Nöbetçi Eczaneler
Türkiye genelinde görev yapan 402 acil sağlık personeliyle gerçekleştirilen ve uluslararası saygınlığı bulunan BMC Emergency Medicine dergisinde yayımlanan çalışmada, elektrikli araç kazalarına yönelik özel eğitim eksikliğinin ciddi bir risk oluşturduğu vurgulandı. Araştırmada; yüksek voltajlı batarya sistemleri, kontrolü zor yangınlar, toksik gaz riski ve geç ortaya çıkan yeniden alevlenme ihtimali gibi faktörlerin, elektrikli araç kazalarını klasik trafik kazalarından ayırdığına dikkat çekildi.
HAZIRLIK DÜZEYİNİN YETERSİZ KALDIĞI ORTAYA ÇIKTI
Çalışma ekibinde Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi (AFSÜ) akademisyenlerinin de yer aldığı kapsamlı araştırmada, Türkiye’de kullanımı giderek yaygınlaşan elektrikli otomobillerin karıştığı trafik kazalarına müdahale eden acil sağlık personelinin konuya ilişkin bilgi ve hazırlık düzeyi ele alındı. Türkiye’nin farklı bölgelerinde görevli 402 acil sağlık çalışanı ile gerçekleştirilen ve üst düzey (Q1) prestijli bir akademik dergi olan BMC Emergency Medicine’da yayınlanan araştırmanın sonuçlarına göre, acil sağlık çalışanlarının elektrikli araç kazalarına yönelik özel eğitim alma oranının son derece düşük olduğu ve sahadaki hazırlık düzeyinin yetersiz kaldığı ortaya çıktı. AFSÜ Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalından Dr. Öğr. Üyesi Uğur Kayhan ve Acil Tıp Ana Bilim Dalından Prof. Dr. Şerife Özdinç ile Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Ana Bilim Dalından Dr. Öğr. Üyesi Zafer Liman, Afyon Kocatepe Üniversitesi Veteriner Fakültesi Biyoistatistik Ana Bilim Dalından Prof. Dr. İbrahim Kılıç ve Paramedik Cengiz Durmuş’un imzasının yer aldığı araştırmada, elektrikli otomobil kazalarına müdahale eden acil sağlık personelinin bilgi düzeyi, risk algısı ve psikolojik hazırlığı incelendi.
“BİR ÇAĞRIDA BULUNUYORUZ”
Çalışmaya ilişkin bilgi veren Dr. Öğr. Üyesi Uğur Kayhan, yüksek voltajlı batarya sistemleri, söndürülmesi güç yangınlar, toksik gaz salınımı ve kazadan saatler sonra bile ortaya çıkabilen yeniden alevlenme riski gibi unsurların, elektrikli otomobil kazalarını diğer yakıt türleri ile çalışan otomobillerin karıştığı trafik kazalarından belirgin biçimde ayırdığını söyledi. Elde ettikleri bulguların yalnızca acil sağlık çalışanlarını değil; itfaiye personeli, arama-kurtarma ekipleri, trafik polisleri, çekici operatörleri ve araç tamircileri gibi sahada görev yapan bütün paydaşları yakından ilgilendirdiğini ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Kayhan şöyle konuştu: “Trafikteki elektrikli otomobil sayısının sürekli artmasına ve bu vasıtaların kendine özgü yaralanma mekanizmalarına rağmen, acil sağlık çalışanlarının elektrikli araç kazalarıyla ilgili riskleri yönetmeye ne kadar hazır oldukları hakkında çok az şey biliniyor. Çalışmamız ile eksikliği belirgin olan bu konuda, kapsamlı eğitim programlarının geliştirilmesi ve hem acil sağlık çalışanları hem de ilgili kurumlar arasında farkındalığın artırılması yönünde somut adımlar atılması konusunda bir çağrıda da bulunuyoruz.”
“ÖNEMLİ BİR RİSK ALANI OLUŞTURUYOR”
Gerçekleştirdikleri araştırmaya katılan acil sağlık personelinin %94’ünden fazlasının elektrikli araç kazalarına yönelik özel bir eğitim almadığını tespit ettiklerini belirten Dr. Öğr. Üyesi Kayhan, hızla artan elektrikli otomobil kullanımına karşın bu otomobillerin karıştığı trafik kazalarına müdahale süreçlerinin hâlen geleneksel reflekslerle yürütülmesinin önemli bir risk alanı oluşturduğuna dikkat çekti. Dr. Öğr. Üyesi Kayhan, ilgili sahada çalışan sağlık personelinin elektrikli otomobil mekaniği, batarya ile ilgili tehlikeler ve güvenli müdahale yöntemlerine ilişkin temel teknik bilgilerle, simülasyon tabanlı eğitim ve senaryo odaklı egzersizleri birleştiren pratik beceriler edinmesinin önemini de vurguladı.
