Kabızlık

Öncesinde boşalmış olmak

İdrar yapamama

Sonda takılması

İdrar yolu enfeksiyonu

Öncesinde makattan muayene yapılmış olması

Öncesinde sistoskopi yapılmış olması

Prostat kanseri taraması yapılırken total PSA değerine bakılır. Yukarıdaki durumlardan şüphelenilirse bir süre sonra tekrar kontrol PSA değeri alınır. Bu değerin her yaş grubuna göre ayrı normal değerleri vardır. 4-10 ng/dl arası normal olarak düşünülsede değişik yaş gruplarında değişik değerler normal kabul edilir. Total PSA değerinde şüphede kalınırsa serbest PSA/Total PSA değerlerine bakarak karar verilir. Tek başıba serbest PSA’nın bir önemi yoktur.

Ailesinde prostat kanseri hikayesi olmayan hastalarda 50 yaşından sonra senede bir mutlaka bakılmalıdır. Ailesinde prostat kanseri olan hasta grubunda 45 yaşından sonra senede bir bakılmalıdır.

PSA testi damardan alınan kan yoluyla bakılır. Bunun verilebilmesi için aç veya tok olmak fark etmez. Her iki durumda da verilebilir.

PSA düşürmek için ne yapılabilir sorusu çok sorulur. Aslında amaç PSA değerini düşürmek değil, gerçek PSA değerini bulabilmektir. Bununla da prostat kanseri risk değerelndirilmesi yapılır. Şüphe büyürse prostat multiparametrik MR çekilebilir. Bu MR 3 ayrı MR’ın birleşimiyle yorumlanan özel bir MR şeklidir. Burada da şüphe yüksek olarak değerlendirilirse prostat biyopsisi kararı verilir.

PSA’dan başka PCA3 gibi idrardan bakılabilen belirteçler olsa da PSA kadar yaygın olarak kullanılmamaktadır.

Bu ve benzeri birçok konu için Sezgin Okçelik Üroloji youtube kanalını ziyaret edebilirisiniz.

Sağlıcakla kalın

İnsanlarda yaşam kalitesinin son derece bozulmasına neden olan idrar damlaması birçok zaman kişilerde sorunlara neden olmaktadır. Bu durum özellikle bayanlarda sık görülmesinin yanı sıra aynı zamanda kıyafetlerde de ıslanma durumuna neden olabilmektedir. Böylesine durumlara neden olan bu sorun birçok zaman insanların dikkat dağınıklığı yaşamasına neden olabilmektedir. Damlamanın sürekli olarak hissedilmesi ya da iç çamaşırda ıslaklık hissi özellikle öğrencilerin derse adapte olamamasına ve aynı zamanda çalışanların işlerine konsantre olamamasına bağlı olarak görülen problemler meydana gelmektedir.

Erkeklerde olan idrar sonrası damlama daha çok prostat büyümesine bağlı hastalıklar, üretra hastalıkları gibi durumlarda görülmektedir. Aşırı aktif mesane de başka bir nedendir.

Prostat büyümesine bağlı olan durumlarda alfa bloker ilaçlar, 5 alfa redüktaz inhibitörleri gibi ilaçlar kullanılır.

Üretra darlığına bağlı olan durumlarda endoskopik veya açık ameliyatla düzeltmeler yapılabilir.

Aşırı aktif mesane tedavisinde antikolinerjik ilaçlar ve Beta 3 mimetik ilaçlar kullanılabilir.

Peki bu durumlar olmayan hastalarda damama görülebilir mi? Tabi ki görülür. Bunun en çok nedeni de penis içindeki yolda basınç oluşturacak bir mekanizma olmamasıdır. İdrar sonrasında buradaki yolda kalan idrar damlama şeklinde çıkar.

Bu hastalar ne yapabilir?

1. Oturarak idrar yapılabilir
2. Sonuna kadar beklenebilir
3. Torbalarla makat arasındaki bölüme perine denir. Buraya bası yapılarak idrar boşaltılabilir.
4. Penise sıvazlama yapılarak idrar boşaltılabilir.
5. Kegel egzersizleri yapılabilir. Kegel egzersizleri makattaki kasları 10 saniye sıkıp 10 saniye serbest bırakarak yapılabilir.

Bu uygulamalar yapılarak idrar sonu damlamanın üstesinden geliinebilir.

Bu ve benzeri birçok konu için Sezgin Okçelik Üroloji Youtube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

Sağlıcakla Kalın

Hikaye alınırken şu sorular sorulur:

1. Ani sıkışma, koştur koştur tuvalete gitme şikayeti var mı?
2. Ne kadar süredir bu şikayetler mevcut?
3. Geçirdiğiniz ameliyatlar nelerdir?
4. Sigara, alkol kullanımı var mı?

