Bunun ardından ABD Başkanı Donald Trump, İsrail ve Hizbullah ile görüşerek tarafların “birbirlerine saldırmama” konusunda “mutabık kaldıklarını” belirtti. Trump, İran’ın ABD ile müzakereleri askıya aldığı yönündeki açıklamasına karşın bu ülke ile “müzakerelerin hızlı bir tempoda” devam ettiğini ifade etti.

ABD ile İran arasında barışa ilişkin kayda değer bir ilerleme kaydedilememesiyle küresel piyasalarda risk algısı devam ediyor. Yapay zeka hisseleri öncülüğündeki ralli borsaları rekor seviyelere taşırken, Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanması piyasalarda dalgalanmalara sebep oluyor.

Yatırımcıların ABD-İran arasında anlaşma olacağına dair umutları devam ederken, Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut koşullardan dolayı enerji fiyatları enflasyon ve faiz oranlarının kısa vadeli görünümünün temel belirleyicisi olarak gündemde kalmaya devam ediyor.

Orta Doğu’daki duruma ilişkin gelen çelişkili açıklamaların barış anlaşması olasılığını gölgelemesiyle dün yüzde 3,8 artarak 95 dolara yaklaşan Brent petrolün varil fiyatı devam eden kırılgan ortama karşın anlaşma umutlarının devam etmesiyle bugün yüzde 1,3 düşüşle 93,7 dolarda seyrediyor.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 2 baz puan azalışla yüzde 4,44’te, dolar endeksi yüzde 0,1 azalışla 99,2 seviyesinde seyrediyor. Tahvil faizleri ve dolar endeksindeki gerilemeden destek bulan altının onsu ise yüzde 0,7 artışla 4 bin 517 dolardan işlem görüyor.

NEW YORK BORSASINDA REKOR SEVİYELER GÖRÜLDÜ

New York borsasında ABD ve İran arasında müzakerelerin devam ettiğine dair haber akışı ve teknoloji şirketlerindeki rallinin etkisiyle dün pozitif bir seyir izlendi.

Nvidia’nın Microsoft ile iş birliği içinde geliştirdiği ve gelişmiş yapay zeka uygulamalarını doğrudan bilgisayarlarda çalıştırabilen yeni nesil RTX Spark çipini tanıtması piyasalardaki yapay zeka kaynaklı iyimserliği destekledi.

Şirketin yapay zekaya yönelik yeni ürününü duyurmasının ardından hisseleri yüzde 6,3 değer kazandı.

ABD’de Tedarik Yönetim Enstitüsü’nün (ISM) imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), mayısta 54’e çıkarak Mayıs 2022’den bu yana en yüksek seviyesini kaydetmesi de New York borsasındaki yükselişlerde etkili oldu. Ancak bu yükselişin İran’la savaş nedeniyle yaşanan tedarik sıkıntıları ve artan fiyatlar karşısında işletmelerin siparişlerini öne çekmesinden kaynaklandığı düşünülüyor.

Diğer taraftan Amerikan teknoloji şirketi Alphabet, yapay zeka altyapısına yönelik yatırımlarını finanse etmek amacıyla toplam 80 milyar dolarlık hisse senedi ihracı planladığını açıkladı.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi, yüzde 0,09, S&P 500 endeksi yüzde 0,26 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,42 değer kazandı. Dow Jones endeksi 51.161,10 puanla, S&P 500 endeksi 7.617,66 puanla, Nasdaq endeksi 27.190,21 puanla rekor seviyeyi gördü. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

AVRUPA BORSALARI NEGATİF SEYRETTİ

Avrupa borsaları, ABD-İran anlaşması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusundaki belirsizliklerle dün negatif seyretti.

Makroekonomik verilere göre, Almanya’da mayıs imalat sanayi PMI 50,1, Avro Bölgesi’nde imalat sanayi PMI 51,6 ile beklentilerin üzerinde gerçekleşti.

Avro Bölgesi’nde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı, nisan ayında 6,3’te sabit kaldı.

İngiltere’de de imalat sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi PMI 53,9 puanla son 4 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Söz konusu verideki yükselişte şirketlerin, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle beklenen fiyat artışlarını ve tedarik zinciri aksaklıklarını hafifletmek amacıyla alımlarını öne çekmeleri etkili oldu.

Diğer taraftan Avrupa Merkez Bankasının (ECB) haziran ayında olmasa bile temmuz ayı toplantısında şahin bir tutum sergilemesi bekleniyor.

Savunma sektörü genelinde yayılan satış dalgasıyla birlikte tank şanzımanı üreticisi Renk’in hisseleri yüzde 8 azalırken, Almanya’nın önde gelen savunma şirketi Rheinmetall ise günü yüzde 6’nın üzerinde kayıpla tamamladı.

Bu gelişmelerle, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,40, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,52, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,68 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,45 değer kaybetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

ASYA BORSALARI KARIŞIK SEYREDİYOR

Söz konusu gelişmelerle Asya borsalarında karışık bir seyir izleniyor.

