“GECE YATARKEN MUTLAKA SÖNDÜRÜLMELİ”

Afyonkarahisar İl Sağlık Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Kış aylarında soba, doğal gaz ve bacalardan kaynaklanan zehirlenmelerde artış gözlenmektedir. Gaz zehirlenmelerinin çoğu da ne yazık ki ölümle sonuçlanmaktadır. Bu sorun ülke genelinde olduğu gibi ilimizde de her kış yaşanmakta ve üzücü sonuçlar doğurabilmektedir. Özellikle lodoslu havalarda meydana gelen bu tür zehirlenmelere sebep olan gaz, karbonmonoksit gazıdır. Ölümlere sebep olan ve ‘görünmez katil’ olarak da anılan karbonmonoksit gazı renksiz, kokusuz, tatsız ve yanıcı bir gazdır. Özellikle renksiz ve kokusuz olması kişilerin gaz sızıntısı olduğunu fark etmeden zehirlenmelerine sebep olmaktadır. Kömür, doğalgaz vb. maddelerle ısınma amacıyla kullanılan her tür soba ve ocakta yanma sırasında oluşan karbon monoksit gazı, vücuda solunum yolu ile girip hemen kana geçer ve oksijen alımını engelleyerek, zehirlenme ve ardından ölüme yol açar. Kısa sürede tıbbi müdahale yapılırsa tedavi şansı vardır ancak özellikle soba zehirlenmeleri daha çok gece uyurken olduğundan maalesef müdahale imkânı yoktur. Güneybatıdan esen lodos rüzgârı nedeniyle sobalardan karbonmonoksit gazı sızması daha çok görülmektedir. Bu yüzden özellikle lodoslu havalarda soba yakılmaması, yakılması zorunlu ise gece yatarken mutlaka söndürülmesi, bu üzücü olayların önlenmesinde yararlı olacaktır.

“SOBALAR ÇOK FAZLA DOLDURULMAMALI”

Yakıtın tam yanamaması sebebiyle oluşan karbonmonoksit, eğer ortamda yanmayı sağlayıcı oksijen yoksa daha fazla oluşur. Bu zehirli gaz sadece sobalardan sızarak değil; bacasız gaz sobalarında yakıtın iyi yanmamasıyla, soba bacalarının iyi çekmemesi ve şofbenlerde de aynı şekilde bacanın yetersiz olmasıyla, kapalı ortamlarda açık ocakların yakılması sebebiyle de zehirlenmelere sebep olabilir. Ölümle sonuçlanma ihtimali yüksek olan bu zehirlenmelerden korunmak için dikkat edilmesi gereken hususlar: Kış gelmeden baca temizliklerinin yapılması, baca şapkalarının mutlaka kullanılması, yeni yapılan konutlarda bacaların standart ölçülerden küçük olmaması, şofbenlerin bacasız kullanılmaması ( mümkünse şofbenlerin banyo dışına, havadar bir yere konulması), alçak basınçlı lodoslu havalarda özellikle uyurken sobanın söndürülmesi, sönmemiş soba kovalarının apartman boşluğunda (kapı önlerine) bırakılmaması, sobaların çok fazla doldurulmaması, kullanılan yakıtın mutlaka standartlara uygun olması ve özellikle izin belgesi olmayan kömürlerin kullanılmaması şeklinde sıralanabilir. Karbonmonoksit gazına maruz kalmış olan kişilerdeki hafif zehirlenme belirtileri yorgunluk, uyku hali, baş dönmesi, baş ağrısı ve bulantıdır. Daha ağır zehirlenmelerde baş ağrısının şiddeti fazladır, görmede bozukluk, muhakeme bozukluğu, hızlı solunum ve nabız, kan basıncının düşmesiyle bayılma görülebilir. Solunum yetmezliği ve hızlı bir şekilde gelişen koma durumu ise zehirlenmede son aşamadır.