Hastalığın tanısı konulurken hangi tetkikler yapılır?

Yapılan tetkikler daha çok diğer hastalıkların olmadığını göstermeye yarayan tetkiklerdir.

1. İdrar testi
2. Böbrek fonksiyon değerleri
3. Üriner sistem ultrasonografisi

TEDAVİ

Hayat tarzı önerileri

1. Susadıkça su içilmeli
2. Kabız kalınmamalı
3. Baharatlı, acı, ekşi, kahve, kola, tuzlu turşu tüketilmemeli
4. Soğuktan uzak durulmalı
5. Kilo verilmeli

İlaç tedavisi

İki tip ilaç mevcuttur:

• Muskarinik reseptör antagonistleri
• Beta-3 agonistleri

Muskarinik reseptör antagonistleri

Ani idrar yapma ihtiyacını gideren ve anormal mesane kasılmalarını azaltan ilaçlardır.

• Propiverin
• Fesoterodin
• Oksibutinin
• Darifenasin
• Solifenasin
• Tolterodin
• Trospium klorid

Yan etki olarak  ağızda kuruluk ve göz kuruluğu görülebilir. Kabızlık da sık görülen bir yan etkidir. Bulanık görme, baş dönmesi ve idrar yapma güçlüğü görülebilir.

Beta-3 agonistler

Yeni grup bir ilaçtır. Tek ilaç ve diğer ilaçlarla beraber kullanılabilir.

İkinci basamak tedavi

İlaçların etki etmediği hasta grubunda diğer tedaviler gündeme gelir.

Botulinum toksin

Botulinum toksini mesane duvarına sinir aktivitesini azaltmak için enjekte edilir.  Ani idrar hissi, idrar sıklığı ve ani idrar hissi ile idrar kaçırma şikâyetlerini iyileştirilebilir.
İşlemin etkisi zamanla azalır. Belli periyotlarda tedavi tekrarına ihtiyaç duyulur.

 Sinir uyarılması
Norömodulasyon olarak da bilinen sinir uyarılması tibial sinir uyarılmsı ve sakral sinir uyarılması şeklinde yapılabilir.

Mesane cerrahisi

Yukarıdaki tedavilerle iyileşme sağlanamazsa mesanenin kapasitesini arttırmak için cerrahi tedavi yapılabilir. Bu ameliyatlarda yama olarak bağırsak dokusu kullanılabilir.

Sistitten korunmak ve atakları engellemek için sıvı alımının arttırılması önerilmektedir.  İdrar tutmamak,kabız kalmamak ve önden arkaya taharetlenmek de öneriler arasındadır.

Sadece su alımını arttırmak idrar yolu enfeksiyonuna nasıl etki eder? Bu sorunun cevabını *Thomas M Hooton ve arkadaşları yaptıkları bir çalışmada vermişler. Bir grup hasta normal su içmeye devam etmişler. İkinci gruba ise normalde içtiklerinden 1.5 litre fazla içmeleri söylenmiş. Fazla su içen grupta senelik idrar yolu enfeksiyonu gelişme sıklığı azalmış. Sistit atakları azalmış.  İki grupta da idrar kültüründe üreme miktarları aynıymış. En çok E. Coli bakterisi üremiş. Şimdi burası çok önemli . Tedavi için antibiyotik gereksinimi su içen grupta anlamlı derecede azalmış.Sistit geçirme aralarındaki süreler de uzamış. Buradan da görüldüğü gibi sadece su içmeyi arttırarak da idrar yolu enfeksiyonları engellenebilir.

İdrar yolu Enfeksiyonunu Engellemek İçin Alınabilecek Önlemler:

1. Bol su içmek
2. İdrar tutmamak
3. Kabız Kalmamak
4. Önden arkaya doğru taharetlenmek
5. C vitamini takviyesi ve C vitamini içeren meyve sebze tüketmek
6. Sık çamaşır değiştirmek
7. Yaban mersini tüketebilirsiniz .Ayrıca bunu içeren ilaçlar da koruma amaçlı kullanılabilir.
8. Genital bölgeye kimyasal bir koku veya temizleyici bir şey kullanılmamalıdır.

Sağlıcakla kalın..

*Bu ve benzeri birçok konu için Sezgin Okçelik Üroloji Youtube kanalını ziyaret edebilirsiniz.

*Kaynak Makale: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6584323/

1. Hormonal Nedenler

Prostatın gelişmesi için testosteron maruziyeti gereklidir. Zamanla bu maruziyete bağlı prostatta büyüme olur. Çeşitli nedenlerle testosteron miktarı az olan kişilerde prostat büyümesinin gelişmediği görülmüştür. Bu faktör genel olarak müdahale edemeyeceğimiz bir faktördür.

