Gazze’deki ailelerin ve çocukların çok uzun zamandır acı çektiğini ve yardıma ihtiyaç duyduğunu belirten Mendes, uzun zamandır kendini bu konuda eğittiğini ve belirli yerlere bağışlar yaptığını kaydetti.

Mendes, şunları aktardı:

“Sevgili dostlarım ve sanatçı arkadaşlarım, sesini yükseltmenin korkutucu gelebileceğini biliyorum, ben de şu anda bunu yazarken aynı şeyi hissediyorum… Aynı zamanda yardım etmek için bir şeyler yapma ihtiyacı da duyuyorum. Sesini yükseltenlerin sayısı ne kadar artarsa, değişime o kadar yaklaşırız. Eğer aynı fikirdeyseniz, lütfen içinize dönün, cesaretinizi toplayın ve yardım etmek için elinizden geleni yapın. Filistin’deki bu çocuklar çok uzun zamandır cesur olmak zorunda kaldı. Şimdi sıra bizde. Sesimizi yükseltmeyi ve baskı altında yaşayanlar için mücadele etmeyi bir norm haline getirelim.”>>>AA

Festival kapsamında yönetmen Bektaş’ın senaryosunu Henar Daşğın Bektaş ile birlikte kaleme aldığı “Gayda Yolu” filmi Atlas 1948 Sineması’nda izleyicilerle buluştu.

Gösterimin ardından düzenlenen söyleşide konuşan yönetmen Bektaş, filmde aynı coğrafyadan gelen ancak farklı yaşam deneyimlerine sahip iki karakterin karşılaşması üzerinden toplumsal ve bireysel çatışmaları ele almaya çalıştığını söyledi.

Türk sinemasında taşra anlatılarına ilişkin okumalarından hareketle farklı bir hikaye kurmayı amaçladığını belirten Bektaş, şunları kaydetti:

“Genellikle batıdan biri taşrada bir yere gitmiş oluyor. Yozgat’a ya da Bitlis’e gitmiş oluyor. Yozgatlı Yozgatlıyla kavga etmiyor ya da Bitlisli Bitlisliyle kavga etmiyor. Ben bu kalıbı da kırmak istedim. İki karakterim de oralı ama biri farklı nedenlerden kaynaklı göç etmiş bir aileden geliyor. Batıya gelmiş, orada eğitimini alıp ilk görev yerine atanmış. Hasan’ın üniversiteden edindiği doğrular gerçekten doğru ama Hasan’ın yabancılaştığı şeyin içindeki Remzi de doğru bir karakter. Remzi, hayatta kalmak için zor bir hayatın içerisinde olabilir ama bu onun kötü bir insan olduğunu göstermiyor. Özellikle kendi içlerindeki o kavgadan bir vicdanın ortaya çıkmasını seyirciye göstermek istedim.”

Bektaş, filmin hikayesinin köyünde öğretmenlik yaptığı dönemde şekillenmeye başladığını, senaryo çalışmalarını Henar Daşğın Bektaş ile yürüttüğünü anlattı.

Filmin ilk uzun metraj çalışmaları olduğunu ve yapım sürecinde çeşitli zorluklarla karşılaştıklarını belirten Bektaş, çekimleri 2023-2024 yıllarında gerçekleştirdiklerini aktararak, projeye maddi ve manevi destek veren ailesine, oyunculara ve ekibe teşekkür etti.

“Hasan’ı çok sevdim, hiç yargılamadan anlamaya çalıştım”

Filmde Hasan karakterini canlandıran Baran Şükrü Babacan, senaryoyu okuduğunda hikayenin sadeliğinden ve karakterin gündelik hayattaki gerçekliğinden etkilendiğini ifade etti.

Bağımsız sinemada daha önce de çalıştığını belirten Babacan, Hasan karakterinin kendi yaşamıyla da benzerlikler taşıdığını dile getirdi.

Babacan, ailesinin kendisi doğmadan önce Diyarbakır’dan Antalya’ya taşındığını söyleyerek, şunları anlattı:

“Ben Antalya’da büyüdüm ama her zaman tam oraya ait olamamak ya da Doğu’yu arkadaşlarımla konuştuğumda onların beni çok Batılı bulması gibi bir durum yaşadım. Bir yere tam olarak ait hissedememe durumu vardı. Hasan’da beni etkileyen kısım da buydu. Ben de oraya gittiğimde kendimde yeni şeyler keşfetmeye başladım. Bu, kendi içimdeki manevi bir yolculuğa da dönüştü. Hasan’ı çok sevdim, hiç yargılamadan anlamaya çalıştım.”

Filmde Şerife karakterine hayat veren Mine Doğan ise karakterin Hasan’ın yaşamında önemli kırılma noktalarına dokunduğunu belirtti.

Şerife’nin güçlü, kararlı ve ne istediğini bilen bir kadın olduğuna işaret eden Doğan, karakteri anlamak için yoğun çaba gösterdiğini ifade etti.

Doğan, Şerife’nin Hasan’ın hayatında derin değişimler yarattığını da aktararak, karakterler arasındaki aşk ve tutkunun filmin geneline yayıldığını sözlerine ekledi.

Film hakkında

Yapımcılığını M. Tayfur Aydın’ın üstlendiği filmin görüntü yönetmenliğini Ferhan Akgün ve Hüseyin Zerder, kurgusunu Amir Etminan yaptı.

Filmin oyuncu kadrosunda Baran Şükrü Babacan, Kadim Yaşar, Celal Öztürk, Mine Doğan, Fatih Süzer ve Muhammed Cangören yer aldı.

Film, ailesiyle uzun yıllar önce Diyarbakır’a göç eden ve eğitimini tamamladıktan sonra doğup büyüdüğü kasabaya öğretmen olarak dönen Hasan’ın hikayesini konu alıyor. Hasan, okuluna gelen imzasız bir ihbar mektubunun ardından haksızlığa uğrayan bir kişinin hakkını savunmak için gerçeğin peşine düşüyor.>>>AA

Okulun tarihsel sürecinin başlangıcını oluşturan yapı, Birinci Dünya Savaşı yıllarında Yayla Mahallesi’nde havzadaki maden şirketlerinden toplanan parayla askeri kışla olarak inşa edildi.

Cumhuriyet’in ilk yıllarında eğitim öğretime başlayan Yüksek Maden Mühendisliği Mektebi, iki katlı bir binada üç sınıflı ve ortaokul mezunlarını kabul eden yatılı okul olarak eğitim verdi.

Başlangıçta yalnızca basit bir kimya laboratuvarına sahip olan okul, parasız yatılı eğitim imkanıyla çoğunluğu Anadolu’nun farklı bölgelerinden gelen, olanakları sınırlı eğitim azmi yüksek öğrencilere kapılarını açtı.

Öğrenci ve eğitim imkanlarının geliştirilmesi kapsamında 1927’de bugün “Elektrik-Elektronik Alanı Atölyesi” olarak kullanılan bina inşa edildi. Yerleşkeye 1934 yılında ise günümüzde derslik olarak kullanılan ana bina eklendi.

Kısa sürede gelişen okulda zamanla Fransızca olarak petrografi (taş bilimi), işletme, izabe (maden cevherinin içerisindeki saf metalin saf olmayan diğer bileşenlerden ayrıştırılması), topografya, inşaat ve jeoloji gibi alanlarda dersler okutuldu.

Okulun ilk müdürü Mithat Paşa’nın torunu Refik Fenmen öncülüğünde modernleşme çalışmaları yürütülen okul, yabancı dilde eğitim, yurt dışı staj imkanları ve sportif-sosyal faaliyetleriyle öne çıkmayı başardı.

Madencilik eğitiminde farklı dönemler

1931-1933 yıllarında Maden Meslek Mektebi olarak faaliyet gösteren eğitim kurumu, daha sonra Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğüne (MTA) bağlı Zonguldak Maden Tatbikat (Başçavuş) Mektebi ve Maden Teknisyen Mektebi adıyla hizmet verdi.

1941 yılında parasız yatılı ve lise düzeyinde eğitim veren kurumun bünyesinde üç yıllık Başçavuş Mektebi de faaliyet gösterdi. İkinci Dünya Savaşı yıllarında hastane olarak kullanılan okul binası, eklentileri, makineleri ve ders araç gereçleriyle 1949 yılında Milli Eğitim Bakanlığına devredildi.

Sonrasında okul, sırasıyla Zonguldak Erkek Sanat Enstitüsü, Zonguldak Endüstri Meslek Lisesi, Zonguldak Teknik Lise ve Endüstri Meslek Lisesi ve Zonguldak Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi adlarını aldı.

Yüksek tavanlı tarihi binaları ve özgün mimarisinin yanı sıra bazı yapılarının girişindeki kitabelerle dikkati çeken okulun mezunları arasında 10. Yıl Marşı’nı Faruk Nafiz Çamlıbel ile yazan Behçet Kemal Çağlar ve eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Zeki Çakan gibi sanat ve siyaset dünyasından isimler bulunuyor.

Günümüzde 12 bina, 32 derslik, konferans salonu, müze, kütüphane, eğitim şehitleri anıtı, laboratuvar, spor salonu bulunduran okul, 8 alanda eğitim faaliyetini sürdürüyor.

“Geçmişten elde edilen deneyimler geleceğe aktarılıyor”

İl Milli Eğitim Müdürü Uygar Keskin, AA muhabirine, okulun Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu yer altı kaynaklarının değerlendirilmesi, maden mühendisliği alanında teknik bilgiye dayalı üretimi sağlayacak elemanların yetiştirilmesi amacıyla kurulduğunu söyledi.

Keskin, günümüzde sektörel anlamda farklı ihtiyaçların geliştiğine işaret ederek, “Şu an bilişim teknolojileri, metalürji, metal teknolojileri, yine motorlu araçlar, iklimlendirme, mobilya ve iç mekan tasarımı gibi farklı alanlarda öğrencilerimiz yetişmeye devam ediyor.” dedi.

Milli Eğitim Bakanlığınca “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”nin uygulandığını anımsatan Keskin, “Öğrencilerimizin mesleki yeterliliklerin yanında özellikle milli ve manevi değerlerle bütünleşmiş, ahlaki sorumluluğu özümsemiş ve özünde iyi insan olma idealinde yetiştirilmesi bizim hedeflerimiz arasında. Bu bakımdan bir asrı geçen bu okulumuz aynı zamanda bize bir gerçeği de vurguluyor. O da eğitimde kalıcılık. Geçmişten elde edilen deneyimler, günümüzde ve gelecekte ihtiyaç duyulan alanlarla nasıl özdeşleşirse o derecede kalıcılık sağlanmış oluyor. Okulumuz geçmişten günümüze geldiği bu noktada eğitim anlayışı, yetiştirdiği insan profili ve mesleki eğitime sunduğu katkılar açısından kentimizin ve ülkemizin tarihi okullarından biri olma misyonunu devam ettiriyor.” diye konuştu.

Keskin, okulun sadece mesleki eğitime dayalı teknik eleman yetiştirmekle kalmadığını anlatarak, “Okulumuz kültür sanat ve siyaset anlamında da nice insanlar yetiştirmiş ve ülkemizin kalkınmasında bu insanlara katkı sunmuştur.” dedi.>>>AA

Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde Darülmuallimat Kız Öğretmen Okulu olarak inşa edilen tarihi bina, ilk yıllarında “Mekteb-i Nisa” adıyla eğitim öğretime açıldı.

Daha sonra 1928’de ilkokula dönüştürülen kuruma, ünlü fikir ve siyaset adamı, şair ve yazar Ziya Gökalp’in adı verildi.

Diyarbakır’a özgü bazalt taşından inşa edilen okul, yıllar içerisinde çeşitli onarım ve düzenlemelerden geçti.

1962 yılında gerçekleştirilen kapsamlı onarımda binanın çatısı ve ikinci kat döşemeleri değiştirildi. 1966’da okulun doğusunda bulunan ve belediyeden devralınan otel binası daha sonra yıkılarak bulunduğu alan bahçeye dönüştürüldü. 1969’da ise tarihi binanın güneyine iki katlı bir derslik ilave edildi.

Siyasetçi, akademisyen, şair, yazar ve gazeteci başta olmak üzere farklı alanlarda tanınmış çok sayıda kişinin eğitim gördüğü okul, yetiştirdiği isimlerle kentin tarihinde iz bıraktı.

Geçmiş dönemlere ait belge ve fotoğrafların muhafaza edildiği arşive de sahip olan okul, mezunlarının hatıralarını yaşatıyor.

Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen eğitim gördükleri okulu ziyaret eden mezunlar, eski fotoğraflarını inceleyerek öğrencilik yıllarını yad ediyor.

Bir asrı aşan geçmişinde eğitim amacıyla kullanılan tarihi yapı, günümüzde de ilkokul ve ortaokul olarak eğitim öğretim faaliyetlerini sürdürüyor.

“Tarih kokan okulumuz birçok ünlü düşünüre kapılarını açmıştır”

Ziya Gökalp İlkokulu/Ortaokulu Müdürü Mustafa Bozkuş, AA muhabirine, okulun 1915’te Mekteb-i Nisa adıyla eğitim öğretime başladığını söyledi.

Daha sonra 1928’de ilkokula çevrildiğini ve ünlü fikir ve siyaset adamı, şair ve yazar Ziya Gökalp’in adının verildiğini belirten Bozkuş, şöyle dedi:

“Okulumuz Diyarbakır’ın orijinal bazalt taşlarından yapıldı ve 111 yıldır kesintisiz eğitim öğretim veren Türkiye’deki ender okullardan biridir. Okulumuzda dönemsel olarak restorasyon çalışmaları yapılmış olsa dahi ana binasında herhangi bir değişiklik olmamıştır. Diyarbakır’ın kültürünü, tarihini yansıtan 100 yılı aşkın süredir ayakta duran bir eğitim öğretim kurumudur.”

Okulda şu anda ilkokul ve ortaokul olmak üzere 750 öğrencinin eğitim gördüğünü ifade eden Bozkuş, okulun geçmişten bugüne akademik, sanat ve sportif alanlarda da başarılar elde ettiğini dile getirdi.

Okuldan birçok kişinin mezun olduğunu ifade eden Bozkuş, şunları kaydetti:

“Tarih kokan okulumuz birçok ünlü düşünüre kapılarını açmıştır. Geçmişten geleceğe uzanan bu köprü şu anda mevcut olan yüzlerce öğrencimize de bir örnek teşkil etmiştir. Bu şekilde de akademik başarı yönünden öğrenciler için bir yol haritası belirlemiştir. Yurt dışında ve ülkemizde yaşayan, okulumuzdan mezun olmuş öğrencilerimiz zaman zaman bizleri ziyaret etmekte, anı defterimizi görmekte ve kendi fotoğraflarını görünce de bayağı duygusal anlar yaşamaktayız. Geçen gün yurt dışından gelen 80 yaşındaki profesör bir hocamız burada bizimle beraber eski fotoğraflarına baktı ve hüngür hüngür ağladı.”

“Burası sadece bir bina değil, kentin hafızasıdır”

Eğitim gördüğü okulda bir dönem İngilizce öğretmeni olarak görev yapan eğitimci, yazar İbrahim Evirgen de Ziya Gökalp İlkokulunun çok sayıda şair, yazar, bilim insanı, gazeteci ve fikir insanı yetiştirdiğini söyledi.

Evirgen, “Ben de bu okulda hem öğrenci olarak eğitim gören hem de öğretmen olarak çalışan şanslı kişilerden biriyim. 50 yıl önce bu okulda okumaya başladım daha sonra 2000’de İngilizce öğretmeni olarak görev yaptım. 5 yıl bu tarihi okulda eğitim verdim. Bu okuldan mezun olan hemen hemen herkes yüksek mevkilere geldi ve güzel meslek sahibi oldu.” dedi.

Geçmişte Ziya Gökalp İlkokulunun kentin en değerli, kaliteli ve disiplinli okullarından biri olduğunu dile getiren Evirgen, çok kaliteli öğretmenlerin okulda eğitim verdiğini söyledi.

Sık sık okulu ziyaret edip eski anıları yad ettiklerini belirten Evirgen, şunları aktardı:

“Burası sadece bir bina değil, kentin hafızasıdır. Bu kadim okulda yetişen insanlar zaman zaman buraya gelmekte, burayı ziyaret etmekte, bir müze gibi burayı keşfetmeye çalışmaktadır çünkü bu merdivenlerde, bu koridorlarda ve okuduğum bu sınıfta çok anımız var. Anılarımız kaldı. Bu kadim kentin güzel okulunun değerli şahsiyetler yetiştireceğine vesile olacağına inanıyorum.”

“Sınıfları gezdik, çok duygulandık”

Mezun olduğu okulu ziyarete gelen Diyarbakır Kültür, Turizm ve Musiki Derneği Başkanı Kenan Aksu ise 1972’de mezun olduğu okulda çok sayıda hatırası bulunduğunu söyledi.

Okulun, geçmişte bölgenin en önemli okullarından biri olduğunu dile getiren Aksu, şöyle konuştu:

“Arşivlere baktığımızda buradan mezun olan öğrenciler, siyaset, devlet yönetimi veya değişik iş kollarında çok önemli görevlerde bulundu. Özellikle sportif ve kültürel bakımından Ziya Gökalp İlkokulu o zaman Diyarbakır’da en önemli okuluydu. Bölgede çok önemli bir okuldu. Hocalarımızla tanıştık, sınıfları gezdik, çok duygulandık. İnşallah bu okulun öğrencileri daha önceki mezun olan öğrenciler gibi devletin en üst kademelerinde daha önemli yerlerde yer edinirler.”>>>AA

Anadolu Ajansının (AA) “Asırlık Mektepler” dosyasının bu bölümünde, Mersin’in Akdeniz ilçesinde tarihi binasında eğitim öğretim faaliyetlerini sürdüren Tevfik Sırrı Gür Anadolu Lisesi ele alındı.

Osmanlı Dönemi’nde rüştiye (ortaokul) olarak hizmet veren binada, 1909’da yeni sınıf eklenmesiyle “Mersin İdadisi” adıyla lise eğitimi verilmeye başlandı.

Fransız kuvvetlerinin 1918’de Mersin’i işgali sırasında kapatılan lisede yaklaşık 3 yıl ders zili çalmadı.

Kentin 1922’de düşman işgalinden kurtarılmasıyla “Mersin Ticaret İdadisi” adıyla yeniden hizmete açılan okul, ortaokula dönüştürüldü ve uzun süre bu statüde eğitim verdi.

Dönemin Mersin Valisi Tevfik Sırrı Gür’ün öncülüğü ve yöre halkının desteğiyle okul, 1945-1946 eğitim ve öğretim yılında “Mersin Lisesi” haline getirildi.

Hala kullanılan tarihi taş binanın yapılmasını sağlayan Vali Gür’ün anısının yaşatılması için okulun adı 1964’te “Mersin Tevfik Sırrı Gür Lisesi” olarak değiştirildi. Okul, 2005’te “Anadolu Lisesi” statüsüne geçti.

Tarihi yapısı “kültür varlığı” olarak korunuyor

“Tescilli ve korunması gerekli anıtsal nitelikli kültür varlıkları” arasında yer alan Tevfik Sırrı Gür Anadolu Lisesi’nin binası, 117 yıllık eğitim serüvenine devam ediyor.

Siyaset, bürokrasi, ekonomi, kültür sanat ve spor dünyasından çok sayıda ismin eğitim gördüğü lise, 2019’da kurulan “Mersin Eğitim Tarih Müzesi”ni bünyesinde barındırıyor.

Mersin’in eğitim geçmişini yaşatan yapı haline gelen lise, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan öyküsüyle köklü mirasını geleceğe taşıyor.

“Bir elektrik kablosu bile çekecekseniz izin almanız gerekiyor”

İlçe Milli Eğitim Müdürü Saim Demir, AA muhabirine, Tevfik Sırrı Gür Anadolu Lisesi’nin kentin en eski okulu olduğunu söyledi.

Okulun bir eğitim çınarı olduğunu vurgulayan Demir, şöyle konuştu:

“Okulumuzun içerisinde Mersin Eğitim Tarih Müzesi bulunuyor. İlçelerimizdeki eğitim ortamlarında kullanılmış olan tarihi dokümanlar, ekipmanlar toplandı. Bir bölümünde müze olarak sergileniyor. Bu okulun içerisinde herhangi bir noktaya müdahale edemezsiniz, dokunamazsınız. Bir elektrik kablosu bile çekecekseniz izin almanız gerekiyor çünkü taş yapı, tarihi bir bina. Bu tür binaların korunuyor ve gelecek nesillere aktarılıyor olması biz eğitimciler açısından çok mutluluk verici.”

“Birçok siyasi, bürokrat, iş insanı, sporcu ve sanatçı yetişmiştir”

Tevfik Sırrı Gür Anadolu Lisesi Müdürü Sezer Çetin de kentte 1909’dan başlayan eğitim öyküsünün koruma altındaki taş yapıda sürdüğünü dile getirdi. Lisenin kentin eğitim hafızası olduğuna dikkati çeken Çetin, şunları anlattı:

“Okul binamız dış taş yapısı hiç bozulmadan, korunarak ve kültür varlıklarında kayıtlı olarak eğitim öğretimine hala ilk günkü gibi devam etmektedir. Okulumuzdan birçok siyasi, bürokrat, iş insanı, sporcu, sanatçı yetişmiştir. Arasında ünlü kişiler de vardır. Akademik, sportif ve sanatsal olarak da çok yönlü atölyelerimiz ve etkinliklerimizle Mersin eğitiminde iyi bir yerimiz var. Bu okulda çalışmaktan gerçekten onur ve gurur duyuyorum.”

Mezun olduğu okulda öğretmenlik yapıyor

Edebiyat öğretmeni Ali Cemal Koçak da 1993’te okula ilk adımı öğrencilikle attığını belirterek, “Burada edebiyat öğretmeni olarak görev yapmak kısmetmiş. Geçmişte burada okuduk, o sıralarda kendimiz vardık. Öğretmenlerimizi dinliyorduk. Şimdi aynı sıralarda bu sefer masanın diğer tarafındayız. Çok mutluluk, onur verici bir durum benim için çünkü okuduğum sıralarda şimdi öğretmenlik yapıyorum.” ifadelerini kullandı.

Okulun tarihi geleneği temsil ettiğini söyleyen Koçak, “Bu binanın içinde kültür birikimi var. Öğrencilerimizin bunu iyi değerlendirmelerini, bundan yararlanmalarını istiyoruz. Bu kültür birikiminden faydalanıp geleceğe yeni hayallerle bakmalarını istiyoruz. Bizler de onların bu hayallerine rehber olmak için buradayız.” dedi.

Öğrenciler de okulun mirasının farkında

Lisenin 11. sınıf öğrencilerinden Defne Başoğul, okulun tarihi geçmişiyle kendilerine güven verdiğini vurgulayarak, “Okulun müzesini ilk gün hepimize gezdirdiler. Orada eski kayıtların, eşyaların bulunması bize aslında tarihin tozlu raflarından kalkmış ve burada hala dimdik durduğumuzu hissettiriyor. Okulumuzun eski öğrencilerinin başarılarını görmek hepimize birer ilham kaynağı oluyor. Onları örnek alıyoruz.” diye konuştu.

Melike Kurt da köklü geçmişe sahip bir eğitim yuvasında öğrenim görmenin ayrıcalığını hissettiğini kaydetti.>>>AA

Anadolu Ajansının (AA) “Asırlık Mektepler” dosyasının bu bölümünde, 1891 yılında Ameliye ve Nazari Hüdavendigar Abdülhamid Han Tarım Lisesi adıyla kurulan, farklı dönemlerde Ziraat Meslek Lisesi ve Hamidiye Tarım Lisesi adlarını alan okulun eğitim serüveni anlatıldı.

Kuruluşunda tarım, ipek böcekçiliği, seracılık ve arıcılık gibi alanlarda faaliyet gösteren okulda tarım, yiyecek içecek hizmetleri, laboratuvar hizmetleri, hayvan yetiştiriciliği ve sağlığı ile gıda teknolojileri alanlarında eğitim veriliyor.

Öğrenciler, okulun 300 dönümü ekilebilir olmak üzere toplam 430 dönümlük arazisinde gerçekleştirilen tarımsal faaliyetlere katılarak üretim süreçlerini uygulamalı öğreniyor.

Ürünlerin toplanması, depolanması, işlenmesi ve satışında da görev alan öğrenciler tarafından üretilen organik meyve kurusu, sirke, zeytinyağı, sabun ve reçel gibi pek çok ürün, yerel marketlerde tüketicilerle buluşturuluyor.

Yiyecek içecek hizmetleri alanı öğrencileri, “Tarladan tabağa” konseptiyle hazırladıkları yemekleri, okulun restoranına gelen müşterilere servis ediyor.

Bu eğitim öğretim yılında 58 öğretmen ve 15 usta öğreticinin 620 öğrenciye eğitim verdiği okulda geçmişten bugüne tarım eğitiminde kullanılan materyallerin yer aldığı Tarım Müzesi de bulunuyor.