“SAĞLIKLI BİR KIŞ MEVSİMİ GEÇİRMEYİ DİLİYORUZ”

Gazdan zehirlendiği düşünülen bir kişi için ilk yapılacak iş, kişiyi o ortamdan alıp açık havaya çıkarmak ve ardın hemen 112 Acil Yardım Merkezi telefonunu aramak olmalıdır. Doğalgaz ile ilgili bir sorun varsa Doğalgaz Arıza Servisinin 187 No.lu telefonu mutlaka aranmalıdır. Bunların yanında zehirlenme olduğu kesinse Zehir Danışma Merkezi’nin 114 No.lu telefonu aranarak zehirlenmelerde yapılacak ilk yardım konusunda bilgi alınabilir. Ancak karbon monoksit zehirlenmesi tedavisinin mutlaka hastanede yapılması gerektiği unutulmamalıdır.  Acı olaylar yaşamamak için bütün hemşehrilerimizi bu konuda çok dikkatli olmaları konusunda uyarıyor, sağlıklı bir kış mevsimi geçirmeyi diliyoruz.” >>>Haber Merkezi

Son günlerde sosyal medya platformlarında hızla yayılan bir mesaj, WhatsApp kullanıcılarının dikkatini çekti. Mesajda, “Gelişmiş Sohbet Gizliliği” adlı bir ayarın acilen etkinleştirilmesi gerektiği belirtiliyor. Peki bu uyarı gerçekten doğru mu? WhatsApp kullanıcılarını nasıl etkiliyor?

TEHLİKE GERÇEK Mİ, KORKU ABARTILI MI?

İddialara göre, bu ayar etkinleştirilmediği takdirde yapay zekâ sistemleri, WhatsApp grup sohbetlerine, kişisel yazışmalara, hatta telefonlarda depolanan bilgilere yasal olarak erişebiliyor. Mesajda, birebir konuşmaların bile tehdit altında olduğu belirtiliyor. Her ne kadar bazı kullanıcılar bu tür uyarıların “asılsız zincir mesajlar” olduğunu düşünse de, WhatsApp bu özelliği 23 Nisan 2025’te resmi olarak duyurmuştu. Şirketin resmi blogunda yer alan bilgilere göre “Gelişmiş Sohbet Gizliliği” (Advanced Chat Privacy), kullanıcıların içeriklerinin başka platformlara aktarılmasını engellemeyi amaçlıyor.

GELİŞMİŞ SOHBET GİZLİLİĞİ NEDİR?

Bu yeni özellik sayesinde kullanıcılar şunları yapabiliyor: Sohbetlerin dışa aktarılmasını engellemek, medya dosyalarının otomatik olarak indirilmesini durdurmak, mesajların yapay zekâ sistemleri tarafından analiz edilmesini kısıtlamak. WhatsApp’ın açıklamasına göre bu ayar, uçtan uca şifrelemeyi destekleyen ekstra bir güvenlik katmanı. Amaç, kullanıcıların mesajlarının daha fazla kişiyle paylaşılmasını veya analiz edilmesini önlemek.

NE YAPMALI?

Eğer WhatsApp’ta ‘Gelişmiş Sohbet Gizliliği’ ayarını etkinleştirmek istiyorsanız şu adımları izleyin: Grup sohbetini açın, grup adına dokunun, “Gelişmiş Sohbet Gizliliği” seçeneğini aktif hâle getirin. Unutmayın, dijital güvenlik artık lüks değil, zorunluluk. Gerek WhatsApp gerekse diğer mesajlaşma uygulamalarında gizlilik ayarlarını gözden geçirmek, dijital dünyada kendinizi korumanın ilk adımı.

UZMAN GÖRÜŞÜ: “GÜVENLİK, KULLANICININ ELİNDE”

Türkiye Afyonkarahisarlılar Platformu ve İntersteno Türk Grubu İcra Komitesi Üyesi Prof. Dr. İsmail Hakkı Nakilcioğlu da bu konuda uyarıda bulundu. Nakilcioğlu, “Evet, görünürde bir güven kalkanı söz konusu; ancak küresel teknoloji şirketlerinin bugüne kadar güvenlik ihlâli, kişisel verilerin paylaşılması, hatta satılması gibi öylesine fazla etik dışı uygulaması ortaya döküldü ki, ABD ve Avrupa mahkemelerindeki dosyalar raflara sığmaz oldu. Burada kullanıcının tercihi söz konusudur. Sütten ağzı yanan, ayranı üfleyerek içermiş. Kullanıcı, yüzde yüz güvenlik istiyorsa ya uygulamayı indirmeyecek ya da sakıncalarını bilerek buna bile bile lâdes diyecektir. Asıl önemlisi, hangi uygulama olursa olsun, şahsî, ailevî, ticarî, malî bilgileri, önemli verileri internette paylaşmamaktır; bunları online bağlantısı olmayan haricî bellek ve kayıt cihazlarında saklamaktır. Günümüzün gelişmiş teknolojik olanakları, donanım-yazılım araçları ve yapay zekâ uygulamaları nedeniyle iyi bilelim ki artık ‘hırsıza kilit dayanmaz.’ Hayatı kolaylaştıran, çok cazip özellikler ve uygulamalar sunan küresel şirketler konusunda lütfen dikkatli olalım. Unutmayalım, ‘Bedava peynir, sadece fare kapanında bulunur” ifadelerini kullandı. >>>Haber Merkezi