2. Genetik Faktörler

En az iki adet birinci derece akrabasında prostat büyümesi ve buna bağlı tedavi gereksinimi varsa bu ailesel prostat büyümesi olarak kabul edilebilir. Bir çalışmada ailesel prostat büyümesi olan hastaların daha büyük prostata sahip oldukları ve erken yaşta tedavi ihtiyaçları olduğu gösterilmiştir. Ayrıca ailesinde prostat kanseri olan kişilerde prostat kanseri görülme olasılığı artmış olup 40 yaşından sonra prostat kanseri için tarama programına alınmalıdır.

3. Metabolik Sendrom ve Prostat Büyümesi

Obezite ve buna bağlı insülin direncinin de prostat büyümesine neden olduğu gösterilmiştir. Bu faktör kişiler tarafından kontrol altına alınabilir. Kilo kontrolü ile metabolik sendromun önüne geçilebilir.

Bazı kişilerin ayakta idrar yapmakla prostat büyümesi olması arasında bir ilişki olabileceğini düşünmelerine rağmen yapılan çalışmalarda bu gösterilememiştir. Genç yaşlarda ayakta idrar yapanlarla oturarak yapanlar arasında idrar boşaltması arasında da bir fark gösterilememiştir. İlerlemiş yaşlarda ayakta idrar yapanlarda idrar torbasında artık idrar kalması oturarak idrar yapanlara göre daha fazla saptanmıştır. Bu yüzden ilerlemiş yaşlarda oturarak idrar yapmak daha doğru gibi görünmektedir.

Bunlardan da anlaşılacağı gibi prostat büyümesi yaşamın erkeklere getirdiği doğal bir süreçtir. Genel olarak ailesel alt yapı mevcuttur. Belirtiler görüldüğünde mutlaka bir üroloji uzmanı ile görüşülmelidir.

Sağlıcakla Kalın

1. Üreterin böbrek ile birleştiği çıkış noktası,
2. Orta bölümde damarları çaprazladığı nokta,
3. Üreterin mesaneye giriş yaptığı yer.

Böbreklerden çıkan taşlar buralarda takılabilirler. Kendi kendilerine düşmeleri zor olabilir. Kendi kendine düşmeyen taşlar içinse müdahale gerekebilir. Bazı hastalarda böbrek ağrıları çok sık ve şiddetli olabilir. Bu nedenle de müdahale gerekebilir.

ÜRETER TAŞI nasıl belirti verir?

• Yola düşen taşın en önemli belirtisi şiddetli ağrıdır. Ağrı yan taraflarda(halk arasında böğür olarak adlandırılan), sırtta, kasıklarda ve karın alt bölgelerinde hissedilir.
• Üreterde genişleme olduğunda mide bulantısı ve kusma görülebilir.
• İdrarda kırmızılık görülebilir.
• Sürekli idrara çıkma, az az yapma gibi rahatsız edici belirtiler
• İdrar yaparken yanma gibi durumlar görülebilir.

ÜRETER TAŞININ ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Üreter taşları bulundukları yere göre üçe ayrılabilir:

1. Üreter üst bölüm: Böbreğe yakın kısım
2. Üreter orta bölüm: Orta kısım
3. Üreter alt bölüm: Mesaneye yakın kısım

ÜRETER TAŞINa nasıl TEŞHİS konulur?

Üreter taşı hastasının belirtileri tipiktir. Hastadan önce hikayesi alınır. Şikayeti öğrenilir. Daha sonra ağrının ne zaman başladığı, nasıl olduğu öğrenilir. Gerekli görüldüğünde fiziki muayene yapılabilir. Taş hastasında görüntüleme için üriner sistem ultrasonografi istenebilir. Bazı durumlarda ultrasonografi yolu görmeyebilir. İlaçsız çekilecek bir bigisayarlıtomografiüreter taşlarını daha başarılı olarak gösterebilmektedir. İdrar tahlili yapıldığında idrarda kanama görülebilir. Mutlaka böbrek fonksiyon değerleri olan üre ve kreatinin de değerlendirilir. Özellikle bilgiasyarlıtomografi taşın yeri, büyüklüğü, sertliği gibi durumları değerlendirmede başarılıdır.

ÜRETER TAŞININ TEDAVİSİ NASIL YAPILIR?

Yola düşen taş tespit edildiğinde tedavi için şunlar önemlidir

1. Taşın yeri(Üst üreter, orta üreter, alt üreter)
2. Sayısı
3. Taşın büyüklüğü
4. Taşın sertliği
5. Böbrekteki genişleme derecesi

4 mm altındaki taşların kendi kendine düşme ihtimalleri daha fazladır. Bu taşlar için öncelikle ilaç tedavisi, sıvı takviyesi ve hareketle taşın düşürülmesi sağlanmaya çalışılır. Taşın düşmesi için belli bir süre beklenebilir. Hoplama, zıplama, merdiven inme çıkma, ip atlama, parmakların üzerinde yükselip topuk üstüne hızlıca düşme gibi hareketler böbrek taşını düşürmeye yönelik yardımcı hareketlerdir. Eğer taş kendisi düşmüyorsa müdahale edilebilir.

