İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan’ın yemin töreni için geldiği İran’da uğradığı suikast sonucu hayatını kaybeden Haniye için yarın başkent Tahran’da cenaze töreni düzenlenecek. İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in ofisinden yapılan açıklamada, Haniye’nin cenaze namazını Hamaney’in kıldıracağı bildirildi. Tahran Üniversitesi’nde kılınacak namazın ardından Haniye’nin cenazesi Tahran’daki Azadi Meydanı’na kadar halkın eşliğinde götürülecek. Düzenlenecek törenin ardından Haniye’nin naaşının Katar’ın başkenti Doha’da defnedilmesi bekleniyor.

Tahran’da suikasta uğradı

Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye, İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan’ın yemin töreni için bulunduğu Tahran’da uğradığı suikast sonucu hayatını kaybetmişti. Saldırının ardından Devrim Muhafızları Ordusu’nun yayınladığı bildiride, “Şüphesiz, İsrail rejiminin bu suçuna İran ve direniş cephesi, sert ve acı dolu karşılık verecektir” ifadeleri yer almıştı.

3 günlük ulusal yas

İran hükümeti, Hamas Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye’nin başkent Tahran’da kaldığı konuta gerçekleştirilen hava saldırısı sonucu öldürülmesinin ardından ülkede 3 günlük ulusal yas ilan edildiği duyurmuştu.

Hamaney’den intikam sözü

İran dini lideri Ali Hamaney, Haniye’nin hayatını kaybetmesine ilişkin yazılı açıklama yayımlamış ve açıklamada, “Katil ve terörist Siyonist rejim (İsrail), değerli misafirimizi evimizde şehit ederek bizleri derinden üzdü, ancak kendisine yönelik ağır bir cezanın da zeminini hazırladı. Haniye’nin kanının intikamını almayı vazifemiz olarak görüyoruz” ifadelerini kullanmıştı.

İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile ikili ilişkiler ve bölgesel gelişmelere dair telefon görüşmesi gerçekleştirdi. İran Cumhurbaşkanlığı tarafından yapılan açıklamada, Pezeşkiyan’ın Fransa ile karşılıklı güven ve saygı çerçevesinde ikili ilişkileri geliştirmeye, İran’a yönelik yaptırımların kaldırılması ve bu konuda yapılacak müzakerelere hazır oldukları mesajını verdiği aktarıldı. Pezeşkiyan görüşmede, “Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın 15 raporunda İran’ın nükleer anlaşmada verdiği taahhütleri yerine getirdiği ifade edilmekte. Ancak ABD’liler hiçbir taahhütlerini yerine getirmedikleri gibi tek taraflı olarak nükleer anlaşmadan çekildiler ve İran’a yönelik ağır ve zalimce yaptırımlar uyguladılar” ifadelerini kullandı.

“İsrail’in Lübnan’a saldırmasının ağır sonuçları olur”

Bölgesel gelişmelere de değinen Pezeşkiyan, Lübnan’da Hizbullah ve İsrail arasında artan gerilime işaret ederek, İsrail’in Lübnan’a saldırmasının büyük bir hata olacağını belirtti. Pezeşkiyan, “İsrail’in Lübnan’a yönelik muhtemel bir saldırısının ağır sonuçları olur. İran, başta Gazze olmak üzere bölgede barış ve istikrarın sağlanması için her türlü adımı atmaya hazırdır. Siyonist İsrail rejimi 75 yıldan fazladır işgal ettiği topraklarda Filistinlilere karşı her türlü katliam ve cinayeti işleyerek hiçbir uluslararası ve insani hukuka bağlı kalmamıştır” dedi.

İran’ın 14’üncü Cumhurbaşkanı seçilen Mesut Pezeşkiyan, hükümetinin iç ve dış politikada izleyeceği yol haritasını ve dünyaya mesajını Tahran Times gazetesi için kaleme kaldı. Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, “Yeni Dünyaya Mesajım” başlıklı makalesinde halkın verdiği oylar ile ülkenin yeni Cumhurbaşkanı seçildiğini belirterek seçimlerin rekabetçi, barışçıl ve istikrarı koruyacak şekilde düzenlendiğini vurguladı. Pezeşkiyan, “Seçim kampanyası sürecinde reformdan yana olduğumu, içeride ulusal birliği tesis etmek istediğimi ve dünya ile yapıcı ilişkiler kurmak istediğimi Cumhurbaşkanlığı adaylığım sürecinde İranlılara vadettim. Bu şekilde vatandaşların güvenini kazandım ve bana oy verdiler. Verdiğim bu vaatleri yerine getirmek için çalışacağım” ifadelerini kullandı.

“Barış ve güvenliği önceleyen dış politika vizyonu ile hareket edeceğiz”

Dış politikada İran’ın ulusal onuru ve çıkarlarına uygun hareket edeceğini kaydeden Pezeşkiyan, bu konuda kendisine verilen tüm yetkilerinden en iyi şekilde yararlanacağını belirtti. Pezeşkiyan, “İran’ın yeni Cumhurbaşkanı olarak ülkenin ulusal çıkarları ve ekonomik kalkınmasını hedef alarak farklı ülkeler ile dengeli ve karşılıklı fayda üzerine ilişkiler kurarak fırsatlardan en iyi şekilde yararlanmaya çalışacağız. Bu doğrultuda çatışma ve gerilimden uzak bölgede barış ve güvenliği önceleyen dış politika vizyonu ile hareket edeceğiz” ifadelerini kullandı.