DMM tarafından yayımlanan bülteninde, tanınmış kişilerin isim ve görselleri izinsiz şekilde kullanılarak “devlet destekli yatırım” ya da “gizli kazanç yöntemi” gibi ifadelerle sahte reklamların yaygınlaştığı belirtilerek, bu içeriklerin hem bireysel mağduriyetlere hem de kamu kurumları ile tanınmış kişilerin itibarına zarar verdiği vurgulandı. Yapılan incelemelerde, sahte haber formatında hazırlanan içeriklerin video simgeleri ve haber sitesi benzeri grafik ögeleri kullanılarak profesyonelce üretildiği; bu yöntemle kullanıcıların tıklama davranışının manipüle edildiği, kimlik ve finansal bilgilerin hedef alındığı kaydedildi. Açıklamada, “Mal varlığına el konuldu”, “Türkiye şokta” veya “skandal açıklama” gibi ifadelerin sıkça kullanıldığı, içeriklerde yer alan bağlantılar aracılığıyla çok sayıda vatandaşın maddi zarara uğratıldığı bildirildi.

“MEVZUAT AÇIK, SORUMLULUK SOSYAL MEDYA PLATFORMLARINDA”

DMM, bu tür içeriklerin Türk Ceza Kanunu’nun 157. ve 158. maddeleri kapsamında dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçu olarak değerlendirildiğini; kişisel verilerin hukuka aykırı kullanımı hâlinde ise 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) ve TCK’nın 136. maddesine göre suç teşkil ettiğini hatırlattı. Sosyal medya platformlarının 5651 sayılı Kanun kapsamında Türkiye’deki mevzuata uygun hareket etmekle yükümlü olduğuna dikkat çekilen açıklamada, özellikle X platformunda yayımlanan sahte reklamların çoğunun sistem tarafından “onaylı reklam” olarak yayımlandığına ve ilgili platformlarca denetimlerin sıklaştırılması gerektiğine vurgu yapıldı.

VATANDAŞA UYARI: “RESMÎ KAYNAKLARDAN TEYİT EDİN, KİŞİSEL BİLGİ PAYLAŞMAYIN”

DMM, vatandaşlara da şu uyarılarda bulundu: Devlet destekli yatırım ya da yüksek kazanç vaadiyle sunulan içeriklere temkinli yaklaşılması, duyuruların yalnızca resmî kurumlardan teyit edilmesi, kişisel ve finansal bilgilerin doğruluğu şüpheli kaynaklarla paylaşılmaması, Şüpheli içeriklerin Emniyet Genel Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) veya Cumhuriyet savcılıklarına bildirilmesi.

Açıklamada ayrıca, sahte içeriklerle mücadelenin yalnızca teknik değil; etik, hukuki ve toplumsal sorumluluk gerektiren bir alan olduğu ifade edildi. Kurumlar arası eşgüdümün, içerik denetim sistemlerinin ve dijital medya okuryazarlığının güçlendirilmesinin bu mücadelede kritik öneme sahip olduğu vurgulandı. >>>Haber Merkezi

X hesabından ‘beklenen yağışlara dikkat!’ şeklinde yapılan paylaşımla 21 Aralık gecesi başlayacak yağışlara dikkat çekildi.