Müzede diplomalar, geçmiş dönemlere ait öğrenci belgeleri, zirai araçlar ve traktörler gibi materyaller muhafaza ediliyor.

“Bölge halkı, buradan doğal ve sağlıklı ürünlerin teminini sağlayabiliyor”

Okulun Teknik Müdür Yardımcısı Nevin Günlemeç Kurutaş, AA muhabirine, okulun kuruluş hedefleriyle mevcut eğitim öğretim hedeflerinin halen örtüştüğünü​​​​​​​ söyledi.

Teorik tarım eğitimini uygulamayla birleştirip zamanın teknolojisine uygun hale getirerek üst seviyede tarım eğitimi vermeyi amaçladıklarını belirten Kurutaş, “Biz, eğitimi ve üretimi bir arada yürütmeye gayret ediyoruz. Tarım, hayvan sağlığı, gıda, laboratuvar ve yiyecek içecek şeklinde 5 alanımız bulunuyor. Bunlardaki hedef, birbiriyle koordineli şekilde eğitim öğretimle üretim faaliyetlerini gerçekleştirmek.” dedi.

Kurutaş, sürdürülebilir tarıma önem verdiklerini vurgulayarak, “Burada tüm zirai faaliyetlerimizi biz uygulamalı olarak çocuklarımıza gösterebiliyoruz. Tarlada yaptığımız uygulamaların devamında bu defa ortaya çıkan ürünlerin hem satışı hem katma değerli, doğal içerikli ürünler üretilmesi, doğaya ve çevreye duyarlı gençler yetiştirilmesi bizim en öncelikli hedefimiz.” ifadelerini kullandı.

Okulun tarihi dokusu dolayısıyla da tercih edildiğini anlatan Kurutaş, mezun öğrencilerin yaklaşık yüzde 80’inin kendi alanlarında istihdam edildiklerini söyledi.

Okulun şehrin merkezinde yer aldığına dikkati çeken Kurutaş, şunları kaydetti:

“430 dönümlük ağaçlandırılmış yeşil bir arazi öncelikle ortamın iklimi açısından çok kıymetli, ayrıca bölge halkı buradan bütün ihtiyaçlarını doğal ve sağlıklı ürünlerin teminini sağlayabiliyor. Sütünden yumurtasına, domatesinden biberine bütün taze ürünleri buradan alabiliyor. Bahçesinin çiçeğini buradan alabiliyor, ağacını buradan alabiliyor. Bütün ihtiyaçlarını bu şekilde karşılayabiliyor. Onlar da yürüme mesafesinde doğal ve sağlıklı ürünlere ulaşmış oluyor.”

Okula her gelişinde eski günleri hatırlıyor

Okulun eski mezunlarından Nurettin Eşiyok (68) da 1975’te ziraat teknisyeni olarak mezun olduğunu ve o dönem okulun Bursa Ziraat Meslek Lisesi adıyla bilindiğini söyledi.

Eşiyok, mezuniyetinin ardından yükseköğrenimini tamamlayarak Türk dili ve edebiyatı öğretmeni olduğunu, uzun yıllar başka eğitim kurumlarında okul müdürü olarak görev yaptığını belirtti.

Okula her geldiğinde eskiden hissettiği heyecanı yeniden yaşadığını dile getiren Eşiyok, şöyle konuştu:

“Bahçeye girişte hemen sağ tarafımızda ıhlamurlar vardı, onlar halen duruyor. Onun kokusuyla girdik bu okula. Okul o kadar etkileyici ki ‘Ben bu okulda okurum.’ demiştim. Şimdi geldiğimde ‘Ben bu okulda okudum, ağaçlar ne kadar büyümüş.’ diyorum. Diktiğim ağacı gördüm, ‘Ben bu ağacı dikmiştim yıllar önce.’ dedim. Onun altına gelip o anı yaşamak güzel bir şey. Arkadaşlarınızla, yaşıtlarınızla bir arada olduğunuz dönemi, süreci hatırlıyorsunuz.”

Eşiyok, yaparak-yaşayarak öğrenme modeliyle verilen uygulamalı eğitimlerde öğrendiği bilgilerden hayatı boyunca faydalandığını, burada edindiği misyonla görev yaptığı tüm okullarda ağaçlar diktiğini söyledi.

Emekli olduktan sonra diğer mezunlarla bir araya gelerek Bursa Ziraat Meslek Lisesi Mezunlar Derneğini kurduklarını ifade eden Eşiyok, dernek başkanı olarak görev aldığını ve mezunları aynı çatıda toplamak için çabaladıklarını sözlerine ekledi.>>>AA

Anadolu Ajansının (AA) “Asırlık Mektepler” dosyasının bu bölümünde, Afyonkarahisar’ın köklü eğitim kurumu olan Afyon Lisesi’nin eğitim yolculuğu anlatıldı.

II. Abdülhamid Han döneminde 1894’te “Karahisar-ı Sahip Rüştiyesi” olarak kurulan tarihi lisenin ismi, 1923’te İlmiye Heyeti toplantısında “Afyonkarahisar Sultanisi” olarak değiştirildi.

Okul, 1933’ten bu yana lise olarak eğitim veriyor.

Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel ve 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, eski Sağlık Bakanı Halil İbrahim Özsoy, eski Maliye Bakanı İsmet Attila, eski Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu, eski Ulaştırma Bakanı Arif Demirer ile bazı üst düzey askeri yetkililer ve sanatçıların da mezun olduğu lise, geçmişiyle tarihe tanıklık ediyor.

“Öğrenciler belli bir puan alarak giriyor”

İl Milli Eğitim Müdürü İsmail Altınkaynak, AA muhabirine, tarihi Afyon Lisesi’nin kentin ve ülkenin köklü eğitim kurumlarından biri olduğunu söyledi.

Okulun tercih edilen liselerden biri olduğunu vurgulayan Altınkaynak, şunları kaydetti:

“Tanınmış isimler buradan mezun olmuş. Mezunlar ülkeye hizmet etmeye çalışmış. Okul 132 yıldır eğitim vermeye devam ediyor. Okul 2017’den itibaren proje okuluna dönüştürülmüş. Öğrencileri de öğretmenleri de seçilmiş. Öğrenciler belli bir puan alarak giriyor. Bu ve bunun gibi benzeri liseler sadece öğrenci yetiştirmiyor. Bu ülkenin geleceğini, şehirlerin hafızasını, milletlerin, devletlerin köklü geleceğini yeni nesillere aktarmakta da önemli bir görev icra etmektedirler.”

Afyon Lisesi Müdürü Ramazan Balkan da okulun Anadolu lisesi statüsünde olduğunu belirterek, “Geçen yıl kimya dalında derece yaptık. Bu yıl çalışmamız devam ediyor. Yine Avrupa Birliği projelerimiz devam ediyor. İtalya ve Polonya ortaklı projemiz devam ediyor. Çocuklar ve öğretmenler gayretli.” ifadelerini kullandı.>>>AA

Rusya-Ukrayna Savaşı, İran’daki savaş ve Körfez bölgesindeki gelişmelere dikkati çeken Ersoy, Türkiye’nin izlediği dış politika, barışa yönelik katkıları ve güçlü yapısıyla bölgede istikrarını koruduğunu ifade etti.

Turizm sektörünün krizlerden etkilenme biçimine ilişkin strateji değişikliğine gittiklerini anlatan Ersoy, geçmişte kriz dönemlerinde sezonun kapatılarak sonraki yılın beklendiğini, artık bu yaklaşımın değiştiğini kaydetti.

Ersoy, 2018’den itibaren sektörün krizlere karşı dayanıklılığını artırmaya yönelik adımlar attıklarını belirterek, 2019’da kurulan Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının ürün çeşitliliğinin artırılması, yeni pazarların geliştirilmesi ve tanıtım faaliyetlerinde önemli rol üstlendiğini vurguladı.

İran’daki savaşın başlamasının ardından rezervasyon iptalleri yaşandığını ancak hızlı adımlar, tanıtım çalışmaları ve satış kampanyalarıyla kayıpların telafi edildiğini dile getiren Ersoy, şunları kaydetti:

“Bölgede yaşamanın gerekliliklerini bilerek, krizlere karşı bağışıklığımızı artırmış bir şekilde istikrarımızı koruyarak, her daim büyüme hedefiyle yolumuza devam ediyoruz. Bu yıl üçüncü çeyrekte yüzde 5 artışla 25,5 milyar dolarlık turizm geliri elde ettik. Yılın 9 ayında ise yüzde 2,4 artışla 51,3 milyar dolarlık gelire ulaştık.”

Türkiye’nin uluslararası organizasyonlarla öne çıktığını belirten Ersoy, NATO Zirvesi’nin ardından COP31’in düzenleneceğini, gelecek yıl da Formula 1’in Türkiye’de gerçekleştirileceğini ifade etti.

COP31’in Antalya’ya önemli kazanımlar ve yatırımlar getirdiğini vurgulayan Ersoy, organizasyon kapsamında Serik, Belek ve Aksu bölgelerinde yol ve altyapı çalışmalarının tamamlandığını bildirdi.

EXPO alanının uluslararası kongrelere ev sahipliği yapabilecek bir merkeze dönüştürüldüğünü ifade eden Ersoy, organizasyonun ardından alanın Kültür ve Turizm Bakanlığına devredileceğini ve yıl boyunca uluslararası kongrelerin düzenlenmesi için çalışmalar yapılacağını belirtti.

Ersoy, “Turizmdeki önemli hedeflerimizden biri de sürdürülebilirlik. Sürdürülebilirliğin yanında 12 aya yayılmış turizmi gerçekleştirebilmek.” diye konuştu.

Antalya Müzesi’nin yeni binasının 2027’de açılması planlanıyor

Antalya Müzesi’nin yeniden inşasına ilişkin de bilgi veren Ersoy, yeni müzenin 2027 yılında hizmete açılmasının planlandığını bildirdi.

Yeni müzenin önceki binaya göre iki kat daha fazla kapalı alana ve üç kat daha fazla sergi alanına sahip olacağını belirten Ersoy, böylece depolarda bulunan çok sayıda eserin ziyaretçilerle buluşturulacağını ifade etti.

Ersoy, yeni müzenin Antalyalılar ve kenti ziyaret eden turistler için önemli bir kültür merkezi olacağını sözlerine ekledi.>>>AA

Turizmde yıla çok iyi başlangıç yapmalarına rağmen şubatın sonunda İsrail ve ABD ile İran arasında başlayan savaştan olumsuz etkilendiğini dile getiren Ersoy, bölgedeki savaşların Türkiye turizmini hem kaynak pazarlar hem de artan enerji ve hava yolu ulaşım maliyetleri üzerinden etkilediğini anlattı.

Ersoy, sektörün krizlere karşı dayanıklılığını artırmak amacıyla ürün ve pazar çeşitliliğine odaklandıklarını kaydederek, Türkiye’nin 2018’de turizm stratejisinde değişikliğe gittiğini, 2019’da Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansının (TGA) kurulduğunu, bu çalışmalarla yeni pazarlara açıldıklarını ve tanıtım faaliyetlerini güçlendirdiklerini bildirdi.

Savaşın etkilerinin özellikle ikinci çeyrekte hissedildiğini ancak sektörle birlikte hızlı hareket ederek tanıtım ve satış kampanyalarını artırdıklarını anlatan Ersoy, sözlerini şöyle sürdürdü:

“Bütün bu olumsuzluklara rağmen Türkiye, turizmde yıllardır yaptığı yatırımların karşılığını almayı başardı. Üçüncü çeyrekte turizm gelirimiz, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artarak 25 milyar 526 milyon dolara ulaştı. 9 aylık turizm gelirimiz ise yüzde 2,4 artışla 51 milyar 278 milyon dolar oldu. İkinci çeyrekte savaşın etkilerini daha yoğun hissetmiştik. O dönemde yaptığımız açıklamada, ‘en kötüsünün geride kaldığını ve bundan sonra toparlanma beklediğimizi’ söylemiştim. Nitekim turizm sektörümüzle birlikte çok hızlı hareket ettik. Güçlü tanıtım ve satış kampanyalarını devreye aldık. Türkiye’nin güvenli ve istikrarlı bir destinasyon olduğunu uluslararası kamuoyuna etkili biçimde anlattık.”

Ersoy, Türkiye’nin Formula 1 takvimine yeniden alınması, NATO Zirvesine ev sahipliği yapması ve Antalya’nın COP31 için seçilmesinin de ülkeye duyulan güveni güçlendirdiğini vurguladı.

Dijital tanıtım çalışmalarına değinen Ersoy, bu yıl 74 ülkede yürütülen kampanyalarla 7,1 milyar gösterime ulaşıldığını, 2025 ve 2026’da yayımlanan 10 mini dizinin ise toplam 10,5 milyar gösterim elde ettiğini söyledi.

“Kişi başı gecelik harcamada ise büyümeye devam ediyoruz”

Bakan Ersoy, turizm stratejisinde ziyaretçi sayısının yanı sıra kişi başı harcamayı artırmaya da odaklandıklarını belirterek, yüksek harcama kapasitesine sahip ziyaretçilere yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.

Yılın 9 ayında ortalama kalış süresinin 10,34 gece olarak gerçekleştiğini dile getiren Ersoy, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Kişi başı gecelik harcamada ise büyümeye devam ediyoruz. 9 ayda yabancı ziyaretçilerin kişi başı ortalama gecelik harcaması 119,9 dolara ulaştı. Tüm ziyaretçi grupları birlikte değerlendirildiğinde ise kişi başı ortalama gecelik harcama, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4,6 artarak 107,7 dolar oldu. Yıl sonuna kadar çok büyük bir sürprizle karşılaşmazsak 65 milyar doların üzerinde turizm geliri elde edeceğimizi düşünüyorum.”

“Bu hafta ABD’den yeni eserlerimiz geldi”

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, Türkiye’nin yurt dışına kaçırılan kültür varlıklarının iadesi için kurumsal kapasitesini güçlendirdiğini ve uluslararası işbirliklerini artırdığını belirterek, bu kapsamda anlaşma yapılan ülke sayısının 14’e yükseldiğini bildirdi.

Kaçakçılıkla mücadele biriminin daire başkanlığı seviyesine çıkarıldığını anımsatan Ersoy, eserlerin kökenini ortaya koymak için arşiv kayıtları, kazı belgeleri, eski fotoğraflar ve bilimsel analizlerden yararlanıldığını ifade etti.

Ersoy, yurt dışında eserin tespit edilmesinden satışının durdurulmasına ve onun talep edilmesine kadar tüm süreçlerde önemli deneyimlerinin bulunduğunu kaydederek, “Bu konuda ciddi bir uzmanlık kazandık. Bugün dünyanın farklı ülkelerinden uzmanlar Türkiye’ye gelerek eğitim alıyor, kültür varlıklarının iadesi konusundaki tecrübemizden yararlanıyor.” dedi.

Halihazırda birçok ülkede birlikte çalıştıkları ekiplerin bulunduğunu dile getiren Ersoy, şu ifadeleri kullandı:

“Şu anda üzerinde çalıştığımız çok sayıda operasyon var. Ancak bunların ayrıntılarını açıklayamam. Şunu söyleyebilirim, bu hafta ABD’den yeni eserlerimiz geldi. Bunun açıklamasını da yapacağız. ABD, İsviçre, Japonya, Özbekistan, Yunanistan, Danimarka ve Çin gibi çok sayıda ülkeyle çalışmalarımız devam ediyor. Bizim için bir eserin kaçırılmasının üzerinden kaç yıl geçtiği, o eserin peşini bırakmak için bir gerekçe değil. Kültür varlıklarımızın izini sürmeye ve onları doğdukları topraklarla buluşturmaya devam edeceğiz.”

“Diyarbakır Cezaevi’ndeki çalışmaları yıl sonuna kadar tamamlamayı hedefliyoruz”

Bakan Ersoy, Diyarbakır Cezaevi’nin müze ve kültür alanına dönüştürülmesi projesinde son aşamaya geldiklerini ve çalışmaları yıl sonuna kadar tamamlamayı hedeflediklerini bildirdi.

Toplam 47 dönümlük alanda yürütülen proje kapsamında 18 bin 500 metrekarelik bölümün hafıza müzesi ve kütüphane olarak düzenlendiğini anımsatan Ersoy, komplekste sergi salonları ile 520 kişilik çok amaçlı etkinlik salonunun da yer alacağını anlattı.

Ersoy, geçmişte yaşananların gelecek kuşaklara aktarılmasını ve Diyarbakır’ın kültür-sanat hayatına katkı sunmayı amaçladıklarını kaydederek, müzenin içeriğinin tanıkların anlatımları, arşiv belgeleri ve akademik çalışmalar doğrultusunda hazırlandığını söyledi.

“(Ayasofya’nın yer altındaki tarihi mekanları) Halkımızla buluşturmayı hedefliyoruz”

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, Ayasofya’da Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon, konservasyon ve güçlendirme çalışmalarını yürüttüklerini belirterek, bilim kurulu üyelerinin çalışmaları Mimar Sinan döneminden sonraki en kapsamlı müdahalelerden biri olarak nitelendirdiğini bildirdi.

Ana kubbenin yanı sıra mihrap ve minberin bulunduğu doğu bölümündeki yarım kubbede de güçlendirme çalışmalarına başladıklarını kaydeden Ersoy, çalışmaların bilim kurulu, Koruma Kurulu ve üniversitelerin görüşleri doğrultusunda yürütüldüğünü, yapının ibadete ve ziyarete açık tutulurken özgün mimari unsurlarının korunmasına yönelik hassas bir mühendislik çalışması gerçekleştirildiğini anlattı.

Ersoy, Ayasofya’nın yer altındaki tarihi alanlarında da araştırmaların ve kapsamlı çalışmaların sürdüğünü aktararak, bugüne kadar yaklaşık 3 bin ton çamur ve moloz çıkarıldığını, tarihi tünel, su kanalı ve mahzenlerin incelendiğini ifade etti.

Bazı bölümlerde ilerledikçe yeni mekanlara ulaştıklarını vurgulayan Ersoy, sözlerine şöyle devam etti:

“Bu yapılar, İstanbul’un tarihi su yönetimi ve altyapısı hakkında da önemli bilgiler veriyor. Yağmur sularının tahliyesi ve su dağıtımı gibi işlevlere sahip yer altı sistemlerini araştırıyoruz. Bazı bölümler insanların geçebileceği büyüklükte. Ancak bütün alanların işlevlerini ve tarihsel bağlantılarını henüz ortaya koymuş değiliz. Araştırmalarımız devam ediyor. Kuzeydoğu bölümündeki 4 odalı yer altı mezarında yani hipojede yürütülen çalışmalar da Ayasofya’dan daha eski dönemlere uzanan izleri anlamamıza katkı sağlıyor. Ayasofya’nın yer altı, en az üst yapısı kadar ilginç.

Yakın bir tarihte bu alanları öncelikle basın mensuplarımıza tanıtmak, sizlere çalışmalarımızı yerinde göstermek istiyoruz. Ardından gerekli koruma, güvenlik ve ziyaretçi altyapısı çalışmaları tamamlanan uygun bölümleri halkımızla buluşturmayı hedefliyoruz. Hangi alanların ziyarete açılabileceğini bilimsel incelemeler ve güvenlik koşulları belirleyecek. Böylece Ayasofya’nın bugün görülemeyen tarihi katmanlarının da tanınmasına imkan sağlayacağız. Fatih’in emanetini, kubbesinden yer altındaki yapılarına kadar bütüncül bir yaklaşımla koruyoruz.”

Türkiye uluslararası etkinliklere talip olacak

Bakan Ersoy, turizm hareketliliğini yılın 12 ayına yaymak amacıyla kongre, fuar ve etkinlik turizmine yönelik yeni yatırımlar hazırladıklarını belirterek, “2027 yılından itibaren Türkiye’nin uluslararası etkinlikleri ülkemize kazandırmak için daha güçlü biçimde teklif veren ve bunları organize eden bir merkez olmasını hedefliyoruz. TGA’da turizm tanıtımı için kurduğumuz başarılı modeli bu alana da taşımak istiyoruz.” şeklinde konuştu.

Bu kapsamda TGA bünyesinde uluslararası kongre ve organizasyonları ülkeye kazandırmak üzere profesyonel bir yapı oluşturduklarını ve personel istihdamına başladıklarını dile getiren Ersoy, İstanbul Lütfi Kırdar Kongre Merkezi’nin Bakanlığa devri için hukuki sürecin kazanıldığını bildirdi.

Antalya’da ise COP31 sonrasında EXPO alanında Türkiye’nin önemli fuar, kongre ve etkinlik merkezlerinden birini hayata geçirmeyi hedeflediklerini vurgulayan Ersoy, “Yaz döneminde turistlerimiz ve Antalyalılar için yeni bir etkinlik ve deneyim alanı oluşturacağız. Dolulukların daha düşük seyrettiği kış ve bahar dönemlerinde ise uluslararası kongreler, fuarlar ve şirket organizasyonlarıyla şehrimize yeni bir ziyaretçi hareketliliği kazandıracağız.” ifadelerini kullandı.

“Formula 1’i pistten çıkarıp bütün İstanbul’a yayacağız”

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, Formula 1 organizasyonunu yalnızca hafta sonu yarışıyla sınırlı görmediklerini, İstanbul’un kültür, sanat ve eğlence hayatıyla bütünleştirerek geniş kapsamlı bir festivale dönüştürmeyi hedeflediklerini söyledi.

“Formula 1’i pistten çıkarıp bütün İstanbul’a yayacağız.” diyen Ersoy, organizasyon öncesi ve sonrasında Ege ve Antalya gibi destinasyonları da seyahat programlarına dahil ederek ziyaretçilerin Türkiye’de kalış süresini ve harcamalarını artırmayı amaçladıklarını kaydetti.

Ersoy, yeni Antalya Arkeoloji Müzesi’ni 2027’de hizmete açmayı hedeflediklerini kaydederek, müzenin eski yapıya göre iki kat büyük kapalı alana ve yaklaşık 3 kat fazla sergi alanına sahip olacağını bildirdi.

Yeni müzede depolarda bekleyen eserlerin büyük bölümünün sergilenebileceğini dile getiren Ersoy, “İlerleyen dönemde Antalya Müzesi’ni gece müzeciliği uygulamasına da dahil edebiliriz.” dedi.

“Gece müzeciliği uygulamamız yurt dışında örnek oldu”

Bakan Ersoy, gece müzeciliği uygulamasına değinerek, “Gece müzeciliği uygulamasından çok memnunuz. Hatta sonuçlar beklentilerimizin üzerine çıktı. Beni en çok sevindiren gelişmelerden biri de Türkiye’de başlattığımız bu uygulamanın yurt dışında örnek alınması. İtalya’da ve Yunanistan’da benzer çalışmaların başladığını görüyoruz. Hatta gelip bize uygulamayı nasıl yaptığımızı soruyorlar.” diye konuştu.

Özellikle Antalya ve Ege gibi sıcak bölgelerde gece ziyaretlerinin turistlere daha serin saatlerde tarihi alanları gezme imkanı sunduğunu anımsatan Ersoy, uygulamayı ziyaretçi yoğunluğu yüksek ve şehir merkezlerine yakın ören yerlerinde yaygınlaştıracaklarını anlattı.

Ersoy, böylece ziyaretçi hareketliliğinin çevredeki esnafın ekonomik ve sosyal hayatına da katkı sağlamasını hedeflediklerini kaydetti.

“Haydarpaşa ve Sirkeci’nin ilk etaplarını 2027’de hizmete açmayı hedefliyoruz”

Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy, Haydarpaşa ve Sirkeci projelerinin ilk etaplarını 2027’de hizmete açmayı hedeflediklerini belirterek, restorasyon çalışmaları sırasında zemin ve arkeolojik bulgular nedeniyle proje takviminde değişiklikler yapmak zorunda kaldıklarını bildirdi.

Haydarpaşa Garı’nın temelinde yapılan incelemelerde özgün projelerde yer alan yaklaşık 1000 ahşap kazıktan 800’ünün tespit edilemediğini aktaran Ersoy, zeminin gevşek, suya doygun ve sıvılaşma riski taşıyan bir yapıda olduğunun belirlendiğini, bu nedenle öncelikle zemin güçlendirme çalışmalarına ağırlık verdiklerini anlattı.

Ersoy, Haydarpaşa’da garın ulaşım işlevini koruyacağını, ayrıca büyük bir kütüphane, sergi salonları, sanat atölyeleri ve Anadolu Yakası’nın ilk arkeoloji müzesinin kurulacağını kaydederek, Sirkeci’de ise Türkiye’nin göç tarihini anlatan bir müze oluşturacaklarını ifade etti.

Projeler kapsamında arkeopark, performans ve etkinlik merkezleri, geniş peyzaj alanları ve yürüyüş yolları da yapılacağını aktaran Ersoy, “Haydarpaşa ve Sirkeci’yi İstanbul’un kültür ve sanat hayatına önemli katkılar sunacak iki yeni merkez olarak görüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

“(Dijital konaklama platformlarına yönelik düzenleme) Turizm işletmelerini ve tüketicilerin korunmasını hedefliyoruz”

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, yabancı dijital konaklama platformlarına yönelik düzenlemeyle hem turizm işletmelerinin hem de tüketicilerin korunmasını hedeflediklerini belirterek, platformların yurt içindeki satışlarda alabilecekleri hizmet bedeline yüzde 17 sınırı getirileceğini bildirdi.