Yola düşen taşın tedavisinde dışardan şok dalgaları ile taş kırma (ESWL) ve kapalıüreter taşı tedavisi (URS) yapılabilir.Üreter üst bölümde 10 mm’den büyük taşlar için kapalı üreter taşı ameliyatı ön plandadır. 10 mm altında bu taşlara şok dalgası ile kırma veya kapalı üreter taşı ameliyatı seçenek olabilir. Şok dalgası ile kırma sonucunda hasta taşlarını kendisi dökeceği için ilaç ve sıvı takviyesi gerekir. Kapalı üreter taşı ameliyatları sonrasında üreteredouble J stent denilen bir kateter konulabilir. Bu doktorunuzun öngöreceği bir süre sonrasında tekrar alınır. Üreter alt bölüm taşları içinse ilk seçenek her zaman kapalı üreter taşları ameliyatlarıdır.

Üreter taşları düşürülmez veya alınmazsa üreterin tıkanmasına bağlı böbreklerin tamamen bozulmasına ve böbrek yetmezliklerine gidecek kadar sonuçları olabilir. Böyle bir durum hissettiğnizde mutlaka bir üroloji hekimi ile görüşün.

Bu ve benzeri bir çok konuya Sezgin Okçelik Üroloji Youtube kanalından ulaşabilirsiniz.

Sağlıcakla kalın.

Testosteron düzeylerinin düşmeye başlaması ile birlikte bel çevresinin yağlanması, kilo alma, kas ve kemik kütlesinin azalması görülür. Bu durumda metabolik sendroma yol açarak daha bir çok sağlık sorununa neden olabilir.

Özellikle 50 yaş üzeri cinsel fonksiyon bozukluğu ile başvuran hastalarda bu hormon değerlendirilmesi yapılmalıdır. Çoğu hastada sadece bunun tedavi edilmesi ile bu durum çözülebilir. Bunun yanında da yukarıda bahsettiğimiz uyku sorunları, sinirlilik, metabolik sendrom gibi durumların da önüne geçilmiş olur .

HASTALARDA HANGİ BELİRTİLER GÖRÜLÜR?

1. Aktivitede azalma
2. Esneklikte azalma
3. 1 km’den fazla yürüyememe
4. Ateş basması
5. Düşük ruh hali
6. Motivasyon düşüklüğü
7. Yorgunluk
8. Uykusuzluk
9. Azalmış Cinsel İstek
10. Sertleşme sorunu
11. Kas zayıflığı
12. Saç ve kıl dökülmesi

NASIL TANI KONULUR?

Hastaların şikayetleri ve  laboratuar çalışmalarının sonucu olarak tanı konulur. Sabah aç karnına saat 8:00 ile saat 10:00 arasında alınacak testosteron değeri ile tanı konulabilir.

NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Tanı konulduktan sonra tedavinin temel yaklaşımı hormonun yerine konulması tedavisidir.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ NELERDİR?

1 . Ağızdan alınan hap

2. Cilt üzerine sürülen jel veya yapıştırılan flaster
3. Kas içine enjekte edilen iğne

Bu tedavilerden en uygun olanı hekim tarafından tespit edilerek size uygulanabilir.

KİMLER KULLANAMAZ?

Bir ilacı kimlerin kullanabileceği kadar kimlerinde kullanamayacağı çok önemlidir. Aşağıdaki hasta grubu testosteron yerine koyma tedavisi kullanamaz:

1. Prostat kanseri olan
2. Erkekte meme kanseri olan
3. Çocuk sahibi olmayı planlayanlar
4. Kontrosüz konjestif kalp yetmezliği olanlar
5. Kan değerlerinde HCT 49 üzerinde olanlar

Özellikle genç erkeklerde spor salonlarında kas kütlesini daha kolay arttırmak için bu ilaçlara başvuran kişiler var. Bu ilaçların gerek yokken bu şekilde kullanılması belli süre sonra sperm değerlerini olumsuz etkileyerek kısırlığa yol açabilir. Bu şekilde kullanım önerilmemektedir .

Görüldüğü gibi yaşla beraber testosteron değerlerinin düşmesi sonucu bir çok belirti ve rahatsızlık görülebilmektedir. Uygun hastalarda bu hormonun yerine konulması hem sertleşme bozukluğunun önüne geçmede hem de uykusuzluk, sinirlilik hali, metabolik sendrom gibi durumların da tedavisinde önemli olacaktır.

