar endeksi yüzde 0,2 yükselişle 98,1 seviyesinde seyrediyor.

Geçen hafta yüzde 2’nin üzerinde yükselen altının onsu yeni günde yüzde 1 azalışla 4 bin 675 dolardan işlem görüyor. Altın fiyatlarındaki düşüşte jeopolitik gerginliklerin tekrar artmasıyla yükselen petrol fiyatları ve güçlenen dolar etkili oldu.

NEW YORK BORSASI CUMA GÜNÜ YÜKSELDİ

New York borsasında beklentileri aşan istihdam verileri sonrasında cuma günü pozitif bir seyir izlendi. Dow Jones endeksi yatay seyrederken, S&P 500 endeksi yüzde 0,84 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,71 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

AVRUPA BORSALARI GERİLEDİ

Orta Doğu’daki gerilimlerle enerji maliyetlerinin yüksek seyrini koruması ve Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz artırımına gideceğine yönelik öngörülerin güç kazanması Avrupa piyasalarındaki satıcılı seyirde etkili olmaya devam etti.

Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, Alman ihracatçıların küresel pazar payını kaybetmesinin temel nedeninin Çin kaynaklı artan rekabet baskısı olduğunu bildirdi.

İngiltere’de yerel seçimlerde sandıkta ilk sırada aşırı sağın yer almasının ardından İngiltere Başbakanı ve İşçi Partisi lideri Keir Starmer’in istifa baskılarıyla karşı karşıya kaldığına dair haberler öne çıktı. Ülkede siyasi bir belirsizliğin ortaya çıkabileceğine yönelik endişeler İngiltere borsasında düşüş eğilimine sebep oluyor.

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA), Orta Doğu’daki savaşın sürmesi halinde dünyanın bazı bölgelerinde havacılık yakıtı sıkıntısı yaşanabileceğini belirterek, Avrupa’da alternatif olarak Jet A yakıtı kullanımının sektör için önemli esneklik sağlayabileceğini açıkladı.

Almanya’da mart ayına ilişkin sanayi üretiminin aylık yüzde 0,7, yıllık da yüzde 2,8 azalarak beklentilerden kötü geldi. Öte yandan İngiltere ve Fransa’nın Hürmüz Boğazı konusunda bir toplantıya ev sahipliği yapması bekleniyor.

Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,32, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,09 ve İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,43 değer kaybederken, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yatay seyretti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.

ASYA BORSALARI KARIŞIK SEYREDİYOR

Asya borsaları, artan jeopolitik gerilimler ve yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle haftanın ilk işlem gününde karışık seyrediyor.

Çin’de enflasyonda sert bir hızlanma görüldü. Ülkede, nisan ayına ilişkin Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) yüzde 1,2 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede, TÜFE mart ayında yüzde 1 artmıştı.

Çin’de nisan ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise yüzde 2,8 ile Temmuz 2022’den bu yana en hızlı yükselişini kaydetti. Mart ayında yüzde 0,5 artan ÜFE’nin nisanda yüzde 1,8 artış kaydetmesi bekleniyordu.

Söz konusu veriler, ABD/İsrail-İran Savaşı’nın Çin’deki uzun süredir devam eden deflasyonist eğilimi dengelediğini, özellikle de çatışmadan kaynaklanan aksaklıklar nedeniyle yerel yakıt ve ulaşım fiyatlarının yükseldiğini gösterdi.

Analistler, Çin’de enflasyonun talep temelli değil maliyet temelli olduğunu ve bunun da ülke ekonomisi üzerinde olumsuz etkilere sahip olabileceğini söyledi. Yüksek girdi maliyetlerinin işletmelerin kar marjlarını olumsuz etkileyebileceğini dile getiren analistler, bu durumun da Çin’in ekonomi yönetiminden daha fazla teşvik gelme olasılığını azaltabileceğini kaydetti.

ABD Hazine Bakanı Bessent’in bu haftaki Japonya ziyareti Asya piyasalarının odağında yer alıyor. Bessent’in Japonya ziyareti kapsamında Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, Maliye Bakanı Satsuki Katayama ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda ile ayrı ayrı görüşmeler yapması bekleniyor. Nadir toprak elementleri ve enerji tedariki gibi ekonomik güvenlik konuları ile İran’daki savaşın ele alınmasının öngörüldüğü görüşmelerde, yenin dolara karşı devam eden zayıflığı ortamında döviz piyasalarındaki gelişmeler hakkında da görüş alışverişinde bulunulacağı tahmin ediliyor.

Yapay zeka ve teknoloji sektörüne ilişkin iyimserliklerin devam etmesiyle Güney Kore borsası pozitif seyrediyor. Trump ile Şi Cinping’in bu hafta bir araya geleceğinin doğrulanmasının etkisiyle Çin borsası da yükseldi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 4,8, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 yükseldi. Hong Kong’da Hang Seng endeksi ise yüzde 0,3, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,2 geriledi. Güney Kore’de Kospi endeksi 7.886,91 puanla rekor seviyeyi gördü.