Güney Kore’de mayıs ayına ilişkin enflasyonun yıllık bazda yüzde 2,6’dan yüzde 3,1’e çıkarak beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi ilerleyen aylarda Güney Kore Merkez Bankasının faiz oranlarını artıracağına dair beklentileri güçlendirdi.

Japonya’da yetkililerin döviz piyasasına gerektiğinde müdahale edebileceğine yönelik öngörülerin gücünü korumasıyla dolar/yen paritesi yatay seyirle 159,7’de seyrediyor. Bu gelişmelerle Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,4, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1 değer kaybederken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,5 değer kazandı. Çin’de Şanghay bileşik endeksinde ise yatay bir seyir izleniyor.

TÜRKİYE EKONOMİSİ ART ARDA 23 ÇEYREKTİR BÜYÜDÜ

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,30 değer kazanarak 13.703,96 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,32 yükseldi.

Dolar/TL kuru dünü yüzde 0,1 artışla 45,8973’ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 45,9315’ten işlem görüyor.

Öte yandan Türkiye ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüme gösterdi. Böylece Türkiye ekonomisi art arda 23 çeyrektir büyüme kaydetti.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksi ve ABD’de JOLTS açık iş sayısının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.900 puanın direnç, 13.600 ve 13.500 seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti. >>>AA

Türkiye’nin ocak-mart dönemine ilişkin büyüme rakamları Türkiye İstatistik Kurumunca (TÜİK) açıklanacak. Türkiye ekonomisi, geçen yıl yüzde 3,6, 2025’in son çeyreğinde de yüzde 3,4 büyüme kaydetmiş, büyüme eğilimini 22’nci çeyreğe taşımıştı.

AA Finans’ın beklenti anketine katılan ekonomistler, gayri safi yurt içi hasılanın (GSYH), birinci çeyrekte yıllık bazda yüzde 2,7 artacağını tahmin ediyor.

DIŞ TİCARET RAKAMLARI

Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın 4 Haziran’da Ankara’da düzenleyeceği toplantıyla mayıs ayı dış ticaret verilerini açıklaması planlanıyor.

Bolat, nisan ayında ihracatın, zorlu uluslararası ekonomik, ticari, siyasi ve jeopolitik gelişmelere rağmen geçen yılın aynı ayına göre yüzde 22,3 artışla 25,4 milyar dolara yükseldiğini belirterek, “Cumhuriyet tarihimizin en yüksek ikinci aylık mal ihracatı rakamı elde edildi.” ifadesini kullanmıştı.

TÜİK, aynı gün nisan ayına ilişkin iş gücü istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye’de işsizlik oranı, martta bir önceki aya göre 0,3 puan azalarak yüzde 8,1 olmuştu. Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaş grubundaki işsiz sayısı, söz konusu dönemde 96 bin azalarak 2 milyon 873 bin kişiye gerilemişti.

Kurum, 5 Haziran’da mayıs ayına ilişkin enflasyon verilerini duyuracak. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), nisanda aylık bazda yüzde 4,18, Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) yüzde 3,17 olmuştu. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 32,37, yurt içi üretici fiyatlarında yüzde 28,59 olarak kayıtlara geçmişti.

TÜİK, 9 Haziran’da mayıs ayı finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıklayacak. Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde nisanda en yüksek aylık reel getiri, yüzde 3,04 ile BIST 100 endeksinde gerçekleşmişti.

TÜİK, 10 Haziran’da ise nisan ayına ilişkin sanayi üretim endeksini açıklayacak. Endeks, martta aylık bazda yüzde 0,8, yıllık bazda yüzde 1,1 azalış gösterdi.

MAYIS AYI BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ BELLİ OLACAK

TCMB, 12 Haziran’da nisan ayı ödemeler dengesi istatistiklerini kamuoyuyla paylaşacak. Türkiye’nin cari işlemler hesabı mart ayında 9 milyar 672 milyon dolar, altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı da 3 milyar 886 milyon dolar açık vermişti.

TÜİK, 15 Haziran’da nisana ilişkin ücretli çalışan istatistikleri ile hizmet üretim ve inşaat üretim endekslerini duyuracak.

Hazine ve Maliye Bakanlığı, mayıs ayına ilişkin bütçe uygulama sonuçlarını 15 Haziran’da açıklayacak. Türkiye’nin merkezi yönetim bütçe gelirleri, nisanda 1 trilyon 186 milyar 164 milyon lira, giderleri 1 trilyon 524 milyar 891 milyon lira olarak hesaplanmıştı. Bütçede nisanda 338,7 milyar lira, ocak-nisan döneminde 758,8 milyar lira açık oluşmuştu.

Mayıs ayına ilişkin tarım ürünleri üretici fiyat endeksi 16 Haziran’da açıklanacak. TÜİK aynı gün, söz konusu aya ilişkin motorlu kara taşıtları istatistiklerini de duyuracak.