TBMM’de görüşülen teklifle yabancı dijital konaklama platformlarına iki yıl süreli, devredilemeyen izin belgesi zorunluluğu getirileceğini aktaran Ersoy, “Belge bedeli 5 milyon lira olarak belirleniyor ve bu tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılması planlanıyor.” ifadesini kullandı.

Ersoy, düzenlemeyle platformların Türkiye’de temsilci bulundurmasının da öngörüldüğünü anımsatarak, böylece tüketicilerin şikayet ve taleplerini iletebilecekleri bir muhataba ulaşabileceğini kaydetti.

Otel işletmelerini korumaya yönelik hükümlere de değinen Ersoy, “Yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların hizmete konu satış bedeli üzerinden, her ne ad altında olursa olsun alabileceği tutar yüzde 17’yi geçemeyecek.” değerlendirmesinde bulundu.

Ersoy, yabancı platformların TGA’ya turizm payı ödemesinin de teklif kapsamında yer aldığını belirterek, düzenlemenin amacının dijitalleşmeye uyum sağlarken adil rekabet koşullarını oluşturmak, tüketicileri ve turizm işletmelerini korumak olduğunu ifade etti.>>>AA

Kent merkezinde Numune-i İrfan Mektebi adıyla eğitim ve öğretim hayatına başlayan okul, 1930’da Güzelordu ismini alarak farklı noktalardaki binalarda eğitimine devam etti.

Günümüzdeki mevcut okul binası, hayırsever iş insanı tarafından tarihi mimariye uygun şekilde inşa edildi ve Güzelordu ismi korundu.

Okulun eski yıllarında kullanılan diploma ve yoklama defteri, resimlerin yer aldığı albümler, gazete küpürleri ve zil gibi materyaller ise muhafaza edilerek ziyaretçilere nostalji yaşatıyor.

Güzelordu Meliha Lütfü Türkmen İlkokulu Müdürü Sadettin Akdeniz, AA muhabirine, okulun Cumhuriyet’le yaşıt bir okul olduğunu söyledi.

Okulun, Cumhuriyet’in kurulduğu ilk yıl 1923’te kurulmuş ulu bir çınar gibi yerini aldığını vurgulayan Akdeniz, “Güzelordu İlkokulu 1923’te büyük iskeleye giden yol Trabzon Caddesi üzerinde kuruluyor. Daha sonrasında 1925’te Numune-i İrfan adında Elmalık mevkisindeki bir yere taşınıyor. 1927-1928 eğitim öğretim yılında da Numune-i İrfan İlk Mektebi, Güzelordu İlk Mektebi olarak kendi ismini buluyor.” dedi.

Akdeniz, iki depremde hasar aldığı için okulun yıkılıp yenilendiğine işaret ederek, 6 Şubat 2012’de hayırsever Ordulu iş insanı Vedat Türkmen’in anne ve babasına ithafen mevcut okulu inşa ettirdiğini anlattı.

Kültürel ve tarihi mirasa sahip çıkılarak isminin değişmediğini ifade eden Akdeniz, Güzelordu Meliha Lütfü Türkmen İlkokulu’nun modern mimarisi, fuaye alanları, konferans salonu, 32 dersliği ve laboratuvarıyla hizmet verdiğini belirtti.

Akdeniz, 100 yıllık bu köklü çınarın önemli şahsiyetlerin yetiştiği bir merkez olduğunun altını çizerek​​​​​​​ şöyle devam etti:

“Sanattan spora, ticaretten tıp dünyasına kadar çok önemli isimler yetiştirmiş ve ülkemize armağan etmiştir. Bu isimler arasında Onur ve İhsan Çetinceviz gibi ticaretin öncüleri. Ressamımız Emin Öztürk, Prof. Dr. Kenan Uralkan. Ünlü futbolcularımızdan Orduspor’da da top koşturmuş Fatih Turgay Güney. Altınordu Belediye Başkanımız Ulaş Tepe. Prof. Dr. Pervin Hürmüz ve Prof. Dr. Özgür Enginyurt gibi hem Türkiye’mizde isim yapmış hem de dünya çapında tıp alanında çalışmalar yapan ünlü isimlerimiz de bizim ocağımızdan, çınarımızın gölgesinde yetişmişlerdir.”

“1928 ve 1957 yılına ait eskimeyen okulun zillerini bulduk”

Okulun, güçlü eğitim kadrosuyla akademik olarak tam donanımlı nesiller yetiştirdiğini aktaran Akdeniz, aynı zamanda sosyal aktiviteler ve yarışmalardaki başarılarıyla kendisini kentte duyurduğunu kaydetti.

Akdeniz, her alanda öğrencilerinin hayatına dokunan okulun öğretmenleriyle verimli çalışmalar yaptığını belirterek, “Geçmişten aldığımız bu sarsılmaz mirası geleceğimizin teminatı olan yavrularımıza armağan etmek ve bu köklü okulun ruhunu taşıyarak yarınlarda daha nice başarılı nesiller yetiştirmek adına çalışmaktan gurur duyuyoruz.” diye konuştu.

Okulun tarihi mirasına sahip çıkmak adına “Geçmişten günümüze Güzelordu” mottosuyla çalışma başlattıklarını dile getiren Akdeniz, okulun eski öğretmenleri ve öğrencilerinden fotoğraflar alarak güzel anılar biriktirdiklerini anlattı.

Geçmişe dönük çalışmalarda 1928 ve 1957 yılına ait okul zillerini bulduklarını ifade eden Akdeniz, “Selçuklu’dan başlayarak Osmanlı İmparatorluğu’na ait Fatih Sultan Mehmet, Osman Bey, Yavuz Sultan Selim gibi önemli tarihi şahsiyetlerimizi çocuklarımızın her an inip çıkarken görebilecekleri göz hizasında sergiliyoruz.” şeklinde konuştu.

Akdeniz, görselliğiyle güzellik katan renkli şemsiyeleri ve yapay zekadan faydalanarak oluşturdukları küpü fuaye alanına koyduklarına​​​​​​​ dikkati çekerek, şemsiyelerin ortasını sesi emen elyafla kaplayarak yankının azaltılmasını sağladıklarını, ses düzeyini yaklaşık 10-15 desibel düşürdüklerini kaydetti.>>>AA

Dönemin Kastamonu Valisi Abdurrahman Nurettin Paşa tarafından 20 Nisan 1885’te Kastamonu İdadi Mektebi adıyla kurulan lise, 1912-1923 yıllarında Kastamonu Mekteb-i Sultanisi, 1923-1963 yıllarında Kastamonu Lisesi, 1963 yılından sonra da kurucusunun adı verilerek Abdurrahmanpaşa Lisesi olarak hizmet vermeye devam etti.

Lisenin açılmasının ardından aynı yıl temelleri atılan okul binasının 1887 yılında tamamlanmasıyla öğrenciler, bu binada eğitim görmeye başladı. 1941 yılına kadar eğitim aynı binada sürdürüldü, öğrenci sayısının artmasıyla mevcut binanın yanına ek bina yapılarak öğrencilerin bir bölümü burada eğitim gördü.

Tarihi binanın bir bölümü de müze olarak dizayn edildi. Müzede “Milli Mücadele Sınıfı”, “Sosyal Etkinlikler Sınıfı”, “Bilim Sınıfı”, “Değerlerimiz Sınıfı” ve “Hababam Sınıfı” bölümleri yer alıyor.

Lisenin bir diğer özelliği ise öğrencilerinin Çanakkale ve Kurtuluş savaşlarında cepheye gitmesi nedeniyle 1916, 1917 ve 1921 yıllarında mezun verememiş olması. O yılları boş olan mezuniyet defteri, müzenin “Milli Mücadele Sınıfı”nda sergileniyor.

Aynı sınıfın tahtasında yazan, “Hocam bizi yok yazmayın, vatan için cepheye gidiyoruz.” ifadeleri de dikkati çekiyor.

Tarihi okul binası her yıl 3 binin üzerinde ziyaretçi ağırlıyor

Okul müdürü Hüseyin Mısırlıoğlu, AA muhabirine, Abdurrahmanpaşa Lisesinin Anadolu’da açılan ilk lise olduğunu söyledi.

Tarihi yapıda eğitim verdiklerine işaret eden Mısırlıoğlu, “Okul binamız, 1940’lı yıllara kadar eğitim vermeye devam etmiş. Bina yeterli gelmemeye başlayınca 1940 yılında hemen alt tarafında yeni bir bina yapılmış. Şu an 9, 10. ve 11. sınıflarımız, bu binada eğitim görüyor. 12.⁠ ⁠sınıflarımız da tarihi binada eğitimlerine devam ediyor.” dedi.

Okul binasındaki müzeyle ilgili bilgi veren Mısırlıoğlu, “Müzemiz 5 bölümden oluşuyor. Her yıl 3 binin üzerinde ziyaretçi okulumuza geliyor. 1885’ten günümüze kadar eğitim materyalleri, mezunlarımız, şehitlerimizi andığımız bir bölüm mevcut müzemizde. Değerler bölümünde okulumuzdan mezun olan önemli isimler var. Edebiyatçı mezunlarımızın şiirlerinin seslendirildiği bölüm de var.” diye konuştu.

Mısırlıoğlu, Osmanlı Devletinin son dönemlerinde açılan okula Balkanlar’dan, Bağdat’tan ve Anadolu’nun çeşitli şehirlerinden öğrencilerin ve öğretmenlerin geldiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:

“Öğretmenlerimiz, köklü kültür mirasımızı ilim ve irfanla harmanlayarak öğrencileri yetiştirmişler. Müzemizin girişinde diplomalar, aferin belgeleri, tasdiknameler, sicil defterleri, orijinal okulumuza ait belgeleri sergiledik yani müzemize gelen ziyaretçi ilk olarak 1885’ten günümüze eğitim tarihini gözden geçirmiş oluyor. Abdurrahmanpaşa Lisesi, gıdasını medeniyetimizin zenginliklerinden alan, Anadolu’da filizlenmiş köklü bir eğitim çınarıdır.”

“Okulda okurken tarihin sayfaları arasında gezdiğimi hissediyorum”

Lise öğrencilerinden Tuçe Cemre Akbaş da Kastamonu’nun, Kurtuluş Savaşı’nda işgal edilmemesine rağmen en çok şehit veren illerden olduğunu söyledi.

Okullarından da öğretmen ve öğrencilerin Kurtuluş Savaşı’na gittiklerini, bazılarının gazi olduklarını, bazılarının ise geri dönemediklerini bildiğini anlatan Akbaş, “Okulda okurken tarihin sayfaları arasında gezdiğimi hissediyorum. Okulumuzun müzesine girdiğimde usta şairlerimizin, usta yazarlarımızın eserlerini bu sıralarda yaşadıklarına göre yazdığını bilmek beni derinden etkiliyor. Rıfat Ilgaz’ın Hababam Sınıfı’nı bu sıralarda yaşadıklarına göre yazdığı bilmek beni etkiliyor.” ifadelerini kullandı.

Öğrencilerden Emir Kütükoğlu da çok özel bir okulda okuduğunu belirterek, “Bir yanıma baktığımda Türk sinema tarihine damga vuran Hababam Sınıfı’nı görürken diğer yanımda 1915’te Birinci Dünya Savaşı’na gönderdiğimiz öğrencileri görüyorum. Onlarla aynı sıralarda oturmaktan, aynı havayı teneffüs etmekten gerçekten mutluluk duyuyoruz.” diye konuştu.>>>AA

Geçmişin geleneklerin ve köklü kültürel değerleri en saf haliyle yansıtan kültür evi, öğrencilerin milli şuurla yetişmesinde kritik bir rol üstlenecek. Tarih ile gelecek nesiller arasında sarsılmaz bir köprü kurması hedeflenen bu özel mekân, sadece bir müze niteliği taşımıyor; aynı zamanda yaşayan bir öğrenme ortamı olarak ziyaretçilerini ağırlamaya hazırlanıyor.>>>İHA

“Islahhane”, “Mekteb-i Sanayi”, “Sanatlar Mektebi”, “Mıntıka Sanatlar Mektebi” ve “Sanat Enstitüsü” gibi isimlerle bugüne kadar faaliyet gösteren eğitim kurumu, bugün Taşmektep Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi olarak eğitim hayatını sürdürüyor.

Günümüzde altı farklı alanda mesleki eğitim verilen okulda öğrenciler bir yandan tarihi binada eğitim görürken, diğer yandan elektrikli araçlardan bilişim teknolojilerine kadar geleceğin mesleklerine hazırlanıyor.

Okul müdürü Mehmet Şükrü Bayraktar, AA muhabirine, okulun 1869 yılında Osmanlı Devleti döneminde gençleri meslek sahibi yapmak amacıyla kurulduğunu söyledi.

Kastamonu Valisi Abdurrahman Nurettin Paşa’nın görev yaptığı dönemde okulda matbaacılığın yanında ayakkabıcılık, terzilik, inşaat gibi alanlar açıldığını anlatan Bayraktar, “Şu anki tarihi binamız 1916 yılında eğitim öğretime açılmıştır. Bu taş bina, Kastamonu’da eğitimin simge kurumudur.” dedi.

Okulun bir fabrika gibi çalıştığını, öğrencilerin ulusal ve uluslararası yarışmalara katıldıklarını ve başarı elde ettiklerini dile getiren Bayraktar, “Okulumuz, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli çerçevesinde teorik ve teknik bilginin yanında erdemli, üretken, beceriyi günlük hayatında yaşayarak öğrenen, yaşatabilen, geliştirebilen öğrenciler yetiştirmek için de çaba sarf etmektedir. Ülkenin kalkınmasının temel taşı olan mesleki eğitimdeki yerimiz yadsınamayacak kadar önemlidir. Her isteyen öğrencimizin alanında iş sahibi olma imkanı vardır. Mezunlarımız genelde kendi alanlarında istihdam edilmektedir.” ifadelerini kullandı.

Bayraktar, okulda bugüne kadar görev yapan eğitim çalışanlarına teşekkür ederek, “Öğrencilerin hayata hazırlanması, ülkemizin sanayi sektörüyle kalkınmasının temel taşı biziz. Bu yükü de arkadaşlarımız çekiyor. Dolayısıyla daha iyi yarınlar için daha çok çalışmamız gerektiğinin bilincindeyiz.” diye konuştu.

Kastamonu’nun tarihi boyunca ülkenin yükünü omuzlarında taşıyan bir kent olduğunu vurgulayan Bayraktar, şunları kaydetti:

“Böyle bir kültürle, misyonla yetişen gençlerimiz ülke için ellerinden gelenin daha fazlasını yapmak amacıyla her zaman gayret göstermişlerdir. Okulumuz mezunlarından şehit öğrencilerimiz var. Gittikleri yerde, cephede nasıl en ön safta duruyorlarsa sanayide de aynı şekilde… Sanayi de büyük bir savaştır. Dünya global düzende büyük bir savaşta ve bu savaşın içinde de iyi mücadele vermek zorundayız. Dolayısıyla iyi gençler yetiştirmek zorundayız. Bu gençler fedakarca çalışıp ülke ekonomisine katkı sağlamak zorunda. Yarının bilim insanları bu gençler arasından çıkacaktır. Dolayısıyla bu gençleri bu tür vizyonlarla yetiştirmek önemli.”

“Okulun tarihi havasıyla yeni teknoloji öğrenmek çok güzel bir duygu”

Öğrencilerden Mustafa Emin Tekşen de elektrikli araçlar alanında eğitim gördüğünü söyledi.

Okulda normal derslerin yanı sıra elektrikli araçlar hakkında bilgi edindiğini anlatan Tekşen, kendilerine sunulan imkanlarla yeni teknolojileri yakından inceleyerek deneyim kazandığını belirtti.

Tarihi bir okulda eğitim almanın kendisi için ayrı bir anlam taşıdığını dile getiren Tekşen, “Okulumuzun tarihi havasıyla yeni teknoloji öğrenmek çok güzel bir duygu.” dedi.

Öğrencilerden Haydar Yılmaz Türk ise “Tarihi okulda eğitim görüyorum, bunun için çok mutluyum. Makinelerden faydalanıyoruz. Burada meslek öğreniyoruz.” diye konuştu.>>>AA

Kent merkezinde 1912 yılında Necmi Edep Mektebi, 1922 yılının sonunda ise 1 Numaralı Kız Mektebi ismiyle eğitim verilen binada 1924’te Gazi Mustafa Kemal İlkokulu kuruldu.

Okul 40 yıl boyunca ilk binasında binlerce öğrenci yetiştirdi. Yeni bina ihtiyacı üzerine ilkokul, 1964 yılında Durak Mahallesi’ndeki bugünkü binasına taşındı.

Gazi Mustafa Kemal İlkokulu, 1978 yılında bünyesine okul öncesi eğitimi de kattı.

Öğrenci sayısındaki artış nedeniyle 1999’da okula 5 derslikli, 2006 yılında ise 12 derslikli ek binalar inşa edildi.

Kentin asırlık eğitim çınarında bugün 638 öğrenci eğitim görüyor.

“Çocuklarımızın geleceğini inşa etmeye devam ediyor”

Uşak İl Milli Eğitim Müdürü Halil Yücel, AA muhabirine, okulun şehrin eğitim hafızasını taşıdığını söyledi.

Eğitime 100 yıldan fazla süredir ev sahipliği yapan okulun çocukların geleceğini inşa etmeyi sürdürdüğünü dile getiren Yücel, “Gazi Mustafa Kemal İlkokuluna yalnızca bir okul olarak bakmamak gerekir. Burası Uşak’ın eğitim tarihinde farklı dönemleri birbirine bağlayan bir hafıza mekanı. Geçmişten aldığımız bu mirası çocuklarımızın geleceğine taşımak için büyük bir sorumlulukla çalışmalarımıza devam ediyoruz.” diye konuştu.

Yücel, köklü eğitim kurumlarını sadece geçmişiyle değerlendirmenin yeterli olmayacağını belirterek, “Bugün yetiştirdikleri ve gelecekte yetiştirecekleri öğrencilerle birlikte değerlendiriyoruz. Gazi Mustafa Kemal İlkokulumuzun da nice nesiller yetiştirmeye devam etmesini canıgönülden temenni ediyoruz.” dedi.>>>AA

İstanbul ve Ankara’nın yanı sıra Macaristan’da çekilen filmin hazırlık sürecinde yaklaşık 5 ay araştırma ve ön hazırlık çalışması yürütüldü. “Çatlı” ve “Çatlı 2” filmlerinin çekimleri birlikte gerçekleştirilirken, çekim süreci yaklaşık 12 hafta sürdü.

Galası dün Emaar Square AVM’de yapılan filmde Vedat İnceefe, Çatlı’yı canlandırıyor.

Serinin ikinci filminde ayrıca Eren Vurdem, Ömer Kurt, Şiva Behrouzfar, Engin Benli, Erdal Küçükkömürcü, Haydar Köyel, Hasan Küçükçetin, Cavit Çetin Güner, Nizam Namidar, Sinan Sicimoğlu, Alp İlkman, Harun Üyüklü, Burak Öztürk, Selin Görgülü, Ekin Pasvanoğlu, Ece Tengiz, Duru Peren, Emre Erçil, Zafer Altun, Erdinç Arslan, Gülşen Mina Gümüş, Beyza Karabacak, Turgay Tanülkü ve Yunus Emre Yıldırımer rol alıyor.

“İkinciyi izlediğimde gerçekten gözyaşlarına boğuldum”

Filmin başrol oyuncusu Vedat İnceefe, AA muhabirine yaptığı açıklamada, ilk filmin ardından izleyicilerden gelen olumlu dönüşlerin kendisini mutlu ettiğini belirterek, izleyicilerin kendisinden böyle bir performans beklemediğini düşündüğünü ifade etti.

İkinci filmde hikayenin farklı yönlerinin öne çıktığına işaret eden İnceefe, “Aksiyon, duygusallık dışında aslında çok güzel kareler var. Gerçekten mükemmel bir film oldu. Birincisini 500-600 bin kişi izledi. Onun dışında YouTube kanalında da rekorlar kırdı.” diye konuştu.

İlk filmi izleyenlerin ikinci yapımı merak ettiğini söyleyen İnceefe, devam filminin izleyicilerde karşılık bulacağını düşündüğünü kaydetti.

İnceefe, rolüne hazırlanırken Çatlı ailesinden Meral ve Gökçen Çatlı’nın kendisine oldukça yardımcı olduğunu anlattı.

Oyunculuğun kendisi için yeni bir deneyim olduğunu ve çekim sürecinde zaman zaman zorlandığını dile getiren İnceefe, filmi izledikten sonra ortaya çıkan sonuçtan etkilendiğini, sahneler bir araya geldiğinde beklediğinden farklı ve başarılı bir bütün oluştuğunu ifade etti.

Çekimlerde bir sahneden diğerine geçerken karakterin duygusunu korumanın kolay olmadığını anlatan Vedat İnceefe, yönetmen Deniz Enyüksek’in de kendisine destek verdiğini belirtti.

İnceefe, ikinci filmi izlediğinde duygulandığını ve izleyicilerin de yapımda farklı duygular yaşayacağını söyleyerek, “İlkini izleyen herkesin ikinciyi mutlaka izlemesi lazım diye düşünüyorum. Çünkü hem duygusal anlamda hem aksiyon hem de hüzün anlamında… İkinciyi izlediğimde bir bölümde gerçekten gözyaşlarına boğuldum.” dedi.

“Çok uzun ve zorlayıcı bir setti”

Yönetmen Deniz Enyüksek de çok uzun ve zorlayıcı bir set süreci geçirdiklerini belirterek, “Biz öncelikli olarak aslında bir film diye yola çıktık ve anlattığımız hikayelerin çok fazla olduğunu yolda gördük. Filmi, ailenin hikayesinden, yazılan kitaptan yola çıkarak yaptık. Sonra bunlar bir filme sığmadı. Toplamda 5,6 saatlik bir edit çıktı. İki film olması gerekiyordu. Sonra da hikayeyi iki parçaya böldük. Biraz zorlasak üç bile çıkabilirdi.” ifadelerini kullandı.

İki filmin çekimlerinin birlikte tamamlandığını anlatan Enyüksek, dönemin atmosferini yansıtan mekanları bulmanın ve farklı ülkelerdeki sahneler arasında devamlılığı sağlamanın zorlayıcı olduğunu kaydetti.

Filmin oyuncu kadrosuna ve ekip çalışmasına değinen Enyüksek, oyuncuların projeye katkı sunduğunu, özellikle Vedat İnceefe’nin rolüne hazırlanmak için yoğun çaba gösterdiğini söyledi.

Enyüksek, filmde Abdullah Çatlı’nın aile ilişkilerine odaklandıklarını, hikayeyi ailesinin gözünden anlatmayı tercih ettiklerini ve siyasi tartışmalardan uzak durarak karakterin öyküsünü sinemaya aktarmayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.

“Kurgu yapmadan gerçek bir hayatı, ailenin anlatımları üzerinden sinema diliyle anlattık”

Filmin yapımcısı ve mimar Seyfi Şahin ise Çatlı’nın ailesiyle tanıştıktan ve anlatımlarını dinledikten sonra projeyi hayata geçirmeye karar verdiğini dile getirerek, “Kurgu yapmadan gerçek bir hayatı, ailenin anlatımları üzerinden sinema diliyle anlattık. Muhakkak beğenenler de beğenmeyenler de olacaktır. Herkesin fikrine saygılıyız.” dedi.

Hikayenin geçtiği ülkelerde çekim yapmanın anlatımın gerçekçiliği açısından önemli olduğunu belirten Şahin, çekim sürecinde bazı zorluklar yaşasalar da başarılı bir çalışma ortaya koyduklarını ifade etti.

Paris’te kurulan pusudan kurtulmasının ardından Fransız polisi tarafından tutuklanarak cezaevine gönderilen Abdullah Çatlı’nın hikayesini konu alan filmde, Çatlı’nın cezaevindeki yaşamı, ailesinin güvenliği için duyduğu endişe ve Türkiye’ye dönme mücadelesi anlatılıyor.

Avrupa’daki siyasi gelişmeler ve Papa’ya yönelik suikast girişiminin ardından yaşananların gölgesinde ilerleyen hikayede, Roma’daki yargılama öncesinde gerçek kimliğini açıklaması istenen Çatlı’nın karşı karşıya kaldığı zorluklar seyirciye aktarılıyor.

Film yarından itibaren Türkiye’deki sinema salonlarında gösterime girecek.>>>AA

Javier Bardem, Victoria Luengo ve Melina Matthews’in başrollerini paylaştığı “En Sevdiğim”, bir dram hikayesi ile beyaz perdede yer alacak.