BORSA HAFTAYI REKORLARLA TAMAMLADI

Cuma günü alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 0,15 yükselişle 15.062,65 puandan tamamlayarak tüm zamanların en yüksek kapanışını gerçekleştirirken gördüğü en yüksek seviye rekorunu 15.167,10 puana taşıdı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,17 yükselerek 17.955,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, cuma gününü yüzde 0,1 artışla 44,8580’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,3790’dan işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD’de 2. el konut satışlarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksinde 15.100 ve 15.200 puanın direnç, 14.900 ve 14.800 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

ABD ile İran arasındaki müzakere sürecine ilişkin iyimserlikler risk algısının azalmasına katkı verdi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın 2 gün içinde Pakistan’da yeni bir görüşmenin yapılabileceğini söylemesi, tarafların müzakereci tutumunun sürdüğünü gösterdi. Trump’ın savaşa ilişkin verdiği bir röportajda da “(Savaş) sanırım bitmeye çok yakın.” ifadesini kullanması söz konusu iyimserliği artırdı.

İki ülkenin kısa sürede bir anlaşma sağlayabileceğine dair beklentilerle petrol fiyatlarındaki geri çekilme, küresel çapta enflasyon endişelerinin de bir miktar azalmasını sağladı.

Savaşın yakın zamanda sona erebileceğine dair yeşeren umutlar, başta ABD Merkez Bankasının (Fed) olası “şahin” adımlarına yönelik endişelerin ortadan kalkması ve doların güç kaybetmesiyle tahvil piyasalarında talebi artırdı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in yıl sonuna kadar temkinli duruşunu sürdüreceğine yönelik beklentiler güçlü kalmaya devam ederken küresel tahvil piyasalarında görülen alıcılı seyirle birlikte borçlanma maliyetleri de gerileme eğilimine girdi.

Bu gelişmelerle dün ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 5 baz puan düşüşle yüzde 4,26’ya inerken yeni günde de yüzde 4,25 seviyesinde bulunuyor. Ülkenin 5 yıllık tahvil getirisi de yüzde 3,8710’a gerileyerek yaklaşık bir ayın en düşük seviyesini gördü.

Uluslararası piyasalarda tahvil faizlerindeki gerileme ve jeopolitik risklerin azalabileceğine yönelik beklentilerle Türkiye’nin CDS’i de düşüşe geçti.

Türkiye’nin 5 yıllık kredi risk primi, ABD-İran görüşmelerinin başlamasıyla birlikte 230,4 baz puana inerek 27 Şubat’tan beri en düşük seviyesine geriledi.

ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları başlamadan önce 235 baz puan seviyelerinde olan Türkiye’nin CDS’i mart ayında 327 baz puana kadar çıkmıştı. Böylece bu süreçte 100 baz puana yakın bir düşüş gerçekleşmiş oldu.

Buna ek olarak Türkiye ve gelişmekte olan piyasalar CDS’i arasındaki fark 74,6’ya inerek 7 Şubat 2020’den bu yana en düşük seviyeyi gördü.

TCMB rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu

Savaş süresince TCMB, döviz piyasalarında belirgin hareketleri önlemek için etkili adımlar attı. TCMB, rezerv yönetimi ve likidite araçları konusunda hızlı önlem alabilme kabiliyetini ortaya koydu.

Bankalar TCMB ile swap işlemlerine yeniden yönelirken, bu durum sistemde bir döviz likiditesi sıkıntısı olmadığını ve uygulanan kur rejiminin sağlıklı bir şekilde işlediğini gösteriyor.

Bankalara Türk lirası likidite yönetiminde esneklik sağlamak amacıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası swap işlemlerine başlayan TCMB, bu adımıyla hem kredi hem de faiz tarafında oynaklığı önlemeyi amaçlıyor. Döviz Karşılığı Türk Lirası swap işlemleriyle Türk lirası üzerindeki baskının da hafiflemesi hedefleniyor.

Bu önlemle birlikte hem piyasalardaki Türk lirası sıkışıklığı önlenecek hem de bankaların likidite sıkıntısı yaşamasının önüne geçilecek. Böylece kredi koşulları da daha makul hale gelecek.

Söz konusu adım, hem bankacılık sistemindeki Türk lirası likiditesinin desteklenmesi hem de döviz rezervlerinin güçlendirilmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirilirken TCMB bu hamlesiyle bankalardan döviz alınıp karşılığında Türk lirası verilmesi yoluyla piyasadaki likiditeyi artırmayı hedefliyor.