“KENDİLERİNİ GÖSTERMEYEREK TAMAMEN ÖĞRENCİLER  ÜZERİNE ATILI BİR SUÇ İŞLEMİŞ OLUYORLAR”

Adli Bilişim Uzmanı Avukat Emre Akman, dolandırıcıların yöntemini anlattı. Akman, “Dolandırıcılar öğrencilere burs verme vaadiyle SMS veya mail üzerinden bazı linkler gönderiyor. Öğrenciler burs vaadiyle tabii kandırıldıkları için hevesle bu linke tıklayıp giriyor. Bu linke tıkladıklarında karşılarına çıkan ekran bir form oluyor. Bu formda öğrencilerin kimlik bilgileri isteniyor. Kimlik numarası, ad, soyad, doğum tarihi, doğum yeri gibisinden şeyler isteniyor. Bunlar girildikten sonra dolandırıcılar, öğrenciler adına bir dijital cüzdan hesabı açıyorlar. Bu dijital cüzdan hesabını da açarken öğrencilerle irtibatlı olarak açıyorlar. Diyorlar ki ‘biz hani bu dijital cüzdan hesabını açtık bursun buraya yatacak. Ancak bunun yönetimini de biz yapmak isteriz’ deyip kabul edenlerden dijital cüzdan hesap bilgilerini alıyorlar. Asıl tehlike zaten burada başlıyor. Dijital cüzdan hesabının şifresi ve diğer güvenlik bilgileri dolandırıcılara verildiğinde bu şahıslar yasa dışı bahis, kara para aklama gibi suçları bu öğrencilerin kimlik bilgileri üzerinden açılmış hesaplardan yaparak hiçbir şekilde kendilerini göstermeyerek tamamen öğrenciler üzerine atılı bir suç işlemiş oluyorlar” dedi.

“HİÇBİR DERNEK, ‘BURS VERELİM’ ŞEKLİNDE BİR SMS YADA MAİL  ATIP SİZDEN HİÇBİR ŞEKİLDE KİMLİK BİLGİLERİNİZİ İSTEMEZ”

Dolandırıcıların tuzağına düşmemek için uyarılarda bulunan Adli Bilişim Uzmanı Akman, “Biz de öğrencilere şu tavsiyeyi veriyoruz. SMS veya mail olarak kendinize gelen burs veya herhangi bir şekilde, işte eğitime katkı şekline gelen linklere tıklamamalarını öneriyoruz. Zaten herhangi bir burs alınacaksa bunun bir vakıf bir dernek vasıtasıyla resmi prosedür şeklinde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Hiçbir dernek, vakıf sizden form üzerinden direkt SMS veya link atıp size ‘burs verelim’ şeklinde bir SMS ya da mail atıp sizden hiçbir şekilde kimlik bilgilerinizi istemezler. Kendi formları üzerinden vakıflar veya dernekler sizin burs sözleşmenizi uygun görürlerse kriterleri hazırlayıp size burs verirler” diye konuştu.

“UYARI MESAJLARI GELMESİNE RAĞMEN BU  DOLANDIRICILAR BİR BOŞLUĞUNU BULUYOR”

Vatandaşlar ise dolandırıcılık olaylarına gereken tedbirlerin sıkı bir şekilde alınması gerektiğini belirtti. Dolandırıcıların ağına her yaş grubunun düşebileceğini belirten Celal Kıvanç, “Bu dolandırıcılık olayları ülkemizin büyük bir sorunu. Sadece öğrenciler değil, yaşlılar, yaşlı olmayanlar, profesörler hepsi dolandırılabiliyor. Bu konu ile ilgili çalışan şubenin çok iyi çalışması gerekiyor. Bu dolandırıcılar bunları göstere göstere yapıyor. Telefonlara uyarı mesajları gelmesine rağmen bu dolandırıcılar bir boşluğunu buluyor. Bizim bilmediğimiz bir linke tıklayınca gidiyor her şey, bunu maalesef bütün herkes yapıyor. Devletimizin bu konuda gerçekten çok büyük ilgi göstermesi lazım diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı.

Emirdağ’da yaşayan ve ismini paylaşmak istemeyen vatandaş, Facebook’ta gördüğü 2. el televizyon ilanı üzerine satıcı ile iletişime geçti. Kadın olduğunu iddia eden satıcı güven verici tavırlar gösterdikten sonra, televizyonu Afyonkarahisar otogarından Emirdağ’a gelen bir otobüse emanet ettiğini söyledi. Vatandaş bu söz üzerine TV’nin ücreti olan 2 bin lirayı kendisine gönderilen IBAN numarasına iletti.

Paranın hesaba geçmesinin ardından satıcı numarası yapan dolandırıcı, vatandaşı Whatsapp’tan, Facebook’tan ve telefondan engelledi. Vatandaş dolandırıcılığa karşı dikkatli olunmasını istedi. Kadir Kaplan