Rodrigo Sorogoyen’in yönetmen koltuğunda oturduğu Fransa ve İspanya ortak yapımı film, oyunculuk kariyerinde dikiş tutturamayan kızıyla yeni projesinde buluşan usta bir yönetmenin, birlikte film çekme sürecinde yıllardır bastırılan kırgınlıklar ve geçmişin ağır yüküyle yüzleşmesini konu ediniyor.

“Her Şey Ortada”

Nathan Fielder, Elizabeth Holmes ve Amanda Seyfried’in rol aldığı “Her Şey Ortada”, Nathan Fielder ve Lance Oppenheim yönetmenliğinde izleyicilerle buluşacak.

Biyografi türündeki belgesel film, yakın dönemin en büyük dolandırıcılık hikayelerinden Theranos’un kurucusu Elizabeth Holmes’un, hapse girmeden önce Nathan Fielder ile ekibini evine davet ederek hikayesini kendi perspektifinden anlatma çabasının üç yıla uzanan girdaba dönüşmesini anlatıyor.

“Bağlar, Kökler ve Tutkular”

Sunay Terzioğlu’nun yönettiği Ushan Çakır, Hasibe Eren ve Baran Can Eraslan’ın rol aldığı “Bağlar, Kökler ve Tutkular”, mülteci botu kazasından kurtulan üç farklı insanın yollarının kesişmesini odağına alıyor.

“Çatlı 2”

Vedat İnceefe, Eren Vurdem ve Ömer Kurt’un rol aldığı, ve yönetmenliğini Deniz Enyüksek’in üstlendiği “Çatlı 2” filmi, Fransa’da hapsedilen Abdullah Çatlı’nın hikayesini kaldığı yerden anlatmaya devam edecek.

Haftanın korku ve gerilim filmleri

Marion Le Coroller’in Belçika ve Fransa ortak yapımı “Nöbet”, rekabetçi acil serviste staja başlayan Margot’nun, hastalardaki sıra dışı belirtilerle ve kendi bedeninde başlayan tuhaf bir dönüşümle karşılaşmasına odaklanıyor.

Güney Koreli yönetmen Lee Sang Min’in filmi “Salmokji: Karanlık Sular”, görüntülerde açıklanamayan figürün belirmesinin ardından ıssız baraj gölüne giden çekim ekibinin karşılaştığı doğaüstü olaylar etrafında dönüyor.

Bülent Orçin’in çektiği “Zikr-i Cin”, bir grup arkadaşın lüks villada bir araya geldikleri gece telefonlarına gelen talimatlarla giriştikleri olayları anlatıyor.

Haftanın animasyonları

Orhan Burak Acar’ın animasyonu “Destan”, ailesinin katilinden intikam almak için çıktığı yolda anıların çalındığı karanlık diyara sürüklenen eski Umut İyesi Destan’ın, kişisel intikamı ile tüm halkı kurtaracak umudu yeniden seçmek arasında verdiği mücadeleyi beyaz perdeye taşıyacak.

Rus yönetmen Alexander Voytinskiy’nin anime filmi “Küçük Mamut”, buzlarla kaplı topraklardaki uykusundan uyanıp Afrika’daki annesini aramak için yola koyulan sevimli mamut yavrusu ile rap yıldızı olma hayali kuran civcivin yolculuğunu konu ediniyor.

Steve Cox ve Matthew Walker’ın birlikte yönettiği “Kuzular Firarda: Gizemli Canavar”, çiftçinin mahvettiği bal kabağı tarlasını kurtarmak için çılgın bilim insanına dönüşen koyun Shaun’un, çiftçinin kaybolması ve ormanda canavarın belirmesiyle çiftliği sürüklediği eğlenceli Cadılar Bayramı kaosunu anlatıyor.>>>AA

Helenistik Dönem’de Uluabat Gölü’ne hakim Zambaktepe’nin yamacına inşa edildiği belirlenen, VIP alanlarıyla loca benzeri bölümleri bulunan ve yaklaşık 5 bin kişi kapasiteli olduğu değerlendirilen tiyatroda, kazılarda ortaya çıkarılan ve orijinal yerlerine konulan 42 seyirci basamağı bulunuyor.

Tiyatronun alt kavea (seyircilerin oturduğu alan) bölümünün kuzeyinde, 1. yüzyıla tarihlenen kerpiç sandukalı, pişmiş toprak çatkı mezar (kiremit çatma mezar) bulundu.

Mezarda inceleme yapan arkeologlar, defnedilen kişinin yakıldığını tespit etti.

“Yandığı için çok fazla buluntu vermiyor”

Kazı Başkanı Prof. Dr. Derya Şahin, AA muhabirine, tiyatro alanındaki bu sezon kazılarını kasım ayı sonu itibarıyla tamamlamayı planladıklarını söyledi.

İki arkeolog, bir restoratör ve işçilerle tiyatronun alt kavea bölümündeki çalışmaları büyük oranda tamamladıklarını belirten Şahin, alt kaveanın kuzey bölümünde toprak altındaki kısmı açmaya, ana kayaya kadar inmeye, yatakları tespit etmeye çalıştıklarını aktardı.

Şahin, çalışmaların detaylarına değinerek şöyle konuştu:

“Bu yıl ilginç bir kerpiç sandukalı, pişmiş toprak, çatkı mezara rastladık. Dolayısıyla ilginç bir buluntu oldu. Niçin burada bir mezar yapısı bulunuyordu? Bu, büyük bir soru işareti oldu. Bir taraftan da bizi çok heyecanlandırdı. Bununla ilgili oluşan soru işaretlerini çözmeye çalışıyoruz. Tabii iyi ve uzun soluklu bir kütüphane çalışması yapmamız gerekecek. Bu yıl en önemli tespitimiz, tiyatronun alt kaveasında, kuzey bölümde bulunan kerpiç sandukalı bir mezar yapısıydı. 1. yüzyıla tarihleniyor.”

Antik kentin girişinde zaten bir nekropol alanının olduğunu aktaran Şahin, “Mezar yapısı itibariyla buradaki bildiğimiz mezarlara birebir benziyor, aynı özellikleri taşıyor. Tabii ki bir antik kentte, kentin nekropol yapısı varken, tiyatro alanında bir mezar yapısının ne işi vardı? Bu, bizi çok heyecanlandırdı. Mezarın özel bir mezar olması, bir anlam ifade etmesi, bir kutsallık ya da kahramanlık izi taşıması lazım. Verimli bir çalışma olduğunu düşünüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.

Şahin, mezara defnedilen kişinin yakıldığını tespit ettiklerini anlatarak, “Dolayısıyla kişi sayısını söylemek pek mümkün değil, kemiklerden. Yandığı için çok fazla buluntu vermiyor.” dedi.

Tiyatronun iki katlı olduğu düşünülüyor

Tiyatronun üst kavea bölümünde de çalıştıklarını, bu alanda altyapıya dair çok fazla buluntu elde edemediklerini dile getiren Şahin, “Dolayısıyla kaveanın üst kısmının tonozlu bir alan üzerine yerleştirilmiş olduğunu düşünüyoruz. Bu tamamen tahrip olduğu için bugün üst kaveaya dair herhangi bir tespit yapmak mümkün olmadı.” şeklinde konuştu.

Şahin, tiyatronun iki katlı olduğunu tahmin ettiklerini belirterek, şunları kaydetti:

“Ortada yaklaşık 1 metre genişliğinde, diazoma adını verdiğimiz yürüyüş alanları bulunuyor. Onun üstünde de tekrar oturma sıralarının bulunduğu bir alan daha. Üst kata dair tonozlu bir yapı hayal ediyoruz. Normalde burası klasik Hellenistik bir tiyatro yapısı gösteriyordu. Yani bir yamaç üzerine yerleştirilmiş. Son evresini, yazıtlardan da anlaşıldığı gibi milattan sonra 2. yüzyılın erken tarihlerine tarihlendirebiliyoruz. Üst kısmının da Roma Dönemi tiyatroları gibi tonozlu yapının üzerine oturmuş olabileceğini düşünüyoruz.”

Yerleşimin sürekli devam ettiği bir kentte arkeolojik çalışma yaptıklarını vurgulayan Şahin, izole kentlerdeki yapılar gibi yapıların çok iyi korunmuş hallerini bulmanın mümkün olmadığını, yine de antik kente dair önemli tespitler yapılabildiğini aktardı.

Şahin, tiyatronun etrafının da bir çalışma alanı olduğunu ifade ederek, tiyatroyla bağlantılı yapıların, başka tapınak ya da benzeri bir yol güzergahının olabileceğini, bir sürü olasılığın halen saklı, gizemli bir şekilde kendini koruduğunu sözlerine ekledi.

Türk kültürünün Libya’da tanıtılması ve iki ülke arasındaki kültürel bağların erken yaşlarda güçlendirilmesinin hedeflendiği etkinlikte, Türk yazar ve çizerlerin 3-7 yaş çocuk grubuna yönelik eserlerinden yararlanıldı.

Eğitmen eşliğinde iki dilde ve canlandırmalarla okunan hikayeler sayesinde minikler, Türk çocuk edebiyatının renkli dünyasını ve ortak kültürel değerleri keşfetme fırsatı buldu.

Türk ve Libyalı minikler “Hikaye Çemberi”nde buluştu

YEE Trablus Türk Kültür Merkezi Koordinatörü Ahmet Yusuf Özdemir, AA muhabirine yaptığı açıklamada, “Hikaye Çemberi” adını verdikleri etkinlikte Türk ve Libyalı ailelerin 3-7 yaş arası çocuklarını bir araya getirdiklerini söyledi.

Etkinliğin amacının Trablus’ta bulunan Türkçe bilen, Türkçe öğrenmek isteyen ve Türk kültürüne ilgi duyan aileleri ve çocukları bir araya getirmek olduğunu dile getiren Özdemir, “Hikaye Çemberi etkinliğimizde Türk yazarlar ve çizerlerin kaleme aldığı hikayelerden bölümler okuyarak çocukların birlikte vakit geçirmelerini sağlıyoruz.” dedi.

Özdemir, 15 Libyalı ve Türk ailenin 3-7 yaş arasındaki çocuklarının katıldığı etkinlikte, okunan hikaye kitabından üretilen ve çocukların motor becerilerini geliştiren bir sanat faaliyeti de icra ettiklerini söyledi.

Libyalı ve Türk aileleri ve çocuklarını bir araya getiren “Hikaye Çemberi” etkinliğini gelenekselleştirmek istediklerini vurgulayan Özdemir, “Bu etkinliklerin Türk kültürünün tanıtılmasında çok kıymetli yeri olduğunu düşünüyorum. İnşallah her ay böyle bir etkinlik yapmak istiyoruz.” diye konuştu.

Türk ve Libya kültürlerinin ortak sıcaklığı iki dille hissedildi

Etkinliği icra eden eğitimci Hatice Nuriye Semiz, Türk ve Libyalı çocukları buluşturdukları etkinlikte önce eğlenceli ve öğretici bir hikaye okuduklarını ardından da çocukların hayal gücünü geliştiren hikayeyle bağlantılı yaratıcı bir atölye çalışması yaptıklarını ifade etti.

“Çocuklarla bir araya gelmeyi, onlarla vakit geçirmeyi çok seviyorum. Onlarla birlikte herhangi bir faaliyet yaparken gözlerinde gördüğüm o ışık; o heyecanlı bakış benim için büyük motivasyon kaynağı.” diyen Semiz, çocukların Türk ve Libya kültürlerinin ortak sıcaklığını hissettiklerini söyledi.

Etkinliğin çocukların ince motor becerilerini, el-göz koordinasyonlarını desteklediğini, renk farkındalıklarını da artırdığını belirten Semiz, “Yunus Emre Enstitüsü Türk Kültür Merkezi vesilesiyle bu tür nitelikli, çocuklarımızın gelişimine ve iki dost ülkenin kültürel bağlarına katkı sunan etkinlikleri sürdürmeyi arzu ediyoruz. Bu atölyeler sadece minikler için bir buluşma noktası olmuyor; aynı zamanda her iki ülkenin ailelerinin tanışmasına, kaynaşmasına ve dostluk bağlarının yetişkinler arasında da güçlenmesine zemin hazırlıyor.” şeklinde konuştu.
İki ülkenin çocukları arasındaki dostluk bağları güçleniyor

Etkinliğe 3 ve 5 yaşlarında iki yeğeniyle katılan Libyalı öğretmen Nuseybe eş-Şerif, etkinlikten çocukların çok keyif aldığını söyledi.

“Önce hikayeyi dinlediler, ardından hikayeyle bağlantılı, anlatılanları pekiştiren bir etkinlik yaptılar. Ayşe de Betül de etkinlikten çok keyif aldılar.” diyen Şerif, çocukların hikayeden arkadaşlığın önemini ve her anın tadını çıkarmak gerektiğini öğrendiklerini ifade etti.

Şerif, etkinliğin çocukların iletişim becerilerini geliştirdiğini belirterek, şunları kaydetti:

“Türk Kültür Merkezinin bu tür etkinlikleri daha sık düzenlemesini çok isterim. Libyalı ve Türk çocuklarımızın arasındaki dostluk bağlarının güçlenmesini ve birbirleriyle daha fazla kaynaşmalarını istiyoruz.”

Aynı anda iki dilde hikaye dinleme fırsatı

Etkinliğe 2 ve 5 yaşındaki çocukları ile katılan ve Türkiye’nin Trablus Başkonsolosluğunda çalışan Nurten Okay da, çocuklar için böyle bir etkinlik düzenleyen Yunus Emre Enstitüsü ve emeği geçen herkese teşekkür ettiğini söyledi.

Çocukların eğlenceli ve nitelikli vakit geçirdiğini aktaran Okay, şöyle konuştu:

“Çocuklar çok eğlendiler, hepsinin gözlerinin içi gülüyordu. Hikayeyi Arapça ve Türkçe aynı anda dinleme fırsatları oldu. Hikayeden dersler çıkardılar, yapılan atölye çalışmasında el becerilerini geliştirdiler. Bu tarz etkinlikler kültürel olarak her iki taraf için çok kıymetli. Türk Kültür Merkezinde her hafta sonu böyle güzel etkinlikler olmasını arzu ederim.”

Trablus’ta yaşayan Berre Özdemir de etkinliğe 4 yaşındaki kızının katıldığını ve çok memnun kaldığını söyledi.

Kültür ve sanat etkinliklerinin iki ülke arasındaki dostluk ve kültürel bağları güçlendirdiğini kaydeden Özdemir sözlerini şöyle tamamladı:

“Çocukların hem eğlenmesi hem de farklı kültürlerden arkadaşlarıyla bir araya gelerek sosyalleşmesi bence çok kıymetli. Özellikle kızımın burada; yaşadığı şehirde Türk arkadaşlarıyla ve Libyalı çocuklarla bir araya gelmesi, yeni dostluklar kurması benim için çok önemli.”>>>AA

Genç oyuncu Matt Hagen, yaşadığı korkunç bir saldırı sonucu yüzünün deforme olmasıyla kariyerini ve hayatını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalır. Eski görünümüne kavuşmak için başvurduğu deneysel tedavi, bedeninde ve ruhunda ürkütücü değişimlere yol açar. Zamanla kimliğini ve insanlığını kaybetmeye başlayan Matt, kendisini bu duruma getirenlerden intikam almak ister. Böylece gelecek vadeden oyuncu, Gotham’ın en korkutucu karakterlerinden Clayface’e dönüşür.

Primetime

Gazeteci Chris Hansen, internet üzerinden çocuklarla iletişim kuran ve onlarla buluşmaya çalışan yetişkinleri ortaya çıkarmayı amaçlayan televizyon programıyla büyük şöhrete kavuşur. Ancak programın başarısı arttıkça reyting baskısı ve daha çarpıcı görüntüler elde etme arzusu, gazetecilik etiğiyle eğlence anlayışını karşı karşıya getirir. Teksas’ta gerçekleştirilen riskli bir operasyonun ölümcül sonuçları, Hansen’in kariyerinde önemli bir dönüm noktası olur. Film, medya, kamuoyu, adalet ve mesleki sorumluluk arasındaki çatışmayı ele alır.

Devrinin Adamı (A Man of His Time)

Eylül 1940’ta Fransa’ya gelen Henri Marre, Vichy rejiminde kendisine bir yer edinmek ister. Yanında taşıdığı siyasi el yazmasıyla ülkesini kurtarmayı amaçladığını düşünse de kendi hayatını düzene sokma arzusu da kararlarında etkili olur. Kendi iradesiyle faşist rejimin hizmetine giren sıradan bir adamın hikâyesi, bireysel tercihler ile siyasi sorumluluk arasındaki ilişkiye odaklanır. Film, insanın kendi seçimleriyle nasıl karanlık bir sürecin parçası hâline gelebileceğini sorgular.

Yankıların İzinde

Çiftçilikle geçinen bir ailenin en küçük oğlu Nevzat, geride bıraktığını düşündüğü sanal kumar bağımlılığına yeniden kapılır. Kaybettiklerini geri kazanma umuduyla kumar oynamayı sürdürdükçe borçları büyür ve aile ilişkileri bozulmaya başlar. Yaşadığı sorunları çevresinden gizleyen Nevzat, giderek yalnızlaşır ve ruhsal açıdan zor bir sürece sürüklenir. Film, bağımlılığın birey ve ailesi üzerindeki yıkıcı etkilerini ve yeniden ayağa kalkma mücadelesini anlatır.

Sicrun

Tatile çıkan dört genç kadının yolculuğu, araçlarının ıssız bir köy yolunda arızalanmasıyla kâbusa dönüşür. Geceyi geçirmek için sığındıkları köyde açıklanamayan olaylarla karşılaşan arkadaşlar, buradan ayrılmaya çalışırken gizemli bir güç tarafından kuşatıldıklarını fark eder. Köyün geçmişini araştırdıklarında, bölgenin Sicrun adlı kadim bir cin kabilesinin hâkimiyetinde olduğunu öğrenirler. Dört kadın, doğaüstü tehlikelerle dolu bu yerden kurtulabilmek için birlikte mücadele etmek zorunda kalır.

Milyonluk Hurdacı

Geçmişteki hataları nedeniyle ailesinden uzaklaşan yaşlı hurdacı Hulusi, çocuklarıyla arasındaki bağları yeniden kurmak ister. Arkadaşından kalan değerli bir emaneti satmaya karar verince çocuklarını da yanına alarak sıra dışı bir yolculuğa çıkar. Basit bir satış girişimi, birbirinden tuhaf karakterlerin ve beklenmedik olayların dâhil olduğu komik bir maceraya dönüşür. Bu yolculukta Hulusi ve çocukları, aile bağlarının ve birbirlerine duydukları güvenin gerçek değerini yeniden keşfeder.

Aile Tarafından Aranıyor (Matloub Aaeleyan)

Bir süpermarket müdürü olan Faruk, yoğun iş temposu nedeniyle eşi Mai ve çocuklarına yeterince zaman ayıramaz. Mai’nin işsiz kardeşi Galal’ın eve taşınmasıyla Faruk’un düzenli hayatı altüst olur. Galal’ın karıştığı olaylar, Faruk’u hırsızlık vakaları ve suç çeteleriyle bağlantılı tehlikeli durumların içine sürükler. Faruk, bir yandan işini sürdürmeye çalışırken diğer yandan ailesini bu karmaşadan kurtarmak ve evindeki huzuru yeniden sağlamak için mücadele eder.

Gupi ve Gülmeyen Kral

Gupi ve arkadaşları, bir apartmandaki gizemli dolaptan geçerek kendilerini bambaşka bir boyutta bulur. Bu dünyada herkesin neşesini kaybetmesine neden olan Gülmeyen Kral’ın hüküm sürdüğünü öğrenirler. Kendi dünyalarına dönmeye çalışırken krallığa yeniden mutluluk getirmeye de karar veren arkadaşlar, kralı güldürmek için birbirinden eğlenceli yöntemler dener. Film, dostluk, neşe ve dayanışma temalarını renkli bir macerayla buluşturur.

Patiler: Büyük Macera

Birbirinden farklı kişiliklere ve hayallere sahip sevimli köpek ailesi Patiler, meraklarının peşinden giderek yeni maceralara atılır. Karşılaştıkları beklenmedik olaylar ve küçük anlaşmazlıklar, onları sorunlara birlikte çözüm bulmaya yönlendirir. Yaşadıkları deneyimler sayesinde sorumluluk almayı, hatalarından ders çıkarmayı ve birbirlerine güvenmeyi öğrenirler. Film, çocuklara dostluğun, paylaşmanın ve dayanışmanın önemini eğlenceli bir hikâyeyle anlatır. >>>Ferhat YÜKSEL

Filmlerinin senaryolarını kaleme almasının yanı sıra çoğu filminin yapımcılığını da üstlenen Zaim, sinemanın yanı sıra edebiyat alanında da üretimlerini sürdürüyor.

Yönetmenlik kariyerine 1990’lı yıllarda adım atan Zaim, ödül aldığı ve Türk sinemasında iz bırakan ilk uzun metraj filmi “Tabutta Rövaşata” ile sinema dünyasında dikkati çekti.

“Filler ve Çimen” ve “Cenneti Beklerken” gibi ödüllü filmlerin de yönetmeni olan Zaim, 63. Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde Ulusal Uzun Metraj Jüri Başkanlığı görevini üstleniyor.

“Festivaller kültür ocağıdır”

Yönetmen ve yazar Derviş Zaim, AA muhabirine, Uluslararası Antalya Altın Portakal Film Festivali’nin 63. yılına ulaşmış, köklü bir festival olduğunu söyledi.

Kültür sanat alanında köklü bir festivalin sürdürülebilmesinin, Türkiye açısından önemli olduğunu belirten Zaim, “Bunun bir parçası olduğum için mutluyum. Festivaller kültür ocağıdır. İnsanların konuştuğu, hislerini, duygularını birbirlerine aktardıkları, yeni meseleler varsa bunların etrafında konuştukları, kendilerini anlamaya ve anlatmaya çalıştıkları yerlerdir. O yüzden festivaller ocakbaşıdır. Böyle bir ocakbaşının kıymetini bilmemiz gerekiyor.” diye konuştu.

Zaim, festivallerin insan ruhunu tazelediğini, adeta birer oksijen çadırı ve şenlik yeri olduğunu dile getirdi.

Festivalin güzel geçmesini dileyen Zaim, “Taş taş üzerine koymak bizim amacımız olmalı. Bu festival hepimizin. Farklı görüşlere sahip olabiliriz ama festivalin sürdürülmesi hepimizin faydasınadır.” ifadesini kullandı.

“Yapay zekayı hayatımızı daha da zenginleştirecek bir araç olarak görmeliyiz”

Yapay zeka üretimlerinin de yer aldığı festivalde jüri başkanlığı yapan Zaim, artık teknolojinin hayatın her alanında var olduğunu ve her geçen gün geliştiğini hatırlattı.

Teknolojiden kaçılamayacağını dile getiren Zaim, şunları kaydetti:

“Devekuşu gibi başımızı toprağa gömüp ondan habersiz davranmamız insanlığın aleyhine olur. Teknoloji, yapay zeka gelişiyor. Olumsuz özellikleri de var ama onu hayatımızı daha da zenginleştirecek bir araç olarak görmemiz gerekiyor. Ancak bu sınırlar muğlak. Ne zaman bir araç olarak kendisini bize gösteriyor ne zaman kendisi bir amaca dönüşüyor bu sınırlar muğlaklaşmaya başlıyor.”

Zaim, etik olarak insanı daha ön plana alan bir yaklaşımla yapay zekanın kullanılması gerektiğini düşündüğünü belirterek, “Aksi takdirde ayağımıza kurşun sıkarız. Bu anlamda etik önem kazanıyor. Yeni başlayanlara özellikle gençlere yapay zeka konusunda daha donanımlı olabilmeleri için bir etik eğitimi gerekiyor. Bunun üzerine düşünmemiz, bir yapay zeka külliyatı geliştirmemiz gerekiyor. ‘Nasıl kullanmalı, ne için kullanmalı?’ diye insanların kendi düşüncelerini döktükleri bir külliyatın oluşması hepimizin hayrına olacaktır.” diye konuştu.>>>AA

Hasip ile Nasip: Yıllardır belediye başkanlığı koltuğunu aralarında paylaşan iki eski dostun rekabeti, geçmişten gelen bir aşkın yeniden gündeme gelmesiyle kızışıyor. Çocukluk aşkları Perihan’ın kasabaya dönmesi, Hasip ile Nasip’i hem siyasi hem de romantik bir yarışın içine sürüklüyor. Üstelik seçimlere üçüncü bir adayın katılması, kasabadaki dengeleri değiştiriyor.

Street Fighter: Özellikle dövüş oyunlarını ve aksiyon filmlerini seven seyirciler için sinemaya uyarlanan film, dünyanın en güçlü dövüşçülerini karşı karşıya getiren ölümcül bir turnuvaya katılan Ryu ve Ken Masters’ın aksiyon dolu hikâyesini anlatıyor. Noah Centineo, Andrew Koji ve Jason Momoa’nın rol aldığı filmi Kitao Sakurai yönetiyor.