TÜİK, 18 Haziran’da da mayıs ayına ilişkin konut ve iş yeri satış istatistiklerini paylaşacak. Türkiye genelinde nisanda satılan toplam konut sayısı, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,6 artışla 126 bin 808, iş yeri sayısı yüzde 10,2 artarak 15 bin 694 olarak hesaplanmıştı.

Kurum, 19 Haziran’da nisan ayına ilişkin tarımsal girdi fiyat endeksini, 22 Haziran’da mayıs yurt dışı üretici fiyat ve haziran tüketici güven endekslerini yayımlayacak. Tüketici güven endeksi, mayısta aylık bazda yüzde 0,3 artışla 85,8’e çıkmıştı.

TÜİK, 30 Haziran’da mayıs ayına ilişkin hizmet üretici fiyat endeksi ile dış ticaret ve işgücü istatistiklerini kamuoyuna duyuracak.

PİYASALARIN GÖZÜ FAİZ KARARINDA OLACAK

TCMB Para Politikası Kurulu toplantısı 11 Haziran’da yapılacak. Kurul, son toplantısında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37’de sabit tutmuştu.

Toplantının ardından yapılan açıklamada, jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde, enerji fiyatlarında yüksek seyir ve belirgin oynaklık gözlendiği belirtilerek, “Söz konusu gelişmeler ile yurt içi enerji fiyatlarının maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkileri yakından takip edilmektedir.” ifadesi kullanılmıştı. >>>AA

Dünya Bankası, Türkiye ekonomisi için 2026 yılı büyüme tahminini önceki öngörüsüne göre artırdı. Bankanın yayımladığı son rapora göre, Türkiye’nin 2026 yılında %3,7 oranında büyümesi bekleniyor.

Buna göre, Türkiye ekonomisi geçen yıl yüzde 3,2, 2024’ün son çeyreğinde de yüzde 3 büyüme kaydetti.

Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH, 2024’te bir önceki yıla göre yüzde 63,5 artarak 43 trilyon 410 milyar 514 milyon lira olarak gerçekleşti.

GSYH’yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, 2024’te bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak, inşaat sektörü toplam katma değeri yüzde 9,3, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 7,7, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 4,9, tarım yüzde 3,9, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 3,4, hizmetler yüzde 3,1, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,4, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 1,8, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 1,4, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 1,2 ve sanayi yüzde 0,5 arttı.

Kişi başına GSYH değeri, 2024’te cari fiyatlarla 507 bin 615 lira (15 bin 463 dolar) olarak hesaplandı.

Öte yandan TÜİK, geçen yılın ilk ve üçüncü çeyreklerine ilişkin büyüme rakamlarında revizyona gitti.

AA Finans Büyüme Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, 2024 yılının 4. çeyreğinde Türkiye ekonomisinin yüzde 2,98 büyümesini öngörmüştü. Ekonomistlerin 2024 yılının tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin ortalaması ise yüzde 3,12 düzeyinde olmuştu.

Türkiye ekonomisinin 2020’den bu yana büyüme hızı, yıllar ve çeyrekler itibarıyla şöyle:

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi, söz konusu çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 1,7, takvim etkisinden arındırılmış GSYH zincirlenmiş hacim endeksi ise bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 3,1 arttı.

Üretim yöntemiyle GSYH tahmini, geçen yılın 4’üncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre cari fiyatlarla yüzde 49 artarak 12 trilyon 704 milyar 50 milyon lira olarak gerçekleşti. GSYH’nin dördüncü çeyrek değeri cari fiyatlarla dolar bazında ise 369 milyar 368 milyon oldu.

Hane halkı nihai tüketim harcamaları

Hane halkı nihai tüketim harcamaları 2024’te bir önceki yıl zincirlemiş hacim endeksine göre yüzde 3,7 arttı ve GSYH içindeki payı yüzde 59,2 oldu. Hane halkı nihai tüketim harcamaları, geçen yılın 4’üncü çeyreğinde bir önceki yılın dönemine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 3,9 yükseldi. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 1,6, gayrisafi sabit sermaye oluşumu da yüzde 6,1 artış kaydetti.

Bir önceki yıl zincirlenmiş hacim endeksine göre geçen yıl mal ve hizmet ihracatı yüzde 0,9 artarken, ithalatı yüzde 4,1 azaldı. Mal ve hizmet ihracatı, 2024’ün dördüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 2 azalış, ithalatı ise yüzde 1,6 artış gösterdi.

İş gücü ödemelerinde artış

İş gücü ödemeleri 2024’te bir önceki yıla göre yüzde 90, net işletme artığı/karma gelir yüzde 46,5 yükseldi. İş gücü ödemeleri geçen yılın 4’üncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 75,4, net işletme artığı/karma gelir yüzde 35,9 yükseliş kaydetti.

İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı 2024’te yüzde 37,9 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise 2023’te yüzde 47 iken geçen yıl yüzde 42,2’ye geriledi.

Tablolar

Sektörler

TÜİK verilerine göre, GSYH iktisadi faaliyet kollarına göre zincirlenmiş hacim endeksi değişim oranıysa (yüzde) şöyle: