Saygı, İslam’ın temel değerlerinden biridir ve bu değer, hem Allah’a hem de insanlara karşı olan davranışlarımızda kendini gösterir. Günümüz dünyasında bu önemli değeri hatırlamak ve hayatımıza entegre etmek, toplumsal barış ve huzur için büyük önem taşır. Ne yazık ki, modern dünyada bu önemli değeri göz ardı edebiliyoruz.

İslam’a göre saygı duyulacak en üst makamda Allah vardır. Bu saygı, Allah’ın emirlerine itaat etmek, O’na dua ve ibadet etmekle başlar. Kur’an-ı Kerim’de Allah’a saygı ile ilgili birçok ayet bulunur ve bu ayetler, Müslümanlara, Allah’a saygılarının nasıl olması gerektiğini öğretir. Bir Ayette Rabbimiz şöyle buyurmaktadır: “Onlar Allah’ın, korunmasını emrettiği bağı koruyan, Rablerine saygıda kusur etmeyen, hesabın kötü sonuç vermesinden korkan kimselerdir.” (Hadid, 21)

Peygamber Efendimiz (s.a.v.)’in hayatına baktığımızda da saygılı olmanın en güzel örneklerini görmek mümkündür. Taif’te karşılaştığı zorlukları bir hatırımıza getirelim. Taif halkının kendisine taş atarak onu yaralamasına rağmen, Peygamber Efendimiz onlar için dua etmiş ve hoşgörü göstermiştir. Bu olay onun insanlara olan saygısını ve sabrını gösteren önemli bir örnektir. Çünkü O, âlemlere rahmet olarak gönderilmiştir. Bütün hayatı boyunca herkese saygılı ve adaletli olmuş, düşmanlarına dahi hoşgörülü bir tutum sergilemiştir. Onun yaşantısını okumak, öğrenmek Müslümanlar için adeta hayat rehberini eline almak demektir.

İslam, sadece Allah’a ve Peygamber’e değil, aynı zamanda insanlara ve doğaya da saygı göstermeyi de öğütler. Komşulara saygı, ebeveynlere saygı ve hatta hayvanlara ve bitkilere saygı, İslam’ın değerleri arasında yer alır. İnsana duyulan saygıyı gösteren bir hadiste efendimiz şöyle buyurur: “Bir kimse, kendisi için istediğini din kardeşi için istemedikçe gerçek mümin olamaz.” (Buhari, İman, 6) Başka bir hadiste de Peygamber Efendimiz’in su israfını önlemek için söylediği sözler kulaklarımızda çınlar: “Akan bir nehirde bile abdest alsanız suyu israf etmeyin.” (İbn-i Mace, Taharet, 48) Doğaya olan saygının ve kaynakların düzgün kullanılmasının önemini vurguladığı bu hadis de aslında temel ilke olan Allah’ın tüm yarattıklarına saygılı olmayı, yaptığımız iş ne olursa olsun etrafına değer veren bir birey olmayı bize öğütlüyor.

Günümüz dünyasına baktığımızda, ne yazık ki saygı kavramının özünü kaybetmiş, örselenmiş ve geri plana itilmiş olduğunu görüyoruz. Gün geçmiyor ki neme lazımcılığın ön plana çıktığı, bencilliklerin ve had bilmezliklerin yaşandığı bir saygısızlık olayıyla karşılaşmayalım. Evinizden dışarıya çıkıp işe gidinceye kadar, iş yerine vardığınızda iş ortamından tutun da tekrar eve dönünceye kadar yaşadığınız birçok olay ve karşılaştığınız birçok insan saygının ne denli önemli ve gerekli olduğunu size her daim hatırlatan enstrüman haline gelmiş bir durumda.

Toplumsal alanlarda saygının azalması, sokaklardaki gerginliklere ve toplumsal huzursuzluklara yol açabiliyor. Daha bugün yaşadığım, eminim hepinizin hemen her gün bir benzerine şahit olduğu hadiselerden biri; Pazar alışverişi yapmak için bir kenara arabamı park edip, bir kaç parça meyve sebze alıp geri döndüğümde ne göreyim, yolun ortasına iki araba bırakılmış sağından solundan geçmenin imkânı yok. Epey bir zaman o araç sahiplerinin alışverişlerini yapmalarını bekledim. Şimdi şu soruları soruyorum: Ben o kişileri beklemek zorunda mıydım, acil bir işim olsaydı yetişebilecek miydim? Bu yapılan insana saygısızlık değil midir? Karşındaki insanı umursamamak, değersiz görmek değil midir? Bu hemen her gün karşılaşabileceğimiz basit saygısızlık örneklerden sadece bir tanesi, bunun gibi daha birçokları var.