Balina Düşüşü: Babasının kalıntılarını bulmak için dalış yapan Jay Gardiner, kendisini beklenmedik bir hayatta kalma mücadelesinin içinde buluyor. Dev bir ispermeçet balinası tarafından yutulan genç adam, sınırlı oksijenle balinanın içinden çıkmanın yolunu arıyor.

Aşk ve Yaşam: Jane Austen’ın aynı adlı romanından uyarlanan romantik dramda, babalarının ölümünün ardından maddi güvencelerini kaybeden Elinor ve Marianne Dashwood kardeşler, anneleriyle birlikte yeni bir hayata başlamak zorunda kalıyor. Aşk ve evlilik konusunda farklı yaklaşımlara sahip olan iki kardeş, toplumsal beklentilerle ve kendi duygularıyla yüzleşiyor. Elinor hislerini gizlemeyi tercih ederken Marianne kalbinin sesini dinliyor.

Cin Hikayeleri: Zulman: Zonguldak’ta maden işçiliği yapan Süleyman’ın hayatı, yerin altında zincirlenmiş bir çocukla karşılaşmasıyla değişiyor. Çocuğu kurtardıktan sonra onun aslında tutsak edilmiş bir cin olduğunu öğrenen Süleyman, Cuhenna kabilesinin hedefi hâline geliyor. Giderek tehlikeli bir hâl alan olaylardan kurtulmak isteyen Süleyman, kendisine yardım edebilecek bir Hüddam aramaya başlıyor.

Kanlı Gece: Evde gerçekleşen doğum sırasında yaşanan beklenmedik komplikasyonlar, anne ve baba adayının hayatını korku dolu bir sürece dönüştürüyor. Şiddetli kar fırtınası yolları kapatınca çift ve onlara yardımcı olan ebe, dış dünyayla bağlantılarını kaybediyor. Evde yaşanan açıklanamayan olaylar, karşı karşıya oldukları tehlikenin yalnızca tıbbi sorunlardan kaynaklanmadığını düşündürüyor.

Kefaret: 2003 yılında Bağdat’ta savaşın ortasında kalan Khachaturian ailesi, evlerine dönmeye çalışırken Amerikan askerleriyle direnişçiler arasındaki çatışmaya yakalanıyor. Bir deniz piyadesinin verdiği karar, ailenin hayatında derin izler bırakan bir kayba yol açıyor. Yıllar sonra geçmişin yükünü taşıyan eski asker Lou, yaşananları araştıran bir gazeteciden yardım istiyor.

Naza: Yuval Abraham ve Rachel Szor’un yönettiği belgesel, Gazze’deki askerî operasyonları ve Filistinli siviller üzerindeki etkilerini araştırıyor. Tel Aviv’de geceleri çatılardan kaydedilen görüntüler üzerinden ilerleyen yapım, saldırıların arkasındaki askerî kararları ve hedef belirleme süreçlerini inceliyor. Belgesel, modern savaşta kullanılan teknolojilerin ve operasyonel mekanizmaların sivil kayıplarla ilişkisini gündeme getiriyor.

Emiray: Macera Yolcusu: Kütüphanede karşılaştıkları gizemli Kündekâri bulmacasını tamamlayan çocuklar, açılan zaman tüneliyle kendilerini farklı yerlerde ve dönemlerde buluyor. Emiray, Karaca ve Fatma devlerin yaşadığı gizemli bir ormana giderken Zekai ile Ruhi çölde ilerleyen bir kervana katılıyor. >>>Ferhat YÜKSEL

Belediye Şehir Tiyatrosu köklü birikimini yeni yeteneklerle buluşturarak sahne sanatlarını daha geniş kitlelere ulaştırmayı ve kentte tiyatro kültürünü güçlendirmeyi hedefliyor. Zaferin, sanatın ve kültürün başkenti Afyonkarahisar’da, sanatla büyüyen bir toplum ve kültürle güçlenen bir gelecek için tiyatro sahnesi yaşamaya devam ediyor.

“ŞEHRİMİZİN SANAT HAYATINA KATKI SUNMAYA DEVAM EDİYORUZ”

Afyonkarahisar Belediye Şehir Tiyatrosu’nun 18 yıldır aralıksız olarak tiyatro faaliyetlerini sürdürdüğünü ve bu süreçte çok sayıda ödüle layık görüldüğünü ifade eden Belediye Şehir Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Hasan Hüseyin Elmas, Afyonkarahisar’ın sanat hayatına katkı sunmaya devam ettiklerini, Belediye Başkanı Burcu Köksal’ın destekleriyle Belediye Şehir Tiyatrosu’nun daha da güçlendiğini söyledi. >>>Haber Merkezi  

Kolezyum’un kadim duvarları arasında Roma’dan Troya’ya köprü kuran sergide, Çanakkale’deki Troya Müzesi başta olmak üzere 19 farklı müzeden seçilen 200’den fazla eser sanatseverlerle buluştu.

Troya Müzesi Müdürü Sinem Düzgören, gazetecilere yaptığı açıklamada dünyanın en büyük arkeolojik alanlarından biri olan Kolezyum’da 11 Haziran’da “Troya ve Roma: Antik Akdeniz Mitleri, Efsaneleri, Hikayeleri” sergisinin ziyarete açıldığını hatırlattı.

Sergiyi ağustos ayı sonlarına kadar 2 milyondan fazla kişinin ziyaret ettiğini belirten Düzgören, “Bu anlamda bizler için çok önemli bir sergi. Bence Kolezyum’a gelen ziyaretçiler için de çok güzel bir sürpriz. Her ne kadar buraya gelen ziyaretçiler Roma tarihini görmek amacıyla gelse de Roma’nın asıl kuruluş sebebini, asıl kuruluşunu burada öğrendi. ” dedi.

Düzgören, 2026 yılı ziyaretçi sayılarına bakıldığında Troya Müzesi özelinde iyi sayılar elde ettiklerini, bundaki en büyük paylardan birinin Troya’nın popülerliği olduğunu, söz konusu serginin bu popülerliği açıkladığını dile getirdi.

“Bunun çok eskilere giden bir geçmişi var”

Troya Antik Kenti Kazı Başkan Yardımcısı ve Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Reyhan Körpe de Türkiye’nin son yıllardaki en büyük tanıtım ataklarından birinin İtalya’nın başkenti Roma’da gerçekleştiğini söyledi.

Kolezyum’da 5 bin yıllık Troya eserleri ve Anadolu’nun çeşitli yerlerinden gelen çok sayıda Roma ile ilgili eserin sergilendiğini aktaran Körpe, şöyle devam etti:

“Bu niçin gerçekleşti? Bunun çok eskilere giden bir geçmişi var. Romalılar, kendi atalarını Troya Savaşları’ndan sonra Anadolu’dan kaçan ve İtalya’ya gelen Aeneas’a bağlamaktaydı. Roma’da, Aeneas ile ilgili hem Troya’da hem de Anadolu’nun çeşitli antik yerleşimlerinde çok sayıda eser bulunmaktadır. Bu eserler burada sergilenerek, günümüz İtalyanlarının da geçmişlerini Roma’ya ve Troya’ya kadar uzattıklarını bize göstermektedir.”

Kolezyum Arkeolojik Kazı Başkanı Paola Quaranta da Roma şehrinin kuruluşunda Troya’nın rolünü anlatan çok büyük ve başarılı bir sergiye ev sahipliği yaptıklarını ifade etti.

Bu sergiyle Roma’nın kuruluş mitinin vücut bulduğunu dile getiren Quaranta, “Köklerini Troya’dan alan bu mitolojik anlatıya göre Troyalı Prens Aeneas, Troya Savaşı’nın ardından bugün Lazio olarak adlandırılan bu bölgeye gelir ve yeni bir şehir kurar. Onun soyundan gelen ikizler Romulus ve Remus ise Roma şehrini kurarlar. Biz de bu sergideki arkeolojik eserler ile bu büyük ve önemli mitolojik hikayeyi Kolezyum’u ziyaret eden herkese tanıttık.” ifadelerini kullandı.>>>AA

Son hazırlıkları tamamlanan festivalde, Kısa Film Yönetmenleri Derneği ve FİLM-YÖN Jüri Üyeleri de belli oldu.

Buna göre, Kısa Film Yönetmenleri Derneği jürisinde yapımcı Selvihan Eroğlu, yönetmen Aziz Alaca ve yazar Simay Antep; FİLM-YÖN jürisinde de yönetmen Mehmet Eryılmaz, yönetmen-senarist Murat Düzgünoğlu ve yönetmen Çiğdem Sezgin yer aldı.

Altın Portakal’da Kısa Film Yönetmenleri Derneği jürisi, Ulusal Kısa Film Yarışması’nın; FİLM-YÖN jürisi de Ulusal Uzun Metraj Film Yarışması’nın “En İyi Yönetmen” ödülleri için filmleri değerlendirecek.>>>AA

Sunuculuğunu Oyuncu Ahmet Taşpınar’ın yaptığı, Gedik Ahmet Paşa İl Halk Kütüphanesi Konferans Salonu’nda düzenlenen kapanış törenine il protokolü, jüri üyeleri, yönetmenler, yapımcılar, akademisyenler ve sinemaseverler katıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan törende, festivalin beş günlük etkinliklerini içeren video gösterildi. Ardından festivale katkıda bulunan isimlere plaket ve teşekkür belgeleri takdim edildi. Finalist filmlerin tanıtım gösteriminin ardından dereceye giren yapımlar açıklandı.

380 FİLM BAŞVURDU, 8 FİLM FİNALE KALDI

Bu yıl Türkiye’den 380 kısa film ve belgesel film başvurusunun yapıldığı festivalde, değerlendirmeler sonucunda sekiz film ana yarışmada finale kaldı. Afyon Kocatepe Üniversitesi sinema bölümü öğrencilerine yönelik Büyük Taarruz Özel Ödülü için ise dört öğrenci filmi yarıştı.

BİRİNCİLİK ÖDÜLÜ USLU FİLMİNİN

Festivalin seçici kurul başkanlığını yapımcı Cemil Yavuz üstlendi. Jüride oyuncu Cengiz Bozkurt, Afyon Kocatepe Üniversitesi Sinema ve Televizyon Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Emin Paftalı, senarist ve yapımcı Elif Hamamcı ile yönetmen Ahmet Sönmez yer aldı.

Festivalin birincilik ödülü, çocuk cinayetlerine dikkat çeken “Uslu” filmiyle yönetmen Selçuk Kaan Salk’a verildi. İkincilik ödülü “Ölüm Bizi Ayırana Dek” filmiyle yönetmen Deniz Koloş’un oldu. Üçüncülük ödülü ise kadın cinayetlerine dikkat çeken “11 Dakika” filmiyle yönetmen Niki Malekian’a verildi.

Afyon Kocatepe Üniversitesi sinema bölümü öğrencilerinin çalışmalarını desteklemek amacıyla verilen Büyük Taarruz Özel Ödülü, bu yıl yönetmen Nihad Jabiyev’in “Yoldakiler” filmine verildi.

KAPANIŞTA “USLU” FİLMİ GÖSTERİLDİ

Festivalin kapanış töreninde birincilik ödülüne layık görülen “Uslu” filmi izleyicilerle buluştu. Festival, ödül alan sinemacıların, jüri üyelerinin, protokol konuklarının, festival ekibinin ve gönüllü öğrencilerin katıldığı toplu hatıra fotoğrafıyla tamamlandı. Beşinci yılını geride bırakan Büyük Taarruz Kısa Film Festivali, kısa film üretimini destekleyen yarışma programı, sinema atölyeleri, özel gösterimleri ve üniversitelerle gerçekleştirdiği iş birlikleriyle Afyonkarahisar’ın kültür ve sanat hayatına katkı sundu.

FİLİSTİN’DE SANATLA DİRENMEK SÖYLEŞİSİ

Festival kapsamında yönetmen Zümrüt Sönmez’in TRT World yapımı “Bir Zeytin Ağacının Altında” belgeseli gösterildi. Filistin’de hayatını kaybeden Ayşenur Ezgi Eygi’nin hikâyesini konu alan gösterimin ardından gazeteci ve festival direktörü Sevda Dursun ile belgesel yönetmeni Kübra Kuruali’nin katılımıyla “Filistin’de Sanatla Direnmek” söyleşisi gerçekleştirildi.

Söyleşide Filistin’de sinema, edebiyat, resim, müzik, fotoğraf ve geleneksel dansın toplumsal hafızanın korunmasındaki rolü ele alındı. Farklı bölgelerde yaşayan Filistinli sanatçıların deneyimlerinin eserlerine yansımaları, belgesel sinemanın tanıklık gücü ve sanat yoluyla kimliğin yaşatılması üzerinde duruldu.

CEMİL YAVUZ GENÇ SİNEMACILARLA BULUŞTU

Festival kapsamında Afyon Kocatepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümü öğrencileri, sinema sektörünün deneyimli isimleriyle bir araya geldi. Yönetmen Ahmet Sönmez’in katılımıyla gerçekleştirilen etkinlikte yönetmenlik pratiği, sinemasal anlatım ve yaratıcı süreçler ele alındı. Festivalin jüri başkanı, yapımcı Cemil Yavuz ise, sinema sektöründe yapımcılık, proje geliştirme ve film üretim süreçlerini anlattı.

ÖZEL GÖSTERİMLER YAPILDI

Festival, yarışma filmlerinin yanı sıra özel gösterimlerle de izleyicileri farklı hikâyelerle buluşturdu. 12 Ekim’deki açılış programında “Kanto” filmi gösterildi. Ertesi gün ise Taner Elhan’ın “Görev Tamamlandı Asker” filmi izleyiciyle buluştu. Gösterimin ardından Habib Akalın’ın katılımıyla “Büyük Taarruz’da Kahramanlık Hikâyeleri” başlıklı söyleşi düzenlendi. 15 Ekim’de ise yönetmen Ahmet Sönmez’in “Yıldız Tozu” filmi izleyiciyle buluştu.

FİLM GÖSTERİMLERİ ÜÇ AYRI MEKÂNDA GERÇEKLEŞTİRİLDİ

Festival boyunca Gedik Ahmet Paşa İl Halk Kütüphanesi Konferans Salonu, Afyon Kocatepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema ve Televizyon Bölümü Film İzleme Salonu ve Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Mavi Salon’da finalist film gösterimleri gerçekleştirildi. Üç ayrı mekâna yayılan gösterimler, üniversite öğrencileri ve Afyonkarahisarlı sinemaseverlere kısa filmleri izleme ve sinemacılarla buluşma fırsatı sundu.

Finalist film gösterimlerinin ardından film ekipleriyle gerçekleştirilen söyleşilerde, yapımların ortaya çıkış hikâyeleri, senaryo ve yapım süreçleri ile çekim deneyimleri ele alındı. Genç sinemacılar, filmlerin yaratıcı ekiplerine sorularını yöneltme ve sinema üretiminin farklı aşamalarını doğrudan deneyim sahiplerinden dinleme fırsatı buldu.

TRT SİNEMA TIRI İLÇELERDE SİNEMASEVERLERLE BULUŞTU

Festival etkinlikleri Afyonkarahisar kent merkeziyle sınırlı kalmadı. TRT Sinema Tırı, 12 Ekim’de Sandıklı, 13 Ekim’de Dinar, 14 Ekim’de Dazkırı ve 15 Ekim’de Bolvadin ilçelerinde izleyicilerle buluştu. 16 Ekim’de ise Merkez’de Gedik Ahmet Paşa İl Halk Kütüphanesi önünde gösterimler gerçekleştirildi. Etkinliklerle sinemanın ilçelerdeki izleyicilere de ulaştırılması hedeflendi. Toplamda 7 binin üzerinde öğrenci TRT Sinema Tırı’nda sinema izledi. >>>Mustafa BAYER

KONULARINI DOĞAÇLAMA GELİŞTİRİYOR

Kitaplarını genellikle sessiz bir ortamda ve müzik dinleyerek yazdığını belirten Babacan, eserlerini önceden belirlediği katı bir plana göre oluşturmadığını söyledi. Yazma sürecini anlatan Babacan, “Genel olarak bir konu üzerine şöyle yazayım, böyle yazayım şeklinde değil; hepsi çok doğaçlama gerçekleşen şeyler” dedi.

İlk kitabı “Emma White Kötülüğe Karşı”nda perilerin bulunduğu fantastik bir dünyayı anlatan genç yazar, geçen yıl kaleme aldığı “Sessiz Protokol” adlı eserinde ise yapay zekânın insan kontrolünden çıkması ihtimalini ele aldı. Distopik ve kıyamet sonrası bir dünyada geçen kitap, yapay zekânın kontrolden çıkmasıyla ortaya çıkan tehlikeleri konu alıyor.

GÖKYÜZÜNÜ HAPİSHANEYE DÖNÜŞTÜRDÜ

Bu ay yayımlanan üçüncü kitabı “Gökyüzü Hapishanesi”nde mitolojiden esinlenen Babacan, özgürlük kavramını farklı bir bakış açısıyla ele aldı. Kitabında özgürlük tanrıçası Eleutheria’nın insanlara özgürlük bahşetmesinin ardından ortaya çıkan kötülükleri konu edinen genç yazar, suç işleyen insanların cezalandırılması için gökyüzünü bir hapishaneye dönüştürdü.

Kitabının ortaya çıkışını anlatan Babacan, “Özgürlük tanrısı Eleutheria insanlara özgürlük bahşettikten sonra insanların kötülük yapmaya, sürekli birbirlerini öldürmeye ve yalan söylemeye başladığını görüyor. Bu kötülüklerin önüne geçmek için gökyüzünü bir hapishane olarak yaratıyor ve kötülük işleyen insanları yıldız formunda gökyüzüne yerleştiriyor” ifadelerini kullandı.

“ÖNCE OKUMAK GEREKİYOR”

Kitap yazmak isteyen yaşıtlarına da tavsiyelerde bulunan Babacan, yazarlığın temelinde düzenli kitap okumanın bulunduğunu vurguladı. Okumanın bir alışkanlık haline getirilmesi gerektiğini belirten genç yazar, “Kitap yazmak isteyenlere önerim, ilk başta sürekli kitap okumayı bir alışkanlık ve hobi haline getirmek. Çünkü okumadan yazılabilecek bir yetenek veya iş değil bu. Önce dolmanız lazım belli bir yere kadar, sonrasında taşarak zaten bir eser oluşuyor” dedi.

Yazarlığın kendisine önemli kazanımlar sağladığını belirten Babacan, özellikle insanları ve çevresini gözlemleme becerisinin geliştiğini dile getirdi. Okul hayatıyla yazarlığı birlikte yürütmenin zaman zaman zorlayıcı olduğunu da ifade eden Babacan, iki alan arasında denge kurmaya çalıştığını söyledi. >>>Mustafa BAYER

“Fall” filminde eşini kaybeden Becky, arkadaşı Hunter’ın önerisiyle korkularıyla yüzleşmeye karar verir. İkili, eşinin küllerini bırakmak amacıyla 600 metreden yüksek, terk edilmiş bir iletişim kulesine tırmanır. Ancak zirveye ulaştıklarında merdivenlerin çökmesiyle yüzlerce metre yüksekte mahsur kalırlar.

Çılgın Hafta Sonu: Hayatın yoğun temposundan yorulan dört eski arkadaş, biraz dinlenmek ve eğlenmek için lüks bir spa tatiline çıkar. Kariyer, aile ve ilişkiler arasında sıkışan kadınlar, bu kaçamağın kendilerine iyi geleceğini düşünür. Ancak eski dostlarının da aralarına katılmasıyla tatil planları beklenmedik bir şekilde değişir.

Sonsuz: Hayatlarının farklı yönlere ilerlemesinden önce son bir gece geçirmek isteyen bir grup genç, yiyecek bir şeyler almak için yola çıkar. Yanlış bir dönüş yapan arkadaşlar, sonuna ulaşamadıkları ıssız ve iki şeritli bir yolda kendilerini bulur. Gençler, gerçekliğin kurallarını altüst eden açıklanamaz olaylar ve kozmik güçlerle karşı karşıya kalır.

Dram korku türündeki “Soy” filminde dedesinin çağrısı ile İstanbul’daki gizemli bir konağa giden Can’ın kendisini karanlık bir lanetin içinde bulmasını anlatıyor. Gençler, esrarengiz bir resmin doğaüstü bir gücü harekete geçirdiğini fark ettikten sonra korkunç olayların hedefi hâline gelir.

Medeni Haller: Aşka ve evliliğe mesafeli duran boşanma avukatı Aylin Ateşsaçar, yakın arkadaşına olan duygularını gizler. Düğünde tanıştığı nikâh memuru Ozan, evliliğe ve aşka farklı yaklaşımıyla Aylin’in hayatında yeni bir sayfa açar. Aylin, yaşananlar sonucunda asıl korkusunun evlilik değil, sevilmek ve tercih edilmek konusundaki beklentileri olduğunu keşfetmeye başlar.

Ateş: Ağabeyinin ölümünün ardındaki gerçekleri öğrenmek isteyen Ateş, olayın bağlantılarını araştırmaya başlar. Soruşturma ilerledikçe karşısında düşündüğünden daha kapsamlı ve tehlikeli bir yapı olduğunu fark eder.

7 Günahın Laneti: Konuşma güçlüğü yüzünden annesi tarafından büyü yaptırılan Engin, acı ve kayıplarla dolu bir hayat sürer. Genç yaşta ticarette büyük bir servet kazanan Engin, zamanla açgözlülük, kibir, öfke ve ihtiras gibi karanlık duyguların etkisine girer.  >>>Ferhat YÜKSEL

Yarım asrı aşan sanat yaşamında romantik ezgileri, Türkçe aranjmanları ve kendine özgü yorumuyla Türk müziğinin önemli isimlerinden olan usta sanatçı, arkasında onlarca albüm ve unutulmaz eserler bıraktı.

Ahmet Alpay Nazikioğlu, 17 Temmuz 1935’te Ankara’da dünyaya geldi.

Babası TCDD’de bürokrat, annesi ise parti başkatibesi olarak görev yapan Alpay, ilk ve ortaöğrenimini Ankara’da tamamladıktan sonra Ankara Atatürk Lisesinden mezun oldu.

Gençlik yıllarında spora duyduğu merakla futbol dünyasına adım atan Alpay, Ankara Demirspor ve Gençlerbirliği kulüplerinde forma giydi.

Başarılı performansıyla Genç Milli Futbol Takımı’na kadar yükselen sanatçı, yükseköğrenimini ise Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde tamamladı.

Hukuk eğitiminin ardından müzik tutkusunun peşinden giden Alpay, profesyonel müzik kariyerine 1960’lı yılların başında adım attı.

Unutulmaz ve özgün albümlere imza attı

Alpay, 1964’te kendi orkestrasını kurarak müzik çalışmalarını hızlandırdı. Kariyerinin ilk döneminde Fransız Chansonlarının ve İtalyan Napolitenlerinin Türkçe aranjmanlarını seslendiren sanatçı, İngilizce, İspanyolca, Fransızca ve İtalyanca eserleri de yorumladı.

Romantik folk, rock ve Anadolu pop türlerinde deneysel çalışmalara imza atan sanatçı, dönemin yenilikçi gruplarından Üç Hürel ile ortak projelere imza attı.

Fecri Ebcioğlu gibi dönemin önemli müzik adamlarıyla yakın dostluklar kuran Alpay, 1964’te yayımladığı “Girl in My Town”ın ardından “Kirpiklerini Ok Ok Eyle”, “Cennet Yolu”, “7 Dilde Alpay”, “Güven Parkı” ve “Aşk”ın da aralarında olduğu 25’i aşkın albümle müzikseverlerle buluştu.

Toplumsal olaylara duyarsız kalmayan sanatçı, eserlerinde aşk, ayrılık ve insan hikayelerini odağına aldı.

Türk pop müziğinin gelişim sürecinde köprü rolü üstlenen Alpay, “Eylülde Gel”, “Fabrika Kızı”, “Kara Tren”, “Gitme” ve “Ayrılık Rüzgarı” şarkılarını farklı kuşaklara sevdirdi.

Sanatçı, Bodrum’daki evinde hayata veda etti.>>>AA

Proje, sinema, dijital oyun, mobil oyun, kutu oyunu ve farklı mecralara uzanan geniş kapsamlı bir anlatı evreni oluşturmayı hedefliyor.

Proje ve evren tasarımı Serdar Çetinkaya ile Murat Akkuş tarafından geliştirilen filmin yapımcılığını ve yönetmenliğini Çetinkaya, senaristliğini ise Akkuş üstleniyor.

Filmin merkezinde Oğuz, Umay ve Berk isimli üç arkadaş yer alıyor. Bilge Kağan’ın çağrısıyla “Yeşil Dünya”ya geçen üç arkadaş, kendilerini Yeşil Dünya ile Erlik Han’ın dünyası “Karanlık Dünya” arasındaki büyük mücadelenin içinde buluyor.

Yolculuk boyunca hem birbirlerini hem kendilerini tanımaya başlayan çocuklar, aynı zamanda kültürleri, geçmişleri ve değerleriyle de karşılaşıyor.

