Nöbetçi Eczaneler
İşte kanser riskini artıran mutfak alışkanlıkları ve dikkat edilmesi gereken “sessiz tehlikeler”:
1. İŞLENMİŞ ETLER: “KESİN KANSEROJEN” SINIFI
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), işlenmiş et ürünlerini (sucuk, salam, sosis, pastırma) tıpkı sigara ve asbest gibi Grup 1 listesine almıştır.
Neden Tehlikeli? Bu ürünlerdeki nitrit ve nitratlar, sindirim sırasında nitrozaminlere dönüşerek kolon ve mide kanseri riskini ciddi oranda artırır.
Öneri: İşlenmiş et tüketimini minimuma indirin; doğal ve taze etleri tercih edin.
2. YANLIŞ PİŞİRME: MANGAL VE KÖZDEKİ TEHLİKE
Etin doğrudan ateşe temas etmesi veya çok yüksek ısılarda pişirilmesi kimyasal bir değişime yol açar.
Oluşan Maddeler: Yanık yüzeylerde heterosiklik aminler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar oluşur. Bu maddeler DNA hasarına neden olarak meme, pankreas ve kolon kanserine zemin hazırlar.
Doğru Uygulama: Eti ateşten en az 15-20 cm uzakta tutun. Etin yanık kısımlarını kesip atmak riski azaltsa da tamamen yok etmez. En sağlıklı yöntemler; buğulama, fırınlama ve haşlamadır.
3. TEKRAR ISITILAN YAĞLAR VE AKRİLAMİD
Özellikle fast food tarzı beslenmede sıkça karşılaşılan “tekrar ısıtılan kızartma yağları” toksik bir depoya dönüşür.
Akrilamid Faktörü: Yağın defalarca kullanılmasıyla oluşan akrilamid, kanserojen etkisi kanıtlanmış bir maddedir.
Öneri: Kızartma yağlarını asla ikinci kez kullanmayın. Patates ve nişastalı ürünleri “altın sarısı” renginde bırakın, koyu kahverengi olacak kadar kızartmayın.
4. SAKLAMA KOŞULLARI: AFLATOKSİN RİSKİ
Nemli ve uygunsuz koşullarda saklanan gıdalarda gözle görülmeyen küfler oluşabilir.
Hedef Organ Karaciğer: Fındık, ceviz, bakliyat ve tahıllarda oluşan aflatoksin, karaciğer kanseriyle doğrudan ilişkilidir.
Öneri: Kuruyemiş ve bakliyatları serin, kuru ve ışık almayan yerlerde muhafaza edin. Acılaşmış veya tadı değişmiş ürünleri asla tüketmeyin.
5. YÜKSEK TUZ VE SALAMURA
Turşular ve tütsülenmiş ürünler yüksek sodyum içerir. Aşırı tuz tüketimi, mide çeperine zarar vererek mide kanseri oluşumuna zemin hazırlar. Tuz ihtiyacını sebzelerin kendi doğal yapısından karşılamak en sağlıklı yoldur.