Afyonkarahisar’da çok sayıda keçe ustası olduğunu dile getiren Küçükkurt, şunları kaydetti: “Yemekleri keçeye uyarladık. Bu şekilde bir şey yapmak istedik, farkındalık oluşturmak istedik. Afyonkarahisar’ın yemekleri hepsi birbirinden çok güzel ve tüketmesi de çok keyifli. Ağzı açık ve bükme yemekleri önde gelen hamur işleri arasında. Yine Afyon kebabı, kaymağı da çok bilinen lezzetlerinden, bu lezzetleri saymakla bitmez. Afyonkarahisar’ın gastronomisi gerçekten çok zengin. Bu kapsamda bizim hazırladığımız yemek görünümlü keçe çalışması da ilgi gördü, dikkat çekti.”

“KEÇEYLE UĞRAŞMAK ÇOK GÜZEL”

Öğrencilerden Murat Bedeşli de yaptıkları çalışmanın beklediklerinden daha fazla ilgi gördüğünü kaydetti. Sanatı sevdiği için bu bölümü seçtiğini anlatan Bedeşli, “Keçeden yemek figürleri yaparken keyifle çalıştık.” dedi. Öğrencilerden Güldane Çakmak da keçeden sucuklu yumurta, sucuk, manda kaymağı görünümlü süs eşyası yaptıklarını belirterek, “Bu yemek görünümlü süs eşyalarını yaparken çok keyif aldık. Keçeyle uğraşmak çok güzel, sinir ve stresi alan bir şey.” diye konuştu. >>>AA

Bergama’da 1933 yılında dünyaya gelen İsmail Araç, 1953’te Tabakçılar Köprüsü altında adım attığı dericilik mesleğini aralıksız 71 yıl boyunca büyük bir sadakatle sürdürdü. Antik Bergama Krallığı döneminde M.Ö. 2. yüzyılda geliştirilen parşömen üretimini hiçbir kimyasal madde kullanmadan, tamamen geleneksel ve el emeğine dayalı yöntemlerle yapan dünyadaki nadir ustalardan biri olan Araç, ilçenin en önemli simge isimlerinden biri haline gelmişti. Ağır fiziksel güç gerektiren mesleğinde oğlak ve keçi derilerini “kavlato” adı verilen geleneksel bıçaklarla işleyen İsmail Usta, titiz işçiliğiyle yerli ve yabancı pek çok araştırmacının ve akademisyenin de odak noktası olmuştu.

Geleneksel Türk el sanatlarının yaşatılması ve dünyaya tanıtılması noktasında büyük emekleri bulunan İsmail Araç, kariyeri boyunca ulusal ve uluslararası pek çok üst düzey unvan ve ödüle layık görüldü. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2017 yılında “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” ilan edilen asırlık usta, 2021 yılında ise UNESCO tarafından “Yaşayan İnsan Hazinesi” ünvanı ile tescillendi.

Geleneksel sanatlara sunduğu eşsiz katkılardan dolayı Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından da bizzat ödüllendirilen Araç, hem devlet protokolünün hem de uluslararası kültür çevrelerinin takdirini kazanarak Bergama’nın adını dünyaya duyurdu.

Geçmiş yıllarda verdiği röportajlarda “Ben ölürsem bu sanat biter” diyerek zanaatın geleceğine dair endişesini dile getiren İsmail Araç, ömrünün son döneminde en büyük hayalini gerçekleştirerek bu kadim kültürü geleceğe miras bırakmayı başardı. Yetiştirdiği kadın çırakları Demet Sağlam Tokbay ve Nesrin Ermiş Pavlis’e düzenlenen geleneksel “peştemal kuşatma” töreniyle ustalık icazeti veren Araç, parşömen sanatının nesiller boyu yaşaması için gerekli köprüyü kurduktan sonra hayata gözlerini yumdu. >>>İHA

Besni’de yemeniciliğin son kalesi olarak bilinen Özçetinkaya, mesleğe çocuk yaşlarda adım attığını anlatıyor. Dedesi erken yaşta vefat edince tezgahın başına geçen usta, yaklaşık yarım asırdır elinden iğneyi ve ipliği düşürmüyor. Ayakkabıcılığın atası sayılan yemenileri tek tek işleyen Özçetinkaya, bu sanatı bugüne kadar büyük bir özveriyle taşıdığını ifade ediyor.

Tamamen doğal ve şifa kaynağı

Üretilen yemeni ve çarıkların en büyük özelliği, tamamen el işçiliğiyle ve doğal malzemelerle yapılması. Özçetinkaya, geleneksel yöntemlerle hazırlanan bu ayakkabıların insan sağlığına faydalarına dikkat çekerek, “Ürünlerimiz yüzde yüz doğal ve el yapımıdır. Ayakta oluşan mantar ve kaşıntı gibi rahatsızlıklara iyi gelir, vücuda hiçbir zararı yoktur” diyor.