Bu ve benzeri bir çok konu için  Sezgin Okçelik Üroloji Youtube kanalını takip edebilirsiniz.

Sağlıcakla Kalın

HASTADA GÖRÜLEN BELİRTİLER

1. İdrarda gözle görülen kanamadır.
2. Penis ucuna vuran ağrı
3. İdrarda yanma
4. İdrar akımında azalma
5. Sık idrara çıkma
6. İdrar kaçırma
7. Sık idrar yolu enfeksiyonu
Hastaların idrarını yaparken birdenbire akımın kesildiğini bildirdiği durumlarda mutlaka mesane boynunu kapatan bir taş olabileceği akla gelmelidir.

NASIL TANI KONULUR?
Yukarıdaki belirtilerle gelen hastaya üre, kreatinin, tam idrar tahlili ve üriner ultrasonografi yapılır. Üriner ultrasonografi ile taş görülebilir. İdrar tahlilinde kanama bulguları görülebilir. Emin olmak gerekirse karın tomografisi çekilerek tanı netleştirilir.

TEDAVİ

Mesane taşı tedavisinde taş oluşumuna neden olan etkenin de saptanması ve uygun tedavisinin yapılması çok önemlidir. İyi huylu prostat büyümesi olan bir hastanın tedavisi planlanırken mutlaka iyi huylu prostat büyümesi açısından da tedavisi yapılmalıdır. Eğer sadece taş tedavisi yapılırsa, taş tekrar oluşur.

Mesane taşında tedavi secenekleri ilaç tedavisi, ekstrakorporeal şok dalga
tedavisi (ESWL), kapalı ve açık cerrahi başlıkları altında incelenebilir.

İLAÇ TEDAVİSİ

İlaç tedavisi diğer tedavi alternatiflerine göre en fazla zaman alan
ve en az etkili olandır. Bu yüzden çok tercih edilmezler.

ŞOK DALGA TEDAVİSİ (ESWL) Tedavisi

Tedavi alternatifleri içerisinde en az girişimsel olan seçenektir. Diğer tedavi alternatifleri ile karşılaştırıldığında başarısının daha düşük olması nedeni ile çok fazla tercih edilen bir tedavi yöntemi değildir. Yetişkinlerde ve çocuklarda taşsızlık oranı kapalı ve açık ameliyata göre daha düşük bulunmuştur.

KAPALI AMELİYATLAR

Günümüzde teknolojinin ilerlemesi ile birlikte daha küçük cerrahi aletlerin
ve taş kırmada daha etkili lazer teknolojilerinin pratik kullanıma girmesi sonucunda
artık birçok mesane taşı tedavisi endoskopik olarak yapılabilmektedir. Bu ameliyatlar daha az komplikasyon riski, daha kısa iyileşme süreci ve daha kısa hastanede yatış süresi gibi avantajlar sunmaktadır.

İdrar yolundan girilerek yapılan ameliyat, mesane taş tedavisinde hem kolay ulaşılabilir doğal bir yol olması hem de enerji kaynaklarının kullanılabilmesi nedeni ile en çok tercih edilen endoskopik yöntemdir. Taşı parçalamak için mekanik litotriptörler, holmium lazer,
elektrohidrolik, pnömatik veya ultrasonik litotriptorler kullanılabilir. Bu tedaviler sırasında mesane delinmesi, idrarda kanama ve enfeksiyon gibi komplikasyonlar görülebilir.

AÇIK AMELİYAT

Bu ameliyat yöntemi uzun hastanede kalış süresi, artmış komplikasyon ve daha uzun süre sondalı kalma ile ilişkilidir. Taş boyutu 4-6 cm üzerindeki taşlarda uygulanabilir. Büyük boyutlu prostatı olan hastalarda prostat cerrahisi ile birlikte taş cerrahisi de açık olarak yapılabilir.

Sonuç olarak mesane taşı tedavisi günümüzde daha çok kapalı ameliyatlarla başarılı olarak yapılabilmektedir. Yukarıdaki belirtiler görüldüğünde doktorunuza başvurmakta gecikmeyin.

Bu ve benzer konularla ilgili ayrıntılı bilgilere Sezgin Okçelik Üroloji youtube kanalından ulaşabilirsiniz.