Filmde, fantastik maceranın yanı sıra dostluk, dayanışma, cesaret ve doğayla kurulan ilişki de temel unsurlar olarak ön plana çıkıyor.

“Türk’ü Türk anlatsın istedik”

Filmin yapımcı ve yönetmeni Serdar Çetinkaya, AA muhabirine yaptığı açıklamada, projenin çıkış noktasını kültürel bir anlatı oluşturma düşüncesinin oluşturduğunu belirtti.

Çetinkaya, “Biz sadece bir film yapmak istemedik aslında. Niyetimiz kültür endüstrisine hizmette bulunmaktı. Türk’ü Türk anlatsın istedik. Kendi hikayemizi, kendi çocuklarımıza ve dünya çocuklarına aktarmakla ilgili bir misyon üstlendik.” dedi.

Projede, Türk kültüründeki doğaya, hayvanlara ve insan ilişkilerine bakışın da aktarılmasını önemsediklerini ifade eden Çetinkaya, bütün bunları Türk mitolojisini merkeze alan bir hikayeyle anlatmak istediklerini dile getirdi.

Ömer Ünal’ın eserinin bu konuda kendilerine geniş bir alan sunduğuna işaret eden Çetinkaya, kitabın Milli Eğitim Bakanlığının 100 temel eseri arasında yer aldığını, Anadolu Mektebi Projesi kapsamında Türk dünyasına tanıtıldığını hatırlattı.

Çetinkaya, “Yeşim Taşı Efsanesi”ni tek filmlik bir proje olarak tasarlamadıklarını, üç kitaptan oluşan serinin her kitabından üçer film uyarlanarak toplam 9 film yapılmasının planlandığını bildirdi.

İlk filmin daha büyük bir anlatı evreninin başlangıcı olacağını aktaran Çetinkaya, oluşturdukları yapıyı bir fikri mülkiyet ve evren tasarımı olarak değerlendirdiklerini söyledi.

Bu nedenle projenin sinemayla sınırlı kalmayacağını belirten Çetinkaya, “Oyunlarımız, kutu oyunlarımız, dijital ve mobil oyunlarımız olacak. Bunların hepsinin, filmin vizyona girmesiyle beraber lansmanı yapılacak.” diye konuştu.

Çetinkaya, yapımın farklı disiplinlerden isimlerin bir araya geldiği geniş bir ekiple hazırlandığını anlatarak, yardımcı yönetmen ve yapay zeka yönetmeni Sefa Özkan, yapay zeka yönetmeni Tayfun Tuna, senarist ve evren tasarımcısı Murat Akkuş, yapay zeka süpervizörü Anıl Tekin, kurgu yönetmeni Cihan Köse, seslendirme yönetmeni Altay Çapan ve müzik yönetmeni Dora Durak’a teşekkürlerini iletti.

“Farklı bir dünya tasarımı oldu”

Filmin senaristi Murat Akkuş da kitabın sinemaya aktarılması sırasında birebir uyarlama yöntemini tercih etmediklerini söyledi.

Ömer Ünal’ın eserindeki karakterler ile “Yeşim Taşı” mitolojisini çıkış noktası olarak aldıklarını aktaran Akkuş, “Yaşayan, sınırları ve halkları olan farklı bir dünya tasarımı oldu.” dedi.

İzleyicinin ana karakterlerin yolculuğuna katılırken bu dünyanın farklı bölgelerini ve mitolojik unsurlarını da tanıyacağına işaret eden Akkuş, filmde özellikle Türk mitolojisinin az bilinen figürlerini görünür hale getirmeyi önemsediklerini vurguladı.

Bugüne kadar sinema ve popüler kültürde daha çok Batı mitolojisinden karakterlerin ön plana çıktığını belirten Akkuş, şunları kaydetti:

“Pegasus’u görüyoruz ama Pegasus’un Türk mitolojisindeki karşılığında Tulpar var. Çok fazla bilinmeyen mitolojik kahramanlarımızı göreceğiz. Burada çocuklarımız, aynı zamanda yetişkinlerimiz bu mitsel yolculukta karakterlerle tanışacak. Bugüne kadar çok fazla anlatılmayan, daha çok teorik olarak kitaplarda yer alan mitsel karakterleri, biz bu dünyada görsel olarak sunacağız.”

Akkuş, bu yönüyle filmin çocukların Türk mitolojisini tanımasına ve kültürel karakterlerle daha erken yaşta ilişki kurmasına katkı sağlamasını amaçladıklarını ifade etti.

“Çok fazla detayı düşünüyoruz”

Yapay zeka yönetmeni Tayfun Tuna da filmin görsel dünyasının oluşturulmasında yapay zekanın yalnızca komut verilip sonuç alınan bir araç olarak kullanılmadığını söyledi.

Yapay zeka sistemlerinde sahneler arasında görsel tutarlılığı sağlamanın en önemli çalışma alanlarından biri olduğunu belirten Tuna, “Bizim için yapay zeka üretimi sadece bir kutucuğa prompt yazıp sonuç almak gibi bir şey değil. Sahnenin tonu, verdiği duygu, karakterlerin ifadesi, genel kompozisyon, renk ve ışık gibi çok fazla detayı düşünüyoruz. İçimize sinmeyen bir sonuç olduğunda, daha iyisini üretmek için tekrar tekrar çalışıyoruz.” dedi.

Tuna, yapay zekadan film dışında oyun, internet sitesi ve diğer transmedya çalışmalarında da yararlanılacağını dile getirdi.

“Türkçe dudak senkronizasyonu için özel yöntem”

Yapay zeka süpervizörü Anıl Tekin ise yapay zeka tabanlı sistemlerde karşılaşılan teknik ve görüntüsel sorunların çözümü üzerinde çalıştıklarını anlattı.

Geleneksel bilgisayar tabanlı görüntü (CGI) yöntemleriyle karşılaştırıldığında yapay zekanın bazı üretim süreçlerinde süre ve maliyet avantajı sağladığını belirten Tekin, projede karşılaştıkları önemli konulardan birinin Türkçe konuşmalardaki dudak senkronizasyonu olduğunu söyledi.

Yapay zeka sistemlerinin İngilizcede daha başarılı sonuç verdiğine, Türkçede aynı performansın her zaman sağlanamadığına dikkati çeken Tekin, karakterlerin konuşmaları için fonetik temelli yöntemler geliştirdiklerini kaydetti.

Asıl adı Hüseyin Cahit olan Tarancı, 4 Ekim 1910’da Diyarbakır’da, ticaret ve ziraatle uğraşan Pirinççizadeler ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi.

İlk öğrenimini Diyarbakır’da tamamlayan Tarancı, eğitimine İstanbul’da Saint-Joseph Lisesinde başladı, ardından Galatasaray Lisesine geçti. Burada tanıştığı Ziya Osman Saba ile yıllar boyunca sürecek dostluğu, Türk edebiyatının önemli mektuplaşmalarından birine de kaynaklık etti.

Cahit Sıtkı Tarancı, şiire lise yıllarında ilgi duydu. Usta edebiyatçının ilk şiirleri, Galatasaray Lisesi’nin çıkardığı Akademi dergisinin yanı sıra dönemin edebiyat yayınlarında yer aldı.

Fransız edebiyatını yakından takip eden şair, özellikle Fransız sembolistlerinin şiir anlayışından etkilendi.

Tarancı, şiirlerinde biçime, ses uyumuna ve kelimelerin çağrışım gücüne önem verdi, yalın fakat ahenkli diliyle kendine özgü bir şiir dünyası kurdu.

“Otuz Beş Yaş” şiiriyle geniş kitlelerce tanındı

Lise eğitiminin ardından Mülkiye Mektebi’ne giren şair, buradaki öğrenimini tamamlayamayarak Yüksek Ticaret Mektebine geçti. Tarancı, bir süre Sümerbankta çalıştı, 1938’in sonlarında öğrenimini sürdürmek amacıyla Paris’e gitti.

Başarılı şair, İkinci Dünya Savaşı’nın başlaması ve Almanya’nın Paris’i bombalaması üzerine şehirden ayrılarak Lyon ve Cenevre üzerinden Türkiye’ye döndü. 1941-1943’te askerlik görevini yapan Tarancı, bu dönemde de şiir yazmayı sürdürdü.

Vatani görevinin ardından bir süre ailesinin yanında çalışan şair, 1944’ün sonlarında Ankara’ya yerleşerek Anadolu Ajansında mütercim olarak görev yaptı. Daha sonra Toprak Mahsulleri Ofisi ve Çalışma Bakanlığında da çevirmenlik yapan Tarancı, edebiyat çevreleriyle ilişkisini sürdürdü.

Şairin edebiyat dünyasında geniş kitlelerce tanınmasını sağlayan eserlerinden biri, 1945’te Cumhuriyet Halk Partisi tarafından düzenlenen şiir yarışmasında birincilik kazanan “Otuz Beş Yaş” eseri oldu. Yaşlanma, zamanın insan üzerindeki etkisi ve ölüm gerçeğini odağına alan şiir, 1946’da aynı adı taşıyan kitapta yayımlandı.

Cahit Sıtkı Tarancı, şiirlerinde yalnızca ölüm ve fanilik düşüncesine yer vermedi; gündelik hayatın güzelliklerini, doğayı, aşkı, çocukluk hatıralarını ve insanın yaşama tutunma arzusunu da işledi.

Ölümün kaçınılmazlığı karşısında hayatın değerini duyumsatan şiirlerinde, zaman zaman geçmişe duyulan özlem ve yalnızlık duygusu öne çıktı. “Memleket İsterim” şiirinde ise barışın, huzurun ve insanların bir arada mutlu yaşayabildiği bir dünyanın özlemini dile getirdi.

Şiiri kelimelerle kurulan bir sanat olarak gördü

Tarancı’nın şiir anlayışında kelimelerin seçimi, ses ve anlam arasındaki ilişki belirleyici oldu. Şiiri yalnızca bir düşünceyi aktarma aracı olarak değerlendirmeyen şair, kelimelerin duygu ve çağrışım gücünü öne çıkardı. Bu yaklaşımıyla Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde saf şiir anlayışıyla ilişkilendirilen isimlerden biri olarak kabul edildi.

Şiirlerinin yanı sıra hikayeler de kaleme alan Tarancı, bazı öykülerinde kişisel yaşantısından ve gözlemlerinden yararlandı. Edebi üretimini şiirle sınırlamayan sanatçı, yazı ve mektuplarında da edebiyat üzerine görüşlerini ortaya koydu.

Şairin ilk şiir kitabı “Ömrümde Sükut” 1933’te, “Otuz Beş Yaş” 1946’da, “Düşten Güzel” ise 1952’de yayımlandı. Vefatının ardından şiirlerini ve çeşitli yazılarını bir araya getiren “Sonrası” 1957’de okurla buluştu. Yakın dostu Ziya Osman Saba’ya yazdığı mektuplar da “Ziya’ya Mektuplar” adıyla aynı yıl kitaplaştırıldı.

Cavidan Tınaz ile 1951’de evlenen Tarancı, 1954’te geçirdiği ağır rahatsızlığın ardından kısmi felç nedeniyle konuşma ve hareket kabiliyetini büyük ölçüde kaybetti. Tedavi amacıyla gittiği Viyana’da 12 Ekim 1956’da, henüz 46 yaşındayken hayatını kaybeden şairin cenazesi Türkiye’ye getirilerek Ankara’da toprağa verildi.

Cahit Sıtkı Tarancı’nın Diyarbakır’da doğup büyüdüğü ev daha sonra müzeye dönüştürülerek yaşamına ve edebi mirasına ilişkin bir hafıza mekanı haline getirildi.

Aradan geçen yıllara rağmen şiirleri her kuşak tarafından okunan Tarancı, insanın zaman, hayat ve ölüm gerçeğiyle kurduğu ilişkiyi yalın ve etkili bir dille anlatan şairler arasında yer alıyor.>>>AA

Festival kapsamında finalist filmlerin gösterimleri, yönetmenlerle söyleşiler ve atölye çalışmaları gerçekleştirilecek. Etkinlikler, Afyonkarahisar’ın farklı noktalarında düzenlenecek programlarla 16 Ekim’e kadar devam edecek.

Açılış programına Afyonkarahisar Belediye Başkan Yardımcısı Ömer Yıldız, Kültür ve Turizm İl Müdürü Yusuf Altın, CİB Afyonkarahisar Bölge Müdürü Ömer Süt ve Festival Direktörü Sevda Dursun katıldı.

Beşincisi düzenlenen Büyük Taarruz Kısa Film Festivali’ne bu yıl 380 kısa film katıldı. Festival Direktörü Sevda Dursun, Ulusal düzeyde gerçekleştirilen festivale birbirinden değerli filmlerin başvurduğunu belirterek “Festival kapsamında başvuran 380 film arasından 8 finalist film seçildi. Beş gün boyunca gösterilecek filmler arasından birinci, ikinci ve üçüncü belirlenecek. Festivalde ayrıca Afyon Kocatepe Üniversitesi Sinema Bölümü öğrencilerine yönelik özel ödül uygulaması da bu yıl üçüncü kez gerçekleştirilecek. Öğrencilerin filmleri arasından seçilen 4 finalist arasından bir filme Büyük Taarruz Kısa Film Festivali Özel Ödülü verilecek” dedi.

SİNEMA VE TARİH BULUŞUYOR

Festivalin ilk gününde açılış programının ardından Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi Mavi Salon’da sinema ve tarih temalı etkinlikler düzenlendi. Festival boyunca gerçekleştirilecek söyleşilerde sinemanın toplumsal hafızayı güçlendiren yönü ele alınacak.

Gedik Ahmet Paşa İl Halk Kütüphanesi Konferans Salonu ile Afyon Kocatepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Sinema ve TV Bölümü Film İzleme Salonu’nda finalist filmlerin gösterimleri yapılacak. Gösterimlerin yanı sıra yönetmenlerle söyleşiler ve sinema alanında atölye çalışmaları da düzenlenecek.

Festival programında 13 Ekim Salı günü “Görev Tamamlandı Asker” filminin gösterimi ve Habib Akalın’ın katılımıyla Büyük Taarruz’da kahramanlık hikâyeleri üzerine söyleşi yer alacak. 14 Ekim Çarşamba günü ise “Bir Zeytin Ağacının Altında” filminin gösterimi ile “Sanatla Direnmek” başlıklı söyleşi gerçekleştirilecek.

15 Ekim Perşembe günü “Yıldız Tozu” filminin gösterimi ve sinema alanındaki atölye çalışmaları yapılacak. Festival, 16 Ekim Cuma günü finalist filmlerin gösterimleri, kapanış konuşmaları ve ödül töreniyle sona erecek.

İLÇELERDE DE ETKİNLİKLER DÜZENLENECEK

Festival etkinlikleri ilçe programlarıyla da Afyonkarahisar geneline yayılacak. TRT Sinema Tırı, Sandıklı, Dinar, Dazkırı ve Bolvadin ilçelerinde gün boyu etkinlikler gerçekleştirecek.

Büyük Taarruz’un tarihî önemini sinema aracılığıyla anlatmayı amaçlayan festival, finalist filmleri ve farklı etkinlikleriyle 16 Ekim’e kadar sinemaseverleri ağırlamayı sürdürecek. >>>Mustafa BAYER  

1710-1790 yılları arasında yaşayan Cezayirli Gazi Hasan Paşa, Osmanlı denizcilik tarihinin önemli isimleri arasında yer aldı.

Gelibolu’da dünyaya gelen Hasan Paşa, genç yaşta denizcilikle tanıştı, katıldığı savaşlarda gösterdiği başarıların ardından Osmanlı donanmasında yükselerek Kaptan-ı Deryalığa kadar ulaştı.

Hasan Paşa, Kaptan-ı Deryalığı döneminde Osmanlı donanmasının merkezlerinden Kasımpaşa’da kendi imkanlarıyla taş bir komutanlık binası yaptırdı.

Bugün öğrencilerin ders gördüğü bu yapı, o dönem Kaptan-ı Derya’nın komuta merkezi olarak kullanıldı.

Kasımpaşa’nın denizcilik geçmişinin izlerini taşıyor

Tarihi binanın çevresi de yapıldığı dönemde bugünkünden farklı bir görünüme sahipti.

Binanın önünden dere geçerken, çevresinde donanmanın ihtiyaçlarına hizmet eden alanlar bulunuyordu. Kayıkhane olarak kullanılan bölümün bugünkü Salhane Sokağı’na kadar uzandığı, Hasan Paşa’nın ikamet ettiği malikanenin ise ilerleyen yıllarda deniz askeri hastanesi olarak kullanıldığı biliniyor.

Hasan Paşa’nın ölümüne kadar komutanlık binası olarak kullanılan taş yapı, sonraki yıllarda Kasımpaşa’nın geçirdiği dönüşümlerle birlikte farklı işlevler üstlendi. Osmanlı döneminde uzun süre tekke olarak kullanılan bina, bir dönem ordunun aşhanesi olarak da hizmet verdi.

Tarihi yapı 20. yüzyılın başında eğitimle buluştu

Böylece Kasımpaşa’nın askeri ve denizcilik hayatının içerisinde yer alan yapı, 20. yüzyılın başında yeni bir kimlik kazandı. Yıllarca farklı amaçlarla kullanılan tarihi binanın eğitimle buluşması 1906’da gerçekleşti.

Bu tarihten itibaren okul olarak kullanılmaya başlanan yapı, Cumhuriyet’in ilanının ardından Milli Eğitim Bakanlığına bağlandı ve 5 yıllık ilkokul olarak eğitim faaliyetlerini sürdürdü.

1997-1998 eğitim öğretim yılında zorunlu eğitimin 8 yıla çıkarılmasıyla ilköğretim okuluna dönüştürülen kurum, eğitim sistemindeki değişikliğin ardından 2013-2014 eğitim öğretim yılında yeniden 4 yıllık ilkokul oldu.

Adını, binayı yaptıran Osmanlı’nın ünlü denizcisi ve devlet adamı Cezayirli Gazi Hasan Paşa’dan alan okul, bugün yaklaşık 700 öğrencisiyle ikili eğitim sisteminde faaliyetlerini sürdürüyor.

Bir zamanlar Osmanlı donanmasının komuta faaliyetlerine tanıklık eden taş duvarlarda, 1906’dan bu yana çocukların ve öğretmenlerin sesleri yankılanıyor.

“Kasımpaşa’nın yerlisi tarafından çok iyi korunan bir okul”

Cezayirli Gazi Hasanpaşa İlkokulu Müdürü Ramazan Oğuz Ercan, AA muhabirine, okulun geçmişinin 18. yüzyıla uzandığını anlattı.

Okulun Kasımpaşalılar tarafından sahiplenildiğini dile getiren Ercan, “Özellikle Kasımpaşa’nın yerlisi tarafından çok iyi korunan, çok sevilen bir okul. Bizler de aynen devraldığımız gibi bu şekilde biraz daha üzerine bir şey katarak ilerletmeye çalışıyoruz.” dedi.

Okulda 16 derslik bulunduğunu aktaran Ercan, yaklaşık 700 öğrenciyle ikili eğitime devam ettiklerini söyledi.

Ercan, iki yıldır okulda görev yaptığını belirterek, asırlardır kullanılan tarihi bir binada bulunmanın kendisinde oluşturduğu duyguyu, “O ruhu, o tarihi akışı, bir şekilde sizden neredeyse 250 yıl önce birilerinin burada olduğunu bilmek mükemmel bir duygu. Yani tarif edilemez. Bu da eğitim ruhuna yansıyor. Tarihi bir şekilde öğrencilere veya öğretmene de lanse ettiğinizde onlar da o hissiyatı yaşıyor. Daha fazla saygı gösterme gereği duyuyorsunuz. Daha dikkatli olmak zorundasınız. Rahat olma şansınız yok, sonuçta bir tarih devraldınız.” sözleriyle ifade etti.>>>AA

İstanbul’un sınırlarının genişlediği Theodosius döneminde bugünkü kara surlarının inşa edilmesiyle Yedikule’deki yerini alan Altın Kapı, Latince “Porta Aurea”, Osmanlı kaynaklarında ise “Yaldızlı Kapı” olarak isimlendiriliyor.

Kente giriş çıkışı sağlayan diğer sur kapılarından farklı olarak hem savunma hem de tören amacıyla kullanılan yapı, beyaz mermerlerle kaplanan anıtsal yapısı ve yaldızlı süslemeleriyle imparatorluk gücünün simgelerinden biri haline geldi.

Adını günümüze ulaşmayan kitabelerindeki yaldızlı harf ve süslemelerden alan kapı, tarihçilerin “Zafer Yolu” olarak adlandırdığı güzergahta imparatorların ve orduların kente giriş çıkış yaptığı törensel geçitlerden biri olarak kullanıldı.

Savaşa giden veya zaferle başkente dönen Doğu Roma ordularının imparator eşliğinde geçtiği Altın Kapı, bu yönüyle yalnızca surların arasındaki bir geçit olmaktan çıkarak kazanılan zaferlerin sergilendiği, imparatorluk otoritesinin halka gösterildiği ve askeri törenlerin gerçekleştirildiği anıtsal bir mekana dönüştü.

Doğu Roma İmparatorluğu’nun yüzyıllar içerisinde askeri ve siyasi gücünü kaybetmesi buraya da yansıdı.

Aşamalı olarak küçültülen kapı, 14. yüzyılın sonlarına doğru daha dar geçişlere sahip savunma noktasına dönüştü.

İstanbul’un 1453 yılında Osmanlılar tarafından fethedildiği dönemde büyük bölümü örülmüş Altın Kapı’nın çevresi, fetihten sonra yeni bir kimlik kazandı.

Bölgede Doğu Roma döneminden kalan 4 kuleye Fatih Sultan Mehmet döneminde 3 kulenin daha eklenmesiyle bugün Yedikule Hisarı olarak bilinen yapı ortaya çıktı.

Böylece kapı, Osmanlı döneminde giriş işlevini kaybederek hisarın parçası haline geldi.

Osmanlı kaynaklarında “Yaldızlı Kapı” olarak adlandırıldı

Akademisyen ve sanat tarihçisi Yasin Saygılı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bugün Yedikule’de bulunan Altın Kapı’nın İstanbul’un ilk ve orijinal altın kapısı olmadığını söyledi.

Konstantin döneminde inşa edilen ilk surların şehrin daha iç kesimlerinde bulunduğunu belirten Saygılı, Theodosius döneminde bugün Fatih’in Suriçi bölgesini çevreleyen surların yapılmasının ardından mevcut Altın Kapı’nın da buraya inşa edildiğini anlattı.

Saygılı, kapının Latince “Porta Aurea”, Osmanlı kaynaklarında ise “Yaldızlı Kapı” olarak adlandırıldığını aktararak, “Kapıda, aslına bakarsanız böyle bir baştan aşağıya altın kaplama yoktur. Fakat günümüze erişmeyen kitabeler yaldızlı harflerle ve yaldızlı süslemelerle süslendiği için bundan ötürü Altın Kapı olarak adlandırılıyor.” dedi.

Altın Kapı’nın tarihçilerin “Via Triumphalis” olarak adlandırdığı “Zafer Yolu” üzerinde bulunduğuna dikkati çeken Saygılı, şöyle devam etti:

“Bu kapı imparatorların şehre giriş çıkış yaptığı törensel bir kapı. Bizans, Roma orduları şehre imparator eşliğinde bu kapıdan giriyorlardı. Aslında Roma’da Kolezyum’un oradaki o büyük zafer takından nasıl ki Roma lejyonerleri ve orduları giriyorlarsa İstanbul’daki karşılığı da bu kapıydı. Bir zaferden geldiği zaman veya savaşa giderken ordu imparator eşliğinde bu kapıdan geçiyordu. Arkamızdaki kapı o yüzden ‘Ana Altınkapı’ olarak geçiyor.” diye konuştu.

Saygılı, ana kapının yaklaşık 30 metre genişliğinde olduğunu, sağ ve solunda 9-10 metrelik iki yan kapının bulunduğunu, ön bölümdeki diğer geçidin ise “Küçük Altın Kapı” olarak adlandırıldığını dile getirdi.

Altın Kapı’nın törensel işlevinin yanında savunma amacıyla da kullanıldığını vurgulayan Saygılı, “Örneğin 1261’de tekrar İznik’ten gelen VIII. Mihail Palaiolog şehre gireceği zaman buradan bir at arabası eşliğinde değil de ‘Hodegetria Meryem’ dediğimiz bir ikon eşliğinde yürüyerek geçiyor. Yani bir nevi aslında imparator olarak kendisini biraz mütevazı gösterip bir asker gibi geçerek kendisininkini dini bir zafer olarak gösteriyor.” ifadelerini kullandı.

Saygılı, Doğu Roma İmparatorluğu’nun askeri gücündeki zayıflamanın kapının kullanım biçimine ve mimarisine de yansıdığını anlattı.

