Eyalet yönetimi, ChatGPT’nin sahibi olan şirket OpenAI’ı, aldatıcı ve haksız ticaret uygulamaları, ihmali ve ürün sorumluluğu yasalarını ihlal etmesi gerekçesiyle suçlayarak şirketin üst yöneticisi (CEO) Sam Altman’ın da firmasının tutumundan kaynaklanan insan hayatına yönelik riski tamamen görmezden geldiğini savundu.

Dava dilekçesinde, ChatGPT hakkında toplu katliam yapanlara yardım etmek, intiharı teşvik etmek, insanları kamuoyu önünde küçük düşürmeye neden olmak, reşit olmayanları ebeveyn gözetimi olmadan bir araca bağımlı hale getirmek ve kullanıcıların eleştirel düşünme becerilerini kaybetmelerine neden olmak gibi bir dizi suçlama yer alıyor.

CHATGPT’NİN “ETİK DUYARLILIK EKSİKLİĞİ” GENÇLER AÇISINDAN ENDİŞE VERİCİ

Florida Başsavcısı Uthmeier, “Sam Altman ve ChatGPT, çocuklarımızın güvenliği ve emniyeti yerine yapay zeka yarışını seçti. Kamu güvenliği yerine karı seçtiler ve biz Florida’da buna izin vermeyeceğiz.” ifadelerini kullandı.

Pensilvanya eyalet yönetimi de “Character.AI” isimli yapay zeka sohbet robotunun kendisini doktor gibi tanıtarak kullanıcıları lisanslı bir hekimden tıbbi tavsiye aldıklarını düşünmeye sevk ettiği gerekçesiyle robotu geliştiren şirkete dava açmıştı. >>>AA

Bu modellerin eğitilmesindeyse kitaplardan, internet sitelerinden, makalelerden ve diğer yazılı materyallerden elde edilen metinler kullanılıyor.

Eğitim materyali, kamuya açık kaynaklardan toplanabilse de son dönemdeki tartışmalar, bu sürecin internet kullanıcılarının çevrim içi hareketlerinden derlenmesine yoğunlaşıyor.

İnternette bir hizmete erişimden önce kullanıcının robot değil de insan olduğunu teyit etmeye yönelik “CAPTCHA” ve “reCAPTCHA” testleri, teknoloji firmaları için bir güvenlik önleminden daha fazlası olarak görülüyor.

Kullanıcıların, önlerine sunulan görsellerdeki harfleri yazması veya belirli nesneleri ayırt etmesi gibi basit görevler isteyen bu testlerin, yapay zeka araçlarının eğitiminde kullanıldığı yıllardır tartışılıyor.

Google’ın kullandığı testlerde sık sık yaya geçitleri, trafik lambaları ve taşıtlar gibi nesnelerin sorulması, bunlardan elde edilen verilerin yapay zeka destekli insansız araçlar için kullanıldığına yönelik iddiaların ortaya atılmasına neden oldu.

Bir Google Cloud sözcüsü, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “reCAPTCHA kullanıcı verileri, reCAPTCHA hizmetini iyileştirme dışında hiçbir amaç için kullanılmamaktadır ve bu durum, hizmet şartları sözleşmesinde açıkça belirtilmiştir.” ifadesini kullandı.

CEP TELEFONUNDAKİ OYUNDAN GERÇEKÇİ DÜNYA HARİTASI

Gündelik kullanımların yapay zeka eğitiminde kullanılması tartışmaları son günlerde oyunlar gibi başka alanlara da sıçradı.

ABD merkezli Niantic firmasının 2016’da piyasaya sürdüğü ve kısa sürede pek çok ülkede büyük kitle kazanan “Pokemon Go” adlı oyun, son dönemde eleştirilerin odağında yer alıyor.

Oyuncuların, “Pokemon” çizgi dizisindeki karakterleri, cep telefonlarındaki GPS ve kameralar aracılığıyla gerçek dünyada aradığı oyun, sokak görüntülerinden oluşan büyük bir veri havuzunun oluşmasını sağladı.

MIT Technology Review dergisinin haberine göre, Niantic’in yapay zeka şirketi Niantic Spatial, oyuncuların biriktirdiği 30 milyar görseli kullanarak gerçek dünyanın gerçekçi sanal modelini üretti.

Niantic, bu sayede kişilerin etrafındaki görüntülerin fotoğraflarını yükleyerek konumlarını haritada görmesini sağlayan bir teknoloji geliştirdiğini açıkladı.

Firma ayrıca bu modellemeyi kullanarak GPS’in güvenilir olmadığı yerlerde robotların hareketini kolaylaştıracak bir teknoloji hedefliyor.

Firmanın internet sitesinden Kasım 2024’te yapılan açıklamada da oyuncuların gerçek dünyayı tarayarak sunduğu verilerin kullanıldığı doğrulanmış ancak bu özelliğin “tamamıyla opsiyonel” olduğu vurgulanmıştı.

KULLANICILAR, LLM’LERİN İYİLEŞTİRİLMESİNE DOĞRUDAN KATKI SAĞLIYOR

İsviçre’deki Lozan Üniversitesinden Profesör Christian Peukert, AA muhabirine, yapay zekanın eğitiminde kullanılan materyaller ile internet kullanıcılarının güvenliği ve mahremiyeti arasındaki dengeleri değerlendirdi.