Sağlıcakla kalın

Utangaç Testis Nedir?
Bu testisler normalde torbalarda bulunur. Bazı zamanlar yukarı çıktığı görülür. Bu duruma utangaç testis veya retraktil testis adı verilir. Testisler çoğu zamanını torbaların içinde geçiriyorsa bir müdahale gerekmez. Fakat çoğunlukla yukarıda bulunuyorlarsa yerine indirilmeleri gerekir. Bu hastalar için aileye evde takip yaptırılabilir.
İnmemiş Testis Nasıl Tanı Konur?
Öncelikle fizik muayene yapılır. Testis normalde torbalarda ele gelir. Yaklaşık yüzde 20 hastada testis ele gelmez. Bu testisler ya kasık içindeki kanal içerisinde ya da karın içerisindedir. Bu iki duruma yaklaşım farklı olmaktadır. Daha sonra ultrasonografi ile testisin yeri ve büyüklüğü tespit edilebilir. Eğer testis bulunamazsa laparoskopik inceleme yapılabilir.
İnmemiş Testis Tedavi Edilmezse Ne Olur?
İnmemiş testis tedavi edilmezse erişkin yaşta kısırlığa neden olabilir. Ayrıca testosteron salgılanmasında azalma görülebilir. Ayrıca testis kanseri riskinde de artma görülür.
Ne Zamana Kadar Beklenir?
Günümüzde 6 ay ile 1 yaşa kadar beklenebilir. En geç 18. aya kadar beklenmelidir. Bu zamandan sonra testiste geri dönüşümsüz hasarlar başlamaktadır.
İnmemiş Testis Tedavisi
Tedavide orşiopeksi adı verilen testisin indirilmesi ameliyatı yapılır. Genelde başarısı yüksektir. Hasta sünnet olmamışsa aynı zamanda sünneti de yapılabilir. Kanallarda testisler bulunur. Etraf yapışıklıklardan kurtarıldıktan sonra torbalara yuva yapılıp buraya yerleştirilir. Hasta genelde bir gün yatırılır. Aynı gün taburculuk da düşünülebilir.
Çok azında sonradan testiste yükselme görülebilir. Bunlara tekrar müdahale gerekebilir. Erişkin yaşta inmemiş testisi olan hastalarda testis tümöründen koruma amaçlı orşiektomi adı verilen testisin alınması ameliyatı yapılabilir.

Sağlıcakla kalın.

BÖBREK NEDİR?

Böbrekler omurganın her iki yanında yer alan, şekilleri kabaca fasulyeye benzeyen organlardır. Sağlıklı bir erişkindeki boyutları yaklaşık 3x6x12 cm’dir. Bazı kişilerde doğuştan tek bir böbrek bulunur. Bu kişiler tek sağlıklı bir böbrekle normal yaşamını sürdürebilir. Böbrekler kandan atık ürünlerin süzülüp temizlenmesinden ve fazla sıvının idrar şeklinde atılmasından sorumludurlar. Böbrekler, aynı zamanda kan basıncının düzenlenmesi, yeni kırmızı kan hücrelerinin yapılması ve kemiklerin sağlıklı olmasında da yardımcıdırlar.

BÖBREK HASTALIĞI OLANLARDA GÖRÜLEN BELİRTİLER

1. Bulantı, kusma
2. Çabuk yorulma
3. İdrarın renginde ve görünümünde değişiklik olması
4. İdrar miktarında artma veya azalma
5. Ayaklarda, el ve yüzde şişme
6. Hipertansiyon
7. Nefes sıkıntıları
8. Tat bozuklukları, kötü kokulu nefes

BÖBREK HASTALIĞI İÇİN RİSKLER

1. Şeker Hastalığı

2. Hipertansiyon

3. Üriner Sistem Taş Hastalığı

4. Nefritler

5. Polikistik Böbrek Hastalığı

6. İlaçlar/Toksinler

7. Bağ dokusu hastalıkları

BÖBREK SAĞLIĞINI KORUMAK İÇİN NELER YAPILMALIDIR?

1. SU İÇMEK

Aslında bu herkesin merak ettiği bir konudur. 5 litre 10 litre su içmek size yarardan çok zarar getirebilir. Hava şartları, mevsim şartları ve kişiler arası farklılıklar nedeniyle içilen su miktarı herkes için farklıdır. İdrar rengine bakılmalı ve idrar rengi berrak olacak kadar su içilmelidir. Erkeklerin ortalama 2200 cc , kadınların 2000 cc su içmeleri yeterli olacaktır. Fazla su tüketimi vücutta ödem olarak birikecektir.

2. FAZLA TUZ TÜKETMEMEK

Fazla tuz tüketimi sağlıklı bireylere de böbrek hastası bireylere de önerilmez. Günlük 5 gr tuz alınması yeterli olacaktır. Fazlasının zararlı olduğu unutulmamalıdır. Fazla tuz tüketimi hipertansiyona da neden olacaktır. Bu yüzden tuz kullanımı kısıtlanmalıdır.

3. TUZSUZ YEŞİL ZEYTİN

Yeşil zeytin tüketiminin de böbrek sağlığına faydası vardır. Mutlaka tuzsuz yeşil zeytin olmalıdır. Tuzun böbreğe vereceği zarardan böbreği korumak gerekir.