Burasının büyük ve ihtişamlı bir giriş kapısından kademe kademe küçülen, insani boyutlara doğru inen bir kapı haline geldiğini, 14. yüzyılın sonuna doğru artık büyük ve ihtişamlı giriş kapısı olmaktan daha ziyade küçük bir tören kapısı haline dönüştüğünü dile getiren Saygılı, burasının daha sonra savunma amaçlı kullanıldığını söyledi.

Osmanlı döneminde kapının büyük ölçüde örülmüş olduğuna işaret eden Saygılı, şehrin nüfusunun ve askeri gücünün azalmasıyla kapının savunma tedbirleri kapsamında daha küçük bir geçişe dönüştürüldüğünden bahsetti.

Yedikule Hisarı’nın parçasına dönüştü

Saygılı, İstanbul’un fethi sırasında Altın Kapı’nın iki yanında kule görünümünde büyük yapıların bulunduğunu anlatarak, “Bunların yanı sıra iki tane daha burç var. Dört kapının üzerine Fatih Sultan Mehmet de 3 burç daha ekliyor. Burası günümüzde Yedikule Hisarı’na dönüşüyor.” dedi.

Kapının dış bölümündeki beyaz mermerlerin Marmara Adası’ndan getirildiğini ifade eden Saygılı, bu durumu Osmanlı’daki selatin camilerinin mermer kaplamasıyla benzeştirebileceklerini söyledi.

Saygılı, kapının dış tarafının mermerler ve kesme taşlarla süslenerek yapıya ayrı bir ihtişam katmasının ve anıtvari bir giriş kapısına dönüştürülmesinin amaçlandığını anlattı.

Yedikule Hisarı’nın inşasıyla Altın Kapı’nın tamamen örüldüğünü aktaran Saygılı, “Fatih, Yedikule Hisarı’nda ilk olarak ihanet suçlamasıyla Çandarlı Halil Paşa’yı idam ettiriyor. Sonraki dönemlerde burası hem bir zindan hem kale hem de hazine olarak kullanılıyor. Genç Osman’ın yine hapsedildiği ve öldürüldüğü kule de maalesef Yedikule Hisarı’nın içerisinde. Sonraki dönemlere kadar da devam ediyor. Şu an Fatih Belediyesinin restore ettiği, fetih döneminde inşa ettirilen Yedikule Hisarı’nın mescidini de görebilirsiniz.” ifadelerini kullandı.>>>AA

Ülkede Makedonlar ve Arnavutlar başta olmak üzere Türkler, Romanlar, Sırplar, Boşnaklar ve Ulahlar gibi farklı etnik topluluklar bir arada yaşıyor ve kullandıkları diller, tüm etnik gruplar için gelecek nesillerin korunması açısından en önemli unsurlar kabul ediliyor.

Bu kapsamda Kuzey Makedonya’da hakça temsil ilkesi doğrultusunda nüfus oranı yüzde 20’nin üzerinde olan etnik grubun dili, bulunduğu belediyede resmi dil kabul ediliyor.

Üsküp’teki Çayır Belediyesi ise sınırlarında yaşayan Türklerin nüfus oranı yüzde 20’nin üzerinde olmamasına rağmen 13 yıldır Türkçenin resmi dil olmasıyla ve Türk bayrağının dalgalanmasıyla öne çıkıyor.

Çayır Belediyesinde Türk bayrağı dalgalanıyor

Türkçenin resmi dil kabul edildiği 11 Ekim 2013’te Çayır Belediye Başkan Vekilliği ve Meclis üyeliği yapan Kalkandelen Üniversitesi Felsefe Fakültesi Doğu Dilleri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Baki, AA muhabirine Türkçenin Çayır Belediyesinde resmi dil kabul edilmesi sürecini ve gelinen noktayı anlattı.

Baki, o dönem Türk Demokratik Partisi (TDP) üyeleri olarak 2013’te düzenlenen yerel seçimler öncesinde Belediye Başkanı İzet Mexhiti’den bazı taleplerinin bulunduğunu, bunlardan birinin de Türkçenin Çayır Belediyesinde resmi dil ve Türk bayrağının resmi bayrak ilan edilmesi olduğunu anlattı.

Çayır Belediyesinde Türk nüfusunun yüzde 20’ye ulaşmamasına rağmen Belediye Meclisinin aldığı kararla Türkçenin resmi dil olduğunu ve Türk bayrağının belediyede yer aldığını vurgulayan Baki, destek veren herkese teşekkür etti.

Baki, “Bizim için tarihi bir gündü. 100 sene sonra ilk defa resmi olarak bir belediyede, Üsküp’teki Çayır Belediyesinde Türkçe, resmi dil olarak tekrar kabul edildi. Türkçe, resmileşmekle kalmadı, Türk bayrağı da yüzde 50 nüfus olmamamıza rağmen resmi bayrak kabul edildi. Bugün belediyenin dışında ve içinde Türk bayrağı dalgalanıyor. Bunlara da gurur duyuyoruz.” diye konuştu.

“Türkçe, köprü vazifesi gören önemli bir dil”

Baki, Kuzey Makedonya’nın, özellikle de Üsküp’ün asırlardır Türkçenin ve Türk kültürünün hakim olduğu coğrafyada bulunduğuna işaret ederek, başta Taşköprü olmak üzere birçok Osmanlı eserinin bölgede yer aldığını söyledi.

“Türkçe, bu coğrafyanın toplumlarını bir araya getiren ve birbirlerine bağlayan bir köprü vazifesi gören önemli bir dil. Tıpkı Taşköprü gibi.” diyen Baki, ülke genelindeki Türk nüfusunun 100 bin civarında olduğunu ancak Türkçenin kültürde, sanatta, günlük hayatta ve edebiyattaki etkisinin daha büyük olduğunu anlattı.

Türkçe isimlerin belediyelerde hala var olduğuna dikkati çeken Baki, Çayır, Saray ve Gazi Baba belediyelerinin halen Türkçe isimler taşıdıklarını dile getirdi.

Baki, “Halk olarak da toplum olarak da ister Türk olsun ister olmasın, Türkçeye bir muhabbet var, Türkçeye bir sevgi var. Çayır Belediyesindeki Türkçenin resmileşmesi elbette ki siyasi bir gayrettir ama toplumsal bir mekanizmanın veya toplumun ihtiyacının yansıması olarak da değerlendirmek gerekiyor. Bu noktada iki noktanın bir araya gelmesiyle ortaya çıkmış önemli bir karar.” ifadelerini kullandı.

Çayır Belediyesindeki Tefeyyüz İlköğretim Okulu ile Yaşar Bey Üsküplü İlkokulu’nda Türkçe eğitim verildiğine dikkati çeken Baki, Belediyenin yanı sıra halk ve sivil toplum örgütlerinin de Türkçenin kullanımı için haklarını talep etme noktasında görevlerinin olduğunu sözlerine ekledi.

Kuzey Makedonya’nın demografik yapısı

Kuzey Makedonya’da Eylül 2021’de yapılan nüfus, hanehalkı ve konut sayımına göre ülke nüfusu 1 milyon 836 bin 713.

Ülkede Makedonlar nüfusun yüzde 58,44’ünü, Arnavutlar yüzde 24,3’ünü, Romanlar yüzde 2,53’ünü, Sırplar yüzde 1,3’ünü, Boşnaklar yüzde 0,87’sini ve Ulahlar yüzde 0,47’sini oluşturuyor.

Kuzey Makedonyalı Türkler, nüfusun yüzde 3,86’sını oluşturarak üçüncü sırada yer alıyor.

Farklı etnik unsurları kapsayan “diğer” kategorisinde yer alanlar da nüfusun yüzde 1,03’ünü teşkil ediyor.>>>AA

Yüzüklerin Efendisi serisinde bir Elf’in söylediği birkaç kelime ya da Dune evreninde çöllerde yaşayan Fremenlerin konuşmaları, izleyiciye yalnızca birkaç saniyelik bir ayrıntı gibi görünse de bazı yapımlarda kullanılan bu diller, kurgusal dünyanın dışında da öğrenilerek konuşuluyor ve yazılı iletişimde kullanılıyor.

Bu yapımlarda kullanılan kurgusal dillerin arkasında yıllara yayılan kapsamlı dil bilimi çalışmaları bulunuyor. Kurgusal diller, birkaç rastgele kelime ya da yabancı ses dizisinin ötesine geçerek kendi ses kurallarına, gramer yapılarına, kelime türetme yöntemlerine, yazı sistemlerine ve hatta tarihsel gelişimlerine sahip kapsamlı dil sistemlerine dönüşebiliyor.

Bu sayede dil, bir karakterin nereden geldiğini ya da hangi topluma ait olduğunu göstermenin ötesinde, kurgusal dünyanın geçmişine ve kültürel ilişkilerine dair ipuçları taşıyan unsurlardan biri haline geliyor.

Bazı yapımlarda ekranda kullanılmak üzere yalnızca birkaç düzine kelime geliştirilirken bazı kurgusal diller, yeni ve özgün cümleler kurulmasına olanak tanıyan kapsamlı gramer sistemlerine sahip olabiliyor.

Bu nedenle Star Wars’taki bazı uzaylı konuşmaları ile Yüzüklerin Efendisi için onlarca yıl çalışılarak geliştirilen Elf dilleri, ayrıntı ve dilsel bütünlük bakımından önemli ölçüde farklılık gösteriyor.

Yüzüklerin Efendisi’nde hikaye, dil etrafında şekillendi

Kurgusal dillerin en bilinen örneklerinin başında, yazar J.R.R. Tolkien’in The Lord of the Rings serisindeki Orta Dünya mitolojisinde yer alan Elf halkları için oluşturduğu Quenya ile Sindarin geliyor.

Bu diller, yalnızca eserlerdeki büyüler, selamlaşmalar ya da kısa diyaloglarda kullanılan sınırlı kelime grupları olarak kalmadı, aksine kendilerine özgü ses yapıları, gramer kuralları ve tarihsel gelişimleri bulunan kapsamlı dillere dönüştü.

Yazarın edebi mirasını ve eserlerine ilişkin hakları yöneten Tolkien Estate’e göre, ünlü yazar Tolkien, serinin ilk kitabının 1954’te yayımlanmasından yaklaşık 40 yıl önce Elf dilleri üzerinde çalışmaya başladı.

Elf dillerine ilgi duyan Tolkien hayranları, bugün hala Quenya ve Sindarin’i öğrenerek bu dilleri kurgu dünyasının ötesine taşımaya devam ediyor.

Klingonca “yabancı” duyulması için tasarlandı

Kurgusal bir yapımdan çıkarak gerçek dünyada öğrenilen dillerden biri de Star Trek evrenindeki Klingonca.

Klingon dili üzerine çalışan bağımsız kuruluş Klingon Language Institute’a (KLI) göre, dilbilimci Marc Okrand tarafından geliştirilen Klingonca, insan dillerinden farklı ve “yabancı” duyulacak şekilde tasarlandı.

Klingonların savaşçı kültürüyle uyumlu sert ses yapısı ve gramer özellikleri de dilin, dünyada yaygın olarak konuşulan dillerden farklı algılanmasına katkı sağladı.

Avatar’ın Na’vi dili kapsamlı bir yapıya sahip

Avatar evreninde kullanılan Na’vi dili de sinema için sıfırdan geliştirilen en kapsamlı kurgusal diller arasında yer alıyor.

Güney Kaliforniya Üniversitesine (USC) göre, dilbilimci Paul Robert Frommer, Avatar filmi için Na’vi dilini oluşturdu.

Frommer, filmin ardından dünyanın farklı bölgelerindeki Na’vi meraklılarından oluşan toplulukla birlikte dilin kullanımını geliştirmeyi ve kelime dağarcığını genişletmeyi sürdürüyor.

Game of Thrones ile dil kurgulamak Hollywood’da daha görünür hale geldi

Modern televizyon ve sinema sektöründe kurgusal dillerin profesyonel biçimde tasarlanmasının yaygınlaşmasında Game of Thrones önemli dönüm noktalarından biri oldu.

Yazar George R.R. Martin’in kitaplarında Dothraki diline ait sınırlı sayıda kelime ve ifade bulunmasına karşın televizyon uyarlamasında karakterlerin uzun ve tutarlı diyaloglar kurabilmesi için daha kapsamlı bir dil sistemine ihtiyaç duyuldu.

Bu amaçla dilbilimci David J. Peterson, Dothraki’nin yanı sıra Yüksek Valyria ve bu dilden türeyen farklı dil çeşitleri üzerinde çalıştı.

Dizinin dünya çapında ün kazanmasıyla birlikte, kurgusal dil tasarımı da yapım süreçlerinin daha görünür bir parçası haline geldi.

Dune’da birkaç kelimelik dil sinema için genişletildi

Frank Herbert’in 1965’te yayımlanan Dune romanında Fremenlerin kullandığı çeşitli kelime ve ifadeler yer alsa da Denis Villeneuve’in sinema uyarlamalarında bu dil çok daha kapsamlı bir yapıya kavuşturuldu.

Dune filmleri için David J. Peterson ve Jessie Peterson, Fremenlerin konuştuğu Chakobsa üzerinde çalıştı.

Filmin yönetmeni Villeneuve de 2024’te Vanity Fair’e verdiği demeçte, filmde kullanılan Chakobsa diyaloglarının Herbert’in kitabındaki unsurlardan yola çıkılarak geliştirildiğini belirtti.

Star Wars’ta tek bir dil yerine galaktik dil mozaiği bulunuyor

Star Wars evreni, kapsamlı biçimde geliştirilmiş tek bir kurgusal dil yerine, farklı gezegenler ve türlerle ilişkilendirilen çok sayıda konuşma biçiminin kullanılmasıyla öne çıkıyor.

Bunların en bilinenlerinden Huttese, özellikle Jabba the Hutt ve çevresindeki karakterlerle özdeşleşiyor.

Serinin ses tasarımcısı Ben Burtt, 2023’te Star Wars’un resmi internet sitesine verdiği demeçte, “Jabba karakteri, Huttese dilini konuşuyordu. Bu, Peru-İnka lehçesi olan Quechua’yı temel alarak uydurduğum bir dil. Quechua dilinde kayıtlar dinlemiştik ve ben bu dilin sesini ve ritmini çok sevmiştim.” ifadelerini kullandı.

Elfçe ve Klingonca gibi kurgusal diller, sanatsal evrenlerin bir parçası

ABD’li dilbilimci ve yazar Arika Okrent, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, “Elfçe ve Klingonca gibi kurgusal diller, sanatsal evrenlerin bir parçası ve genellikle bunları öğrenen kişiler, söz konusu kurgusal evrene derinlemesine dahil olmakla ilgileniyorlar.” ifadesini kullandı.

Elfçe, Klingonca veya Na’vi gibi dillerin uzun süre kullanılmasının önünde dilbilimsel açıdan herhangi bir engel bulunmadığına işaret eden Okrent, dilin ticari marka kapsamında bir esere bağlı olması veya eserin hak sahiplerinin kullanım konusunda sıkı sınırlamalar uygulamasının, dilin etrafında bağımsız ve kalıcı bir topluluğun gelişmesini zorlaştırabildiğini kaydetti.

Okrent, kurgusal bir dili günlük hayatta konuşanların dilin çevresinde ortak bir kültür oluşturmak için daha bilinçli çaba göstermeleri gerektiğini belirtti.

Bunun geçmişte bazı örneklerde başarıyla yapıldığını anlatan Okrent, kalıcı bir dil kültürünün, insanların kendi ilgisi ve motivasyonuyla organik biçimde ortaya çıkması gerektiğini vurguladı.>>>AA

Dilbilgisi, kelime hazinesi, ses sistemi ve hatta dillerin zaman içinde nasıl değiştiği üzerine de çalışan Tolkien, bunları aynı kökten gelen ancak zaman içinde farklılaşmış diller olarak kurguladı.

Kurmaca dünyalar için oluşturulmuş en ayrıntılı dil sistemleri arasında yer alan ve Elf halklarının tarihine, kültürüne ve coğrafyasına uygun olarak oluşturulan Elf dilleri içinde Quenya ile Sindarin gibi farklı diller de yer aldı.

Quenya, özellikle Valinor’da yaşayan Elflerle ilişkilendirilen, daha eski ve törensel bir dilken Sindarin, Orta Dünya’da yaşayan Elfler arasında daha yaygın kullanılan dil olarak tasarlandı.

Bu dilleri oluştururken gerçek dünyadaki dillerden ilham alan Tolkien, Quenya’nın ses ve yapı özelliklerinde Fince ve Latinceden, Sindarin’de ise Galceden etkilendi.

Tüm ayrıntıları sistematik biçimde tamamlanmamış olsa da Tolkien’in hayranları, onun geride bıraktığı çalışmalardan yararlanarak Quenya ile Sindarin öğrenmeye devam ediyor.

Elfçeye ilgisi gençlik yıllarında başladı

Norveçli yazar ve filolog Helge Kare Fauskanger, Tolkien’in Elf dillerini nasıl kurguladığını ve kendisinin Elf dillerine nasıl ilgi duymaya başladığını AA muhabirine anlattı.

Fauskanger, gençlik yıllarında yerel bir kütüphaneden “Yüzüklerin Efendisi” kitabını aldığını ve kitabın başlık sayfasındaki “Elf Alfabesi” ile üçüncü cildindeki bilgilerin ilgisini çektiğini söyledi.

Romanı okumadan önce bu konuyu incelemeye başladığını belirten Fauskanger, 1990’lardan önce J.R.R. Tolkien’in oğlu Christopher Tolkien’in babasının çok ciltli “Orta Dünya Tarihi” serisini yayımlamaya başladığını ve dilbilimsel yazılardan ziyade hikayelere odaklandığını ifade etti.

Fauskanger, “The Lost Road” kitabındaki “Etimolojiler” başlıklı kapsamlı belgenin 1987’de yayımlanmış olmasının dilbilimciler açısından büyük şans olduğuna dikkati çekerek şunları söyledi:

“Bu belge, eski Elfçe köklerin ve bunların Quenya dahil çeşitli dillerdeki türevlerinin yer aldığı uzun bir liste. Tek başına bu belge, dilbilimcilere analiz etmeleri için binlerce kelime sunarak, bilinen Elfçe kelime dağarcığını muazzam ölçüde genişletti. Ayrıca, 1990’larda History of Middle-Earth serisinin yeni ciltleri yayımlanmaya devam ettikçe Elfçeyle ilgili daha fazla bilgi ortaya çıktı.”

Farklı Elf dilleri nasıl ortaya çıktı?

Elf dillerinin nasıl kurgulandığına ilişkin de bilgi veren Fauskanger, Tolkien’in öncelikle Elflerin icat ettiğini varsaydığı “ilkel” bir Elf dilinin taslağını çizdiğini, daha sonra her bir dalı etkileyen farklı ses değişim listeleri kurgulayarak bu “ilkel dili” birçok yöne doğru geliştirdiğini söyledi.

Fauskanger, Elflerin Orta Dünya mitolojisinde ortaya çıkan halklar olduğuna ve Elf dilinin de burada gelişen bir dil olarak kurgulandığına işaret ederek daha sonra Elflerin birçoğunun Batı Okyanusu’nun ötesindeki “kutsal diyar Valinor”a davet edildiğini ve Quenya’nın da burada geliştiğini ifade etti.

Orta Dünya’da kalan Elflerin ise birbiriyle ilişkili ancak farklı Elfçe biçimleri geliştirdiğini aktaran Fauskanger, “Bunların en belirgin olanı Sindarindir. Bu, Tolkien’in Fince gibi kendisine çok güzel gelen Galce diline dayandırdığı, Keltçe tınısı taşıyan bir Elfçe biçimi. Yüzüklerin Efendisi’ndeki isimlerin çoğu Sindarin’den türemiştir. Örneğin; Aragorn, Galadriel, Minas Tirith, Mordor, Gondor gibi isimlerde bu dilin izlerini görürüz.” diye konuştu.

Fauskanger, daha sonra Valinor’da yaşanan bazı “trajik” olayların ardından birçok Elf’in Orta Dünya’ya geri döndüğünü ve Quenya dilini beraberlerinde getirdiğini aktararak Elflerin Orta Dünya’da günlük kullanım için çoğunlukla Sindarin dilini benimsediğini ancak Quenya’nın bilgi ve ritüellerin “prestijli dili” olarak varlığını sürdürdüğünü ifade etti.

Elfçenin zorlukları

Fauskanger, Tolkien’in Elfçenin yapısı hakkındaki fikirlerinin sürekli değiştiğini, bu nedenle bu dile ilgi duyanların karşılaştıkları her belgeyi yazarın o dönemde Elfçeyi nasıl gördüğünü yansıtan “anlık bir görüntü” olarak ele alması gerektiğini söyledi.

Tüm kaynakların bir araya getirilecek tek bir yapbozun parçalarıymış gibi ele alınamayacağını belirten Fauskanger, “Aksine, Tolkien’in on yıllar boyunca çeşitli fikirleri keşfetmeye devam etmesi nedeniyle elimizde sayısız yapbozdan gelen parçaların bir karışımı bulunuyor.” dedi.

Fauskanger, Tolkien’in düşüncesine dair kapsamlı bir “bakış” elde etmek için onun tüm kurgu sürecini yeterince iyi incelemek ve uzun bir çalışma yapmak gerektiğini vurgulayarak dilin kesin kuralları olmadığını ancak bazı dilbilimcilerin bir ölçüde “standartlaştırılmış” Quenya biçimleri geliştirmeye çalıştığını ifade etti.

Dilbilimsel altyapısı olan ve kendini bu işe adamış bir öğrencinin Quenya’nın temel gramerini bir hafta içinde kavrayabileceğini ancak kelime dağarcığını ezberlemenin zaman alacağını vurgulayan Fauskanger, kelime dağarcığında “tuhaf” boşluklar olduğunu ifade etti.

Fauskanger, “Tek bir örnek vermek gerekirse sıçan için bir kelime var ama fare için yok. Şüphesiz bazı boşluklar gelecekteki yayınlarla doldurulacaktır.” dedi.

Quenya’yı iletişim aracı olarak kullanan çevrim içi topluluklar

Bugün hala Quenya’yı iletişim aracı olarak kullanan toplulukların olduğuna da değinen Fauskanger, şunları kaydetti:

“Quenya’yı kullanan çevrim içi topluluklar var. Bunlar genellikle dövmeler, yüzük yazıtları gibi amaçlarla kullanılan ifadeleri çevirmeye çalışıyor ya da şiirleri veya diğer kısa metinleri paylaşıyor. Kuşkusuz, bu tür forumlara katılan hemen hemen herkes, doğal bir başlangıç noktası olan Tolkien’in efsane evreninin hayranları. Elf dillerinin ses yapısı ve Elf alfabesinin görünümü, Tolkien’in kurgusal dünyasının genel estetiğinin ayrılmaz bir parçası.”>>>AA

Zaman zaman kuruma tehlikesiyle de karşı karşıya kalan Urumiye Gölü, geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan çevre halkı için de ekonomik öneme sahip.

“UNESCO Biyosfer Rezervleri” listesinde yer alan Urumiye Gölü aynı zamanda cilt hastalıkları ile romatizmaya iyi gelen çamuru ve tuzlu suyu sayesinde ziyaretçilerin yüzme ve dinlenme amacıyla uğrak noktası olmaya devam ediyor.

Türkiye sınırına yakın bir konumda bulunan Urumiye Gölü, Van Gölü’ne 147 kilometre mesafede yer alıyor. En derin noktası yaklaşık 16 metreye ulaşan göl, göç dönemlerinde birçok kuş türüne de ev sahipliği yapıyor.

Ulaşımı kısaltmak amacıyla gölü ikiye bölecek şekilde inşa edilen yolun kurumayı hızlandırdığı belirtilse de yağışların arttığı dönemlerde kuraklığın etkisi belirgin şekilde azalıyor.

Gölün güney kesimlerinde ise tuz ticareti yapılıyor. Özellikle kıyı şeridinde biriken yoğun tuz tabakası toplanarak piyasaya sürülüyor.

Bölge ekonomisine ve doğal yaşama önemli katkı sunan Urumiye Gölü’nün çevresindeki bakımsızlık ise dikkati çekiyor.

“Bu yıl yine bölgeye iyi miktarda yağış bekleniyor”

Batı Azerbaycan Eyaleti Çevre Koruma Genel Müdürü Hüccet Cebbari, Urumiye Gölü kıyısında gazetecilere yaptığı açıklamada, 15 gün öncesine kadar bölgede önemli ölçüde yağış meydana geldiğini ve göl havzasına da ciddi miktarda su aldıklarını belirterek, şunları söyledi:

“Urumiye Gölü havzasına 450 milimetrenin üzerinde yağış düştü. Bu durum gölün önemli ölçüde su toplamasını sağladı. Rakım 1270,57 metre, gölün suyla kaplı yüzey alanı yaklaşık 1922 kilometrekare, su hacmi ise yaklaşık 2,5 milyar metreküptür.”