Çırak yetişmezse tarih olacak

Mesleğin en büyük yarası ise yeni ustaların yetişmemesi. “Bizim götürebildiğimiz yer buraya kadar” diyerek sitemini dile getiren Özçetinkaya, yeterli ilgi ve desteği görememekten dert yanıyor. Eğer gerekli adımlar atılmazsa ve yeni çıraklar bu sanata yönlendirilmezse, Besni’nin bu yaşayan mirası birkaç yıl içinde sadece anılarda kalacak.>>>İHA

]]> https://www.gazete3.com.tr/anadolunun-tarihi-mirasi-afrika-agaclarinda-sanata-donusuyor/ Tue, 01 Jul 2025 07:23:11 +0000 https://www.gazete3.com.tr/?p=550314 Kökleri insanlık tarihinin ilk dönemlerine dayanan ahşap oymacılığı sanatı, günümüzde geleneksel yöntemleri modern yaklaşımlarla birleştiren ustaların elinde yaşamaya devam ediyor. Bu sanatın önemli temsilcilerinden biri olan ahşap oyma ustası Süleyman Daştan, 20 yıldır sürdürdüğü mesleğinde, Anadolu’nun zengin kültürel birikimini farklı coğrafyaların materyalleriyle buluşturuyor.

Malzeme Seçiminde Küresel, Sanatta Yerel Yaklaşım

Usta Süleyman Daştan, eserlerini oluştururken malzeme seçiminde titiz bir yaklaşım sergiliyor. Çalışmalarında, özellikle işleme kolaylığı ve doku kalitesi nedeniyle Afrika kökenli ağaçlar olan sapelli ve maunu tercih ettiğini belirtiyor. Yurt dışından temin edilen bu ham ahşap malzemeler, Daştan’ın atölyesinde, tamamen el emeği ve geleneksel aletler olan çelik bıçaklar ve iskarpelalar kullanılarak birer sanat eserine dönüştürülüyor. Daştan, bu süreci, “Yurt dışından gelen ağaçlara kendi kültürümüzü ve dokumuzu işleyerek onlara yeni bir kimlik kazandırıyorum,” sözleriyle ifade ediyor.

Ahşaba İşlenen Tarih ve Kültür

Süleyman Daştan’ın eserlerinde, Sivas’ın ve Anadolu’nun binlerce yıllık tarihi ve kültürel hafızası adeta yeniden canlanıyor. Usta zanaatkar, ahşap üzerine Selçuklu döneminin sembolü olan çift başlı kartaldan halk ozanı Aşık Veysel’in portresine, mitolojik hayat ağacından Mengücek şahinine kadar pek çok önemli figürü işliyor. Bunun yanı sıra, Sivas’ın mimari şaheserleri olan Çifte Minareli Medrese ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Divriği Ulu Camii’nin eşsiz motifleri de Daştan’ın eserlerinde kendine yer buluyor. Sanatını büyük bir tutkuyla yaptığını vurgulayan Daştan, karakterine en uygun mesleği seçtiğini ve severek çalışmanın başarıyı getirdiğini dile getiriyor.

Günümüz dünyasında tutkunun ve emeğin en somut örneklerinden biri, Burdur’un Gölhisar ilçesinde yaşayan İsmail Hakkı Özel’in hikayesinde vücut buluyor. Beş yıl önce mütevazı bir hobi olarak başladığı ahşap işleme yolculuğunda ustalığa erişen Özel, evinin bitişiğindeki yalnızca 5 metrekarelik bir alanı, büyük sanat eserlerinin doğduğu bir atölyeye dönüştürmüştür.

Ahşap ve Su Kabağına Adanmış Bir Yetenek

Sanatçı İsmail Hakkı Özel, çalışmalarında ahşabın doğal dokusunu ve su kabağının otantik formunu bir araya getirerek özgün eserler ortaya koymaktadır. Üretim yelpazesi, geçmişin izlerini taşıyan nostaljik ulaşım araçlarından, yöresel kültürün bir parçası olan saz ve cura gibi müzik aletlerinin minyatürlerine kadar uzanmaktadır. Her bir eser, titiz bir el işçiliği ve sabırla, en ince ayrıntısına kadar düşünülerek hayata geçirilmektedir.

Sanatın Ticari Olmayan, Gönülden Gelen Gücü

İsmail Hakkı Özel, bu uğraşını tamamen “gönül işi” olarak tanımlamakta ve herhangi bir maddi kazanç hedeflemediğini vurgulamaktadır. Sanatçının temel motivasyonu, kendi ifadesiyle “gönle sığmayan güzellikleri” kalıcı birer anıya dönüştürmek amacıyla ahşaba işlemektir. Bu felsefe, onun eserlerine sadece estetik bir değer değil, aynı zamanda derin bir anlam ve samimiyet katmaktadır.

Beş yıllık süre zarfında, küçük bir atölyede başlayan bu tutku, İsmail Hakkı Özel’i hem zanaatın hem de emeğe verilen değerin bölgedeki simgesi haline getirmiştir. Onun hikayesi, tutkuyla başlanan bir işin sabır ve adanmışlıkla ne denli büyük başarılara dönüşebileceğinin ilham veren bir kanıtıdır.