4. EV YAPIMI YOĞURT, TUZSUZ PEYNİR, ÇÖKELEK

Ev yapımı yoğurt, tuzsuz peynir ve çökeleğin de böbreğe faydası vardır. Bunlar normal derecede tüketilmeli, aşırıya kaçılmamalıdır.

5. YEŞİL ELMA

Yeşil elma tüketiminin de böbrek sağlığına faydası vardır.

6. HAZIR GIDALAR

Salam, sosis, pizza gibi hazır yiyeceklere koruyucu maddeler katıldığı için böbrek sağlığı için zararlıdır. Bunlardan uzak durulmalıdır.

7. BEYAZ EKMEK

Bir adet beyaz ekmekte 5 gr tuz bulunmaktadır. Bir adet ekmek günlük tuz miktarını karşılamaktadır. Fazlası vücuda yük bindirecektir .

8. SİGARA, ALKOL

Sigara ve alkol kullanımı böbrek sağlığı açısından zararlı olduğu için bunlardan uzak durulmalıdır.

9. RASTGELE İLAÇ KULLANIMI

Rastgele ilaç  kullanımı böbreklere zarar verebilir. Özellikle gereksiz ağrı kesici kullanımı kişiyi böbrek yetmezliğine sokabilir. O yüzden gereksiz ilaç kullanımından kaçınılmalıdır.

9. EGZERSİZ

Egzersiz, özellikle tempolu yürüyüş kalp damar sağlığına olduğu kadar böbrek sağlığına da faydalıdır.

Testisler erkek üreme sisteminin bir parçası olup, skrotum adı verilen bir kese içinde iki oval bezdir. Testisler sperm üretir ve testosteron(erkeklik hormonu) salgılarlar.

TESTİS KANSERİ NEDİR?

Testis kanseri, testislerde şişlik ve sertlikle kendini gösteren bir tümördür. Testis kanseri, 20 ila 30 yaş arası erkeklerde en sık görülen kanserdir. Hastalık tedavi edilen kanser modalitesini gösterir. Erken tanı ve tedaviyle tamamen tedavi edilebilir.

TESTİS KANSERİNDE RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?

Yaş

En çok 20-30 ve 30-40 yaşları arasında görülür. Daha ileri yaşlarda da az olsa da görülebilir.

Etnik Yapı

Bu hastalık beyaz erkeklerde, siyahi erkeklere göre 5 kat daha fazla görülür. Hastalığın gelişme riski Amerika ve Avrupa’da yüksek, Afrika veya Asya’da daha düşüktür.

Ailesel Testis Kanseri Öyküsü

Ailede bir erkekte testis kanseri görülmüşse, aynı ailede erkek kardeş  veya çocukta da testis kanseri görülme riski artar.

İnmemiş Testis

İnmemiş testisli erkeklerde testis kanseri gelişme riski yüksektir. İnmemiş testis ameliyatı olan hastalarda bu risk değişmez.

Diğer Testiste Kanser Hikayesi

Testis kanseri olup  iyileşen erkeklerin yaklaşık yüzde 3 ila 4’ünün sağlam testisinde de kanser tespit edilmektedir.

TESTİS KANSERİ ÇEŞİTLERİ NELERDİR?

Seminoma Tipi Tümörler

Bu tümör çeşidinde kötü prognostik faktör yoktur.

Seminom dışı tümörler (Non-seminom)

Seminom dışı tümörler seminomlara göre daha kötü prognostik faktörler taşırlar. Dört ana alt tip vardır:

1. Teratom
2. Koryokarsinom
3. Yolk sac tümörü
4. Embriyonal karsinom

TESTİS KANSERİ BELİRTİ VE SEMPTOMLARI NELERDİR?

Testis kanseri kendisini testiste şişlik ile gösterir. Beraberinde ağrı olabilir. Bazen hidrosel de eşlik edebilir. İlerlemiş evrede metastaz yaptığı yere göre de belirtiler verebilir.

TESTİS KANSERİ NASIL TEŞHİS EDİLİR?

1. Fizik muayene

2.Skrotal Dopler Ultrasonografi

3. Kan testleri

• Alfa-fetoprotein (AFP)
• Beta-insan koryonik gonadotropin (beta-hCG)
• Laktik dehidrojenaz (LDH)

Testiste şişlik olan bir hasta üroloji uzmanına başvurur. Hikaye alındıktan sonra fizik muayene yapılır. Burada elle muayene ile sertlik tespit edilir. Skrotal Dopler ultrasonografi ve tümör belirteçleri istenir. Bütün bunlar değerlendirilerek testis tümörü tanısı konulur. Metastaz değerlendirmesi açısından PET BT çekilebilir.

TESTİS KANSERİ TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?

Testisin Alınması Ameliyatı

Bu hastalığın ilk tedavi ve ana tanı yöntemi radikal orşiektomi denilen testisin alınmasıdır. Alınan testis patolojik incelemeye tabi tutulur.