Türkiye, Suudi Arabistan, Umman, Irak, Bahreyn, Katar ve Kuveyt ile iş birliği vurgusu

Pezeşkiyan, hükümeti boyunca dış politikada önceliklerinin komşu ülkeler ile ilişkilerini geliştirmek olacağını vurgulayarak, “Ekonomik ilişkileri derinleştirmek, ticari ilişkileri geliştirmek, ortak yatırımı teşvik etmek için Türkiye, Suudi Arabistan, Umman, Irak, Bahreyn, Katar, Kuveyt ve bölgesel kuruluşlarla iş birliği yapmak istiyoruz” ifadelerini kullandı. Pezeşkiyan, bölgesel kaynakların ve ülkeler arası enerjinin savaşlar, yıpratıcı rekabetler ve işgaller ile israf edilmemesi gerektiğini belirterek bölge ülkelerinin ekonomik kalkınmayı ve istikrarı hedefleyen ortak iş birliği vizyonu ile hareket etmesi gerektiğini kaydetti. Pezeşkiyan, “Bölge ülkeleri arasındaki sorunları gelecek nesiller için çözüme kavuşturmalı ve bölgesel refah ve kalkınma için gerekli adımları atmalıyız. Bölgemizde savaş, terör, kaçakçılık, radikalizm, mültecilik ve çevre sorununa bağlı kuraklık gibi bir dizi temel sorunlar bulunuyor. Ortak medeniyete ve kültüre sahip bölge ülkeleri olarak bu sorunlar iş birliği içerisinde çözebiliriz. Bu konuda İran İslam Cumhuriyeti üzerine düşeni yapmaya hazırdır” ifadelerini kullandı.

“Çin ve Rusya, İran’ın zor günlerindeki dostlarıdır”

Pezeşkiyan Arap ülkelerine Gazze’deki savaşın sona ermesi için üzerlerine düşeni yapmaları çağrısında bulunarak İran’ın İsrail karşısındaki duruşunun, “insani ve İslami” olduğunu, İsrail karşıtlığının “Yahudi karşıtlığı” anlamına gelmediğini ifade etti. Çin ve Rusya’yı İran’ın “zor günlerdeki dostları” olarak nitelendiren Pezeşkiyan, “İran ile Çin arasındaki 25 yıllık iş birliği anlaşması bölgesel ve küresel barış adına karşılıklı kazan-kazan ilkesi ile imzalanmış son derece stratejik bir anlaşmadır. Çin, 2023 yılında İran ile Suudi Arabistan arasında varılan normalleşme anlaşmasına arabulucu olarak dünyaya barış ve istikrardan yana olduğunu göstermiştir. Rusya ise İran’ın stratejik ortağı ve komşusudur ve hükümetim boyunca Rusya ile ortak anlaşmalarımıza bağlı kalarak bu ilişkiyi her anlamda geliştirmeye öncelik vereceğiz. Rusya ve Ukrayna halkları için barışı temenni ediyoruz ve bu konuda atılacak her türlü diplomatik adıma ise hazırız” dedi.

“İran müzakereye açık”

Avrupa ülkeleri ile ilişkilerine değinen Pezeşkiyan, ABD’nin nükleer anlaşmadan ayrıldıktan sonra Avrupa’nın İran’a verdiği sözleri yerine getirmediğini belirterek İran’ın yerine getirilmeyen sözler karşısında tek taraflı olarak nükleer anlaşmaya dönmesinin gerçekçi olmayacağını vurguladı. Buna rağmen ülkesinin karşılıklı saygı çerçevesinde “diyalog” ve “müzakereye” açık olduğunu kaydeden Pezeşkiyan, “Avrupa ülkeleri ile İran arasında sayısız iş birliği fırsatları bulunmakta. Ekonomi, enerji güvenliği, transit geçişler, terör ve uyuşturucu kaçakçılığı ile mücadele bu çerçevede iş birliğine açık konular” ifadelerini kullandı.

“Washington yönetimi artık İran gerçeğini görsün ve çatışmadan uzak bir politika geliştirsin”

Son olarak ABD’ye mesaj gönderen Pezeşkiyan, İran’ın hiçbir şekilde baskı altına girmediğini ve bunun ABD yönetimi tarafından da anlaşıldığını belirtti. Pezeşkiyan, “ABD yönetimi 2015 yılında imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı anlaşmasında tek taraflı olarak çekildi ve ülkemize yönelik ekonomik bir savaş başlattı. Bunun yanı sıra Kasım Süleymani gibi ülkemizin önemli komutanlarını hedef alan saldırılar gerçekleştirdi. İran’ın nükleer programının barışçıl olmadığı şeklinde bir algı oluşturularak ülkemize yönelik siyasi ve ekonomik baskının gerekçesi yapıldı. Bir kez daha dünyaya ilan ediyorum, İran İslam Cumhuriyetinin nükleer programı barışçıldır. ABD yönetimi geçmişteki hatalı politikalarından vazgeçerek mevcut pozisyonunu değiştirsin. Washington yönetimi artık İran gerçeğini görsün ve çatışmadan uzak bir politika geliştirsin” ifadelerini kullandı.