Sosyal medya ve dijital iletişim araçları da insanlar arasında saygısızlık ve hoşgörüsüzlüğü artırabiliyor. Sosyal medya, günlük hayatımızın önemli bir parçası haline geldi ve bu platformlarda yapılan paylaşımlar, bazen saygının sınırlarını zorlayabiliyor. Anonimlik ve fiziksel mesafenin sağladığı rahatlık, insanların birbirine saygısızca davranmalarını kolaylaştırabiliyor. İşte tam da bu noktada İslam’ın öğretileri bize her koşulda saygılı olmamız gerektiğini hatırlatıyor. Peygamber Efendimiz’in şu sözü bu durumu özetler mahiyettedir: “Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların zarar görmediği kimsedir.” (Buhari, İman, 4)

Şunu aklımızdan çıkarmamamız gerekiyor: İslam’da saygı diye vurguladığımız husus, sadece bir davranış biçimi değil, aynı zamanda toplumsal barış ve huzurun anahtarıdır. Allah’a, Peygamberimize, insanlara ve doğaya olan saygımızı yeniden hatırlayarak, daha adil ve huzurlu bir toplum inşa edebilmek bizlerin elinde. Peygamber Efendimiz’in hayatından aldığımız derslerle, saygı ve hoşgörü içinde yaşamayı başarabileceğimiz bir topluma kavuşmak dileğiyle.

Hasan MARAŞLIOĞLU  

Vaiz              

AKÜ’nün ortakları arasında yer aldığı proje kapsamında Sırbistan Nis Üniversitesi Eğitim Fakültesi ev sahipliğinde ve Bulgaristan Veliko Tarnovo Üniversitesi koordinatörlüğünde düzenlenen toplantıya AKÜ Eğitim Fakültesi’nden 7 öğrenci iştirak etti. Projeyle AKÜ öğrencileri ve tüm proje ortağı olan üniversitelerin öğrencileri bir dönem boyunca verilen çevrim içi derslere girdi. Projenin son safhası ise Sırbistan’da gerçekleştirilen yüz yüze program olarak gerçekleştirildi. “Kültürlerarası Yeterlilik ve Balkan Kültürü” temasıyla düzenlenen hareketlilik kapsamında AKÜ öğrencileri Türk halk oyunları, Türk motifleri, yöresel müzikler ve Türk kültürü hakkında Romanya, Sırbistan ve Bulgaristan’dan gelen diğer öğrencileri ve öğretim elemanlarını bilgilendirdi. AKÜ, tüm Erasmus+ programlarında olduğu gibi Erasmus+ Karma Yoğun Hareketlilik (Blended Intensive Program) konusunda da Türkiye’de öncü üniversiteler arasında yer aldı.  AKÜ Uluslararası İlişkiler Uygulama ve Araştırma Merkezi (UİM) Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Fatih Güngör, Erasmus+ Karma Yoğun Hareketliliklerin iş birliğine dayalı çevrim içi öğrenme ve takım çalışmasına olanak tanıyan zorunlu bir sanal bileşenle entegre edilmiş kısa süreli fiziksel hareketlilik içerdiğini belirtti. Güngör, “Bu sanal bileşen, karma yoğun programa entegre edilen ve programın öğrenme çıktılarına katkı sağlayacak belirli görevleri/ödevleri eş zamanlı ve birlikte yapmak üzere farklı ülkelerden katılımcıları çevrim içi olarak bir araya getirmektedir” dedi.

UİM’DEN ZİYARETLER

AKÜ UİM Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Fatih Güngör ve Erasmus+ KA131 proje yürütücüsü Öğr. Gör. Turan Ulaş faaliyet kapsamında Eğitim Fakültesi öğrencilerinin katıldığı etkinlikleri yerinde takip etmek, öğrencilere rehberlik sağlamak ve yeni Erasmus+ fırsatları hakkında kurumlarla iş birliği geliştirmek için Sırbistan’da Nis Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dekanı Prof.  Dr. Dragana Stanojević’i ziyaret etti. Güngör, ziyarette iki üniversite arasında öğrenim ve staj hareketlilikleri gibi ortak faaliyetlerin gerçekleştirilmesi ve Erasmus+ KA131 kapsamında Nis Üniversitesi ile ikili iş birliklerinin genişletilmesi amacıyla mevcut personel ve öğrenci değişim hareketlilikleri değerlendirildiğini ve gelecekteki hareketlilikler ile ilgili karşılıklı fikir alışverişinde bulunulduğunu kaydetti. Güngör, AKÜ UİM olarak Nis Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Vesna Lopicic’i ziyaret ettiklerini belirterek, “Bu ziyarette de Erasmus+ Blended Intensive (Yoğun Karma) Hareketlilik Programının iş birliğini geliştirmedeki önemine ilişkin bilgiler verdik” diye konuştu. Güngör, “Ziyaretlerimiz kapmasında Nis Üniversitesi ile Eğitim Fakültesi arasında var olan mevcut ikili anlaşmaya tüm ortak fakültelerin/bölümlerin eklenerek genişletilmesi ve farklı alanlarda personel ve öğrenci hareketlilikleri gerçekleştirilmesi üzerine muhataplarımızla mutabık kaldık. Yine bu ziyaret esnasında Erasmus+ KA131 Staj hareketlilikleri kapsamında AKÜ’nün gerçekleştirmiş olduğu staj faaliyetleri hakkında bilgilendirme gerçekleştirdik. Ayrıca AKÜ’nün staj konsorsiyumlarında Türkiye’deki diğer üniversitelere kıyasla en yüksek bütçeye sahip olduğuna dair bilgilendirme yaptık. Bu kapsamda staj öğrencisi kabul edilmesi yönünde mutabakata vardık” ifadelerini kullandı.>>>Mustafa Bayer