Profesör Peukert, CAPTCHA testlerinin eski versiyonlarında kullanıcıların deşifre etmesi istenen kelimelerden birinin sistem tarafından bilindiğini, diğerinin ise bilinmediğini belirtti.

Peukert, sistemin tanıdığı kelimenin, kullanıcının insan olduğunun doğrulanmasında kullanıldığını, bilinmeyen sözcüğe verilen yanıtın ise e-kitap uygulamaları gibi dijitalleşme çabaları kapsamında veri olarak depolandığını anlattı.

Bunun “kullanıcıların, metin tanıma sistemlerinin iyileştirilmesine doğrudan katkıda bulunduğu” anlamına geldiğini vurgulayan Peukert, “Yapay zekanın eğitiminin büyük kısmı, kullanıcıların çoğunlukla fark etmeyerek internette ürettiği pasif verilere dayanıyor.” ifadesini kullandı.

Christian Peukert, reCAPTCHA’nın haricinde internetteki verilerin yapay zeka eğitimi için kullanıldığı alanlara örnekler vererek, şunları kaydetti: “Reddit ve Twitter gibi sosyal medya platformları, dil modellerini eğiten büyük miktarlardaki metinleri sağlıyor. Instagram gibi görüntü platformlarında (paylaşımlara eklenen) açıklamalar ve etiketler, görsel verinin etiketlenmesine katkı sağlıyor. Google’daki aratmalar, dil anlama ve sıralama sistemlerinin geliştirilmesine yardımcı oluyor. Google Haritalar ve Waze gibi navigasyon uygulamaları, tahmin modellerinin eğitildiği hareket verilerini topluyor. Sohbet robotları ve sesli asistanlarla görüşmeler genelde kayıt altına alınıyor ve sistemleri iyileştirmede kullanılıyor.”

GİZLİLİK VE GÜVENLİK AÇISINDAN ENDİŞELER

Bu süreçlerin gizlilik ve güvenlik açısından sorunları olduğunu vurgulayan Christian Peukert, büyük ölçekli veri birikiminin “fişlemeye”, “sahte içeriklerin üretilmesine” ve “kullanıcıların kendileriyle rekabet eden sistemleri beslemesine” yol açabileceğini ifade etti.

Profesör Peukert, bireysel tedbirlerin veri kullanımını azaltma konusunda tek başına yetmeyeceğinin altını çizerek “Eğitim için kullanılan verilerin çoğu çoktan toplanmış halde, kamuya açık şekilde veya sistemler arasında çoğaltılmış durumda bulunuyor. Veriler büyük veri kümelerine bir kere dahil edildiğinde kontrolü geri kazanmak zordur.” değerlendirmesinde bulundu.

Öte yandan, Peukert, bu veri katkısının bazı faydaları da olduğuna işaret ederek insan kaynaklı verilerin dil teknolojileri, çeviri, erişilebilirlik araçları, bilimsel çalışmalar ve arama motorları gibi gündelik hizmetlerdeki kullanımını örnek gösterdi. >>>AA

SİTELERİN TIKLANMA ORANLARI DÜŞÜYOR

Bu sebeple son aylarda, özellikle haber-medya ve bilgi siteleri başta olmak üzere pek çok sektörde organik web trafiğinde belirgin düşüşler gözleniyor. SimilarWeb verilerine göre ABD’de 2024–2025 döneminde seyahat ve turizm sitelerinin yıllık arama kaynaklı trafiği yüzde 20, haber ve medya trafiği yüzde 17, e-ticaret trafiği yüzde 9, finans yüzde 7, yemek yüzde 7 ve yaşam-stil yüzde 5 oranında geriledi. Yeni teknolojiyle bilgi temelli internet siteleri de trafik kaybı yaşıyor. Dünyanın en çok ziyaret edilen sitelerinden biri olan Wikipedia’nın günlük ziyaret sayısı ChatGPT’nin çıkış tarihlerine denk gelen Mart 2022’de 165 milyon iken bu rakam Mart 2025’te 128 milyona inerek yaklaşık yüzde 23 düşüş gösterdi. BrightEdge’de yer alan verilere göre yaklaşık 1 yıldır kullanımda olan Google AI Overviews nedeniyle yapay zeka aramaları büyük oranda artarken, doğrudan siteye tıklamalar yüzde 30 oranında azaldı.

HABER SORGULAMALARINDA CHATGPT KULLANIMI YÜZDE 212 ARTTI

Yapay zeka arama özetleri kişilerin habere ulaşım yöntemlerini de değiştiriyor. The Decoder’de yer alan habere göre, haber sorgularında ChatGPT kullanım oranı 2024 ve 2025 yılları arasında yüzde 212 artarken, haber için geleneksel Google aramaları ancak yüzde 5 arttı.

CHATGPT KENDİ WEB TARAYICISINI GELİŞTİRİYOR

Öte yandan ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI şirketi, yapay zeka destekli internet tarayıcısını çıkarmayı planladığını duyurdu. Google Chrome’a rakip olması beklenen web tarayıcısının yapay zekayı kullanarak internette gezinme biçimini kökten değiştirmesi bekleniyor. Şirket bu hamleyle Google’ın başarısının en temel unsuru olan kullanıcı verilerine doğrudan erişim konusunda büyük bir avantaj sağlamayı hedefliyor. OpenAI şirketinin yapay zeka destekli web tarayıcısı geliştirmesinin, gelirlerinin 4’te 3’ünü reklamdan elde eden Google’ı bu anlamda da zora sokacağı düşünülüyor.  >>>AA