Altı yıl önce Urumiye Gölü’nün tamamen kuruduğunu hatırlatan Cebbari, sözlerini şöyle tamamladı:

“Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün tahminlerine göre bu yıl yine bölgeye iyi miktarda yağış bekleniyor. Bu tahminler, önümüzdeki günlerde ve aylarda gölün yeniden önemli ölçüde su toplayacağına işaret ediyor. Umarız bu gerçekleşir. Böyle olması halinde, gelecek yılın ilkbahar ve yaz aylarında göldeki su miktarının mevcut seviyeden kesinlikle daha yüksek olacağını düşünüyoruz.”>>>AA

Kazı çalışmalarında, Roma’dan daha önceki dönemlere ait kültür varlıklarına ilişkin yeni bulgulara ulaşılması hedefleniyor.

Aksaray Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü ve Tyana Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Osman Doğanay, AA muhabirine, Roma Hamamı’nda kazıların 20 yıl aradan sonra yeniden başladığını söyledi.

Kazının devam ettiği hamam dışında antik kentte en az iki hamamın daha olduğuna dikkati çeken Doğanay, bunların tespiti için de çalışma başlatacaklarını belirtti.

Tyana’nın Roma döneminde Kapadokya bölgesinin metropol kenti olduğunu ve kazdıkları hamamın milattan sonra 213’te Caracalla tarafından yapıldığını anlatan Doğanay, şöyle devam etti:

“Caracalla’dan sonraki imparatorlar döneminde de bu hamamın yapısında değişiklikler yapılmış. Biz bunu kesin olarak görüyoruz. Hamamdaki kazılar 2002’de başlamış ve 4 yıl süreyle devam etmiş. Hamamda birçok kalıntı, buluntu ortaya çıkarılmış. Mevcut yapısını, planını anlayabiliyoruz. Halk tipi bir hamam olduğunu kesin olarak biliyoruz. Bulunduğu yer itibarıyla Tyana Höyüğü’nün güney yamaçlarında bir hamam. Isıyı en fazla alacağı yön burası ve Roma Havuzu’ndan kemerlerle gelen suyun önemli bir kısmının hamama geldiğini tahmin ediyoruz. Çünkü arada yaptığımız kazılarda bu hamama doğru gelen su künklerinin varlığını görüyoruz.”

“Tunç Çağı tabakası üzerinde inşa edildiğini öğrendik”

Doğanay, temel amaçlarının hamamın daha önceki evrelerini tespit etmek olduğunu ifade ederek, bu yıl büyük oranda alandaki moloz ve çöp tabakasını kaldırmakla meşgul olduklarını söyledi.

Kazıda sondajla 2 metreye yakın kotta hamam yapısının bir Tunç Çağı tabakası üzerinde inşa edildiğini öğrendiklerini belirten Doğanay, “Bundan sonraki çalışmalarımızda hem hamamın bütün birimlerini ortaya çıkaracağız hem de hamamla bağlantılı spor aktivitelerinin yapıldığı palestra ve gymnasium gibi yapılar varsa ortaya çıkarmış olacağız. Aynı zamanda kentin Roma’dan çok daha öncesine ait kültür varlığına dair önemli bulgulara ulaşacağımızı tahmin ediyoruz.” dedi.

Doğanay, kazı çalışmalarında yapının korunmasına yönelik tedbirler de aldıklarını kaydetti.

Tarihi Roma Hamamı’nı bölge turizmine kazandırmak istediklerini dile getiren Doğanay, “Kapadokya bölgesinde böylesi bir hamam kompleksinin varlığı söz konusu değil. Dolayısıyla Tyana’nın turizme ve bölge ekonomisine kazandırılması kapsamında Roma Hamamı’nın da Tyana Antik Kenti gezi güzergahına dahil edilmesi, hamam yapısının da bir destinasyon noktası olması için çalışmalar yürütüyoruz.” diye konuştu.>>>AA

İzmir’in Menemen ilçesinde 15 Haziran 1925’te dünyaya gelen İlhan, küçük yaşlarda edebiyata yöneldi. Divan şiiriyle ilgilenen babasının etkisiyle edebiyata ilgi duyan yazar, ilk ve orta öğrenimini Karşıyaka’da tamamladı.

İzmir Atatürk Lisesi’nde öğrenim gördüğü sırada, mektuplaştığı bir kıza Nazım Hikmet’in şiirlerini göndermesi nedeniyle 1941’de tutuklanan İlhan, komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle okuldan uzaklaştırıldı ve bir süre cezaevinde kaldı. Babasının hukuk mücadelesinin ardından Danıştay kararıyla 1944’te öğrenimine devam etme hakkını kazanan İlhan, İstanbul Işık Lisesi’ne geçti.

Lise yıllarında şiir alanında önemli bir başarı elde eden İlhan, “Cebbaroğlu Mehemmed” adlı şiiriyle ikincilik kazandı. Yarışmada Cahit Sıtkı Tarancı birinci, Fazıl Hüsnü Dağlarca ise üçüncü oldu.

Liseden 1946’da mezun olan İlhan, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu. Üniversite yıllarında “Gün” ve “Yığın” dergilerinde şiirleri yayımlandı.

İlk şiir kitabını kendi imkanlarıyla yayımladı

İlhan, ilk şiir kitabı “Duvar”ı 1948’de kendi imkanlarıyla yayımladı. Toplumsal duyarlılığın öne çıktığı kitapta savaşın yarattığı yıkımın yanı sıra özgürlük, yurt sevgisi ve insanlık gibi temalara yer verdi.

Aynı yıl üniversite eğitimini yarıda bırakarak 1949’da Fransa’nın başkenti Paris’e giden İlhan, sonraki yıllarda İstanbul, Paris ve İzmir arasında yaşadı. Fransa’da bulunduğu dönemde toplumsal ve siyasal gelişmeleri yakından takip eden yazar, buradaki gözlemlerinden şiirlerinde ve romanlarında yararlandı.

Türkiye’ye döndükten sonra gazetecilik ve edebiyat çalışmalarını sürdüren İlhan, 1951’de “Gerçek” gazetesinde yayımlanan bir yazısı nedeniyle hakkında soruşturma açılmasının ardından yeniden Paris’e gitti. Daha sonra Türkiye’ye dönen yazar, hukuk eğitimine devam etse de gazeteciliğe yönelmesi nedeniyle üniversiteyi tamamlamadı.

İlhan, 1953’te “Vatan” gazetesinde sinema eleştirileri yazmaya başladı. Aynı yıl ilk romanı “Sokaktaki Adam” yayımlandı. Romanlarında bireysel hikayeleri toplumsal ve siyasal meselelerle birlikte ele alan yazar, edebiyat üzerine değerlendirmeleriyle de dikkati çekti.

Şiirlerinde kendine özgü bir ses ve ritim oluşturdu

Şiirlerinde kendine özgü bir ses ve ritim oluşturan İlhan, edebiyat anlayışını farklı şiir gelenekleriyle kurduğu ilişki üzerinden geliştirdi. İlk dönemlerinde halk şiiri ve gazel biçimiyle ilgilenen şair, Nazım Hikmet’in şiirinden de etkilendi.

Garip akımının şiir anlayışına karşı eleştirel bir tutum benimseyen İlhan, “Mavi” dergisi çevresinde gelişen edebi hareketin öne çıkan isimlerinden biri oldu. Orhan Duru ve Ferit Edgü gibi yazarların da yer aldığı topluluk, “Maviciler” adıyla anıldı. Topluluk, şiirde toplumsal gerçekçilik ve estetik arayışları bir araya getiren yaklaşımıyla dönemin edebiyat tartışmalarında yer edindi.

İlhan’ın “Yağmur Kaçağı” ve “Ben Sana Mecburum” gibi kitapları, şiirlerinin daha geniş okur kitlelerine ulaşmasında etkili oldu. Aşk, ayrılık ve yalnızlık temalarının yanı sıra toplumsal meseleleri de işleyen şair, geleneksel şiir birikimiyle modern anlatım olanaklarını bir araya getirmeye çalıştı.

Yeşilçam için senaryolar kaleme aldı

Askerlik görevini 1957’de Erzincan’da yapan İlhan, sonrasında sinema çalışmalarına ağırlık verdi. Yeşilçam’da senaryo yazarlığı yapan sanatçı, bu alandaki eserlerinde “Ali Kaptanoğlu” takma adını kullandı.

“Yalnızlar Rıhtımı”, “Ateşten Damla”, “Şoför Nebahat”, “Devlerin Öfkesi” ve “Ver Elini İstanbul” gibi yapımlarla sinema alanında da üretim yapan İlhan, edebiyat çalışmalarını gazetecilikle birlikte sürdürdü.

Lütfi Akad’ın yönettiği “Yalnızlar Rıhtımı” filminde İlhan’ın kardeşi Çolpan İlhan ve Sadri Alışık başrolleri paylaştı.

Babasının vefatının ardından İzmir’de yaşayan İlhan, Demokrat İzmir gazetesinde başyazarlık ve genel yayın yönetmenliği yaptı. Biket İlhan ile 1968’de evlenen yazarın evliliği 1983’te sona erdi. Daha sonra Ankara’ya yerleşen İlhan, Bilgi Yayınevi’nde danışman olarak çalıştı ve “Yaraya Tuz Basmak”, “Sırtlan Payı” ile “Fena Halde Leman” gibi romanlarını yayımladı.

İstanbul’a taşındıktan sonra Gelişim Yayınları’nda görev alan İlhan, Milliyet, Güneş, Yeni Ortam, Söz, Meydan ve Cumhuriyet gazetelerinde köşe yazarlığı yaptı. Şiir ve roman çalışmalarını gazetecilikle birlikte sürdüren sanatçı, bazı şiirlerini “Beteroğlu” takma adıyla “Yücel” dergisinde okurla buluşturdu.

Romanlarında Türkiye’nin yakın tarihini ele aldı

Attila İlhan’ın romanlarında bireysel hikayeler, Türkiye’nin siyasal ve toplumsal dönüşümleriyle birlikte ele alındı. Yerel ve kırsal yaşamdan kent hayatına uzanan farklı çevreleri anlatılarına taşıyan yazar, Batı kültürünün Türkiye üzerindeki etkilerini de karakterleri ve olay örgüleri üzerinden irdeledi.

“Sokaktaki Adam” ve “Zenciler Birbirine Benzemez” gibi romanlarında tarihsel ve toplumsal meselelere yer veren İlhan, Türkçenin kullanımı ve edebiyatın yönü üzerine tartışmalara da katıldı.

Yazarın “Aynanın İçindekiler” başlıklı roman dizisinde Türkiye’nin yakın tarihindeki siyasi ve toplumsal gelişmeler önemli bir yer tuttu. “Bıçağın Ucu”, “Sırtlan Payı”, “Yaraya Tuz Basmak”, “Dersaadet’te Sabah Ezanları”, “O Karanlıkta Biz”, “Allah’ın Süngüleri-Reis Paşa” ve “Gazi Paşa” dizinin öne çıkan eserleri arasında yer aldı.

Çeviri alanında da çalışan İlhan, Fransız yazar Andre Malraux’nun “Kanton’da İsyan” ve “Umut” adlı eserleriyle Louis Aragon’un “Basel’in Çanları” kitabını Türkçeye kazandırdı. Cumhuriyet gazetesindeki yazıları ve TRT 2’de “Zaman İçinde Yolculuk” başlığıyla yayımlanan programının konuşmalarından derlenen kitapları da okurlarla buluştu.

Edebiyat yaşamı boyunca çeşitli ödüller alan İlhan, “Tutuklunun Günlüğü” adlı kitabıyla Türk Dil Kurumu Şiir Ödülü’nü, “Sırtlan Payı” romanıyla da Yunus Nadi Roman Armağanı’nı kazandı.

Kalp krizi geçiren İlhan’ın sağlık sorunları sonraki yıllarda da devam etti. Usta edebiyatçı, 10 Ekim 2005’te İstanbul’daki evinde geçirdiği kalp krizi sonucu 80 yaşında hayatını kaybetti. İlhan’ın cenazesi Aşiyan Mezarlığı’na defnedildi.

Sanatçının edebiyat alanındaki mirasını yaşatmak amacıyla 2007’de Attila İlhan Bilim Sanat Kültür Vakfı kuruldu. Vakıf, edebiyat alanında verdiği ödüller ve yürüttüğü çalışmalarla yazarın adını yaşatmayı sürdürüyor.

İlhan’ın kaleme aldığı eserler arasında ayrıca şiir dalında “Duvar”, “Sisler Bulvarı”, “Yağmur Kaçağı”, “Ben Sana Mecburum”, “Bela Çiçeği”, “Yasak Sevişmek”, “Tutuklunun Günlüğü”, “Böyle Bir Sevmek”, “Elde Var Hüzün”, “Korkunun Krallığı”, “Ayrılık Sevdaya Dahil” ve “Kimi Sevsem Sensin”, roman dalında “Sokaktaki Adam”, “Zenciler Birbirine Benzemez”, “Aynanın İçindekiler”, “Fena Halde Leman”, senaryo olarak “Yalnızlar Rıhtımı”, “Ateşten Damla”, “Şoför Nebahat”, “Devlerin Öfkesi”, “Rıfat Diye Biri” ve “Ver Elini İstanbul” yer alıyor.>>>AA

İstanbul’un Sarayburnu’ndan başlayarak Edirne yönüne uzanan kara surlarının Theodosius döneminde inşa edilen bölümü üzerinde yer alan Silivrikapı, şehrin batıya açılan önemli geçiş noktalarından biri olarak kullanıldı.

İmparator Theodosius döneminde 413 yılında inşa edilen Theodosius Surları üzerinde, şehrin ihtiyaç duyduğu noktalarda kapılar oluşturuldu.

Silivrikapı da adını, İstanbul’un batısında yer alan Selymbria’ya, bugünkü adıyla Silivri’ye doğru uzanan güzergah üzerindeki konumundan aldı.

Kapının Bizans dönemindeki adı ise Pege Kapısı’ydı. Bu adın, kapının yakınındaki Balıklı Ayazması ile bağlantılı olduğu belirtiliyor. Geç Bizans döneminde Silivri yönünün önem kazanmasıyla kapı Silivri Kapısı adıyla anılmaya başlandı.

Çift sur sistemiyle oluşturulan Theodosius Surları’nın bir parçası olan Silivrikapı, dışarıya bakan daha alçak sur ile şehri çevreleyen daha yüksek iç sur arasındaki savunma düzeninin içinde yer aldı.

Kapı, yalnızca şehre giriş çıkışın sağlandığı bir geçiş noktası değil, aynı zamanda surların savunma sisteminin önemli parçalarından biri oldu. Silivrikapı’nın Bizans dönemindeki önemi, İstanbul’un siyasi tarihinde yaşanan önemli bir olayla da ortaya çıktı.

1204’te Latinlerin İstanbul’u işgal etmesiyle başlayan Latin hakimiyeti 1261’de sona ererken, Bizans kuvvetlerinin başındaki Aleksios Strategopulos’un şehre Silivrikapı’dan girdiği aktarılıyor.

Böylece kapı, İstanbul’un dış dünyayla bağlantısını sağlayan geçiş noktalarından biri olmasının yanı sıra şehrin yeniden Bizans hakimiyetine geçtiği dönüm noktalarından birine de tanıklık etti.

İstanbul’un fethinden sonra Silivrikapı, Osmanlı döneminde de kullanılmaya devam etti.

Surlar üzerindeki kapılar bu dönemde hem şehrin güvenliğinin sağlanması hem de giriş çıkışların denetlenmesi açısından önem taşıdı. Kapılardan geçen insanlar ve ticari mallar kontrol edilirken, kapıların açık ve kapalı olduğu saatler de şehrin günlük yaşamını belirleyen unsurlardan biri oldu.

Silivrikapı’nın bulunduğu güzergah, Rumeli’den İstanbul’a gelen ürünlerin şehre ulaştırılması bakımından da önem taşıdı. Böylece kapı, askeri işlevinin yanı sıra ticari hareketliliğin yaşandığı noktalardan biri haline geldi.

Bozdoğan gürzü detayı

Osmanlı döneminde Silivrikapı’yı farklı kılan ayrıntılardan biri ise sur üzerine asılan Bozdoğan gürzü oldu.

Yakın dövüşte kullanılan gürzler, Osmanlı’da askerlerin başarılarını simgeleyen savaş araçları arasında yer aldı. Başarılı askerlerin gürzlerinin şehir kapılarına asılmasıyla hem sahibinin başarısının tanınması hem de hatırasının yaşatılması amaçlandı.

Silivrikapı’daki gürz de eski saray baltacılarından Pehlivan İdris Ağa’nın adıyla anıldı.

Gürzün altında yer alan kitabede, Pehlivan İdris Ağa’nın gürzü olduğuna ve gürze bakıp Fatiha okuyanların imanla gitmesine ilişkin ifade bulunuyor. Böylece savaşta kullanılan bir araç, sahibinin hatırasını yaşatan bir sembole dönüştü.

– Silivrikapı, Osmanlı döneminde yaşanan büyük depremlerden de etkilendi.

1509’da meydana gelen ve “Küçük Kıyamet” olarak anılan depremde zarar gören kapı, Sultan II. Bayezid döneminde onarıldı.

Kapının yakınındaki Hadım İbrahim Paşa Camisi de Osmanlı döneminin bölgedeki izlerinden biri oldu. 1551’de yaptırılan cami, Mimar Sinan’ın eserleri arasında yer alırken 1894 depreminde zarar gördü.

Silivrikapı çevresinde 1980’li yıllarda ortaya çıkarılan Bizans dönemine ait hipoje ise bölgenin surlardan daha eski dönemlere uzanan tarihine ilişkin başka bir iz ortaya koydu.

5. yüzyılın başlarına tarihlenen yapının dört duvarında mermer kabartmalar bulunduğu ve bu eserlerin İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde korunduğu aktarılıyor.

Yüzyıllar boyunca savaşlara, depremlere, onarımlara ve değişen şehir hayatına tanıklık eden Silivrikapı, bugün İstanbul’un yoğun kent yaşamı içinde tarihi kimliğini koruyor.

Kapının Osmanlı döneminden kalan Bozdoğan gürzünün orijinali ise düşme ve çalınma tehlikesi nedeniyle Askeri Müze’ye kaldırıldı. Silivrikapı’da bugün görülen gürz, orijinalinin yerine yerleştirilen gerçeğe yakın bir kopya.

Böylece bir zamanlar savaşta kullanılan gürz, bugün Silivrikapı’nın taşları arasında Osmanlı döneminden kalan bir geleneğin ve bir askerin hatırasının izini taşıyor.

“Silivrikapı hem askeri hem ticari açıdan önemliydi”

İstanbul Medeniyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kadir Pektaş, Silivrikapı’nın farklı dönemlerdeki tarihini, kapının şehrin savunmasındaki yerini ve Osmanlı dönemindeki kullanımını anlattı.

Pektaş, İstanbul’un kara surlarının tarihinden söz ederek şöyle konuştu:

“İstanbul’da Sarayburnu’ndan başlayıp Edirne’ye doğru giden iki tane ana sur sistemi var. Bunlardan bir tanesi Konstantin Surları, bir tanesi de Theodosius Surları. Bizim bugün üzerinde durduğumuz kapılar Theodosius Surları üzerinde bulunuyor. Theodosius Surları, İmparator Theodosius tarafından 413 yılında yaptırılıyor. Bu surlar üzerinde de ihtiyaç duyulan yerlerde kapılar açılıyor.”

Silivrikapı’nın adının bulunduğu güzergahla bağlantılı olduğunu belirten Pektaş, isimlendirme geleneğine ilişkin, “Silivrikapı, Silivri istikametine doğru giden yol üzerinde olduğu için bu adı alıyor. Aslında bu, Roma ve Bizans’tan gelen, Osmanlı döneminde de devam eden bir isimlendirme geleneği. Bir kapıya, gittiği yere göre isim verilmesi çok eski bir gelenek. İstanbul’da Erzurum Kapısı, İstanbul Kapısı gibi örnekler olduğu gibi Roma ve Bizans dönemlerinde de bu tür isimlendirmelerle karşılaşıyoruz.” dedi.

Kapının Bizans dönemindeki adının Pege Kapısı olduğunu belirten Pektaş, “Bu da hemen yakınındaki Balıklı’da bulunan ayazmadan kaynaklanan bir isim. Daha sonraki dönemde, özellikle 13’üncü ve 14’üncü yüzyıllarda Silivri yönünün önem kazanmasıyla beraber Silivri Kapısı adı kullanılmaya başlanıyor.” ifadelerini kullandı.

Kapının bulunduğu sur sistemini anlatan Pektaş, şunları söyledi:

“Buradaki sur sistemi çift sur sistemi. Dış tarafta daha alçak bir sur, onun gerisinde daha yüksek bir sur bulunuyor. Bu, Bizans savunma sisteminin temel özelliklerinden bir tanesi. Dış taraftaki kapı Osmanlı döneminde büyük ölçüde yenilenmiş. Dolayısıyla orada Bizans döneminden kalan unsurlar daha az. İç taraftaki kapı ise iki kulenin arasında bulunuyor.”

Silivrikapı’nın Bizans tarihinde önemli bir olaya tanıklık ettiğini belirten Pektaş, “1204 yılında İstanbul Latinlerin eline geçiyor. 1261 yılında ise İstanbul tekrar Bizanslıların eline geçiyor. Şehri tekrar alan komutan Aleksios Strategopulos. O da İstanbul’a bu kapıdan, yani Silivrikapı’dan giriyor. Dolayısıyla kapının Bizans tarihinde böyle önemli bir yeri var.” dedi.

Osmanlı döneminde de kapının önemini koruduğunu belirten Pektaş, kapıların günlük hayattaki işlevini anlattı.

Pektaş, “Osmanlı döneminde de Silivrikapı hem askeri hem ticari açıdan önemli bir kapı. Çünkü sur kapıları şehrin dışarıyla bağlantısını sağlayan noktalar. Buralardan giriş çıkışlar kontrol ediliyor. Askerler, muhafızlar bulunuyor. Kapılar açıkken insanlar ve mallar girip çıkıyor, kapılar kapandığında ise dışarıyla bağlantı kesiliyor. Sabah gün ağardığında kapılar açılıyor, akşam olduğunda kapanıyor. Dolayısıyla şehrin günlük hayatının düzenlenmesinde de bu kapıların önemli bir rolü var. Silivrikapı da hem askeri hem ticari açıdan bu hareketliliğin yaşandığı kapılardan biri. Osmanlı döneminde İstanbul surlarında bazı kapılara yeniçeriler tarafından kullanılan Bozdoğanlar, gürzler asılırdı. Bunlar bir anlamda savaş araçlarıydı. Gürzler, yakın dövüşte kullanılan, özellikle güçlü darbe vermeye yarayan silahlardı. Bunların sur kapılarına asılması da bir gelenekti.” ifadelerini kullandı.

Gürzün üzerindeki kitabeye de dikkati çeken Pektaş, şunları kaydetti:

“Silivrikapı’daki gürzün altında da Dereli Pehlivan İdris’in adı geçiyor. Gürzün üzerinde ve altında onunla ilgili bir kitabe var. Burada, bu gürze bakanların Fatiha okuması ve onun hayırla yad edilmesiyle ilgili bir ifade bulunuyor. Dolayısıyla burada sadece bir savaş aracını görmüyoruz. Aynı zamanda o dönemdeki bir kişinin, Pehlivan İdris’in hatırasının da yaşatıldığını görüyoruz. 1509 depremi, İstanbul’daki birçok tarihi yapı gibi Silivrikapı’yı da etkiliyor. Kapıda hasarlar meydana geliyor ve II. Bayezid döneminde onarımlar yapılıyor. Zaten İstanbul’daki sur kapılarının önemli bir bölümü depremlerden ve zaman içerisinde meydana gelen tahribatlardan dolayı farklı dönemlerde onarım geçiriyor.”

Kapının yakınındaki Hadım İbrahim Paşa Camisi’ne değinen Pektaş, “Hadım İbrahim Paşa Camisi 1551 yılında yapılmış. Mimar Sinan’ın eserlerinden biri. Sekiz destekli bir yapı. 1894 depreminde ciddi şekilde zarar görüyor. Dolayısıyla Silivrikapı çevresinde hem surların hem de diğer yapıların farklı dönemlere ait izlerini görmek mümkün. Silivrikapı’nın yakınında 1980’li yıllarda bir hipoje, yani bir yer altı mezar yapısı ortaya çıkarıldı. Bunun 5. yüzyılın başlarına ait olduğu düşünülüyor. Dört duvarında mermer kabartmalar bulunuyor. Bunlar oldukça önemli eserler. Bugün İstanbul Arkeoloji Müzeleri’nde korunuyor ve sergileniyor.” dedi.

Silivrikapı’nın farklı dönemlere ait izleri bir arada taşıdığını vurgulayan Pektaş, “Silivrikapı’ya baktığımız zaman burada Bizans döneminden Osmanlı dönemine kadar uzanan çok farklı izleri bir arada görebiliyoruz. Bir taraftan şehrin savunma sistemi, diğer taraftan ticari hayat, günlük yaşam ve burada kullanılan askeri unsurlar. Bütün bunlar Silivrikapı’nın İstanbul’un tarihindeki önemini ortaya koyuyor.” bilgisini paylaştı.>>>AA