Kemoterapi

Testis kanserleri kemoterapiye duyarlı tümörlerdir. Metastatik lezyon varsa kemoterapi uygulanabilir.

Radyoterapi

Seminom tipi kanserlerde radyoterapi uygulanabilir.

Kemoterapi Sonrası Kitle Çıkarılması

Kemoterapi sonrası kalan artık kitleler daha büyük bir ameliyatla çıkarılabilir.

Testis kanserinin erken evrede teşhis edilmesi tedavi başarısını arttırmaktadır. Bu yüzden testiste sertlik veya şişlik hisseden her erkeğin zaman geçirmeden üroloji muayenesi olması önerilir.

Sağlıklı günler.

TESTİS TORSİYONU NEDİR?

Testis torsiyonu testisin kendi etrafında dönerek, testisin kan akımının bozulmasına bağlı olarak ortaya çıkan ağrılı ve testiste şişme ile görülen bir durumdur. Ürolojik olarak acil bir durumdur. Zamanında müdahale edilip düzeltilmezse testis kangrene olup organ kaybıyla sonuçlanabilir. Hızlı bir şekilde tanı konulup kapalı şekilde veya cerrahi ile düzeltilirse testis zarar görmez.

TESTİS TORSİYONU NE SIKLIKTA GÖRÜLÜR?

Testis torsiyonu görülme oranı yüz binde 3,5 olarak belirtilmiştir. Doğumdan 60 yaşına kadar her yaşta testis torsiyonu olabilir ancak 14 yaş civarında bu oran yükselir.  Olguların 3’te 2’si 10 ila 20 yaş arasında meydana gelmektedir. İkinci olarak en yüksek yaş grubu ise yenidoğanlardır. 30 yaşından sonra daha nadirdir.

TESTİS TORSİYONU BELİRTİLERİ NELERDİR?

Ani başlayan ağrı

Testiste şişlik

Karın ağrısı

Bulantı, kusma

Testisin yukarı çekilmesi

Bu durum herhangi bir zamanda olabilir. Gece uykuda ani bir ağrı girebilir. Ağrı ani başlangıçlıdır ve giderek artar. Şişlik ve sertlik olur. Bulantı, kusma ve karın ağrısı da yapabilir. Böyle bir durumla karşılaşıldığında acilen doktora başvurulmalıdır.

Çünkü müdahale için altın saatler vardır. Bu 6 saatlik bir süredir. Bu süre geçirildiğinde organ kaybı riski artmaktadır.

HANGİ TAHLİLLER YAPILIR?

Hastaneye başvurduğunuzda doktorunuz hikayeyi aldıktan sonra torsiyondan şüphelenir. Fizik muayenede testis yukarı doğru kaldırılır. Eğer ağrı artarsa torsiyon lehine düşünülür. Buna phren bulgusu denilir. Acil skrotal dopler ultrasonografi istenir. Ameliyat gerekliliği düşünülerek ağızdan alım kesilir. Acil olarak kan değerleri de istenir. Yapılan dopler ultrasonografide testiste kanlanma görülmezse  torsiyon düşünülür.

TEDAVİ NASIL YAPILIR?

Torsiyon tanısı konulduktan sonra elle detorsiyon yapılarak testis normal yerine konulmaya çalışılır. Eğer çevrildiği düşünülürse tekrar ultrasonografi yapılarak kanlanmanın geldiği görülür. Bu yerine çevirme yapılamazsa hasta acil olarak ameliyata alınır. Açık olarak testis çevrilmeye çalışılır. Eğer uygun zamanda müdahale yapılırsa testis yerine konduğunda normal canlı rengini alır. Testis bir daha dönmesin diye buraya dikiş ile sabitlenir. Hasta eğer zamanında gelmemişse testis çevrilse bile siyah nekroze bir halde kalır. Bu şekildeki testis ameliyatla alınmak zorunda kalınır.

TESTİS TORSİYONUNA MÜDAHALE EDİLMEZSE NE OLUR?

Eğer testis torsiyonuna zamanında müdahale edilmez ve testis alınmak zorunda kalınırsa   gelecekte kısırlık ve erkeklik hormounun az salgılanması gibi durumlar olabilir.

SONUÇ OLARAK;

Ani bir testis ağrısı olduğunda ve testiste sertlik geliştiğinde vakit geçirmeden acil olarak doktora gidilmelidir. Zamanında müdahale edilmeyen testis torsiyonu organ kaybı ile sonuçlanabilir. Zamanında testis yerine konulursa bir sorun olmayacaktır. Bu durum için altın saatler ilk 6 saattir. Böyle bir durum için lütfen erkek çocuklarınızı bilgilendirin ve geç kalmayın.

Sağlıcakla kalın